THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1.Tên sáng kiến: Một số biện pháp phát huy tính tích cực nhận thức
cho trẻ 5 - 6 tuổi qua hoạt động dạy trẻ phép đếm.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Hoạt động LQVT
3. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ ngày 10 tháng 9 năm 2015 đến ngày
20 tháng 4 năm 2016
4. Tác giả sáng kiến:
Họ và tên: Trần Thị Nhan
Năm sinh: 24 – 07 - 1985
Nơi thường trú: Xuân Ngọc - Xuân Trường - Nam Định
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng SP – Chuyên ngành GD Mầm non
Chức vụ công tác: Giáo viên
Nơi làm việc: Trường Mầm non Xuân ngọc
Địa chỉ liên hệ: Phú an - Xuân Ngọc - Xuân Trường - Nam Định
Điện thoại: 01274977325
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến
Tên đơn vị: Trường Mầm non Xuân Ngọc
Địa chỉ: Xuân Ngọc - Xuân Trường - Nam Định
Điện thoại CQ: 0350.3751842


BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I.Điều kiện, hoàn cảnh tạo ra sáng kiến
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Mục tiêu của giáo dục mầm non là hình thành cơ sở ban đầu về nhân cách con
người phát triển toàn diện. Hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ
mầm non là một nội dung quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục mầm
non. Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán cho trẻ không chỉ phụ
thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán mà còn phụ thuộc vào
phương pháp, biện pháp tổ chức trong hoạt động LQVT.
Làm quen với toán ở lứa tuổi mầm non vô cùng quan trọng trong việc cung

Khi đánh giá độ lớn các đối tượng của một nhóm, trẻ mẫu giáo lớn ít bị ảnh
hưởng bởi các yếu tố như: màu sắc, kích thước, vị trí sắp đặt của các đối tượng.
Đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mầm non là ham ham chơi thích sự vui nhộn ,
thích khám phá những điều mới lạ nhưng cũng mau nhàm chán, nếu các tiết học
đơn điệu và không hấp dẫn lôi cuốn.
Trẻ 5- 6 tuổi bắt đầu hiểu mối quan hệ thuận nghịch giữa các số liền kề của
dãy số tự nhiên. Trên cơ sở đó dần dần trẻ hiểu quy luật thành lập dãy số tự
nhiên. Kỹ năng đếm của trẻ ngày càng trở nên thuần thục, trẻ không chỉ đếm
đúng số lượng các nhóm vật mà còn cả các âm thanh và động tác, qua đó trẻ hiểu
sâu sắc vai trò của số kết quả. Mặt khác, trẻ không chỉ đếm từng vật mà còn đếm
từng nhóm vật, qua đó trẻ hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa của các khái niệm đơn vị đơn vị phép đếm có thể là các nhóm vật chứ không chỉ là từng vật riêng lẻ.
* Thuận lợi:
- Bản thân luôn tâm huyết với nghề nghiệp, yêu nghề mến trẻ, luôn có tinh
thần học hỏi chuyên môn.
- Trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, 95% trẻ học qua lớp 4 tuổi tại trường, nên
có sự nhận thức đồng đều
- Lớp tôi luôn được sự quan tâm tâm tạo mọi điều kiện của Ban giám hiệu
nhà trường, luôn có sự góp ý chân tình của các bạn đồng nghiệp.
* Khó khăn:
- Hoạt động LQVT là một hoạt động khó bởi tính đặc thù của nó là trừu
tượng, khô khan, đòi hỏi sự chính xác, khoa học và đòi hỏi giáo viên phải nắm
vững phương pháp linh hoạt sáng tạo khi tổ chức cho trẻ LQVT, mặt khác khả năng
ghi nhớ có chủ định của trẻ còn hạn chế trẻ dễ nhớ nhưng chóng quên vì thế cũng
ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động
- Giáo viên mầm non chưa nắm chắc được các biện pháp phát huy TTCNT
cho trẻ 5 - 6 tuổi qua hoạt động dạy trẻ phép đếm, vì thế họ rất khó khăn trong


việc tổ chức hoạt động đếm cho trẻ sao cho đạt hiệu quả cao trong việc phát huy
TTCNT.

