MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP
NHẰM NÂNG CAO Ý THỨC HỌC TẬP CHO HỌC SINH LỚP 3
PHẦN THỨ NHẤT : ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Công tác chủ nhiệm lớp quả thật nặng nề và phức tạp. Người giáo viên phải
vừa như người mẹ dịu dàng, người thầy nghiêm khắc, người bạn gần gũi, trọng tài
phân minh. Thành công của giáo viên là làm cho học sinh tôn trọng, kính yêu, tin
tưởng, là xây dựng được một tập thể lớp đoàn kết, gắn bó, có nề nếp tốt, học tập tốt.
Trong thực tế, nếu học sinh không có nề nếp thì việc giáo dục và dạy học trên lớp sẽ
không đạt hiệu quả cao. Đi đôi với chất lượng - kết quả học tập, công tác xây dựng
nề nếp cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng yếu hàng đầu của giáo viên
tiểu học.
Giáo viên chủ nhiệm lớp là người tổ chức, quản lý trực tiếp và sâu sát nhất về
mọi mặt với học sinh và thực hiện giáo dục đạo đức lối sống, phát triển nhân cách…
Ngoài ra trong quá trình rèn luyện nền nếp - thói quen tốt trong học sinh có thể năng
cao hiệu quả học tập cũng như hình thành cho các em lối sống văn minh, lịch sự. Vì
thế công tác chủ nhiệm lớp giữ vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng và duy trì
nề nếp, góp phần nâng cao chất lượng toàn diện cho học sinh.
Phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ lớp làm nòng cốt, là “cánh tay phải”
của mình. Muốn vậy cần phải có một sự chọn lựa dựa trên cơ sở định hướng của
giáo viên và khả năng tín nhiệm của học sinh. Để giúp cho các em hoạt động có hiệu
quả, tích cực, chính xác, người giáo viên cần thiết kế hệ thống sổ sách theo dõi phù
hợp và thường xuyên kiểm tra, đánh giá để có cách điều chỉnh hợp lý. Đồng thời
người giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa nhà trường và gia đình học sinh, góp phần
thực hiện tốt mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
Để phần nào góp phần đáp ứng được yêu cầu đổi mới như trên và nâng cao
chất lượng, hiệu quả giáo dục trong nhà trường; bản thân tôi chọn đề tài “Một số


biện pháp xây dựng nề nếp lớp nhằm nâng cao ý thức học tập cho học sinh lớp 3” để
nghiên cứu và thực hiện”.

L mt ngi giỏo viờn tụi luụn suy ngh, trn tr tỡm ra phng ỏn tt nht
gúp phn giỏo dc hc sinh khụng ch cú y kin thc cp nht m bo yờu cu
ca xó hi m cũn l nhng em hc sinh ngoan ngoón cú trỏch nhim tr thnh
ngi cú ớch cho t nc.
Bn thõn tụi nhn thy mt giỏo viờn khụng ch dy cỏc em tri thc m cũn dy
cỏc em cỏch lm ngi, hỡnh thnh nhng nhõn cỏch ban u cho tr, giỏo dc cỏc
em tinh thn thỏch nhim t tin, t trng, lm ch bn thõn v bi dng cỏc em k
nng qun lý m nhn trỏch nhim, ng x tt v bit lng nghe ý kin. Vy phi
lm th no t c nhng yờu cu ny? ú l mt cõu hi khú khụng phi ai
cng tỡm c cõu tr li. Thy rừ vn ny, tụi luụn coi trng c hai lnh vc dy
ch v dy ngi trong cụng tỏc giỏo dc. Mt mt hc tp ng nghip, trau di
thờm chuyờn mụn khụng ngng phỏt trin v nng lc ging dy, mt khỏc tụi
luụn coi trng giỏo dc o c hc sinh trong cụng tỏc ch nhim lp. Giáo viên
chủ nhiệm lớp là

ngời chịu trách nhiệm

thực hiện mọi quyết

định quản lí của hiệu trởng đối với lớp và các thành viên trong lớp.
cấp Tiểu học nơi mà các em đang hình thành và phát triển
nhân cách, giáo viên chủ nhiệm cũng là ngời phối hợp với các tổ
chức, đoàn thể trong trờng trong đó quan hệ nhiều là tổng phụ
trách đội, hội cha m hc sinh , để làm tốt công tác dạy- học- giáo
dục. Trong thực tế cũng có giáo viên đến trờng chỉ quan tâm
nhiều đến việc dạy, cha quan tâm đến việc hình thành nề nếp
và tìm hiểu tình cảm cuộc sống của các em Để có một lớp học
sinh ngoan, chịu khó học tp, đội ngũ tự quản tốt, biết vâng lời
thầy cô, biết yêu quý bạn bè, biết giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn,


