MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Cùng với sự phát triển của các thành tựu khoa học công nghệ, đặc biệt là công
nghệ thông tin thì hoạt động báo chí cũng có những thay đổi nhất định. Hình thức
báo chí truyền thống (báo in) đã không còn là hình thức phương tiện truyền thông
được sử dụng phổ biến nhất như trước kia. Các phương tiện truyền thông dữ liệu
hiện đại, nhanh nhạy và thuận tiện hơn trong thời kỳ hội nhập và toàn cầu hóa là
nhu cầu cấp thiết của bất kỳ quốc gia, tổ chức hay cá nhân nào. Báo điện tử (một
hình thức mới của báo chí) hiện nay đang không ngừng phát triển với mức độ
“chóng mặt” ở nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. Tại Việt
Nam, trong những năm gần đây, đã có sự chuyển dịch nhanh chóng từ hình thức
đọc báo giấy sang đọc báo điện tử và phát triển song hành cùng nền văn minh của
nhân loại.
Mặc dù báo điện tử là một trong những loại hình báo chí ra đời muộn hơn so với
báo in, báo phát thanh và truyền hình song lại đang có tầm ảnh hưởng không hề
nhỏ đến đời sống xã hội. Sự ra đời của báo điện tử và các trang thông tin điện tử đã
làm thay đổi thói quen tiếp nhận thông tin trước đây của một bộ phận công chúng,
số lượng độc giả truy cập hàng ngày vào các trang báo mạng càng lúc càng tăng đã
khẳng định vị trí và vai trò quan trọng của báo điện tử trong đời sống xã hội.
Báo điện tử và các trang thông tin điện tử sở hữu những ưu điểm vượt trội để
thu hút công chúng. Tính đa phương tiện của báo điện tử và các trang thông tin
điện tử trên Internet cho phép kết hợp giữa ngôn ngữ, hình ảnh và âm thanh giúp
công chúng có thể thoả mãn tất cả các nhu cầu nghe, đọc, và xem một cách chủ
động nhất. Tính phi định kỳ của báo điện tử còn cho phép công chúng cập nhật tin
tức nhanh chóng, thường xuyên và liên tục. Khả năng lưu trữ và tính tương tác cao
giúp báo điện tử chiếm ưu thế tuyệt đối trong việc thiết lập các diễn đàn, các cuộc
giao lưu, bàn tròn, phỏng vấn trực tuyến…, làm tăng mối liên hệ giữa toà soạn với
1


độc giả, độc giả với nhau, tạo cơ hội cho độc giả có thể giao lưu, trao đổi với nhân

về báo điện tử ở Việt Nam, tôi xin được lựa chọn đề tài “Quản lý nhà nước về báo
điện tử ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Qua nghiên cứu và tìm hiểu các đề tài, công trình khoa học, luận văn, luận án
có liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước đối với báo điện tử, tác giả nhận thấy
đây là một lĩnh vực tương đối mới mẻ và chưa được nhiều người khai thác, nghiên
cứu. Hiện nay, có một số công trình, thành tựu nghiên cứu chính thức về các nội
dung liên quan đến lĩnh vực này như:
- Đề tài khoa học, sách: “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin đối
ngoại của một số cơ quan thông tấn, báo chí chủ lực ở nước ta hiện nay - thực
trạng và giải pháp” (2011), Ban Tuyên giáo Trungương; “Tiếp tục thực hiện Chỉ
thị số 22-CT/TW của Bộ Chính trị khóa VIII về đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo,
quản lý công tác báo chí, xuất bản” (2002) do Ban Thông tin – Văn hóa Trung
ương, Bộ Văn hóa - Thông tin, Hội Nhà báoViệt Nam phối hợp phát hành; sách
“Cơ sở lý luận báo chí” (2007)của PGS, TS Tạ Ngọc Tấn và TS Đinh Thế Huynh
đồng chủ biên, nhà xuất bản Chính trị quốc gia; sách “Tăng cường lãnh đạo, quản
lý tạo điều kiện để báo chí Việt Nam phát triển mạnh mẽ, vững chắc trong thời gian
tới” (2007) do Ban Tuyên giáoTrung ương biên soạn; sách “Báo mạng điện tử:
những vấn đề cơ bản”(2011) do TS Nguyễn Thị Trường Giang chủ biên, nhà xuất
bản Chính trị - Hành chính; sách “Công tác lãnh đạo, quản lý báo chí trong 25
năm tiến hành sự nghiệp đổi mới” (2012) doTS Nguyễn Thế Kỷ chủ biên, nhà xuất
bản Chính trị quốc gia.
- Các luận án, luận văn liên quan:“Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí trong thời
kỳ đổi mới” (2003), luận án tiến sĩ Chính trị học củaNguyễn Vũ Tiến, Học viện
Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh; “Tính hấp dẫn của báo đảng nước
ta trong giai đoạn hiện nay” (2012), luận án tiến sĩ Báo chí học của Nguyễn Văn
Sinh, Học viện báo chí và tuyên truyền; “Sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Đồng Nai đối
với báo chí trong giai đoạn hiện nay” (2000), luận văn thạc sĩ Chính trị học của
3




3. Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng, phạm vi nghiên cứu đề tài
3.1. Mục đích
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý Nhà nước đối
với báo điện tử ở Việt Nam; luận văn đề xuất các giải pháp khả thi nhằm góp phần
tăng cường sự quản lý của Nhà nước đối với báo điện tử ở Việt Nam trong giai
đoạn hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ
Làm rõ vai trò, đặc điểm của báo điện tử và những vấn đề lý luận liên quan
đến việc quản lý Nhà nước đối với báo điện tử ở Việt Nam; đánh giá đúng thực
trạng quản lý Nhà nước đối với báo điện tử ở Việt Nam, xác định rõ nguyên nhân
và rút ra những kinh nghiệm; đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm
tăng cường sự quản lý Nhà nước đối với báo điện tử ở Việt Nam trong giai đoạn
hiện nay.
3.3. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là sự quản lý của Nhà nước đối với báo điện
tử ở Việt Nam.
3.4. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chủ yếu khảo sát, tìm hiểu hoạt động, thực trạng quản lý của Nhà nước
đối với báo điện tử ở Việt Nam trong những năm gần đây.
4. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu đề tài
4.1. Cơ sở lý luận, thực tiễn
Luận văn nghiên cứu trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về công tác quản lý báo
chí nói chung và công tác quản lý báo điện tử nói riêng. Luận văn kế thừa kết quả
nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố có liên quan đến đề tài. Cơ sở
thực tiễn của luận văn là thực trạng hoạt động báo điện tử và sự lãnh đạo, quản lý

5



Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về báo điện
tử.
7. Các câu hỏi nghiên cứu.
Trên cơ sở nghiên cứu đề tài trên, Luận văn đưa ra lời giải đáp cho những câu
hỏi sau:
1. Quản lý nhà nước đối với báo điện tử ở Việt Nam được thực hiện như thế
nào?
2. Trên thực tế việc quản lý báo điện tử ở Việt Nam đã thực sự hiệu quả hay
chưa?
3. Cần làm gì để quản lý Nhà nước đối với báo điện tử ở Việt Nam thực sự
hiệu quả?

7


NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
1.KHÁI NIỆM, ĐẶC TRƯNG, VAI TRÒ CỦA BÁO ĐIỆN TỬ.
1.1. KHÁI QUÁT VỀ BÁO ĐIỆN TỬ
1.1.1. Khái niệm báo điện tử
1.1.1.1.Định nghĩa về báo điện tử
Báo, hay gọi đầy đủ là báo chí (xuất phát từ 2 từ “báo” - thông báo và “chí”
- giấy) hay còn có tên gọi cũ là “tân văn” (như trong Phụ nữ tân văn), nói một cách
khái quát là những xuất bản phẩm định kỳ như: nhật báo, tạp chí…1Ngoài ra, báo
chí còn để chỉ các loại hình truyền tin tức khác trong đời sống xã hội như đài phát
thanh, đài truyền hình... Định nghĩa này cũng được áp dụng cho một tạp chí xuất
bản liên tục trên Internet (báo điện tử hay tạp chí điện tử). Nhiệm vụ chính của báo
chí là dựa trên những điều tra, nghiên cứu, các lĩnh vực trong xã hội nhằm làm sáng

