BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

ĐÀO THỊ TRANG

Gi¸o dôc t tëng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh
trong x©y dùng lèi sèng cho sinh viªn ViÖt Nam hiÖn
nay
Chuyên ngành: Triết học
Mã số: 9229001

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2018


CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS Nguyễn Thế Kiệt

2. PGS.TS Hoàng

Thúc Lân

Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Văn Thế

4.
Đào Thị Trang (2017), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về lối sống với việc định hướng
xây dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay , Tạp chí Giáo dục, Số đặc
biệt – tháng 6, tr.2- 5.
5.
Đào Thị Trang (2017), “Một số giải pháp vận dụng các hình thức, phương
pháp giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng đạo đức cho
sinh viên hiện nay”, Tạp chí Giáo dục, số 451, kì 1- tháng 10, tr.1- 4.
6.
Đào Thị Trang (2018), “Một số vấn đề đặt ra trong quá trình giáo dục tư tưởng
đạo đức Hồ Chí Minh nhằm xây dựng lối sống cho sinh viên Việt nam hiện
nay”, Tạp chí Lý luận chính trị & Truyền thông, số tháng 5, tr.60-64.
7.
Đào Thị Trang (2018), “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục tư tưởng
đạo đức Hồ Chí Minh nhằm xây dựng lối sống cho sinh viên hiện nay Tạp chí
Giáo dục, số 427, kì 1 – tháng 4, tr.1- 4 .
8.
Đào Thị Trang (2018), “Vai trò của giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
trong xây dựng lối sống cho sinh viên – nguồn nhân lực trong sụ nghiệp đẩy
mạnh CNH, HĐH ”, Tạp chí Lao động và Công đoàn, số 639, tháng 4, tr.25-26.


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là kết tinh những truyền thống tốt đẹp của dân
tộc ta, là tượng trưng cho sự tiếp nối giữa giá trị đạo đức truyền thống dân tộc với
tinh hoa triết học và văn hóa nhân loại mà đỉnh cao là chủ nghĩa Mác – Lênin. Bằng
sự uyên bác với thiên tài trí tuệ và phẩm chất của mình, Người đã tiếp thu một cách
nhuần nhuyễn các tri thức ấy rồi nhào luyện trong thực tiễn cách mạng Việt Nam mà

2
lập nghiệp một cách lành mạnh và tìm thấy triển vọng trong cuộc sống. Chính từ đây, đặt
ra hàng loạt vấn đề đối với sinh viên. Làm thế nào để sinh viên Việt Nam trong tương lai
đáp ứng được yêu cầu hết sức nặng nề nhưng vẻ vang mà đất nước đang đặt lên vai họ?
Làm thế nào để họ định hướng đúng đạo đức, lối sống, nhân cách... trong điều kiện kinh
tế thị trường và hội nhập quốc tế? Làm thế nào xây dựng được những người chủ tương
lai của nước nhà, phát triển toàn diện vừa có đức, vừa có tài, nhân cách phong phú, đáp
ứng được yêu cầu cách mạng hiện nay?
Việc nghiên cứu tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh sẽ cho chúng ta cơ sở định hướng
về mặt thế giới quan, phương pháp luận, kim chỉ nam đối với công tác giáo dục đạo đức
trong xây dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay.
Với ý nghĩa đó, tôi chọn vấn đề: “Giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
trong xây dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ
triết học, hy vọng sẽ góp một phần nhỏ vào việc giải quyết vấn đề mà đề tài đặt ra.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Làm rõ tầm quan trọng và thực trạng của giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
trong việc xây dựng lối sống cho sinh viên ở Việt Nam, từ đó đưa ra phương hướng và
một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong
việc xây dựng lối sống cho sinh viên ở Việt Nam hiện nay.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Trình bày tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài;
- Làm rõ bản chất, vị trí, nội dung tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh;
- Làm rõ vai trò và nội dung giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây
dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay;
- Làm rõ thực trạng của việc giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong
xây dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam và những vấn đề đặt ra;
- Đề xuất phương hướng và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục
tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong việc xây dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam
hiện nay.

hiện nay.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- Kết quả nghiên cứu của luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong
giảng dạy và nghiên cứu một số chuyên đề, chương trình lý luận về giáo dục tư tưởng
đạo đức Hồ Chí Minh trong việc xây dựng lối sống cho sinh viên ở nước ta hiện nay.
- Ở một mức độ nhất định, luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong
việc giáo dục lối sống cho sinh viên ở nước ta hiện nay.
7. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận án gồm 3
chương 7 tiết.