khá, lúc trung bình và có lúc còn điểm yếu) mặc dù tôi nhận thấy các em có khả
năng tiếp thu khá.
Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm chú ý đến việc học, việc rèn luyện
của con em, khả năng, mức độ tiếp thu, tự quản của các em cũng khác nhau nên
cũng tạo nên những trở ngại nhất định trong quá trình học tập của các em cũng như
trong công tác chủ nhiệm.
Còn một số em khả năng tập trung trong các công việc trong một thời gian nhất
định cũng như trong học tập chưa được tốt dẫn đến chất lượng chưa được cao. Đây
là những đối tượng học sinh cần được lưu tâm nhiều trong cả quá trình dạy học.
Với sự bùng nổ của các yếu tố trò chơi không lành mạnh, các nguồn thông tin,
phương tiện ngày càng phát triển…tác động không nhỏ đến sự phát triển đi lên của
đời sống xã hội. Các em bị tác động nên sao nhãng đến việc học tập và rèn luyện.
Một số gia đình bươn chải với cuộc sống khó khăn đầy biến động đã không
thường xuyên quan tâm đến con em. Sự phối hợp, trách nhiệm của các cơ quan có
trách nhiệm đôi lúc chưa được chặt chẽ…là một trong những nguyên nhân ảnh
hưởng không nhỏ tác động xấu đến các em.
III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Biện pháp 1: Khảo sát đối tượng học sinh để đưa ra những phương pháp giáo
dục phù hợp :
a) Nắm đặc điểm đối tưởng học sinh: Đầu năm học khi đã được phân công
nhiệm vụ tôi đã tiến hành khảo sát đối tượng học sinh trong những tuần đầu huy
động học sinh đến lớp thông qua:
- Từ hồ sơ học bạ: Nhằm nắm thông tin học sinh một cách chính xác và tiện
cho việc theo dõi liên hệ phụ huynh.
- Qua giáo viên chủ nhiệm cũ: nhằm nắm được đối tượng học sinh và ban đầu
hỗ trợ cho việc tiếp cận, giúp đỡ học sinh theo từng đặc điểm riêng biệt của từng em.


- Qua học sinh trong lớp: nhằm phát hiện những ưu điểm hạn chế của các em
nhằm tạo điều kiện và làm cơ sở xây dựng cho các em cùng giúp đỡ nhau trong học

đối tượng học sinh này có cơ hội giúp bạn một việc dù nhỏ từ đó các em sẽ được bạn
bè quý mến hơn và ngược lại đối với cả lớp cũng phải có thái độ ân cần giúp đỡ bạn
bằng lời động viên, cổ vũ để giúp bạn dần hoàn thiện mình.
* Đối với học sinh học yếu:
- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó học yếu, học yếu những môn nào. Có
thể là ở gia đình các em đó không có thời gian học tập vì phải làm nhiều việc hoặc
em đó có lỗ hỏng về kiến thức nên cảm thấy chán nản.
- Tôi lập kế hoạch giúp đỡ đối tượng bằng những việc cụ thể như sau:
+ Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu mù mờ vào những thời gian
ngoài giờ lên lớp, 15 phút đầu giờ, những ngày có 4 tiết học tôi dành cả tiết thứ 5 để
kèm các em.
+ Những đối tượng học sinh bị hỏng kiến thức tôi thống kê theo môn, nội
dung bị hỏng và tập trung các em lại thành nhóm yếu theo mảng kiến thức. Sau đó
bản thân tôi cùng học với các em những lúc ra chơi hàng ngày có thể dùng hình thức
trò chơi, thi đố vui, thi tìm nhanh… như thế vừa giúp các em được giải trí mà còn
tiếp thu được kiến thức bị hỏng ( việc làm này đòi hỏi mỗi giáo viên phải hết sức
nhiệt tình, linh hoạt trong cách tổ chức cho từng nhóm yếu khác nhau được luân
phiên giúp đỡ). Sau lúc cùng học giáo viên có yêu cầu nhỏ cho từng nhóm yếu
nghiên cứu và xem nội dung cụ thể nào đó và lần sau báo lại cho cô và các bạn cùng
nghe. Như thế các em sẽ thực hiện nhiệt tình hơn và điều không thể thiếu trong lúc
này là lời khen cho những em thực hiện tốt lời dặn, như vậy lần sau các em sẽ tiếp
tục thực hiện tốt hơn. Làm như vậy dần dần lắp được những chỗ hõng kiến thức của
các em một cách nhẹ nhàng.
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được nhằm
tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em.