các hoạt động làm quen với toán học nói chung và hạot động đếm nói riêng dưới


nhiều hình thức khác nhau và trong các thời gian khác nhau trong ngày ( trên các
tiết học, trong giờ chơi chung, trong các khoảng thời gian tự do khác của trẻ) ở
trường mầm non.
*Môi trường vật chất: Bao gồm việc lựa chọn đồ dùng, đồ chơi; và cách
sắp xếp đồ dùng, đồ chơi.
- Lựa chọn đồ dùng, đồ chơi:
Những đồ dùng, đồ chơi phải mang tính mở, tức là chúng phải được dùng
với nhiều mục đích khác nhau. Chẳng hạn: khi tổ chức các hoạt động đếm cho trẻ
giáo viên có thể lựa chọn các hình vuông, hình chữ nhật có màu sắc, kích thước
khác nhau với mục đích vừa dạy trẻ nhận biết, phân biệt kích thước, hình dạng,
màu sắc, số lượng hoặc cũng có thể lựa chọn các bông hoa khác nhau để trẻ
không những học cách đếm số lượng hoa mà trẻ còn biết thêm được một số loài
hoa, cùng những đặc điểm của nó. Cách lựa chọn này cũng cần phải phù hợp với
chủ để, chủ điểm.
- Sắp xếp đồ dùng, đồ chơi:
Các đồ dùng, đồ chơi cần được bố trí phải tạo cơ hội cho trẻ được giao
tiếp, hợp tác với nhau trong quá trình hoạt động, cách bố trí đó phải hợp lí.
+ Góc toán học:
Những đồ chơi số, xếp hình các trò chơi phân loại và ghép đôi, các hình
hình học, màu, trò chơi đếm số lượng, que tính, hột hạt, bộ thẻ số, chữ số để đếm
và biểu thị số lượng, các đồ dùng phục vụ cho các trò chơi, bộ Đôminô toán học,
các sách báo tạp chí có hình ảnh đẹp để trẻ làm Ambum học toán.
+ Góc xây dựng:
Những nguyên vật liệu để xây dựng: gạch, những khối gỗ, tấm nhựa, bộ
lắp ghép để trẻ thao tác ghép theo ý tưởng của mình hoặc theo Lôgô có sẵn để
trang trí cho công trình xây dựng, có nhiều cây xanh, hoa để trẻ trồng.
+ Góc thiên nhiên:

+ Ranh giới cho mỗi nhóm hoạt động cần được xác định rõ ràng, để tránh
ảnh hưởng đến hoạt động của nhau làm giảm hiệu quả của hoạt động.
+ Cần sắp xếp số lượng trẻ trong lớp sao cho hợp lí, không quá đông để cô
giáo có thể bao quát được hết trẻ.
* Môi trường xã hội:
Đó chính là mối quan hệ giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ. Để thực hiện tốt
việc tạo ra môi trường xã hội lành mạnh, tạo điều kiện thúc đẩy TTCNT của trẻ,
cần chú ý:
- Xác định rõ vai trò của giáo viên trong hoạt động của trẻ:


Để trẻ hoạt động tích cực, độc lập trong hoạt động đếm thì giáo viên cần
tham gia hay không tham gia ở mức độ nào, vào thời điểm nào? Muốn biết được
điều này thì không có cách nào khác là giáo viên cần xác định mức độ nhận thức
và mức độ nắm phép đếm của trẻ, từ đó đề ra cách tác động hợp lí. VD: nếu phép
đếm được tiến hành với đồ vật, đồ chơi thật trẻ có thể thao tác được và đã biết
cách đếm trước đó, thì giáo viên không cần phải hướng dẫn nhiều mà cô chỉ gợi
mở để trẻ được độc lập trong quá trình đếm. Nếu phép đếm yêu cầu trẻ ở mức độ
cao hơn, phải tư duy nhiều hơn ( phải đếm nhẩm trong đầu sau đó nói kết quả) thì
giáo viên cần hướng dẫn gợi ý nhiều hơn, từ đó sẽ gợi ý kích thích trẻ tích cực
hoạt động hơn.
Như vậy, giáo viên là người hợp tác, gợi ý. chỉ dẫn cho trẻ khi cần thiết
chứ không can thiệp vào các hoạt động của trẻ; còn trẻ là chủ thể tích cực chủ
động trong hoạt động của mình.
- Tạo mối quan hệ tốt giữa cô và trẻ:
Đó chính là mối quan hệ hợp tác lẫn nhau, là sự bình đẳng, cởi mở, đáp
ứng được nhu cầu giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ. Bằng giọng nói ấm áp
đầy thiện cảm của cô giáo, sự động viên tinh thần khi thất bại, lúc thành công của
cô đối với trẻ sẽ giúp trẻ mạnh dạn, chủ động, tự tin hơn khi thực hiện nhiệm vụ
nhận thức của mình; trẻ tích cực hoạt động và có điều kiện bộc lộ hết khả năng