tử. Các độc giả sử dụng các phương tiện điện tử như máy tính, điện thoại thông
minh, máy tính bảng, phương tiện truyền dữ liệu... có kết nối mạng Internet để đọc
báo và cập nhật tin tức do Tòa soạn báo điện tử phát hành trên môi trường mạng.
Khác với báo in, tin tức trên các tờ báo điện tử được cập nhật liên tục,
thường dưới dạng các tin ngắn và thông tin được chắt lọc từ nhiều nguồn khác
nhau. Báo điện tử cũng khác so với các trang thông tin điện tử khác về tần suất cập
nhật. Mức độ cho ra đời các ấn phẩm, các bài viết của báo điện tử thường nhiều
hơn, đa dạng hơn so với các trang thông tin điện tử khác. Từ những ưu thế sẵn có,
báo điện tử cho phép mọi người trên khắp thế giới tiếp cận tin tức nhanh chóng mà
không phụ thuộc vào không gian và thời gian. Sự phát triển của báo điện tử đã làm
thay đổi thói quen đọc tin của các độc giả và ít nhiều có ảnh hưởng đến việc phát
triển báo giấy truyền thống.
Ở Việt Nam, thuật ngữ “báo điện tử” đã được sử dụng từ khi Luật Báo chí

9


năm 1999 ra đời. Theo nội dung giải thích thuật ngữ trong luật này, báo điện tử “là
loại hình báo chí được thực hiện trên hệ thống máy tính”. Điều 3 Luật Báo chí (sửa
đổi) năm 2016 được Quốc hội thông qua vào Kỳ họp thứ 11, Khóa XIII có hiệu lực
từ ngày 01/01/2017đã định nghĩa rõ ràng hơn về “báo điện tử” như sau: “Báo điện
tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh được truyền dẫn trên
môi trường mạng, bao gồm báo điện tử và tạp chí điện tử”2. Với cách hiểu này,
báo điện tử thực chất cũng giống như các loại hình báo chí khác với chức năng là
cung cấp thông tin cho người đọc, tuy nhiên, sự khác biệt cơ bản của báo điện tử so
với các loại hình báo chí truyền thống khác ở chỗ việc cung cấp thông tin tới độc
giả được thực hiện trên môi trường mạng Internet. Do vậy, việc tiếp nhận thông tin
của các độc giả sẽ dễ dàng, nhanh chóng và thuận tiện hơn rất nhiều so với tìm
hiểu, tiếp nhận tin tức với báo chí truyền thống.
1.1.1.2. Đặc trưng của báo điện tử

tác của báo điện tử cao hơn so với các loại hình báo chí khác. Không dừng lại ở sự
tương tác giữa độc giả với Toà soạn, báo điện tử còn có sự tương tác nhiều chiều
giữa độc giả với nhà báo, độc giả với độc giả, hay độc giả với nhân vật trong các ấn
phẩm báo chí. Nhờ sự ứng dụng khoa học công nghệ mà quá trình tương tác trên
báo điện tử nhanh chóng và thuận tiện hơn so với các loại hình báo chí truyền
thống. Sau mỗi bài viết, tác phẩm đăng trên trang báo điện tử đều có mục phản hồi,
ngoài ra còn có rất nhiều kênh tương tác khác như phản hồi (feedback) , bình chọn
(vote), thư điện tử (email), diễn đàn (forum)… thuận lợi cho độc giả đóng góp và
chia sẻ ý kiến của mình, điều này khó thấy trên báo hình, phát thanh hay báo giấy
và nếu có thì quá trình tương tác cũng diễn ra rất chậm, không thuận tiện cho cả
Tòa soạn và độc giả.
- Tính đa phương tiện: trên một tờ báo điện tử, thậm chí ngay trong một ấn phẩm
báo điện tử có thể tích hợp cả báo viết, báo phát thanh và báo hình. Khi đọc báo
điện tử, độc giả có thể chủ động xem những ấn phẩm mình quan tâm ở bất kì trang
nào giống như báo in, đồng thời được quan sát trực tiếp những hình ảnh, clip, lắng
nghe những âm thanh mà không hề bị phụ thuộc vào các yếu tố thời gian, không
11


gian. Sự tích hợp này khiến cho báo điện tử hấp dẫn hơn các loại hình báo chí khác,
cũng vì lẽ đó mà báo điện tử trở nên sinh động hơn, hấp dẫn hơn và đáp ứng nhu
cầu, thị hiếu của độc giả tốt hơn.
- Khả năng liên kết lớn: báo điện tử có khả năng liên kết vô cùng lớn nhờ vào các
siêu liên kết (hyperlink), các từ khoá, web link, hồ sơ…Từ một bài viết, độc giả có
thế dễ dàng tìm kiếm những thông tin liên quan thông qua các liên kết để tìm hiểu
sâu rộng và cụ thể hơn về vấn đề mà độc giả đang quan tâm. Hoặc từ một trang
báo, có thể dễ dàng đi đến các website liên kết khác chỉ với một thao tác đơn giản
là nhấn vào đường link. Khả năng liên kết của báo điện tử đã thực sự mở ra một
kho thông tin vô hạn cho độc giả khi tiếp xúc với nó.
- Khả năng lưu trữ và tìm kiếm dễ dàng: Báo điện tử cho phép lưu trữ bài viết

