SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH
HỌC TẬP TÍCH CỰC, CHỦ ĐỘNG I . ĐẶT VẤN ĐỀ :
Cùng với sự đổi mới về nội dung của sách giáo khoa, những năm qua
ngành giáo dục đã có sự đổi mới trong cách dạy và giáo dục học sinh. Nổi bật
trong hai năm học gần đây là cao trào : phát huy tích cực của HS trong việc lĩnh
hội tri thức của HS.
Thật sự, Xã hội mới đang cần mô hình người lao động mới năng động, sáng
tạo, thích ứng nhanh với sự phát triển của thời đại, đang đòi hỏi những phương
pháp giáo dục, đào tạo mới. Mô hình HS học theo kiểu im lặng nghe giảng không
ý kiến phát biểu, học thuộc làu bài nhưng không hiểu bài, đã không còn phù
hợp.
Trong xu thế hiện nay, phương pháp giáo dục tập trung vào vai trò người
giáo viên sang phương pháp tập trung vào vai trò của HS. Từ hình thức dạy học
đồng loạt sang hình thức dạy học bằng việc tổ chức các hoạt động nhằm phát huy
tính chủ động, tích cực, sáng tạo của HS. Phương pháp dạy học mới nhằm phát
huy khả năng và kiến thức của HS ở mức cao nhất, ở đó các em không bị "áp đặt"
phải nghe và tiếp nhận kiến thức một cách thụ động mà các em được chủ động tự
chiếm lĩnh tri thức dưới sự tổ chức, hướng dẫn và giải thích của giáo viên. Giáo
viên phải tạo được hình thức khơi dậy ở các em lòng ham hiểu biết, tìm tòi học
hỏi, tạo cho HS một động cơ học tập, có nhu cầu học tập để tiếp thu những kiến
thức mới. Khi có hứng thú học tập thì các em tham gia hoạt động sôi nổi, hào
hứng và tích cực. Hứng thú với học tập là một yếu tố rất quan trọng và cần thiết
giúp cho việc học tập của HS mang lại hiệu quả cao, tránh được sự căng thẳng và
nhàm chán.
II . GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
Qua những năm giảng dạy thực tế, qua trao đổi với đồng nghiệp tôi rút ra
được một số kinh nghiệm để tăng cường sự hứng thú trong học tập cho HS, giúp
* Cách tiến hành :
- Đối với nhóm HS không đọc được :
Trong giờ tập đọc giáo viên phải giúp HS mở SGK tìm bài đọc. Khi giáo
viên hoặc bạn đọc các em phải chú ý lắng nghe, nhìn dò theo từng mặt chữ (đếm
theo). Đây là một phương pháp theo hình thức ghi nhớ máy móc nhưng bắt buộc
các em phải thực hiện. Thỉnh thoảng giáo viên hỏi các em bạn mình đã đọc đến
chữ gì (nghe-nhắc lại) các em phải chỉ đúng và đọc lại. Tuy chỉ là học vẹt nhưng
cũng tạo nên nề nếp học tập và phần nào giúp các em khi có điều kiện được giáo
viên hoặc cha mẹ hướng dẫn thêm sẽ tiếp thu dễ dàng.
- Đối với nhóm HS vừa đọc vừa đánh vần :
Nhóm này tuy có phần hơn nhóm không đọc được nhưng vẫn là gánh nặng
cho giáo viên, khi lên lớp giáo viên phải yêu cầu các em phải dò theo khi giáo viên
hoặc bạn đang đọc. Ngoài ra phải khuyến khích các em đọc câu, đoạn ngắn. Giáo
viên phải theo dõi, gợi ý, hướng dẫn HS cách đánh vần. Ví dụ : đ - uôi - đuôi :
đánh vần trong phần đầu vần trước, các tiếng còn lại tương tự như vậy sẽ nhanh
hơn. Để cùng một lúc hướng dẫn, giúp đỡ được nhiều em. Song song đó giáo viên
sắp xếp các em giỏi, khá ngồi gần các em này để các em có thể hướng dẫn bạn đọc
được dễ dàng hơn.