4
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1. Các công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến đạo đức, tư tưởng đạo đức Hồ
Chí Minh, giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, lối sống, lối sống sinh viên, xây
dựng lối sống sinh viên và quan hệ giữa đạo đức và lối sống
1.1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đạo đức, tư tưởng
đạo đức Hồ Chí Minh
1.1.1. Một số công trình tiêu biểu liên quan đến đạo đức
Kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học sẽ là nguồn tư liệu quý giá cho NCS
có thể tham khảo, kế thừa trong những nội dung cụ thể của luận án nhất là các khái
niệm đạo đức, nguồn gốc, bản chất đạo đức, quan hệ đạo đức với các hình thái ý thức
xã hội khác, đạo đức mới, đạo đức cách mạng.
1.1.2. Một số công trình tiêu biểu liên quan đến tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức là một bộ phận quan trọng trong hệ thống tư
tưởng của Người, có giá trị toàn diện, sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn, được thể hiện
với một phong cách độc đáo, cô đúc, giản dị và dễ hiểu. Nó trở thành tài sản tinh thần vô
giá của Đảng và dân tộc ta, vì thế đã trở thành đối tượng nghiên cứu của nhiều đề tài,

quý giá giúp cho tác giả kế thừa và thực hiện luận án của mình.
2.2. Các công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng giáo dục tư tưởng đạo
đức Hồ Chí Minh và giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối
sống cho sinh viên
Các công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ
Chí Minh và giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống cho sinh
viên của các tác giả là cơ sở cho nghiên cứu sinh kế thừa và thực hiện luận án của mình.
3. Các công trình nghiên cứu liên quan đến phương hướng, giải pháp nhằm nâng
cao hiệu quả giáo dục đạo đức và giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong
việc xây dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay
3.1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến phương hướng và giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức trong việc xây dựng lối sống cho sinh viên
Việt Nam hiện nay
Các công trình nghiên cứu liên quan đến phương hướng và giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức trong việc xây dựng lối sống cho sinh viên Việt
Nam hiện nay là những tư liệu cần thiết và quan trọng giúp tác giả đưa ra những
phương hướng và giải pháp hữu hiệu nhất trong quá trình thực hiện luận án của mình.
3.2. Các công trình nghiên cứu liên quan đến phương hướng và giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối


6
sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay
Các công trình nghiên cứu liên quan đến phương hướng và giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống
cho sinh viên Việt Nam hiện nay là những tư liệu quý cho nghiên cứu sinh kế thừa
thực hiện đề tài luận án.
4. Khái quát những kết quả đạt được của các công trình có liên quan đến đề tài
luận án và những vấn đề đặt ra để tiếp tục nghiên cứu.
4.1. Khái quát những kết quả đạt được của các công trình có

làm rõ thêm một số nội dung sau:
- Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.
- Góp phần làm rõ bản chất, vị trí, nội dung tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, lối
sống sinh viên, xây dựng lối sống sinh viên, tầm quan trọng và nội dung yêu cầu xây
dựng lối sống sinh viên Việt Nam hiện nay.
- Bước đầu phân tích quan hệ giữa đạo đức và lối sống, nhất là làm rõ vai trò
và nội dung giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống cho
sinh viên Việt Nam hiện nay.
- Bước đầu làm rõ một số nhân tố khách quan và chủ quan tác động đến giáo
dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam
hiện nay.
- Phân tích thực trạng giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng
lối sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay, nguyên nhân của chúng và những vấn đề
đặt ra.
- Đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả
việc giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống cho sinh viên
Việt Nam hiện nay.
CHƯƠNG 1
GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH
TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG CHO SINH VIÊN VIỆT NAM
HIỆN NAY – MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
1.1. Bản chất, vị trí, nội dung tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
1.1.1. Bản chất của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là một hệ thống những quan điểm toàn diện,
sâu sắc của Hồ Chí Minh về vai trò, các giá trị đạo đức chuẩn mực, các nguyên tắc
tu dưỡng rèn luyện đạo đức mới – đạo đức cách mạng vừa mang bản chất đạo đức
truyền thống tốt đẹp của dân tộc vừa kế thừa tinh hoa văn hóa nhân loại.
Đạo đức Hồ Chí Minh là gốc rễ, nền tảng của người cách mạng, là nguồn nước
làm cho tinh thần cách mạng không bao giờ cạn. Vậy, bản chất của tư tưởng đạo đức
Hồ Chí Minh là gì?