trong hoạt động quản lý mà vẫn phát huy được vài trò của báo điện tử đối trongđời
sống xã hội.
1.1.1.3. Phân biệt giữa báo điện tử và các dạng cung cấp thông tin trên INTERNET
khác dễ gây nhầm lẫn
 Phân biệt giữa báo điện tử và trang thông tin điện tử tổng hợp
Hiện nay, người đọc bị “ngộ độc” bởi rất nhiều nguồn tin được chia sẻ trên
mạng xã hội, đặc biệt từ những trang thông tin điện tử không chính thống. Vậy làm
thế nào để phân biệt báo điện tử và trang thông tin điện tử tổng hợp? Mỗi ngày, có
rất nhiều trang mạng khác nhau ra đời và được “dán nhãn” thông tin khiến không ít
người lầm tưởng đây là các trang báo điện tử. Do vậy, mỗi một cá nhân khi tiếp cận
những thông tin này cần trang bị những kiến thức cơ bản để phân biệt tính thực hư
của thông tin trên mạng trong thời buổi công nghệ số hiện nay.
Trang thông tin điện tử là trang thông tin trên môi trường Internet. Trang
thông tin điện tử đăng tải các thông tin trên nhiều phương diện khác nhau như
thông tin cá nhân; thông tin của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; thông tin trong các
lĩnh vực chuyên môn… Trang thông tin điện tử có cơ sở dữ liệu đa dạng, là nơi tìm
kiếm và kiểm tra tư liệu hiệu quả. Trang thông tin điện tử bao gồm nhiều loại khác
nhau như blog cá nhân, website, diễn đàn…, chẳng hạn các trang như: Wikipedia,
13


Cổng thông tin của Bộ tài chính, website của trường đại học Quốc gia Hà Nội, Diễn
đàn những người hành nghề Luật,… Báo điện tử và trang thông tin điện tử tổng
hợp là hai dạng của trang thông tin điện tử. Thông thường, các loại hình báo chí
muốn hoạt động thì phải được cấp phép bởi cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, tùy
vào mục đích sử dụng và theo quy định của pháp luật báo chí hiện hành, một số
trang thông tin điện tử cũng có thể không cần sự cấp phép hoạt động của Bộ Thông
tin và Truyền thông. Chính vì thế, việc quản lý đối với những trang thông tin điện
tử nàyc cũng gặp rất nhiều khó khăn.
Báo điện tử là loại hình báo chí được xuất bản trên mạng Internet. Báo điện

Baomoi... Xét về hình thức, trang thông tin điện tử tổng hợp có nhiều điểm tương
đồng với báo điện tử về giao diện cũng như hình thức thiết kế trình bày các bản tin,
ấn phẩm… Một số trang thông tin điện tử tổng hợp là nơi tổng hợp lại các tin tức
thời sự từ các báo lớn để độc giả tiện theo dõi các tin nóng hàng ngày hoặc hàng
giờ. Một số trang khác lại lấy nhãn “trang thông tin điện tử tổng hợp” để sản xuất
tin bài giải trí nhằm làm tăng độ tương tác với độc giả. Trên thực tế, không ít cơ
quan, tổ chức xin cấp phép thành lập trang thông tin điện tử tổng hợp nhưng lại
hoạt động như báo điện tử. Thậm chí, nhiều trang thông tin điện tử tổng hợp muốn
nâng cao hiệu ứng truyền thông và thu hút nhiều độc giả mà bất chấp sự thật, đưa
các thông tin không chính xác, chưa qua kiểm duyệt lên trang thông tin của mình
gây hoang mang trong dư luận. Một bộ phận độc giả không kiểm chứng nguồn gốc
và độ tin cậy của thông tin khi vừa tiếp nhận đã vội vàng chia sẻ thông tin đó tới
mọi người khiến cho thông tin không chính thống, sai lệch lan rộng sang các độc
giả khác. Điều này khiến thông tin trên mạng ngày càng trở nên nhiễu loạn và khó
kiểm soát làm cho người đọc dễ bị nhầm lẫn giữa báo điện tử và trang thông tin
điện tử tổng hợp 4.
Việc phân biệt báo điện tử và trang thông tin điện tử tổng hợp có ý nghĩa
quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước về báo điện tử nói riêng và trang
thông tin điện tử tổng hợp nói chung. Cùng là loại hình trang thông tin điện tử,

