PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MƯỜNG TÈ
TRƯỜNG MẦM NON HUA BUM
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
Một số biện pháp chỉ đạo phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ trong
trường Mầm non
Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn: Mầm non
Họ và tên người thực hiện: Đặng Thị Tuyết Mai
Chức vụ: Hiệu phó
Sinh hoạt chuyên môn:
Mường Tè, ngày 30 tháng 3 năm 2011
1
PHẦN MỞ ĐẦU
I. BỐI CẢNH ĐỀ TÀI:
- Thời gian nghiên cứu đề tài:
Tôi chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp phòng chống suy
dinh dưỡng cho trẻ trong trường Mầm non” Thông qua hội đồng nhà trường xây
dựng kế hoạch, thực hiện nội dung đề tài
+ Thực hiện nội dung đề tài (tháng 3/2009)
+ Tổng kết kết quả thực hiện, các biện pháp của đề tài (tháng 4/2009)
+ Đề tài hoàn thành và áp dụng vào năm học 2010 – 2011.
- Thực trạng, tổng quan những thông tin về vấn đề cần nghiên cứu.
+ Đối với Giáo Dục mầm non xã Hua Bum – Mường Tè trong những năm gần
đây đang trên đà phát triển được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, Chính quyền,
được phòng Giáo Dục và Đào Tạo Huyện Mường Tè quan tâm về nhiều mặt hoạt
động nên đã có những kết quả nhất định. Tuy nhiên, do nhận thức của nhân dân
còn hạn chế không đồng đều cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn nên tỉ lệ trẻ ăn bán
trú chưa cao, điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến việc giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng
trong trường Mầm non trên địa bàn xã.
Từ nhận thức về vị trí tầm quan trọng của việc phòng chống suy dinh dưỡng
cho trẻ mầm non cùng với thực trạng ở địa phương là Phó hiệu trưởng nhà trường

ảnh hưởng tới nguồn nhân lực trong sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa hôm
nay. Suy dinh dưỡng sớm, nặng và kéo dài không những làm trẻ em chậm phát
triển về thể lực mà còn chậm phát triển về vận động, ngôn ngữ, trí tuệ. Suy dinh
dưỡng nặng có thể làm chết người, suy dinh dưỡng nhẹ làm trẻ gầy yếu, dễ mắc
các bệnh như: Tiêu chảy, nhiễm khuẩn hô hấp dẫn đến trẻ hoạt động kém, kém linh
hoạt và vui tươi.
Vì vậy, việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ lứa tuổi Mầm non là việc làm rất quan
trọng, để phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Đó chính là lý do tôi mạnh
dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ trong
trường Mầm non”.
III. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Trẻ từ 36 tháng tuổi đến 72 tháng tuổi trong trường mầm non.
- Một số biện pháp chỉ đạo phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em trong trường
mầm non trên địa bàn xã.
3
IV. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu các tài liệu, các văn kiện của Đảng và Nhà nước, liên quan đến
việc phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em, tìm hiểu thực trạng suy dinh dưỡng trong
trường mầm non trên địa bàn xã để tìm ra những biện pháp chỉ đạo việc thực hiện
phòng chống suy dinh dưỡng, giải quyết những mâu thuẫn những khó khăn – bức
xúc trong công tác quản lý. Góp phần giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng cho trẻ em trong
trường mầm non trên địa bàn xã Hua Bum.
V. ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ trong
trường Mầm non” tôi thấy có những điểm mới trong kết quả nghiên cứu như sau:
Các ban ngành đoàn thể, các bậc phụ huynh đã ủng hộ và hưởng ứng nhiệt tình
Nhận thức của giáo viên trong công tác phòng chống suy dinh dưỡng được
nâng lên rõ rệt
Số trẻ suy dinh dưỡng giảm đáng kể, không còn trẻ ở mức suy dinh dưỡng
nặng .