- Đối với nhóm HS viết còn yếu (đọc được nhưng viết còn sai chính tả)
Giáo viên cần tranh thủ sự giáo dục của gia đình bằng cách hướng dẫn đọc
cho các em nghe - viết các vần, từ, câu vào vở và xem trước bài viết ở nhà, đọc và
gạch chân những từ các em cảm thấy khó viết, dễ sai và luyện viết trước vào vở
nháp. Khi lên lớp giáo viên sẽ lưu ý cho các em một số từ khó khác, hường dẫn,
phân tích âm, vần, phân biệt nghĩa của từ. Trước khi viết vào vở, giáo viên đọc
cho HS viết vào bảng con trước. Nếu từ nào HS không biết thì giáo viên đánh vần
để HS nghe, viết. Viết xong giáo viên chấm điểm, chữa lỗi cho HS
- Đối với nhóm HS đọc thông viết thạo :
Giáo viên chủ yếu hướng dẫn, tổ chức cho các em tự học. Nếu các em đã
đọc tốt rồi thì khuyến khích các em đọc diễn cảm hơn. Qua đọc , các em tự rút ra ý
nghĩa của từng câu, đoạn, bài. Các em là những HS đắc lực giúp giáo viên rèn các
tốt.
Ví dụ : Môn TNXH, Luyện từ và câu giáo viên sử dụng những đoạn phim
hình ảnh thật, tiếng động, âm nhạc để minh hoạ các nội dung có liên quan trong
bài mà HS khó được quan sát một cách thực tế, các em sẽ rất hứng thú và ghi nhớ
bài lâu hơn
Để thiết kế bài giảng có chất lượng, một trong những kho dữ liệu quan
trọng đó là Internet. Sau đây là địa chỉ một số trang Web tham khảo tham khảo các
giáo án điện tử, các dữ liệu cần thiết cho việc soạn giảng :
+ : Trường tiểu học Cát Linh, Hà Nội tại
đây chúng ta có thể tham khảo một số giáo án điện tử, truy cập các tài nguyên dạy
học khác.
+ : Công ty Tin học nhà trường : vào đây ta có thể
tham khảo các phần mềm phục vụ cho nhà trường, tải một số phần mềm miễn phí,
các bài viết liên quan đến ứng dụng CNTT trong dạy học.
+ : tải một số giáo án điện tử.
7/ Môi trường học tập cũng là một yếu tố quan trọng giúp phát huy tính tích
cực của HS, cụ thể trong lớp học. Bốn bức tường đơn điệu của lớp học được giáo
viên và HS tận dụng để hổ trợ cho việc học :
Ví dụ : Trưng bày " Sản phẩm của em " : các sản phẩm đẹp do các em
làm ra sau khi học thủ công, mĩ thuật, .v.v.v được trang trí trên tường để HS
trong lớp cùng xem, học tập lẫn nhau, kích thích HS phấn đấu hoàn thiện làm
đẹp sản phẩm của mình để được biểu dương trước lớp. Hay là :
+ Góc văn thơ : Tôi chọn những học sinh viết chữ đẹp viết một số bài thơ,
đoạn văn hay đã học trong tuần hoặc các bài sưu tầm trên báo, dán lên, để tất cả
học sinh cùng đọc nhằm kích thích sự yêu mến văn thơ, yêu thích viết chữ đẹp cho
các em.
+ Góc Toán học : là nơi trưng bày những bài giải Toán, những bài tìm
thành phần chưa biết, các bảng công trừ, với các nội dung theo chương trình
đang học để khi vui chơi, lúc rảnh rỗi các em nhìn vào, lâu dần sẽ khắc sâu vào trí
nhớ.
hoàn thiện. Tôi mong muốn sẽ được đồng nghiệp đóng góp thêm những kỹ
thuật mới. Điều tôi mong muốn nhất là những kỹ thuật này phù hợp với thức
tế giảng dạy ở các nhà trường và sẽ trở thành công việc quen thuộc của mỗi
giáo viên.