1
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Giáo viên: Nguyễn Thị Ngọc Xuyến
Đề tài: Một số biện pháp phát huy hiệu quả việc tổ chức
cho trẻ 5-6 tuổi đóng kịch.
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Với trẻ Mầm non, trò chơi là một hoạt động không thể thiếu trong cuộc
sống của trẻ. Bên cạnh rất nhiều các trò chơi như đồ chơi ô tô, xe máy, búp bê,
trò chơi dân gian, đồng dao thì trong đó đóng kịch theo tác phẩm văn học là
một hoạt động - trò chơi đặc biệt không chỉ được trẻ em say mê, hứng thú
chơi mà còn mang lại ý nghĩa quan trọng đối sự phát triển nhân cách của trẻ.
Trong trò chơi đóng kịch theo tác phẩm văn học trẻ không chỉ biến mình
thành người lớn, mà còn phải “hoá thân” thành các nhân vật với nội tâm
phong phú, phức tạp với những cá tính khác biệt, với những hành động vừa
thực tê, vừa kỳ ảo… Để đóng được vai này trẻ phải trải qua một quá trình lao
động nghệ thuật gần giống như người nghệ sĩ. Kết quả của trò chơi đóng kịch
có một ý nghĩa rất quan trọng, nó giúp trẻ tích luỹ được kinh nghiệm sống.
Qua trải nghiệm các nhân vật trong tác phẩm, nó ảnh hưởng trực tiếp đến sự
phát triển ngôn ngữ và sự phát triển xúc cảm, tình cảm thẩm mỹ của trẻ. Qua
trò chơi đóng kịch trẻ lĩnh hội được ngôn ngữ giàu hình ảnh, học được giọng
nói diễn cảm rõ ràng và trẻ hoàn thiện mình hơn về đạo đức, trẻ sẽ học ở đó
lòng dũng cảm, tính trung thực, tình yêu quê hương đất nước, yêu những điều
thiện, bênh vực những người yếu đuối, lên án những cái xấu, cái ác…Đặc biệt
trò chơi đóng kịch đã phát triển ở trẻ tính tích cực cá nhân, tính độc lập, sáng
tạo.
Thực tế hiện nay trong một số giáo viên cũng đã tổ chức cho trẻ chơi trò
chơi đóng kịch nhưng cách tổ chức trò chơi còn rất nghèo nàn, thụ động, cô
chưa có những biện pháp tạo hứng thú cho trẻ trong khi chơi nên chưa phát
huy được khả năng sáng tạo trong khi chơi, trẻ chưa thể hiện được vai chơi
đúng theo tính cách của nhân vật…

sát
Nội dung và kết quả khảo sát
Trẻ hiểu nội dung tác phẩm và
hiểu tính cách của các nhân vật
trong tác phẩm
Biết nhập vai chơi và thể hiện
sáng tạo trong khi chơi
Giỏi Khá TB Yếu Giỏi Khá TB Yếu
3
31 5 10 14 2 2 5 9 15
% 16,1 32,2 45,2 6,5 6,5 16,1 29 48,4
Từ thực trạng trên và qua kết quả khảo sát kỹ năng đóng kịch của trẻ mẫu
giáo 5-6 tuổi trong lớp, để cho trẻ đạt kết quả tốt hơn trong trò chơi đóng kịch
tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “một số biện pháp phát huy hiệu quả việc tổ
chức cho trẻ 5-6 tuổi đóng kịch”.
2.2. Một số biện pháp phát huy hiệu quả hoạt động dạy trẻ 5 - 6 tuổi đóng
kịch
2.2.1 Lựa chọn tác phẩm văn học phù hợp với lứa tuổi.
Để tổ chức có hiệu quả trò chơi đóng kịch cho trẻ mẫu giáo lớn thì
công việc lựa chọn tác phẩm văn học phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, hứng
thú của trẻ là rất quan trọng.