tòi, ham hiểu biết.
- Sử dụng bài tập đếm dùng lời phải vừa sức với trẻ.
Bản chất của biện pháp sử dụng bài tập đếm đa dạng nhằm: củng cố kĩ
năng đếm cho trẻ, khái quát lại những hiểu biết của trẻ về những sự vật, hiện
tượng, những âm thanh, chuyển động xung quanh trẻ. Từ đó, khơi gợi ở trẻ hứng
thú đếm để nhận biết, phát huy TTCNT trong hoạt động đếm của bản thân trẻ.
Mặt khác tư duy của trẻ là tư duy trực quan hình tượng – chúng sẽ rất thích thú
khi chúng được tận mắt, thao tác trực tiếp bằng đôi tay của mình với những đồ
vật ở xung quanh để thay đổi vị trí các nhóm vật, lắng nghe và đếm số lượng các
âm thanh, chuyển động, biến đổi số lượng của chúng và khái quát số lượng đó
bằng các con số. Trẻ thấy được hai nhóm vật tuy khác nhau nhưng có số lượng
như nhau. Chính những điều thú vị trên là động lực thúc đẩy trẻ hoạt động tích
cực để nhận thức.
Để bài tập đếm trở nên đa dạng, đạt hiệu quả cao thì trước tiên cần: tìm
hiểu, khảo sát đặc điểm tâm sinh lí, trình độ tư duy của trẻ, đồ dùng trực quan để
đưa ra hệ thống bài tập vừa sức với trẻ; hệ thống bài tập đó phải được xây dựng
từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp.
- Đếm theo hàng ngang; nhóm vật thuần nhất, không thuần nhất.


- Đếm theo các cách khác nhau: các vật được sắp xếp không theo một trình
tự nhất định ( sắp xếp theo các cách khác nhau ttrong không gian).
- Đếm từng vật riêng lẻ.
- Đếm với các cơ số khác nhau.
- Đếm số lượng các chuyển động.
- Đếm số lượng các âm thanh được phát ra.
2.3. Biện pháp 3: Sử dụng đa dạng các trò chơi giúp trẻ tích cực trong
hoạt động
Trò chơi là một trong những trực quan vô cùng quan trọng trong hoạt động
làm quen với biểu tượng toán.

Tuy nhiên các trò chơi không nên lặp đi lặp lại ở cùng một hoạt động, sẽ
dẫn đến trẻ bị nhàm chán, không hứng thú tham gia hoạt động. Yêu cầu của trò
chơi phải được nâng dần nên qua mỗi lần chơi thì mới phát huy tính sáng tạo tính
tích cực của trẻ, chính vì vậy tôi đã nghiên cứu, xác định nội dung bài dạy để
chọn trò chơi cho phù hợp, tuỳ từng trò chơi mà tôi tổ chức cho trẻ chơi theo
nhóm, tổ, cá nhân và tập thể.
Trong hoạt động làm quen với biểu tượng toán tôi thường sử dụng trò chơi
học tập, và lựa chọn trong nhiều trò chơi học tập để áp dụng với từng bài cho phù
hợp
Ví dụ: Trò chơi “Hãy về đúng nhà”
Tôi thường sử dụng trong phần ôn luyện cho tập hợp số lượng, phép đếm.
Ví dụ: Hình dáng chữ số tôi thường sử dụng cho hoạt động ôn luyện và
nhận biết chữ số.
Qua việc sử dụng trò chơi trong các giờ làm quen với biểu tượng toán, hoạt
động trở lên sôi nổi, trẻ được tham gia hoạt một cách toàn diện, tinh thần thoải
mái nên cơ thể không bị mệt mỏi và căng thẳng. Điều này đã tạo cho trẻ hứng thú
hăng say trong quá trình tham gia hoạt động học tập.
2.4. Biện pháp 4: Tăng cường sử dụng phiếu bài tập đa dạng:
Rèn cho trẻ kĩ năng quan sát và nhận biết số lượng của các vật qua phiếu
bài tập của cô bằng phép đếm và khái quát kết quả bằng chữ số tương ứng. Hoặc
ngược lại trẻ biết tìm số lượng vật tương ứng với số ghi bên cạnh.
- Lập phiếu bài tập phải dựa trên trình độ nhận thức của trẻ, phải đảm bảo
tính vừa sức với trẻ.
- Phiếu bài tập phải đa dạng được sắp xếp theo mức độ tăng dần độ khó
của bài tập, yêu cầu trẻ phải tư duy nhiều hơn trong khi thực hiện bài tập của
mình. Mặt khác trẻ còn phải độc lập suy nghĩ để tìm ra phương án giải quyết bài
tập cho hiệu quả.
- Phiếu bài tập đòi hỏi độ rõ ràng cao, dễ hiểu đối với trẻ.