+ Thường xuyên kiểm tra các đối tượng đó trong qua trình lên lớp.
+ Tổ chức cho học sinh học theo nhóm ở nhà để học sinh khá giỏi giúp đỡ học
sinh yếu kém tiến bộ theo nhóm nhà gần nhau. Tổ chức cho các em thi đua đôi bạn

Thứ/ngày

Họ và tên bạn

Hai/ 22-9

Nguyễn Văn A

Ba/ 23-9

khuyết điểm

Họ và tên bạn

Nội dung khen

Đi trể, quên sách Nguyễn Văn B

Được 2 hoa điểm

tiếng việt.

tốt.

……………….. ……………….

…………………

……………………


………………

……………….

…………………

- Lớp trưởng: Lớp trưởng là người điều hành, quản lý toàn bộ các hoạt động
của lớp và từng thành viên trong lớp, cụ thể:
+ Tổ chức, quản lý lớp thực hiện các nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo quy
định của lớp, trường.
+ Theo dõi, đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ và nghiêm chỉnh nội quy, quy định
về học tập và sinh hoạt nhà trường như trang phục, vệ sinh, theo dõi sĩ số lớp. Xây
dựng và thực hiện nề nếp tự quản trong HS.
+ Tổ chức, động viên giúp đỡ những bạn gặp khó khăn trong học tập, rèn
luyện và đời sống, báo cáo lại cho GVCN.
Ví dụ : Học sinh phải so hàng ra vào lớp . Lớp trưởng là người điều động các
bạn sao cho thật nhanh ngay ngắn. Lớp có bạn học sinh thường hay đi học trễ lớp
trưởng nên nhắc nhở bạn đi học đúng giờ .
- Lớp phó học tập:
+ Ðôn đốc các thành viên đi học đầy đủ, đúng giờ, học tập nghiêm túc.


+ 15 phút đầu giờ kiểm tra việc chuẩn bị bài của bạn, ghi vào sổ theo dõi riêng
hàng ngày, báo cáo lại cho giáo viên và làm cơ sở tổng kết thi đua cuối tuần.
+ Báo cáo kịp thời với GVCN những sự việc “có vấn đề” trong công việc học
tập hàng ngày.
Ví dụ: Vào đầu giờ mỗi ngày, lớp trưởng yêu cầu các bạn lấy sách ra đọc
bài , ôn lại những bài đã học trong tuần qua; hoặc ôn lại các bản nhân chia.
- Lớp phó lao động:
+ Đôn đốc và giám sát các bạn thực hiện lao động tập trung, lao động trực

b. Nền nếp về đạo đức:
- Lễ độ với mọi người:
+ Có thói quen chào hỏi thầy cô và khách khi vào trường.
+ Biết xin lỗi khi làm việc sai.
+ Biết cám ơn khi nhận quà hoặc khi người khác giúp đỡ mình.
+ Biết xưng hô đúng mực với mọi người xung quanh.
+ Không nói tục, chưỡi thề, đánh nhau.
+ Biết giúp đỡ mọi người, nhất là người già và trẻ em.
- Làm điều tốt:
+ Thẳng thắn, trung thực, thật thà, không quay cóp trong khi làm bài kiểm tra
hoặc thi cử.
+ Nhặt được của rơi biết trao trả lại cho người mất hoặc đưa giáo viên để
thông báo cho người mất biết.
+ Giữ gìn tài sản riêng, tài sản của bạn và của nhà trường.
- Kỷ luật:


Thực hiện nghiêm túc các quy định của trường, lớp. thực hiện tốt 5 điều Bác
Hồ dạy.
Thực hiện tốt 5 nhiệm vụ học sinh (hàng ngày mỗi khi xếp hàng ra về giáo
viên cho các em đọc 1 trong 5 nhiệm vụ học sinh và luân phiên như thế các em khắc
sâu và nhớ kĩ cả 5 nhiệm vụ).
Hay vắng học, vắng các buổi lao động, những sinh hoạt tập trung. Nghỉ học
không có giấy xin phép của phụ huynh, tự ý viết giấy phép và giả mạo chữ kí phụ
huynh .
c. Khi đi học và ra về:
- Không đi học quá sớm, không được bám vào cửa sổ hoặc đứng trước cửa lớp
khi lớp khác đang học.
- Không được quay số, thục bi da, bấm điện tử, bắn đạn ăn tiền, mua đồ chơi
bạo lực (súng, dao, pháo…).