Kết quả của trò chơi đóng kịch phụ thuộc vào việc lựa chọn tác phẩm
văn học. Tác phẩm văn học lựa chọn để tổ chức trò chơi đóng kịch phải là tác
phẩm có ý nghĩa giáo dục nhân cách trẻ, có nhiều tình tiết hấp dẫn đối với trẻ
và hình thức đối thoại là chủ yếu.
Để tổ chức cho trẻ đóng kịch giáo viên nên lựa chọn những câu truyện
dân gian đặc biệt là truyện cổ tích như: Tấm Cám, Cây Khế, Ba cô gái, Tích
Chu,… Những câu truyện cổ tích này mang đầy đủ phẩm chất của kịch bản.
Trong truyện có mâu thuẩn kịch tính, có sự cọ sát tính cách,có những tình
huống gai góc và chứa đầy xúc cảm, hội thoại ngắn gọn diễn cảm,ngôn ngữ

Chuyển thể tác phẩm văn học sang kịch bản là yếu tố quyết định đến sự
thành công của trò chơi đóng kịch. Khi chuyển thể người chuyển thể (tác giả)
cần chú ý tới các đặc trưng của kịch bản để tuân thủ và đảm bảo tính kịch
trong kịch bản. Cốt truyện của kịch bản phải mạch lạc rõ ràng, ngắn gọn,
mạch lạc, có các nhân vật với tính cách, hành động, ngôn ngữ của kịch. Khi
chuyển thể cần chú ý một số nguyên tắc:
+ Phải nghiên cứu, đọc kĩ tác phẩm nắm vững nội dung tư tưởng, các
chi tiết, tình tiết cơ bản, các nhân vật chính phụ trong tác phẩm, lời nói, giọng
điệu của nhân vật, tình huống xảy ra trong tác phẩm.
+ Chuyển thể kịch nhưng phải tuyệt đối tôn trọng nội dung tư tưởng
của tác phẩm.
5
+ Không bê nguyên xi tác phẩm văn học, mà phải có sự sáng tạo để hấp
dẫn trẻ, sáng tạo nhưng không làm thay đổi nội dung tư tưởng của tác phẩm.
+ Phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, nhất là dung lượng, ngôn
ngữ và hành động kịch.
Như vậy khi chuyển thể tác phẩm văn học sang kịch bản, người ta có
thể lược bớt những chi tiết rườm rà, không cần thiết, những nhân vật phụ
trong tác phẩm tránh cho sân khấu kịch quá tải, tản mạn, thiếu tập trung trong
việc khắc họa chủ đề tư tưởng.
Khác với nghệ thuật kịch, khi chuyển thể kịch bản cho trẻ Mầm non
cần chú ý ngoài các nhân vật theo tác phẩm văn học, nên có thêm nhân vật
người dẫn chuyện, có chức năng xâu chuỗi các sự kiện làm cho câu chuyện
kịch tuy có bị lược bớt các chi tiết, nhân vật phụ nhưng vẫn liên kết mạch lạc
có đầu có cuối để trẻ dễ nắm bắt câu chuyện, dễ hiểu hơn về tác phẩm. Nhân
vật người dẫn chuyện (có thể do một cô giáo hay trẻ đảm nhận) vừa dẫn dắt
nhân vật xuất hiện vừa định hướng cho trẻ cảm thụ tác phẩm.
Khi chuyển thể kịch bản tác phẩm văn học cho trẻ Mầm non ngoài việc
tuân thủ các nguyên tắc trên thì người chuyển thể cần chú ý trước hết phải
phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, đây là yếu tố đầu tiên và cũng là

hướng, giúp đỡ cùng trẻ nghiên cứu để chọn vai cho phù hợp. Thông thường
trẻ chỉ thích những vai chính diện, tốt đẹp, giàu cảm xúc còn những vai phản
diện, xấu xa, ác độc trẻ thường không lựa chọn. Vì vậy cô cần phân tích, định
hướng tạo hứng thú cho trẻ nhập vai.