4, Có bao nhiêu loài động vật trong tranh?
5, Có bao nhiêu loại cây trong vườn?


Bài tập 3: Trẻ biết thêm bớt biến đổi, tạo số lượng nhóm vật trong phạm
vi 10.
1, Cô có 7 con vịt, nếu cô thêm 1 con vịt thì có tất cả bao nhiêu con vịt?
2, Cô có 8 con chó, nếu cô bớt 2 con chó thì có tất cả bao nhiêu con chó?
3, Cô có 5 củ cà rốt, nếu cô thêm 3 củ thì có tất cả bao nhiêu củ cà rốt?
4, Cô có 5 loại quả, nếu cô bớt đi 3 loại quả thì còn tất cả bao nhiêu loại
quả?
5, Cháu có 8 loại kẹo, nếu cháu ăn mất 2 loại thì còn tất cả bao nhiêu
loại kẹo?
Bài tập 4: Trẻ biết chia nhóm đối tượng thành 2 phần theo các cách khác
nhau và khái quát các cách chia bằng các cặp thẻ số.
1, Hãy chia 8 cái bánh thành 2 phần theo các cách khác nhau và khái quát
lại bằng thẻ số tơng ứng?
2, Hãy tặng 7 bông hoa cho 2 bạn theo các cách khác nhau và ghi nhớ từng
cách tặng?
3, Hãy sắp xếp 6 chậu hoa vào dọc 2 bên hành lang theo các cách khác
nhau?
4, Cô có 8 quyển sách, cô đã tặng 3 cuốn; hỏi còn lại mấy cuốn?
5, Các con thử nghĩ xem với 5 gói quà cô có mấy cách tặng cho 2 bạn? là
những cách nào?
Tôi cho trẻ độc lập giải quyết các bài tập trong khoảng thời gian quy định
sau khi đa ra câu hỏi để trẻ tự làm và trả lời theo khả năng của mình.
2.5.Biện pháp 5: Phối hợp sử dụng các biện pháp trực quan, dùng lời,
thực hành để hướng dẫn trẻ hoạt động đếm:
Trên cơ sở giáo viên nắm vững các biện pháp trực quan, dùng lời, thực
hành mà có sự phối hợp một cách linh hoạt các biện pháp đó nhằm nâng cao

nhận thức của trẻ. Khi giao nhiệm vụ cho trẻ ( các bài tập thực hành nhận biết với
mức độ tái tạo hoặc sáng tạo ) giáo viên có thể giao cho trẻ từng phần của nhiệm
vụ và trình tự từng hành động để đi đến giải quyết một nhiệm vụ cụ thể trong
tổng thể. VD: hãy đếm số lượng kẹo có trong mỗi gói? Quan sát đặc điểm của
chúng để từ đó tiến hành so sánh ( nhiều hơn, ít hơn, bằng nhau) hoặc phân loại
chúng theo một dấu hiệu chung nào đó. Điều này đòi hỏi ở trẻ sự nỗ lực ngày
càng cao, độc lập, sáng tạo, phát huy TTCNT, và giáo viên là người gợi ý cho trẻ
thực hiện nhiệm vụ đếm bằng nhiều phương thức khác nhau.
Giáo viên cần lựa chọn các phương pháp, biện pháp tổ chức cho phù hợp.
VD: với hoạt động đếm để củng cố, rèn luyện những biểu tượng đã có thì cô có