đổi về số lượng và chất lượng. Để đảm bảo cho cơ thể trẻ phát triển bình thường,
đòi hỏi nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ phải đầy đủ. Đối với trẻ các chức năng của bộ
máy tiêu hóa còn kém, do đó trẻ rất dễ bị rối loạn tiêu hóa, đặc biệt là tiêu chảy
cấp. Việc cho trẻ ăn uống đúng, hợp lý làm một biện pháp phòng chống suy dinh
dưỡng tốt nhất cho trẻ, muốn phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ chúng ta cần
phải hiểu:
*Các mức độ và biểu hiện của trẻ suy dinh dưỡng:
5
- Nhẹ cân hoặc thiếu hụt cân: Trẻ cơ thể vẫn khỏe mạnh nhưng gầy, thấp, lùn
và cơ bắp gầy nhẽo. Trẻ không lên cân hoặc sụt cân khi cân trẻ hàng tháng.
- Thể gầy đét: Da bọc xương, hốc hác, bụng lép do tình trạng đói dài ngày,
không có phù, bộ mặt ông già.Trẻ có vẻ bị mất nước và bằng một nửa số cân nặng
so với trẻ khỏe mạnh cùng độ tuổi.
- Thể phù: Do cơ thể không được cung cấp đầy đủ Protein. Trẻ có phù đặc
biệt, hai chân có mảng sắc tố nâu ngoài ra, da rạn nứt, rỉ nước, mặt tròn bủng, bắp
thịt nhẽo.
- Thể suy dinh dưỡng kết hợp vừa teo đét vừa phù: Cân nặng giảm, lớp mỡ
dưới da mỏng cơ nhẽo teo nhỏ, rối loạn tiêu hóa, phù nhẹ.
Để phát hiện thình trạng suy dinh dưỡng cần theo dõi cân nặng của trẻ hàng
tháng và ghi lên biểu đồ phát triển. Nếu cân nặng của trẻ nằm dưới kênh A là trẻ bị
suy dinh dưỡng.
*Nguyên nhân của bệnh suy dinh dưỡng:
Nguyên nhân gây suy dinh dưỡng ở trẻ em là do sự kết hợp của nhiều yếu tố,
trong đó quan trọng nhất là do cách nuôi dưỡng không hợp lý, trẻ bị ăn đói, ăn
thiếu chất kết hợp mắc các bệnh nhiễm khuẩn cụ thể là:
- Trẻ bị bệnh như sởi, ỉa chảy,viêm đường hô hấp gây biếng ăn hoặc do bị ăn
kiêng khem quá mức.
- Mẹ thiếu sữa hoặc không có sữa cho con bú, phải nuôi bộ không đúng cách.
- Cho trẻ ăn sam quá sớm gây rối loạn tiêu hóa và kém hấp thu hoặc cho trẻ ăn
muộn, cơ thể thiếu chất dinh dưỡng

Trong quyết định số 55/QĐ-BGD-ĐT ban hành năm 1990 đã quy định rõ ràng
về mục tiêu, kế hoạch chăm sóc trẻ mầm non, đồng thời đề ra những yêu cầu và chỉ
số chiều cao, cân nặng trong từng độ tuổi. Luật giáo dục ban hành tháng 12/1998
và văn kiện hội nghị lần thứ 2 ban chấp hành ban chấp hành TW Đảnglần thứ VIII
đã khẳng định mục tiêu của giáo dục mầm non và đề cập đến vấn đề sức khỏe cho
trẻ, phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ Mầm non.
Tại hội nghị quốc tế về dinh dưỡng (họp tại Rô ma-Italia tháng 12/1992) do các
Bộ trưởng đại diện toàn quyền 159 nước đã đưa ra tuyên ngôn về dinh dưỡng trong
đó có đoạn ghi:" Dinh dưỡng phải là trung tâm của mọi kế hoạch và chiến lược
phát triển.”
Nhân loại đang bước vào thế kỷ XXI - Thế kỷ của nền khoa học tiên tiến, thế
kỷ gia đình và trẻ em - bởi vậy lại càng không thể có một tâm hồn và trí tuệ trong
sáng núp trong một cơ thể ốm yếu được.
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG CỦA VIỆC CHỈ ĐẠO
7
PHÒNG CHỐNG SUY DINH DƯỠNG TRẺ EM.
1. Một số kết qủa đã đạt được trong việc phòng chống suy dinh dưỡng trẻ
em trong các trường Mầm non trên địa bàn xã Hua Bum.
- Xã Hua Bum - Mường Tè - Lai Châu có 3 bản và một trung tâm xã, địa hình
tương đối khó khăn và phức tạp, cách trung tâm huyện 22km là vùng biên giới giáp
Trung Quốc hệ thống giáo dục Mầm non đang từng bước phát triển trẻ ra lớp ngày
càng tăng, tính đến năm 2010- 2011 tổng số trẻ mẫu giáo trong toàn trường là 112
đạt 99,2% trong tổng số trẻ trong độ tuổi.
+ Mẫu giáo 3-4 tuổi có 3 lớp trong đó có 2 lớp ghép với tổng số trẻ là 40/42
cháu đạt 95,2%
+ Mẫu giáo 4-5 tuổi có 4 lớp trong đó có 2 lớp ghép với tổng số trẻ là 43/43
đạt 100%
+ Riêng trẻ 5 tuổi có 2 lớp với 29/29 cháu đạt 100%
- Đội ngũ cán bộ giáo viên:

