MỤC LỤC
Nội dung
I. Lời giới thiệu
II. Tên sáng kiến
III. Tác giả sáng kiến
IV. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến
V. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
VI. Ngày sáng kiến được áp dụng
VII. Mô tả bản chất của sáng kiến
VIII. Những thông tin cần bảo mật
IX. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến
X. Đánh giá lợi ích thu được
XI. Danh sách người tham gia sáng kiến
XIII.Đánh giá của hội đồng khoa học nhà trường

Trang
2-4
4
4
4
4
4
4 - 14
14
14
14
14 - 16
16

1. Lời giới thiệu
Việc học tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục không chỉ giúp HS nắm

Nguyên. theo chương trình CGD.
6. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Áp dụng
từ tháng 9 năm 2017 đến nay.
7. Mô tả bản chất của sáng kiến
7.1. Về nội dung của sáng kiến
7.1.1. Cơ sở lí luận
Từ những đổi mới của chương trình tiểu học, đòi hỏi phải đổi mới
chương trình môn Tiếng Việt. Chương trình Tiểu học thực hiện đổi mới đồng bộ
về:- Mục tiêu giáo dục - Nội dung và phương pháp dạy học - Cách thức đánh
giá học tập của học sinh. Theo đặc trưng của môn Tiếng Việt tập trung vào sự
hình thành và phát triển kĩ năng: Nghe - đọc - nói - viết, góp phần vào quá trình
hình thành các giá trị mới như: Năng lực tự học, tự phát hiện và giải quyết vấn
đề, tự chiếm lĩnh kiến thức và thực hành vận dụng kiến thức đó theo năng lực
bản thân. Như chúng ta đã biết môn Tiếng Việt ở trường tiểu học có nhiệm vụ
hình thành năng lực hoạt động ngôn ngữ cho học sinh. Năng lực hoạt động ngôn
ngữ đó được thể hiện qua 4 kĩ năng: Nghe - đọc - nói - viết. Tập đọc là một
phân môn của chương trình Tiếng Việt bậc Tiểu học. Đây là phân môn có vị trí
đặc biệt quan trọng trong chương trình, vì nó đảm nhiệm việc hình thành và
phát triển cho kĩ năng “đọc” nói chung và “đọc đúng” nói riêng. Một kĩ năng
quan trọng hàng đầu của bậc Tiểu học. Tập đọc là môn học công cụ, là chìa
3


khoá, là phương tiện để học sinh tiếp nhận tri thức loài người. Tập đọc giúp các
em hiểu được cái hay, cái đẹp tinh tế của nghệ thuật ngôn từ. Tập đọc, đặc biệt
là đọc đúng giúp các em học được cách nói, cách viết một cách chính xác, trong
sáng có nghệ thuật, góp phần không nhỏ vào việc rèn luyện kĩ năng đọc mà còn
phát triển cho học sinh vốn từ ngữ Tiếng Việt phong phú. Từ đó, các em sẽ học
tốt các môn học khác, bởi đọc đúng được chính xác nội dung một vấn đề nào
đó. Từ đó, các em sẽ làm Toán đúng, viết đúng và nói đúng, ... Đọc đúng góp

4


- Phần lớn phụ huynh học sinh quan tâm đến việc học của con em mình.
- Hầu hết các em đều biết các chữ cái khi vào đầu lớp 1.
- Đa số các em tiếp thu nhanh.
7.1.2.2. Khó khăn
- Là chương trình Tiếng Việt mới nên giáo viên còn mất nhiều thời gian
nghiên cứu, đọc tài liệu.
- Cách phát âm của một số chữ cái không giống với chương trình hiện
hành - Một số em còn nói ngọng, phát âm chưa chuẩn và chưa thực sự chú ý đến
lời nói trong giao tiếp hàng ngày sao cho đúng ngữ pháp.
- Một số phụ huynh học sinh chưa có thời gian cũng như một số ít phụ
huynh không biết chữ nên không thể giúp đỡ các em trong việc học ở nhà, và
chương trình Tiếng Việt 1 – CGD là chương trình mới nên phụ huynh còn gặp
nhiều khó khăn khi con cái có thắc mắc muốn cha mẹ giải đáp thì phụ huynh còn
lúng túng khó giải đáp.
7.1.3. Thực trạng dạy và học Tiếng Việt 1 - CGD ở trường Tiểu học Chiến
Thắng
Năm 2017 – 2018 tôi được phân giảng lớp 1A với sĩ số lớp 40 em trực
tiếp dạy phân môn Tiếng Việt 1 – CGD. Năm 2018 - 2019 tôi giảng dạy lớp 1ª
với sĩ số lớp 42 em. Trong 2 năm từ tháng 8 năm 2017 đến tháng 10 năm 2018
tôi đã trực tiếp giảng dạy 2 lớp 1 chương trình Tiếng Việt - CGD vì vậy tôi đã
tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu và thấy được một số thực trạng như sau:
7.2.1. Về phía giáo viên.
- Giáo viên có ý thức tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn
nghiệp vụ, tay nghề và luôn trăn trở về phương pháp dạy học Tiếng Việt 1 – CGD.
- Giáo viên đi đúng phương pháp, sách thiết kế.
- Giáo viên có ý thức trách nhiệm với học sinh, giảng dạy nhiệt tình, chữa
bài nghiêm túc, khách quan, tỉ mỉ.