rèn luyện của bản thân mỗi con người. Cụ thể những nguyên tắc đó là:
Thứ nhất, tu dưỡng đạo đức suốt đời thông qua thực tiễn cách mạng.
Thứ hai, Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức.
Thứ ba, xây dựng đi đôi với chống.
1.2. Giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong việc xây dựng lối sống cho
sinh viên Việt Nam hiện nay – vai trò và nội dung
1.2.1. Lối sống sinh viên, tầm quan trọng của xây dựng lối sống sinh viên
1.2.1.1. Khái niệm lối sống
Trong lịch sử, khái niệm lối sống được các nhà nghiên cứu tiếp cận ở nhiều góc
độ khác nhau. Cụ thể là:
Cách tiếp cận của các nhà kinh tế học.
Cách tiếp cận của các nhà tâm lý học.


9
Cách tiếp cận của các nhà xã hội học.
Có thể thấy, điểm giống nhau của các định nghĩa mà các nhà khoa học nêu ra ở
chỗ, tất cả đều thừa nhận lối sống là những hoạt động sống của con người, chịu sự
tác động của những điều kiện của một hình thái kinh tế - xã hội. Do đó, nếu hiểu một
cách khái quát nhất, “lối sống” chính là những hoạt động sống của con người chịu sự
chi phối, quy định của những điều kiện trong một hình thái kinh tế - xã hội. Như vậy,
về thực chất, “lối sống” là cách thức con người ứng xử với tự nhiên và xã hội để tồn
tại và phát triển.
Từ những phân tích, có thể định nghĩa: lối sống là cách thức, phương thức sống
của con người trong một chế độ xã hội nhất định được biểu hiện trên các lĩnh vực của
đời sống như lao động, sản xuất, hoạt động chính trị, hoạt động văn hóa tinh thần và
hoạt động giao tiếp hàng ngày.
Từ định nghĩa trên, cần chú ý mấy điểm sau:
Một là, lối sống là tổng hòa những dạng hoạt động sống ổn định của con người
được vận hành theo một bảng giá trị xã hội nào đó trong sự thống nhất với các điều kiện

định hướng và định tính của lẽ sống, định hướng giá trị và môi trường sống, ...
Phong cách sống: Phong cách sống là thuật ngữ tâm lý – xã hội để đánh giá và
nhận định thái độ và hành vi ứng xử hàng ngày của cá nhân và của các nhóm xã hội.
Vì vậy, hình thức biểu hiện của lối sống trong hoạt động xã hội và sinh hoạt của cá
nhân và của các nhóm xã hội chính là phong cách sống.
Môi trường sống: Môi trường sống gồm môi trường thiên nhiên, môi trường vật
thể văn minh (hay còn gọi là tự nhiên thứ hai, tức là cái tự nhiên do con người tạo ra,
như công viên, kiến trúc và cảnh quan đô thị, nhà ở, trường học, xí nghiệp, ...) và môi
trường xã hội.
1.2.1.2.Tính qui luật của sự hình thành và phát triển lối sống
Lối sống không được sinh ra cùng bản thân cá nhân con người. Với tính cách là
những hoạt động và cách thức tiến hành hoạt động sống của con người, lối sống của
mỗi cá nhân hay cộng đồng lại là kết quả của quá trình tích lũy hiểu biết, rèn luyện
thói quen cùng sự trưởng thành về thể chất và tinh thần của chính họ. Dựa trên thành
tựu nghiên cứu của các nhà khoa học trước đó, có thể khái quát quy luật hình thành
và phát triển lối sống như sau:
Thứ nhất, sự hình thành phát triển lên lối sống là quá trình thống nhất giữa cá
nhân và xã hội; giữa nhân tố bên trong và bên ngoài; giữa những điều kiện khách quan
và nhân tố chủ quan.
Thứ hai, tính quy luật của sự hình thành và phát triển lối sống chính là sự thống
nhất giữa giáo dục và tự giáo dục của con người.
1.2.1.3. Lối sống sinh viên, xây dựng lối sống sinh viên.
Thứ nhất, khái niệm sinh viên.
Sinh viên là bộ phận ưu tú của thanh niên Việt Nam, nguồn nhân lực chất
lượng cao trong tương lai của đất nước. Trong thực tế, Đảng và Nhà nước ta luôn
đánh giá cao vai trò, vị trí của thanh niên nói chung và sinh viên nói riêng.
Sinh viên Việt Nam là một bộ phận của thanh niên Việt Nam, đây là lớp người
có trình độ học vấn nhất định, nhạy bén, năng động trong việc tiếp nhận cái mới,
khẳng định những giá trị mới, nhưng sự phát triển vẫn chưa hoàn thiện, ở họ vẫn còn