4Tham khảo tại />
15


song báo điện tử và trang thông tin điện tử tổng hợp có những yêu cầu về quy trình,
thủ tục cấp phép, quản lý hoạt động khác nhau. Đây chính là điểm mấu chốt để đặt
hoạt động của báo điện tử và trang thông tin điện tử tổng hợp dưới sự quản lý các
cơ quan hành chính nhà nước (trong đó chủ yếu là cơ quan quản lý truyền thông
như Sở thông tin – truyền thông và Bộ thông tin – truyền thông). Trên thực tế, việc
xin cấp phép hoạt động cho báo điện tử khó khăn hơn rất nhiều so với việc xin cấp

báo chí khác nhưng đã nhanh chóng phát triển về số lượng, chất lượng và ngày
càng khẳng định được vị trí của mình trong đời sống báo chí, đời sống xã hội của
đất nước.
Mạng Internet ngày càng phát triển mạnh đã tạo nên một mạng thông tin báo
chí điện tử sôi động, thu hút hàng triệu lượt người truy cập mỗi ngày. Báo điện tử
đã và đang trở thành một công cụ hữu ích và có tác động lớn đến độc giả. Báo điện
tử với các công cụ truyền thống như: văn bản (text), hình ảnh tĩnh và đồ họa (still
image & graphic), âm thanh (audio), hình ảnh động (video & animation) và gần
đây là sự ra đời và phát triển của các chương trình tương tác (interactive program)
như: khán giả được trực tiếp tương tác, trả lời, dự đoán thông qua điện thoại hoặc
phương tiện phản hồi khác đối với các chương trình truyền hình đang phát sóng…
Chính vì vậy, báo điện tử được xem như biểu tượng điển hình của truyền thông đa
phương tiện và ngày càng có nhiều độc giả.
Sự phát triển của báo điện tử là minh chứng cho sự phát triển của ngành công
nghệ thông tin trong xã hội hiện đại. Nói cách khác, báo điển tử luôn phát triển
song hành cùng sự phát triển của công nghệ thông tin trên toàn thế giới, trong đó
mạng Internet có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của báo điện
tử, mang lại rất nhiều tiện ích cho người sử dụng. Thêm vào đó, báo điện tử còn
góp phần tăng hiệu quả xã hội của báo chí. Báo điện tử ra đời giúp cho việc trao đổi
và truy cập thông tin một cách kịp thời, nâng cao trình độ dân trí của xã hội, đặc
biệt là giới trẻ. Chúng ta có thể tìm hiểu được tất cả những thông tin một cách
nhanh chóng và hiệu quả trên mạng Internet và thông qua báo điện tử chúng ta
cũng có thể cập nhật được tin , sự kiện diễn ra hàng ngày ở khắp mọi nơi trên thế
17


giới.
Trong tương lai, báo điện tử vẫn sẽ phát triển không ngừng cùng với quá
trình toàn cầu hóa và sự phát triển của nền văn minh nhân loại. Mỗi một bước tiến
của xã hội ngày nay càng thấy rõ vai trò của công nghệ thông tin nói chung và của

