BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

NGUYỄN THỊ MAI HƯƠNG

QUẢN LÝ KHU DI TÍCH TIÊN ĐỘNG,
XÃ TIÊN LƯƠNG, HUYỆN CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA
Khóa 3 (2015 - 2017)

Hà Nội, 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

NGUYỄN THỊ MAI HƯƠNG

QUẢN LÝ KHU DI TÍCH TIÊN ĐỘNG,
XÃ TIÊN LƯƠNG, HUYỆN CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản lý Văn hóa
Mã số: 60310642

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. TRẦN ĐÌNH TUẤN

Hà Nội, 2017



2.1.1. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ ..................................... 34
2.1.2. Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Cẩm Khê ......................................... 36
2.1.3. Ban quản lý khu di tích Tiên Động ........................................................ 37

2.2. Thực trạng hoạt động quản lý khu di tích Tiên Động Error! Bookmark not defined
2.2.1. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ khu di tích Tiên Động...... 41
2.2.2. Tu bổ và tôn tạo khu di tích ................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3.Tổ chức quản lý các dịch vụ.....................................................................
2.2.4. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chuyên môn..................................................
2.2.5. Quản lý tài chính......................................................................................
2.2.6. Nghiên cứu khoa học ............................................................................. 59
2.2.7. Công tác thanh tra, kiểm tra....................................................................


2.3. Vai trò của cộng đồng trong việc quản lý khu di tích..................................
2.4. Đánh giá.........
2.4.1. Ưu điểm ...................................................................................................
2.4.2. Hạn chế ....................................................................................................
Tiểu kết ............................................................................................................. 68
Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ KHU DI TÍCH
TIÊN ĐỘNG .................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Định hướng phát triển khu di tích Tiên ĐộngError! Bookmark not defined.
3.1.1. Định hướng chung....................................................................................
3.1.2. Định hướng của tỉnh Phú Thọ..................................................................
3.2. Phương hướng, nhiệm vụ của huyện Cẩm Khê trong giai đoạn 2015-2020
3.2.1. Phương hướng..........................................................................................
3.2.2. Nhiệm vụ..................................................................................................
3.3. Đề xuất giải pháp ...................................................................................... 75
3.2.1. Nhóm giải pháp về chính sách ............................................................... 76
3.2.2. Nhóm giải pháp tổ chức và thực hiện .................................................... 84


Cán bộ viên chức-lao động

CHXHCN

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

CNXH

Chủ nghĩa xã hội

CP

Chính phủ

DSVH

Di sản văn hóa

DT LSVH

Di tích lịch sử văn hóa

DVDL

Dịch vụ du lịch

NQ

Nghị quyết


Trung ương

UBND

Ủy ban nhân dân

XHH

Xã hội hóa


DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1. Thống kê trình độ chuyên môn CBVC-LĐ Ban quản lý khu di tích
Tiên Động ........................................................................................................ 41
Bảng 2.2: Thổng kê khách du lịch đến khu di tích Tiên Động (2009-2015)
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.3: Nguồn thu của Ban quản lý Tiên Động ( 2009 - 2015) ........... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.4: Tổng hợp nguồn thu tiền công đức (2009-2015) Error! Bookmark
not defined.


DANH MỤC HÌNH VẼ
Sơ đồ 1.1: Cấu trúc về quản lý Di tích lịch sử Văn hóa................................. 16
Sơ đồ 2.1: Chức năng hoạt động của khu di tích Tiên Động .......................... 38
Sơ đồ 2.2: Cơ cấu tổ chức của Ban quản lý Tiên Động .................................. 39