Nhờ đó, mỗi cá nhân sinh viên có thể tự điều chỉnh, đánh giá, hướng dẫn và kiểm
soát hành vi lối sống của mình hướng tới các quá trình hoàn thiện xã hội và con
người mang tính dân tộc, hiện đại, nhân văn.
Ở đây, trong xây dựng lối sống cho sinh viên cần chú ý một số nội dung sau:
Một là, lối sống mới ở Việt Nam mà chúng ta xây dựng là lối sống có chuẩn
mực đạo đức, lý tưởng cao đẹp, có sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống tốt đẹp của
dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại.


12
Hai là, xây dựng lối sống mới chính là nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng con
người phát triển toàn diện cả thể chất, tinh thần phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
1.2.1.4. Tầm quan trọng của xây dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay
Một là, lối sống mới vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển
của xã hội, hoàn thiện con người nói chung, sinh viên nói riêng.
Hai là, xây dựng lối sống cho sinh viên sẽ góp phần quan trọng trong việc “phòng
ngừa”, “miễn dịch” cho họ, giúp họ đứng vững trước tác động tiêu cực của mặt trái kinh
tế thị trường, hội nhập quốc tế và sự chống phá của các thế lực thù địch.
Ba là, việc xây dựng lối sống cho sinh viên còn bắt nguồn từ yêu cầu, nhiệm
vụ của chính bản thân sinh viên Việt Nam hiện nay.
1.2.1.5. Nội dung, yêu cầu xây dựng lối sống sinh viên Việt Nam hiện nay
Những nội dung, yêu cầu của lối sống hiện nay mà sinh viên Việt Nam cần
phải xây dựng cho mình biểu hiện trên các mặt sau đây:
Thứ nhất, xây dựng lối sống cho sinh viên có tình yêu quê hương, đất nước và
gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, yêu nhân dân ý chí vươn lên đưa đất nước thoát
khỏi nghèo nàn lạc hậu.
Thứ hai, xây dựng lối sống cho sinh viên có tình yêu lao động và học tập
nghiên cứu khoa học, thái độ say mê, sáng tạo trong học tập, lao động vì ngày mai
lập nghiệp.
Thứ ba, xây dựng lối sống cho sinh viên có đạo đức trong sáng, tình nghĩa,

độ nhận thức đạo đức và đưa đến cho sinh viên những tri thức đạo đức, tình cảm, lý
tưởng đạo đức đúng đắn làm cơ sở cho niềm tin và hành vi đạo đức trong xây dựng
lối sống có văn hóa theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
Hai là, chủ thể giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh tác động tích cực tự
giác sáng tạo đến đối tượng giáo dục.
Ba là, đối tượng giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, xây dựng lối sống
chính là lực lượng sinh viên.
Bốn là, nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ
Chí Minh trong xây dựng lối sống cho sinh viên được tổ chức khoa học, hiện đại, cập
nhật gắn với hình thức phương pháp giáo dục tiên tiến, linh hoạt, phong phú.
1.2.2.2. Vai trò của giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống
cho sinh viên Việt Nam hiện nay
Một là, giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh sẽ góp phần định hướng trong
quá trình xây dựng lối sống mới văn minh tiến bộ cho sinh viên Việt Nam hiện nay.
- Hai là, giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh góp phần tạo động lực tinh thần
khuyến khích sinh viên tự giác, học tập rèn luyện xây dựng lối sống mới.
- Ba là, giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh cho sinh viên là một trong
những biện pháp giúp họ đứng vững trước tác động tiêu cực mặt trái kinh tế thị
trường, hội nhập quốc tế và sự chống phá của các thế lực thù địch.
1.2.3. Nội dung giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối
sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay
Thứ nhất, giáo dục phẩm chất trung với nước, hiếu với dân suốt đời đấu tranh cho sự
nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.
đường lập thân, lập nghiệp và cũng là từng bước xây dựng nhân cách cho mình.
Thứ hai, giáo dục những phẩm chất: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, đời
sống trong sáng cho sinh viên.
Thứ ba, giáo dục cho sinh viên sống có lý tưởng cao đẹp, niềm tin đối với sự