Đọc yếu

Đọc ngọng

- Khảo sát cuối năm ( Tháng 5/2018)
TSHS

Đọc tốt

Đọc khá

5


40

25

10

5

0

0

- Học sinh hiểu nghĩa của từ còn hạn chế.
- Vốn từ của các em còn quá ít ỏi.
- Kĩ năng nói và viết chưa thực sự tốt.
- Vẫn có em đọc còn ngọng ( l/n, thanh hỏi, thanh ngã...)

“lòng lọc” làm cho người nghe hiểu sang cái lòng được lọc, dẫn đến sai ý
muốn nói.
* Sai về dấu thanh
- Lỗi về dấu thanh là lỗi HS cũng hay bị mắc nhưng không nhiều bằng lỗi
về phụ âm đầu, tuy nhiên lỗi về dấu thanh rất khó sửa, cần nhiều thời gian và
kiên trì luyện tập.
Ví dụ: “ củ sả” ý muốn nói đến củ sả để nấu ăn, nhưng HS phát âm thành
“ cụ sạ” dẫn đến người nghe không hiểu được nghĩa muốn nói.
* Sai về vần
Lỗi này thường mắc ở một số em do thói quen sử dụng từ ngữ
của vùng miền ( rượu – riệu, gãy – gẫy...)
Ví dụ: “ cô Thanh” ý muốn nói đến cô tên Thanh nhưng HS lại phát âm
lại đọc là “ cô Thăn” làm cho người nghe hiểu lầm sang tên cô là Thăn.
7.2.4.2. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng đọc sai của học sinh tiểu học
hiện nay là:
Từ việc điều tra, tìm hiểu, tôi thấy việc đọc sai của học sinh lớp 1 chủ yếu
tập trung ở một số nguyên nhân sau:
Một là: Các em chưa hiểu một cách sâu sắc, cặn kẽ về nghĩa của tiếng,
của từ, của câu.
Hai là: Chưa ý thức được phải phát âm chuẩn thì người nghe mới hiểu hết
nghĩa mà mình muốn diễn đạt.
Ba là: Do bản thân các em đọc sai lại chưa kiên trì, tự giác tập luyện để
sửa sai.
7.2. Một số biện pháp rèn đọc cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng
Việt 1 - CGD
Từ việc điều tra tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến đọc sai của học sinh lớp 1
theo tôi để khắc phục những hạn chế trên cần chú ý đến một số biện pháp sau:
*Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh phát âm
Hướng dẫn cách phát âm là phương pháp quan trọng hàng
đầu, đòi hỏi người giáo viên phải có những hiểu biết, kinh

kèm theo động tác ngửa cổ hướng mắt lên trên.
+ Tiếng có thanh nặng: phát âm thấp giọng và nặng, dứt
khoát (không kéo dài). Khi phát âm có thể làm động tác gật
đầu.
- Những tiếng có thanh sắc – thanh ngã (em bé ngã – em
bé ngá, lọ mỡ - lọ mớ, ghế gỗ - ghế gố…)
+ Những tiếng có thanh ngã đọc nhấn mạnh, hơi kéo dài,
luyến giọng, lên cao giọng.
+ Những tiếng có thanh sắc: Đọc nhẹ nhàng hơn tiếng có
thanh ngã, hơi ngắn, đọc nhanh, không kéo dài. Bằng cách
hướng dẫn (như một vài ví dụ nêu trên) học sinh có thể dễ dàng
phát âm và đạt hiệu quả cao.
* Biện pháp 2: Giáo viên đọc mẫu phải chuẩn
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học, các em luôn coi thầy, cô giáo
của mình là thần tượng, là chuẩn mực. Đặc điểm tâm lí của học
sinh ở lứa tuổi này là hay bắt chước, hay làm theo. Các em thích
mình giống như thầy cô và người lớn. Các em thường “bắt
8