trường.
Cụ thể các kết quả đạt được trong phạm vi 2 năm học 2009 – 2010 và 2010 –
2011 như sau:
* Về cơ sở vật chất, mua ăn trang thiết bị cho chuyên đề dinh dưỡng quy ra
tiền (ĐVT: Đồng).
Năm học Tổng kinh phí
Trong đó
Nhà nước Địa phương
Nhân dân và
nguồn khác
2009 - 2010 1.571.000 1.060.000 301.000 210.000
2010 - 2011 1.021.000 270.000 450.000 301.000
* Về việc xây dựng công trình vệ sinh tự hoại
Có 1 nhà vệ sinh tự hoại
* Tình hình tổ chức ăn tại trường Mầm non
Năm học
Số lượng Mức đóng góp (đồng/ngày)
Trẻ đến lớp
mẫu giáo
Số trẻ ăn tại
lớp
Trung bình Thấp nhất
2009 - 2010 102 60 2.300 2.000
2010 - 2011 112 62 2.300 2.000
* Tình hình sức khỏe
Năm học Mẫu giáo
9
Tổng số trẻ
Trẻ phát triển
bình thường

đến chế độ dinh dưỡng của tre trong từng bữa ăn.
- Số trẻ mắc các bệnh về hô hấp, ỉa chảy, giun sán, sâu răng có giảm so với
những năm trước nhưng vẫn còn tỷ lệ cao so với yêu cầu cụ thể như sau:
Tên bệnh
Năm học 2009 - 2010 Năm học 2010 – 2011
Số trẻ Tỷ lệ (%) Số trẻ Tỷ lệ (%)
10
Tiêu chảy 5/102 4,9 0/112 0
Hô hấp 7/102 6,8 2/112 1,8
Sâu răng 10/102 9,8 5/112 4,4
Giun sán 3/102 2,9 0/112 0
3. Một số vấn đề đặt ra trong việc chỉ đạo phòng chống suy dinh dưỡng trẻ
em:
Xuất phát từ thực trạng đã nêu trên tôi nhận thấy cần có những biện pháp đặt ra
trong việc chỉ đạo phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em trong trường Mầm non trên
địa bàn xã, cụ thể là những biện pháp sau:
* Xây dựng kế hoạch và triển khai việc phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ
Mầm non đến 100% các điểm bản trong trường.
* Chỉ đạo việc tuyên truyền kiến thức chăm sóc trẻ em theo khoa học cho các
bậc cha mẹ và tuyên truyền nhận thức về tầm quan trọng của việc phòng chống suy
dinh dưỡng trẻ em.
* Chỉ đạo cụ thể việc thực hiện ở các điểm bản lẻ trong đơn vị nhà trường
* Huy động các nguồn lực trong xã hội, làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục
hay xây dựng mô hình VAC nếu có điều kiện.
* Tổ chức đánh giá chấm điểm rút kinh nghiệm và tổng kết hàng quý trong
năm
CHƯƠNG III
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CỦA VIỆC
CHỈ ĐẠO PHÒNG CHỐNG SUY DINH DƯỠNG TRẺ EM
Để thực hiện tốt công tác phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ trong trường