1


tâm; việc hưởng ứng tham gia, phát huy giá trị di tích trên địa bàn huyện của
người dân còn hạn chế.
Di tích Tiên Động (xã Tiên Lương, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ)
gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp của danh nhân văn hóa Nguyễn Quang
Bích với phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ XIX. Di tích Tiên
Động giữ một vị trí hết sức quan trọng trong kho tàng di sản văn hóa dân
tộc, ảnh hưởng to lớn trong đời sống văn hóa tâm linh của nhân dân huyện
Cẩm Khê nói riêng và nhân dân cả nước nói chung, là một di sản văn hóa có
ý nghĩa và giá trị quan trọng, đóng góp tích cực cho việc phát triển kinh tế,
du lịch của địa phương. Hàng năm di tích Tiên Động đã thu hút số lượng
khách lớn về tham quan vãn cảnh, đi lễ và nghiên cứu. Vì vậy vấn đề quản
lý di tích lịch sử là vấn đề quan trọng và hết sức cần thiết. Trong quá trình
quản lý di tích Tiên Động, các cấp, các ngành của tỉnh Phú Thọ, huyện Cẩm
Khê và Ban quản lý đã có nhiều cố gắng để thực hiện tốt nhiệm vụ đối với di
tích quan trọng của quốc gia. Tuy nhiên, một số vấn đề đặt ra tại di tích Tiên
Động còn hạn chế trong quá trình quản lý.
Là người đã từng công tác trong ngành văn hóa, xác định và hiểu rõ
vai trò, tầm quan trọng của công tác quản lý nhà nước về di sản văn hóa dân
tộc trong giai đoạn mới hiện nay, tác giả chọn đề tài “ Quản lý khu di tích
Tiên Động, xã Tiên Lương, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ” làm luận văn
tốt nghiệp Cao học, chuyên ngành Quản lý văn hóa tại Trường Đại học Sư
phạm Nghệ thuật Trung ương.
2. Tình hình nghiên cứu
Chủ trương đổi mới của Đảng cộng sản Việt Nam, cùng với những
thành tựu đạt được trong lĩnh vực văn hóa, hoạt động quản lý văn hóa có
những bước phát triển mới. Vì vậy, những đề tài nghiên cứu về quê hương


3


cuối thế kỷ XIX của UBND tỉnh Phú Thọ phối hợp với Hội khoa học lịch sử
Việt Nam ngày 10 tháng 1 năm 2011( GS. Văn Tạo chủ trì Hội thảo khoa
học), [30]. Nội dung cuộc hội thảo: với cách nhìn đa chiều, đánh giá khách
quan chính xác dựa vào những công trình, tài liệu, di vật, bút tích các nhà
nghiên cứu, các giáo sư đã trao đổi, bổ sung những tư liệu quý để làm sáng
tỏ thêm về thân thế, sự nghiệp và vai trò danh nhân Nguyễn Quang Bích với
phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX. Hoạt động đó tạo điều kiện cho
việc nghiên cứu, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích, giá trị lịch sử của
danh nhân văn hóa Nguyễn Quang Bích.
Cuốn sách: Nguyễn Quang Bích - Nhà yêu nước, nhà thơ (1993), của
tác giả Nguyễn Huệ Chi, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội [14]. Đây là tổng
hợp của những bài tham luận, các báo cáo nghiên cứu khoa học của những
nhà nghiên cứu lịch sử, văn học, tư tưởng được thuyết trình tại các cuộc điều
tra khảo sát và các cuộc hội thảo từ năm 1988 đến năm 1991. Kết cấu sách
chia ba phần.1/ tiến trình kỷ niệm Nguyễn Quang Bích; 2/ Các bài chuyên
khảo gồm 3 chương: Chương I: Gia đình dòng họ, quê hương và sự hình
thành cốt cách Nguyễn Quang Bích. Chương II: từ quan Tuần phủ Hưng
Hóa đến một lãnh tụ Cần Vương. Chương III: Vị trí của Ngư Phong thi văn
tập; 3/Các thư mục, tư liệu và niên biểu. Với tư duy khách quan của những
nhà nghiên cứu đã góp phần làm phong phú nguồn tư liệu về danh nhân
Nguyễn Quang Bích.
Cuốn sách: Tiểu thuyết lịch sử Ngư Phong tướng công (2008), của tác
giả Ngô Quang Nam - Hậu duệ đời thứ tư của Ngư Phong tướng công, Nxb
Quân đội nhân dân, Hà Nội. Nội dung sách giới thiệu khá đầy đử về thân
thế, sự nghiệp của Nguyễn Quang Bích trong giai đoạn dựng cờ khởi nghĩa
chống thực dân Pháp. Tiểu thuyết là công trình có giá trị lịch sử lớn và là
nguồn tư liệu quý giá cho thế hệ mai sau.