chước” cô từ cách ăn mặc, đi đứng, cho đến lời nói, cử chỉ, chữ
viết …Học sinh lớp 1 hằng ngày đến lớp chủ yếu được nghe
giọng của giáo viên. Vì vậy giáo viên cố gắng cho học sinh nghe
đúng, nghe hay thì việc học sinh đọc sai, viết sai từng bước
được khắc phục. Muốn học sinh phát âm tốt thì giáo viên phải
phát âm chuẩn xác.
Tuy vậy, nếu sử dụng phương pháp làm mẫu không khéo
léo, sẽ dẫn đến tình trạng “lạm dụng”, tiết học sẽ trở nên nhàm
chán và không phát huy được tính tích cực, chủ động của học
sinh. Vì thế, giáo viên chỉ nên sử dụng phương pháp này khi



sinh tự điều chỉnh, sửa sai cho mình. Đồng thời còn rèn luyện cho
các em tác phong mạnh dạn, tự tin trong góp ý, trao đổi, trình
bày ý kiến, góp phần hình thành nhân cách. Thực hiện thường
xuyên như thế sẽ tạo được bầu không khí học tập nhẹ nhàng,
thân thiện, đảm bảo được mục tiêu của việc đổi mới phương pháp
dạy học theo hướng tích cực.
* Biện pháp 4: Rèn luyện tính kiên trì cho học sinh
Rèn cho học sinh có tính kiên trì là nhiệm vụ quan trọng.
Bản thân người giáo viên cũng phải rất kiên trì để hình thành
tính cách ấy cho học sinh. Khi có được lòng kiên trì, học sinh sẽ
vượt qua những khó khăn để đạt tới cái đích cao nhất. Trong dạy
phát âm cho học sinh, khi các em phát âm chưa đúng, phải điều
chỉnh nhiều lần mà vẫn chưa đạt yêu cầu, các em sẽ dễ chán
nản, không muốn luyện tập. Khi ấy, giáo viên cần kiên trì hướng
dẫn, làm mẫu, yêu cầu học sinh phát âm nhiều lần, thường
xuyên động viên khích lệ học sinh bằng những lời khen “Em đã
đọc tốt hơn rồi, em cố gắng thêm tí nữa nhé”, “em đã đọc được
rồi đấy, em cố gắng lên nhé”…được động viên như vậy, học
sinh sẽ không nản lòng vì nghĩ rằng mình sẽ làm được, sắp làm
được, bạn làm được thì mình cũng sẽ làm được…từ đó học sinh
sẽ quyêt tâm hơn. Trong số những học sinh phát âm sai, có một
phần nhỏ học sinh do lười biếng, không muốn rèn luyện mình
nên chỉ phát âm một cách nhanh chóng, đại khái cho xong, dần
dần thành quen nên phát âm không chuẩn xác. Với những đối
tượng này, giáo viên phải thật nghiêm khắc, khen – chê đúng
mực để các em thấy rằng mình có khả năng học tập rất tốt,
mình cần phải thể hiện hết khả năng của mình.
* Biện pháp 5. Quan tâm rèn luyện cho học sinh ở mọi

là do thói quen sử dụng từ ngữ địa phương (rượu - riệu). Đối với
những trường hợp này, trong mỗi bài dạy, khi có từ ngữ hoặc
chủ đề liên quan, giáo viên cần quan tâm tới các em thường nói
sai, giải thích cho các em hiểu đúng nghĩa của từ cũng như cách
dùng từ đúng, từ đó giúp các em tránh phát âm sai theo cách
nói của địa phương. Ngoài ra, người giáo viên hoàn toàn có thể
thông qua họp phụ huynh học sinh, qua phiếu phối hợp giáo dục
giữa giáo viên và gia đình để hướng cho phụ huynh học sinh có
cách dùng từ đúng để sửa đổi.
* Biện pháp 7. Tuyên dương, khuyến khích học sinh.
Trong năm học 2017 – 2018 và 2018 - 2019 tôi đã áp dụng các biện pháp
nêu ở trên để áp dụng rèn đọc cho các em đồng thời cũng thường xuyên kiểm tra
đánh giá kết hợp với biện pháp tuyên dương, khuyến khích các em, từ đó các em
rất hứng thú, vui vẻ, tạo được không khí thoải mái, là động lực cho các em tiếp
tục rèn luyện, sửa chữa các lỗi mà các em mắc phải. Khi các em có tiến bộ, dù
nhỏ nhất tôi cũng dùng những lời động viện để khuyến khích các em ( VD: “ em
đã phát âm chuẩn hơn hôm qua rồi, cố lên em nhé”,“ em đã có tiến bộ nhiều hơn
rồi, cô khen em”...), cũng có thể bằng hình thức nhận xét vào vở của các em khi
chấm vở chính tả, với em hay viết sai lỗi l/n mà bây giờ đã viết sai ít hơn tôi
cũng vẫn khen em đó (VD: “em viết bài có tiến bộ, đã ít sai lỗi l/n hơn rồi, em
cần phát huy” ....). Không chỉ khen những em đã biết sửa lỗi mà tôi còn khen cả
những em đã giúp bạn phát âm đúng, để từ đó các em có động lực giúp bạn hơn,
hừng thú với công việc đó hơn.
11