+ Xây dựng kế hoạch cụ thể từng tháng, từng quý, từng học kỳ trong năm học
2. Chỉ đạo việc tuyên truyền kiến thức chăm sóc trẻ.
* Đối với các bậc cha mẹ
- Tuyên truyền cho họ hiểu được tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với sự
phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ lứa tuổi Mầm non.
- Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường:
+ Hàng tháng cho cha mẹ xem biểu đồ phát triển của con mình, yêu cầu cần đạt
của lứa tuổi cân nặng và chiều cao để phụ huynh đối chiếu xem con họ có đảm bảo
sức khỏe không.
+ Giáo viên phụ trách lớp và phụ huynh luôn có thông tin kịp thời về tình trạng
sức khỏe của trẻ. Ví dụ: Như hôm nay cháu ăn ít cơm ngủ chưa ngoan hoặc hôm
nay cháu ăn ngon miệng và hết xuất vào thời điểm đón hoặc trả trẻ
12
- Nhà trường và giáo viên sử dụng nhiều hình thức tuyên truyền như họp phụ
huynh, tọa đàm, làm góc tuyên truyền ở các nhóm lớp các điểm bản hoặc phát
thanh tuyên truyền miệng.
* Đối với các cấp lãnh đạo, các ban ngành đoàn thể và cộng đồng
- Truyền thanh về nội dung phòng chống suy dinh dưỡng.
- Tổ chức các hội thi: “cô nuôi giỏi”,“chế biến món ăn”, “khéo tay hay làm”
có sự góp mặt của các ban ngành đoàn thể đến dự để tăng sức mạnh tổng hợp cho
ngành học.
- Tổ chức tốt việc chế biến món ăn lên thực đơn ăn theo mùa và xây dựng khẩu
phần ăn hợp lý.
- Ban giám hiệu nhà trường luôn thông tin kịp thời đến lãnh đạo xã, phòng GD-
ĐT, các ban ngành đoàn thể, kêu gọi nguồn kinh phí bổ sung cơ sở vật chất thiết bị
vệ sinh cho trường Mầm non.
3. Chỉ đạo việc thực hiện ở trường Mầm non
* Xây dựng bổ sung cơ sở vật chất:
- Muốn làm tốt công tác phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ, trước tiên ở
trường Màm non cần chuẩn bị tốt cơ sở vật chất các điều kiện thiết yếu để thực

hiệu quả việc phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ trong trường Mầm non
* Tổ chức các đợt kiểm tra trong trường Mầm non:
Công tác đôn đốc kiểm tra việc thực hiện trong trường Mầm non là hết sức cần
thiết tôi xây dựng kế hoạch tổ chức kiểm tra đôn đốc cán bộ giáo viên khi nấu ăn,
kiểm tra các hoạt động chăm sóc, vệ sinh của cô và trẻ với nhiều hình thức sau:
- Kiểm tra kết hợp với thanh tra toàn diện
- Kiểm tra có báo trước
- Kiểm tra thường xuyên, định kỳ và đột xuất
Qua các đợt kiểm tra, tháo gỡ các vướng mắc khi thực hiện giúp giáo viên thực
hiện tốt hơn việc phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ
* Chỉ đạo việc chăm sóc, vệ sinh phòng bệnh cho trẻ trong trường Mầm non
- Hàng tháng (vào ngày 20) các lớp tổ chức cân đo cho trẻ. Chấm và theo dõi
sức khỏe của trẻ bằng biểu đồ, phân loại sức khỏe của trẻ ở từng lớp, sau đó tổng
hợp toàn trường.
- Đối với trẻ suy dinh dưỡng, giáo viên lập danh sách tên cháu cụ thể để trao
đổi kịp thời với phụ huynh kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường nhằm
chăm sóc sức khỏe cho trẻ tốt hơn. Mời phụ huynh đến dự bữa ăn của trẻ ở nhóm
lớp
- Có chế độ chăm sóc riêng cho trẻ suy dinh dưỡng, giáo viên cần trao đổi với
phụ huynh về mức ăn của trẻ ở lớp, ở nhà để tăng khẩu phần ăn cho trẻ.
- Trong trường hợp cháu sụt cân do ốm sốt, tiêu chảy thì nhà trường có biện
pháp áp dụng riêng
- Kết hợp với trạm y tế xã tổ chức khám sức khỏe định kỳ theo quý 3 lần/năm.
Sau khi khám và phân loại sức khỏe của trẻ, nhà trường tổ chức họp phụ huynh
14
thông báo kết quả, cấp thuốc cho trẻ mắc bệnh, có các biện pháp khắc phục và can
thiệp sớm.
- Đối với trẻ ăn ngủ tại lớp: Các đơn vị cần đảm bảo sức khỏe cho trẻ ấm áp về
mùa đông, thoáng mát về mà hè, nước uống đủ dùng cho trẻ.
- Chỉ đạo các điểm bản đảm bảo vệ sinh môi trường vệ sinh cá nhân trẻ tốt,