đóng vai trước lớp.
Với các em hay nghịch, em học yếu tôi khéo léo sắp xếp các em một chỗ ngồi
thích hợp để dễ quản lí và tạo cơ hội cho các em nầy tham gia các hoạt động học tập
nhiều hơn (vừa sức các em), cũng là tạo cơ hội để khen ngợi, khuyến khích giúp các
em tự tin và học tập tích cực hơn.
- Trong vài tuần đầu tôi vừa ra kí hiệu vừa nhắc nhở để các em hoạt động nhịp
nhàng. Sau đó tôi không nhắc mà chỉ ra kí hiệu. Nếu có em nào thiếu chú ý hoặc nói
chuyện riêng trong lúc giảng bài tôi sẽ dừng lại để thầm nhắc nhở. Như vậy các em
sẽ biết mà tự điều chỉnh lại mình. Hạn chế việc la rầy hoặc gõ thước để ổn định học
sinh.
Biện pháp 5: Nền nếp cụ thể theo từng thời điểm:


a. Chuẩn bị khi đi học:
- Đã học bài và làm bài ở nhà đầy đủ.
- Chuẩn bị đồ dùng học tập đầy đủ theo đặc trưng bộ môn.
- Vệ sinh cá nhân sạch sẽ.
- Ăn mặc đúng đồng phục (áo quần, khăn quàng, phù hiệu đầy đủ đúng theo
qui định).
- Không ăn quà trước cổng trường, không mang đồ ăn, nước uống vào lớp.
- Nghe lệnh trống phải tập trung vào lớp, ổn định trật tự.
b. Trong mười lăm phút đầu giờ:
- Ổn định tổ chức: hát đầu giờ mỗi ngày.
- Mỗi học sinh tự ôn bài, không ai được đi ra ngoài chơi.
- Các tổ trưởng làm nhiệm vụ, kiểm tra nhanh vở bài tập, dụng cụ học tập, nền
nếp của tổ mình. Lớp phó học tập kiểm tra bài tập của các bạn.
- Lớp phó học tập sửa bài tập, khi đó được giáo viên hướng dẫn.
c. Trong giờ học:
- Cả lớp đứng dậy chào thầy, cô khi vào lớp.
- Dụng cụ học tập đã để đầy đủ ở bàn trước mặt (sách giáo khoa, vở ghi, vở

thưởng kịp thời học sinh lớp tiến bộ theo từng tuần, tháng, theo các đợt kiểm tra định
kỳ của nhà trường.
*Đối với từng phụ huynh học sinh: Buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi đã đề
ra yêu cầu để phụ huynh cùng GVCN rèn nề nếp học sinh như sau: Hằng ngày kiểm
tra sách vở của con em mình. Nhắc nhở con em học bài cũ và chuẩn bị bài mới trước
khi đến lớp. Chuẩn bị sách vở và đồ dùng học tập cho con em theo thời khoá biểu


hằng ngày. Giáo dục con ý thức gọn gàng, ngăn nắp khi học tập, vui chơi. Sinh hoạt
điều độ, đúng thời khoá biểu, giờ nào việc nấy tránh tình trạng vừa học vừa chơi.
Thường xuyên trao đổi với GVCN qua trò chuyện trực tiếp, điện thoại hoặc qua sổ
liên lạc để kịp thời nhắc nhở, đôn đốc học sinh nề nếp học tập ở lớp cũng như ở nhà.
*** Tuy nhiên sổ liên lạc thì chỉ nhận xét theo tháng, học kì nên việc thường
xuyên trao đổi kiểm tra việc học của học sinh hàng ngày, hàng tuần gặp khó khăn. Về
trao đổi bằng điện thoại thì sẽ tốn kém, vã lại một số gia đình có hoàn cảnh khó khăn sẽ
không có điều kiện. Vì vậy tôi thiết kế quyển sổ theo dõi cá nhân từng học sinh, hàng
ngày các em ghi những nội dung giáo viên yêu cầu về nhà gia đình xem và giúp học
sinh thực hiện đồng thời nắm được quá trình học của các em kịp thời phối hợp với nhà
trường thực hiện.
Thứ/

Môn học

ngày

Nội dung chuẩn bị

Những biểu hiện
tốt


…………

…………………………….