14

lớn giúp cho sinh viên hình thành lối sống mới, đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp
cách mạng. Vì vậy, việc quán triệt học tập và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
trong giai đoạn hiện nay sẽ góp phần quyết định đối với quá trình xây dựng lối sống
cho sinh viên Việt Nam. Bởi lẽ, việc làm này sẽ tạo ra động lực và sức mạnh to lớn
thúc đẩy sự nghiệp đổi mới, thực hiện thắng lợi công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước. Đúng như Trần Văn Giàu đã viết: “Người ta không thể trở thành một cụ Hồ
Chí Minh nhưng ở cụ Hồ Chí Minh mỗi người có thể học được một số điều làm cho


15
mình trở nên tốt hơn” [52, tr.45].
CHƯƠNG 2
MỘT SỐ NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG, THỰC TRẠNG GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG
ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG CHO SINH VIÊN
VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA
2.1. Một số nhân tố khách quan và chủ quan tác động đến giáo dục tư tưởng đạo
đức Hồ Chí Minh trong việc xây dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay
2.1.1. Những nhân tố khách quan
2.1.1.1. Kinh tế thị trường
2.1.1.2. Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế
2.1.1.3. Những nhân tố văn hóa giáo dục
Một là, các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc là động lực, là điều kiện
thuận lợi trong công tác giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối
sống cho sinh viên.
Hai là, môi trường xã hội, môi trường học đường.
2.1.1.4. Ảnh hưởng của thông tin truyền thông và nghệ thuật đến việc giáo dục tư
tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống cho sinh viên.
2.1.2. Những nhân tố chủ quan
2.1.2.1. Sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội
2.1.2.2. Vai trò của nhà trường, giáo dục học đường và sự tự giác, tự giáo dục học

người sinh viên phát triển toàn diện nhân cách phong phú, giúp họ đứng vững trước
tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và sự chống phá của kẻ thù
trong xây dựng lối sống của mình.
Bốn là, triển khai mạnh mẽ cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh và hoạt động của các tổ chức chính trị trong nhà trường đã có
những chuyển biến tích cực trong giáo dục rèn luyện đạo đức, lối sống cho sinh viên
theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh.
2.2.1.3. Các trường đại học, cao đẳng đã chủ động chuẩn hóa các nội dung, đa dạng hóa
các hình thức và phương pháp giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối
sống cho sinh viên
Những kết quả đạt được từ việc chuẩn hóa nội dung, chương trình giáo dục tư
tưởng đạo đức Hồ Chí Minh nhằm xây dựng lối sống cho sinh viên, tác giả đã trình
bày ở mục 2.2.1.2. Ở đây, tác giả chủ yếu làm rõ những hoạt động của nhà trường về
các hình thức, phương pháp giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng
lối sống cho sinh viên, cụ thể là:
Thứ nhất, Giáo dục đạo đức mới thông qua giảng dạy học tập các môn học lý
luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Thứ hai, về phương pháp giáo dục đạo đức thông qua môn học tư tưởng Hồ
Chí Minh, ngoài việc lồng ghép vào nội dung bài giảng, giảng viên chủ động đưa ra
các chủ đề về đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh vào các giờ Xêmina và hướng dẫn,
gợi ý, dẫn dắt sinh viên thể hiện các quan điểm, nhận thức và thái độ về đạo đức, lẽ
sống của mình.