15
- Tổ chức đánh giá chấm điểm vào mỗi quý các nhóm lớp thực hiện việc phòng
chống suy dinh dưỡng cho trẻ theo thang điểm của Bộ GD- ĐT ban hành
- Sau khi chấm điểm và đánh giá 3 quý trong năm học nhà trường tổ chức rút
kinh nghiệm qua một năm thực hiện phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ trong
trường Màm non, xếp loại các tiêu chí và đưa vào tiêu chí khen thưởng của từng cá
nhân cán bộ giáo viên.
- Nhân rộng những cá nhân điển hình trong công tác phòng chống suy dinh
dưỡng cho trẻ
- Tìm ra những tồn tại có hướng phấn đấu cụ thể cho những năm học tiếp theo
CHƯƠNG IV
HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Với việc áp dụng đề tài: “Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng cho
trẻ trong trường Mầm non” của trường tôi thì trẻ suy dinh dưỡng giảm rõ rệt. Tôi
đã áp dụng cho các cháu trong độ tuổi từ 12 tháng tuổi đến 72 tháng tuổi, tôi so
sánh kết quả trước và sau khi thực hiện cụ thể như sau:
Đánh giá sức khỏe
trẻ
Kết quả trước khi
thực hiện
Kết quả sau khi
thực hiên
Ghi chú
Tỷ lệ được theo
dõi
100% 100%
Suy dinh dưỡng 27 3
Trẻ giảm cân 0 0
Trẻ mắc bệnh 5 0
Trên đây là những hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp phòng

*Tổ chức đánh giá, chấm điểm, rút kinh nghiệm và tổng kết hàng năm.
Mặc dù đề tài đã đề cập với nhiều khía cạnh khác nhau trong việc chỉ đạo
nhằm phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ trong trường Mầm non. Nhưng vẫn còn
17
nhiều khía cạnh khác chưa đề cập tới như: Phối hợp liên ngành trong việc chỉ đạo
phòng chống suy dinh dưỡng
Xã Hua Bum hiện nay còn gặp rất nhiều khó khăn vì vậy bản thân tôi cũng
như mọi giáo viên trong nhà trường cần làm tốt công tác giáo dục theo mục tiêu mà
nhà trường đã đặt ra thu hút mọi trẻ em được đến trường được học tập, ăn, ngủ, vui
chơi, được vệ sinh sạch sẽ giúp cộng đồng trong xã hội nhất là các bậc phụ huynh
nắm bắt kịp thời thông tin để cùng nhau thực hiện có kết quả.
Phối hợp với các ban ngành đoàn thể làm giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng trong
nhà trường cũng như của địa phương và các trường Mầm non trong toàn huyện góp
phần nhỏ bé vào công tác chăm sóc giáo dục.
III. KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG TRIỂN KHAI:
Tôi làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp chỉ đạo phòng chống
suy dinh dưỡng cho trẻ trong trường mầm non” được sử dụng và triển khai trong
nhà trường mầm non nơi tôi công tác và có thể áp dụng ở các trường thuộc khu vực
biên giới, khu vực khó khăn trong toàn huyện.
IV. KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT:
* Đối với giáo viên
Chăm sóc giáo dục trẻ là việc làm rất quan trọng vì vậy cần phải tích cực quan
tâm gần gũi với trẻ và chăm sóc trẻ như người mẹ hiền.
Tích cực tuyên truyền việc nuôi dạy trẻ tới các bậc phụ huynh để họ thấm
nhuần nâng cao nhận thức trong việc chăm sóc giáo dục trẻ
* Đối với phụ huynh
Quan tâm hơn nữa đến con em mình đưa con em đến trường lớp đảm bảo ngày
một tốt hơn
* Đối với các cấp lãnh đạo
Phòng giáo dục cần quan tâm và tạo điều kiện hơn nữa về cơ sở vật chất, đầu

trẻ em: 8
1. Một số kết quả đã đạt được trong việc chỉ đạo phòng chống suy dinh dưỡng
trẻ em trong trường mầm non: 8
2. Một số tồn tại trong việc chỉ đạo phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em trong
trường mầm non: 10
3. Một số vấn đề đặt ra trong việc chỉ đạo phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em
trong trường mầm non: 11
Chương 3: Một số biện pháp chỉ đạo và phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em: 11
1. Xây dựng kế hoạch và triển khai việc và phòng chống suy dinh dưỡng 11
2. Chỉ đạo việc tuyên truyền kiến thức chăm sóc trẻ 12
3. Chỉ đạo việc thực hiện ở trường mầm non: 13
4. Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục, huy động các nguồn lực trong XH 15
5. Tổ chức đánh giá chấm điêm rút kinh nghiệm: 16
Phần kết luận
I. Những bài học kinh nghiệm 17
20
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm 17
III. Khả năng ứng dụng, triển khai 18
IV. Những kiến nghị, đề xuất 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO
21
1. Điều lệ trường Mầm non
2. Tạp chí giáo dục Mầm non số 4 năm 2007
3. Giáo trình giáo dục Mầm non – ĐHQG Hà Nội năm 2005
4. Tổ chức hoạt động giáo dục
5. Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý năm 2009 – 2010
6. Giáo trình dinh dưỡng cho trẻ Mầm non 2005 – 2006
22