Khi trẻ nhập vai trong kịch bản, trẻ không chỉ thể hiện lại nội dung như
tác phẩm mà còn phải có sự sáng tạo, sự sáng tạo này đòi hỏi trẻ phải tích cực
lao động, tư duy, năng động, huy động các hoạt động trong trẻ về xúc cảm,
tình cảm, trí tưởng tượng, cách thể hiện về hình thể, ngôn ngữ, nét mặt, cử chỉ,
điệu bộ
Muốn trẻ chọn vai, nhập vai tốt, cô cùng trẻ đọc kĩ kịch bản, hiểu rõ cốt
truyện, nhân vật. Cô phải khơi gợi trí tưởng tượng phong phú của trẻ, hướng
trẻ vào việc tìm kiếm những phương tiện thể hiện nhân vật. Phân chia các loại
nhân vật (thiện, ác), tìm hiểu nguyên nhân nảy sinh các hành động, tích cách
nhân vật. Cô cùng trẻ đọc, kể, trao đổi về nhân vật, cố gắng giúp trẻ hình
dung ra vẻ ngoài cũng như tính cách, hành động của nhân vật tạo cảm xúc,
7
thái độ cho trẻ với tác phẩm, nhân vật, trẻ khát khao được hóa thân thành
nhân vật. Phân vai cho trẻ không chỉ chọn một vài cá nhân trẻ mà cô nên phân
cho cả nhóm trẻ, khuyến khích trẻ tập luyện, nhập vai tất cả các nhân vật
trong kịch bản, luyện tập đổi nhóm để từ đó có thể chọn lựa những nhân vật
tiêu biểu, đóng tốt các vai để trình diễn trong các buổi diễn văn nghệ lớn, các
ngày lễ hội.
Biểu diễn phải có sân khấu, sân khấu có thể làm đơn giản trên một nền
nhà có một tấm vải màu làm phông. Nhưng cũng có thể chuẩn bị một sân
khấu phức tạp, hiện đại hơn giống như một nhà hát thu nhỏ, có phông, cánh
gà, cảnh trí, ánh sáng, âm thanh có thể sàn gỗ, thép, xây lát gạch và trải
thảm. Sân khấu tùy thuộc vào vở kịch và khả năng cụ thể của từng trường.
Cái quan trọng là phải tạo được không gian phù hợp của một vở kịch và có
tính thẩm mĩ, tạo hứng thú cho trẻ.
Hóa trang cũng rất cần thiết khi hóa trang chú ý trang phục quần áo, mũ,

được giáo viên dàn dựng bằng những đồ dùng có sẵn ở trong lớp mang tính
chất tượng trưng cho phù hợp với nội dung của vở kịch. Loại sân khấu này
không đòi hỏi cao ở trường mầm non như sân khấu ở các nhà hát cho nên giáo
viên có thể tự trang trí sân khấu.
Việc thiết kế sân khấu rối vừa đòi hỏi tính thẩm mĩ vừa phải đảm bảo
yêu cầu các nhân vật phải được hoạt động trong cảnh. Nếu như không có điều
kiện để mua sân khấu thì nhà trường có thể tự tạo sao cho phù hợp mà vẫn
đảm bảo tính thẩm mĩ
2.2.5.2. Phục trang cho các nhân vật
Chuẩn bị phục trang tốt cho hoạt động đóng kịch cũng góp phần quan
trọng trong việc gây hứng thú cho trẻ. Nếu diễn kịch mà có phục trang người
diễn viên sẽ có cảm giác của sân khấu hơn, có hứng thú để diễn hơn. Ở các
trường Mầm non hiện nay đa số phục trang là thuê, rất ít trường có sẵn cho
nên hầu như chỉ khi diễn văn nghệ trẻ mới được mặc đúng phục trang của bài
diễn còn lại đa số là giáo viên tự tạo có khi chỉ là một cái mũ đội đầu hay chỉ
có một đạo cụ nào đó trẻ cũng có thể diễn được rồi. Tuy nhiên nếu để diễn ở
các sân khấu lớn thì cũng nên chuẩn bị tốt về phần phục trang không chỉ phù
hợp với nhân vật mà còn phù hợp với thời đại.