…………..………

……….……….

Ba/.../…
Nhận xét của giáo viên

Ý kiến, chữ ký của phụ huynh

………………………………………………………….

………………………………………..

………………………………………………………….

………………………………………..

Biện pháp 7: Tập thói quen phê và tự phê
- Tôi đã xây dựng tiết sinh hoạt lớp cuối tuần cho học sinh. Tập cho các em
biết phê và tự phê một cách hồn nhiên, chân thật. Từng tổ các em sẽ ngồi lại chọn
bạn xuất sắc là bạn học tốt, không vi phạm những điều đã qui định, bạn nào có
chuyển biến hơn so với tuần trước thì được chọn là bạn tiến bộ cũng được tuyên
dương (lấy biểu quyết cả tổ). Em nào còn vi phạm cũng được bạn chỉ ra và nhận sai


trước tổ. Tôi đã theo suốt để tuyên dương trước lớp những học sinh xuất sắc cũng

Thưởng, đã mê chơi game và nghỉ học thường xuyên cũng phần nào thay đổi chất
lượng học tập của mình. Điều đó được thể hiện qua sự tham gia của các em vào các
hoạt động học tập trong giờ học, qua kết quả của các bài kiểm tra.
Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng HS trong Ban cán sự lớp đã đem lại hiệu
quả trong việc quản lí nề nếp và chất lượng học tập. Các em thực hiện nhiệm vụ đầy
đủ với tinh thần trách nhiệm cao. Như em Võ Duy Cát thực chất thì em còn rất thụ
động nhưng từ khi giao nhiệm vụ làm một tổ trưởng thì em rất năng nổ, nhiệt tình
đôn đốc các bạn trong tổ học, thi đua rất tốt. Như em Nguyễn Mộng Mơ chưa mạnh
dạn trong giờ học khi được chọn làm cờ đỏ của lớp, em đã làm việc hết sức mình và
tự tin mạnh dạn hẳn lên.
Kết quả cuối cùng là 100% học sinh hạnh kiểm thực hiện đầy đủ. Riêng các
em học sinh đã có ý thức, học tập tốt và tích cực gia các hoạt động của lớp.
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN-KIẾN NGHỊ
I. KẾT LUẬN
- Có thể nói trong công tác của người GVCN nếu chúng ta có một tinh thần
trách nhiệm thực sự, có những kế hoạch nội dung, biện pháp cụ thể, biết sử dụng
đúng đắn các hình thức và phương pháp giáo dục khác nhau. Cộng thêm một chút
nghị lực và lòng dũng cảm tin vào sự đúng đắn của kế hoạch và các biện pháp giáo
dục thì sẽ thành công. Muốn đạt được điều đó, GVCN phải đảm bảo các nguyên tắc
sau đây:
- Thầy cô là điểm sáng, là thần tượng của các em. Các em dễ tin, dễ nghe theo
lời dạy bảo của thầy cô.
- Nắm chắc được những thuận lợi, khó khăn, hiểu rõ thực tế trường lớp mình,
khéo léo tìm cách bỏ đi mọi rào cản trong mối quan hệ với phụ huynh, đề ra những
biện pháp hữu hiệu, tiếp cận gần với các em nhất, tôi nghĩ rằng bất cứ giáo viên nào
cũng sẽ sớm trở thành những người bạn của trẻ.
- Luôn gần gũi, bên cạnh, quan tâm tới hoàn cảnh sống của học sinh (nhất là
học sinh có hoàn cảnh đặc biệt) Bên cạnh đó, liên hệ chặt chẽ với phụ huynh, ban



lệ học sinh kịp thời, đúng lúc.
- Rất nhiều trường hợp học sinh có hoàn cảnh khó khăn mà vẫn vượt khó
vươn lên để đạt thành tích cao trong học tập thì mong Nhà Trường tạo điều kiện
giúp đỡ cho em.
- Trong quá trình hoạt động của nhà trường, cần tổ chức nhiều hơn các hoạt
động vui chơi, giải trí cho học sinh để các em có được sân chơi lành mạnh, bổ ích.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân tôi, rất mong được sự phối
hợp với bạn bè đồng nghiệp, ban đại diện cha mẹ học sinh và sự quan tâm chỉ đạo
của lãnh đạo, các đoàn thể nhà trường giúp tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.

Khánh lâm, ngày 22 tháng 2 năm 2014

Người viết sáng kiến:

Trần Mỹ Thuận