thể sử dụng các biện pháp như: thực hành, dùng lời và trực quan làm mẫu khi cần
thiết. Như vậy, ở đây giáo viên có thể sử dụng biện pháp thực hành là chủ đạo.
Nhưng nếu hoạt động đếm hình thành biểu tượng mới thì lúc này có thể sử dụng
những biện pháp trực quan làm mẫu, dùng lời, thực hành .trong đó biện pháp trực
quan là chủ đạo.
Giáo viên cùng tham gia hoạt động đếm với trẻ, đưa ra các yêu cầu, nhiệm
vụ đếm. Lời nói của cô phải chính xác, cụ thể, rõ ràng, có sức cuốn hút trẻ vào
hoạt động đếm. Việc giao nhiệm vụ cho trẻ có thể là từng phần hoặc toàn bộ;
song dù lựa chọn cách giao nhiệm vụ nào thì cô cũng tạo điều kiện cho trẻ tự do
hành động theo suy nghĩ của mình nhằm phát huy TTCNT trong hoạt động đếm.
Sau khi giao nhiệm vụ đếm cho trẻ, trong khi trẻ hoạt động đế, tuỳ vào tình
huống cụ thể, khả năng đếm của từng trẻ mà cô có thể thay đổi phương pháp,
biện pháp phù hợp. VD: trong hoạt động đếm nhằm củng cố và rèn luyện kĩ năng
đã biết thì phương pháp chủ đạo là thực hành. Song nếu mức độ nắm hoạt động
đếm của trẻ không đạt so với mục đích, yêu cầu đề ra thì cô có thể thay đổi biện
pháp cho phù hợp, cô có thể làm mẫu hoặc hưỡng dẫn lại cho trẻ nắm chắc hơn.
2.6.Biện pháp 6: Tích cực học tập trao đổi kinh nghiệm với chị em
đồng nghiệp, học tập qua tài liệu, sách báo, chuyên san…áp dụng sáng tạo

huynh nắm được và đề nghị phụ huynh chỉ cho trẻ nhận thức trong phạm vi yêu
cầu của bài đề ra
Ví dụ: Khi học Làm quen với số 6(Thêm bớt) với yêu cầu của bài dạy: Dạy
trẻ thêm bớt 1, 2 đối tượng, ở trên lớp trẻ học thêm bớt trên đồ dùng trực qua xếp
tương ứng 1-1 để so sánh xem nhóm nào nhiều hơn, nhóm nào ít hơn? nhiều hơn
là bao nhiêu? Ít hơn là bao nhiêu? Vì sao con biết? Nhưng nhiều khi gia đình ở
nhà dạy trẻ không nắm được phương pháp dạy trẻ, nên đã dạy các phép tính và
khi trẻ không trả lời được lại mắng trẻ ... Như vậy là chưa đúng, chưa phù hợp
với lưa tuổi của trẻ.
Bên cạnh đó vận động phụ huynh sưu tầm những đồ chơi, đồ dùng vỏ hộp
sữa, hộp kẹo, vỏ nước gội đầu, bóng bàn, bóng ….phong phú về chủng loại, kích
thước chất liệu để để làm những đồ dùng tự tạo trong các giờ học toán để kích
thích trẻ học tốt hơn
III. Hiệu quả do sáng kiến đem lại.
Qua thực hiện đề tài sáng kiến: “Một số biện pháp phát huy tính tích cực
nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi qua hoạt động dạy trẻ phép đếm” năm học 20152016 bản thân tôi đã thu được một số hiệu quả như sau:
1. Hiệu quả kinh tế.
Qua quá trình hoạt động làm quen với toán theo hình thức đổi mới tại lớp
.Tôi thực hiện nghiêm túc chương trình theo hướng đổi mới, với việc vận dụng
một số biện pháp, một số kinhnghiệm trên. Đến nay nhìn chung cháu rất thích


học môn toán, thích hoạt động với toán, khả năng về toán của trẻ cao hơn, trẻ
hoạt động tự tin thải mái, đặc biệt, trẻ đã phát huy được tính tích cực của trẻ. Và
các loai đồ chơi tự làm có giá trị thành tiền:
- Các loại hoa, quả làm bằng xốp, bằng len nhiều chủng loại khoảng 100
cái trị giá là: 5.000đcái
- Các con vật, các con rối làm từ chai nhựa. quả bóng và vải vụn, bông số
lượng 40 con trị giá :350.000đ
+ Nhờ có nguyên vật liệu phế thải, các đồ dùng phụ huynh giáo viên đã

5 - 6 tuổi qua hoạt động dạy trẻ phép đếm”.
Các biện pháp mà tôi đưa ra không phải là duy nhất. Tôi thiết nghĩ đó là
một đóng góp rất nhỏ trong việc góp phần làm phong phú thêm hệ thống các biện
pháp dạy học cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, nhằm phát huy TTCNT cho trẻ. Rất
mong được sự quan tâm và đóng góp ý kiến của mọi người, giúp sáng kiến của
tôi hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tôi xin cam kết không sao chép bản quyền.
Xuân ngọc, ngày 20 tháng 04 năm 2016
Tác giả sáng kiến

Trần Thị Nhan


CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
( Xác nhận, đánh giá, xếp loại)
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………

PHÒNG GD – ĐT XUÂN TRƯỜNG
( Xác nhận, đánh giá, xếp loại)
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………