9
Tùy vào từng tác phẩm để có thể thiết kế trang phục phù hợp dưới đây
tôi giới thiệu một số mẫu trang phục thường hay sử dụng cho một số tác phẩm.
2.2.6. Luyện tập và biểu diễn
Sau khi trẻ đã nhập vai tốt, cô cho trẻ luyện tập kịch. Cô có thể làm
mẫu một vài động tác của nhân vật để trẻ xem và bắt chước, mô phỏng, hoặc
cô mời một vài trẻ khá lên biểu diễn thử cho các bạn xem.
Khi trẻ tập biểu diễn, cô quan sát, hướng dẫn, chỉnh sửa cho trẻ về
ngôn ngữ, hành động Sau mỗi lần diễn, cô cùng cả lớp nhận xét, đánh giá
điểm mạnh, yếu kém của các bạn để rút kinh nghiệm. Trong đó đặc biệt là
cách phối hợp giữa hành động và lời nói của nhân vật khi diễn.
Sự thành công của vở diễn phụ thuộc nhiều vào sự liên kết, phối hợp

giống như người “đạo diễn” trên sân khấu, không chỉ thế họ còn có thể là nhà
viết kịch bản, dàn dựng sân khấu và đảm nhận tổ chức tất cả các mặt. Vì vậy
đòi hỏi mỗi người giáo viên phải có sự hiểu biết cơ bản về tất cả các mặt cho
nên việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên rất quan trọng.
Ngoài việc cho giáo viên đi học nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ thường xuyên theo chu kỳ, tốt hơn hết ở các trường nên tổ chức nhiều hơn
các buổi diễn tập văn nghệ, các hoạt động ngoại khóa để các giáo viên có điều
kiện học hỏi và thể hiện mình.
Bên cạnh đó nhà trường thường xuyên cập nhật các thông tin đại chúng,
tư liệu phim ảnh dành cho trẻ. Hiện nay các loại phim sản xuất dành cho trẻ
rất nhiều nhất là các phim hoạt hình 3D, các chương trình cổ tích được các
đạo diễn chuyển hệ dàn dựng và trình diễn một cách công phu ở các sân khấu
lớn các giáo viên có thể xem và học cách tổ chức của họ.
Bồi dưỡng cho giáo viên những tri thức văn hóa trong và ngoài nước,
tri thức văn hóa từng thời đại khác nhau để giáo viên có thể linh hoạt sáng tạo
trong các khâu nhất là khâu chuẩn bị trang phục và dàn dựng sân khấu vừa
đảm bảo tính thẩm mĩ vừa phù hợp nội dung tác phẩm.
3. Phần kết luận:
3.1. Ý nghĩa của đề tài.
Đối với trẻ Mầm non kịch đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển
nhân cách của trẻ. Nhưng muốn tổ chức tốt hoạt động đóng kịch cho trẻ tốt
các giáo viên phải nắm những kiến thức cơ bản về kịch, các khái niệm và đặc
11
trưng của nó. Đặc biệt là các đặc trưng của kịch dành cho trẻ và có biện pháp
tốt để hướng dẫn trẻ đóng kịch. Từ đó tôi nhận thấy rằng muốn tổ chức tốt
hoạt động dạy trẻ đóng kịch trước hết giáo viên cần nắm những đặc trưng chủ
yếu của kịch dành cho trẻ mầm non:
- Lựa chọn tác phẩm văn học phù hợp với lứa tuổi.
- Giúp trẻ cảm thụ tác phẩm
- Chuyển thể tác phẩm văn học sang kịch bản.