17
Thứ ba, giáo dục đạo đức, xây dựng lối sống thông qua những tấm gương đạo
đức trong sáng của các thế hệ đi trước và cả trong cuộc sống hiện tại, đặc biệt là học
tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là một công việc hết sức cần thiết trong giáo
dục đạo đức cho các thế hệ sinh viên hôm nay trong xây dựng lối sống.
Thứ tư, giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống cho sinh

lượng dành cho việc giảng dạy các môn khoa học Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,


18
trong trường ngày một ít dần so với mục đích yêu cầu đặt ra.
Thứ hai, nhiều cấp ủy Đảng, Nhà trường chưa thật sự chăm lo đầy đủ để nâng cao
trình độ các mặt cho lực lượng giảng viên môn tư tưởng Hồ Chí Minh một cách cụ thể,
đúng mức.
Thứ ba, tổ chức Đoàn Thanh niên, sinh viên chưa phát huy hết vai trò, nhiều cấp
Đoàn, Hội chưa chủ động đề ra kế hoạch riêng của đơn vị còn trông chờ chương trình,
kế hoạch của cấp trên; thiên về phát động những phong trào bề nổi, chạy theo thành tích
mà không chú trọng đến tính hiệu quả; nặng về tuyên truyền, biểu dương lực lượng
nhưng ít chú ý đến vận động, thuyết phục học viên. Cán bộ Đoàn, Hội chưa thật sự gần
gũi với sinh viên, chưa trở thành những người bạn thân thiết của sinh viên.
Thứ tư, ngoài ra, việc quản lý, tập hợp thanh niên trong tình hình mới khó khăn
hơn. Điều kiện, phương tiện hoạt động của Đoàn Thanh niên, Hội sinh viên, chính
sách cho cán bộ đoàn còn bất cập. Bên cạnh đó, năng lực, trình độ của không ít cán
bộ đoàn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế; khả năng tập hợp, tổ chức phong trào
thanh niên trong công tác thanh niên còn hạn chế.
Thư năm, trong cuộc sống gia đình lẫn ngoài xã hội, nhiều bậc ông bà, cha mẹ
chưa thật sự là những tấm gương sáng cho con trẻ noi theo; không ít phụ huynh chưa
nhận thức rõ ý nghĩa của việc giáo dục trong gia đình, không quan tâm tới việc học
tập, rèn luyện của con em, phó mặc việc đó cho nhà trường. Cá biệt có một số phụ
huynh chỉ quan tâm đầu tư cho việc học mà bỏ hẳn, thậm chí coi thường việc giáo
dục, rèn luyện nhân cách, lối sống cho con cái. Không chú ý tới giáo dục lại hay dùng
tiền để nuông chiều, nhiều bậc cha mẹ đã vô tình đẩy con em mình đến với các tệ nạn
xã hội.
2.2.2.2. Những hạn chế về nội dung chương trình giáo dục đạo đức, hình thức
phương pháp giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống cho
sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng hiện nay

Một là, mặc dù đạt được nhiều thành tựu, tuy nhiên trong công tác quản lý, giáo
dục – đào tạo, còn tồn tại những mặt yếu kém, bất cập.
Hai là, nhiều trường chỉ đề cao tri thức nghề nghiệp, xem nhẹ giáo dục đạo đức
cho sinh viên.
Ba là, một bộ phận gia đình chưa thực sự quan tâm đến sinh viên.
Thứ hai, nhận thức của một bộ phận sinh viên về học tập tư tưởng đạo đức Hồ
Chí Minh trong xây dựng lối sống còn hạn chế.
2.3. Một số vấn đề đặt ra trong giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh nhằm
xây dựng lối sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay
Mâu thuẫn là xung lực nội tại của mọi sự sống. Nhà triết học Hêghen người
Đức đã nói như vậy. Điều đó cũng hoàn toàn đúng khi nói về giáo dục tư tưởng đạo
đức Hồ Chí Minh nhằm xây dựng đạo đức, lối sống cho sinh viên Việt Nam hiện nay,
có thể khái quát một số mâu thuẫn sau:
2.3.1. Mâu thuẫn giữa yêu cầu nâng cao vai trò của chủ thể giáo dục tư tưởng đạo
đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống cho sinh viên với khả năng, năng lực
còn hạn chế, sự phối kết hợp chưa đồng bộ của các chủ thể giáo dục hiện nay
2.3.2. Mâu thuẫn giữa yêu cầu nâng cao hiệu quả giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ
Chí Minh trong hoạt động xây dựng lối sống cho sinh viên với hiện thực cuộc
sống đang diễn biến phức tạp, xã hội tồn tại nhiều bất công, nghịch lý
2.3.3. Mâu thuẫn giữa yêu cầu nâng cao ý thức học tập, rèn luyện theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng lối sống cho sinh viên với sự suy thoái đạo


20
đức lối sống của một bộ phận sinh viên hiện nay


21
Tiểu kết chương 2
Lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: nước nhà thịnh hay suy, yếu hay