8. Những thông tin cần được bảo mật: Không có
9. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến.
*Nhà trường.
Có đủ điều kiện CSVC, trang thiết bị, đồ dùng dạy học để giáo viên dạy.

thực hành đọc một số bài bất kỳ, em sau không đọc trùng bài của em trước.
- Điểm 9, 10: Đảm bảo đọc to rõ ràng, lưu loát, không có lỗi về phát âm.
- Điểm 7, 8: Đọc to, rõ ràng. Phát âm đôi chỗ chưa thật sự đúng. Sai
không quá 3 lỗi chính tả/bài.
12


- Điểm 5, 6: Đọc còn nhỏ, đọc chậm và còn sai quá 5 lỗi chính tả/bài
- Dưới điểm trung bình: chưa đọc được hết bài. Sai nhiều lỗi phát âm.
Sau khi kiểm tra có kết quả như sau:
Hầu như các em đã đọc được hết bài. Tuy nhiên vẫn có em đọc nhỏ, đọc
chậm và có em vẫn sai lỗi phát âm, nhưng nhiều em đã có sự tiến bộ trong cách
đọc cũng như số lượng mắc lỗi phát âm của các em đã giảm.
Cụ thể là:
Căn cứ vào bài chấm tôi thống kê điểm bài đọc của học sinh như sau:
Khảo sát cuối năm (Tháng 5/2017)
TSHS

Đọc tốt

Đọc khá

Đọc trung bình

Đọc yếu

Đọc ngọng

40


42

26

12

2

1

1

Tổng số học sinh: 42 em
- Số học sinh có kỹ năng đọc đúng ở mức
+ Tốt: 28 em
+ Khá: 12 em
+ TB: 2 em
+ Yếu: 0 em (tiếp thu chậm)
+ Đọc ngọng: 0 em Từ kết quả đạt được cuối năm học, tôi thấy khả năng
đọc cũng như lỗi phát âm của các em được cải thiện đáng kể, chất lượng đọc được
nâng lên, học sinh hứng thú học tập, tạo không khí thoải mái khi học, học mà chơi,
chơi mà học. Từ đó tôi cũng mạnh dạn so sánh kết quả đầu năm học với cuối năm
học.
sánhkết quả đầu năm học và cuối năm học 2015 - 2016
13


Đọc trung
Đọc yếu
bình

25

10

5

0

0

Bước sang năm học 2018 - 2019 ngay từ đầu năm tôi tiếp tục tiến hành
nghiên cứu và áp dụng các phương pháp giảng dạy trên vào giảng dạy lớp 1A Trường tiểu học Chiến Thắng đến nay tôi nhận thấy các em học sinh có nhiều
tiến bộ hơn năm trước. Học sinh đã phát âm đúng, chuẩn tiếng, từ, biết phân
tích các từ, biết đọc, ngắt nghỉ đúng chỗ… kết quả rất khả quan.
Nhận xét
Bằng sự nhiệt tình trong công tác nghiên cứu giảng dạy, tôi đã vận dụng
sáng tạo những phương pháp đã học để hướng dẫn kèm cặp đối tượng học sinh
lớp 1 để giúp các em không chỉ viết tốt mà còn đọc tốt, đọc chuẩn, đọc không
sai lỗi.
Tuy rằng số lượng các em đọc tốt vẫn còn hạn chế nhưng những biện
pháp mà tôi đưa ra để giúp em đọc tốt hơn phần nào đã giúp các em học sinh lớp
1B nhìn nhận ra lỗi phát âm của mình để có biện pháp sửa chữa hợp lý.
10.2. Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ
chức, cá nhân:
Áp dụng sáng kiến của mình trong việc rèn đọc cho học sinh để nâng cao
chất lượng đọc. Bản thân tôi qua các tiết dự giờ của Ban giám hiệu và các đồng
chí trong tổ chuyên môn đều đánh giá học sinh lớp tôi có nhiều tiến bộ. Học
sinh đã phát âm đúng, chuẩn tiếng, từ, biết phân tích các từ, biết đọc, ngắt nghỉ
đúng chỗ…
Phụ huynh tin tưởng vào khả năng của giáo viên.

cho học sinh. Nay xin báo cáo lại trước hội đồng khoa học nhà trường cũng như
hội đồng khoa học cấp trên. Trong quá trình thực hiện và viết báo cáo không thể
tránh khỏi những thiếu sót. Là giáo viên trực tiếp giảng dạy đồng thời là tác giả
báo cáo sáng kiến tôi rất mong nhận được sự động viên, sự giúp đỡ của Hội
đồng khoa học các cấp giúp tôi dạy tốt hơn.

15