hay một đối tượng nào đó thực hiện theo ý muốn của chủ thể quản lý hành chính
nhà nước nhằm đạt được mục đích của hoạt động quản lý. Về mặt bản chất, quản lý
hành chính nhà nước đối với bất cứ lĩnh vực nào cũng là:
- Sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý hành chính nhà nước đến các
đối tượng chịu sự quản lý;
- Quản lý hành chính nhà nước xuất hiện ở bất kỳ nơi nào trong hoạt động
hành pháp của cơ quan hành pháp;
- Mục đích, nhiệm vụ của quản lý hành chính là điều khiển, chỉ đạo hoạt động
của đối tượng chịu sự quản lý, phối hợp với các hành động riêng lẻ của từng
cá nhân để tạo thành một hành động thống nhất của tập thể và hướng đến
mục tiêu duy trì trật tự xã hội, kinh tế, chính trị của đất nước;
- Quản lý hành chính nhà nước thực hiện dưới nguyên tắc mệnh lệnh – phục
tùng. Chủ thể quản lý hành chính nhà nước có quyền uy đơn phương và áp
đặt quyền lực đó để buộc chủ thể chịu sự quản lý phải phục tùng mình nhằm
tạo sự thống nhất trong quản lý.
Từ liên hệ trên, có thể suy ra, quản lý nhà nước với báo điện tử là hoạt động
của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền nhằm đảm bảo cho hoạt động của báo điện tử
được ổn định và phù hợp với xu thế phát triển chung của xã hội. Với vai trò là thiết
chế trung tâm trong hệ thống chính trị, Nhà nước đại diện cho nhân dân, đảm bảo
cho công dân được thực hiện các quyền cơ bản của mình, trong đó có quyền tự do
ngôn luận, tự do báo chí và quyền tiếp cận thông tin. Nhà nước sử dụng công cụ
quyền lực nhà nước để đảm bảo quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận cho người
dân. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, Nhà nước đóng vai trò hết sức quan trọng
trong việc đấu tranh chống các thế lực thù địch lợi dụng chính sách tự do ngôn
luận, tự do báo chí để đưa ra các luận điệu sai trái, thực hiện chiến lược “diễn biến
hòa bình” gây mất an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Qua việc khái quát trên, chúng ta có thể hiểu quản lý nhà nước đối với báo

19


Các nguyên tắc quản lý nhà nước về báo điện tử
20


Các hoạt động báo chí nói chung và báo điện tử nói riêng xét trên nhiều góc
độ có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống xã hội. Vì vậy, để các hoạt động này phát
triển đúng định hướng và đi vào khuôn khổ thì phải đặt nó dưới sự điều chỉnh của
pháp luật, đồng thời cũng cần phải xây dựng nên những nguyên tắc quản lý phù
hợp. Những nguyên tắc cơ bản trong quản lý nhà nước đối với báo chí nói chung và
báo điện tử nói riêng bao gồm:
- Nguyên tắc tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền tự do báo chí, tự do ngôn
luận của công dân: Báo điện tử thực chất là một loại hình báo chí, do đó,việc tôn
trọng, bảo vệ , bảo đảm quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo điện tử cũng
được bảo đảm như quyền tự do ngôn luận của công dân trên báo chí nói chung.
Quyền tự do ngôn luận – quyền được trình bày, bộc lộ quan điểm, nói lên tiếng nói
của bản thân là quyền thiêng liêng của mỗi con người, sự hình thành của tiếng nói
và chữ viết song hành với nhau ghi lại quá trình lịch sử cũng như văn của nhân loại.
Con người được hợp thành bởi phần con và phần người cũng giống như việc phải
ăn uống để tồn tại đúng phần con thì việc được giao tiếp được tự do nói lên tiếng
nói của bản thân là cơ sở quan trọng để con người sống đúng nghĩa với phần người
trong bản thân mình. Việc dùng lời nói, đôi khi còn dùng đến cả hành động hay bất
cứ công cụ phương tiện nào để tìm kiếm, tiếp nhận và chia sẻ thông tin đảm bảo
cho mọi vấn đề trong xã hội luôn được phổ biến, luôn được phản bác để tìm ra
chuẩn chung nhất. Đây là một nguyên tắc hiến định đã được ghi nhận trong Hiến
pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 (sau đây gọi là Hiến
pháp năm 2013). Theo đó, tại Điều 25 Hiến pháp năm 2013 quy định: “công dân có
quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin” 5.Quy định này đã được
cụ thể hoá trong Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2016, có hiệu lực từ ngày 01/01/2017.
Cụ thể Điều10, 11 Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2016 quy định:
“Điều 10. Quyền tự do báo chí của công dân

các phương thức quản lý nhằm đảm bảo sự tuân thủ pháp luật và tạo điều kiện
thuận lợi để các cơ quan chức năng thực hiện hoạt động quản lý nhà nước đối với
hoạt động báo chí nói chung và báo điện tử nói riêng.
- Nguyên tắc đảm bảo quyền thụ hưởng thành quả hoạt động báo điện tử một
22


cách bình đẳng của tất cả công dân: Bằng hoạt động của mình, báo chí nói chung
và báo điện tử nói riêng đã góp phần đáng kể vào việc ổn định tình hình kinh tế
chính trị và định hướng dư luận xã hội một cách tích cực. Nhiều nước trên thế giới
đã khai thác triệt để hiệu quả hoạt động của báo điện tử dưới sự điều tiết của pháp
luật nhằm phục vụ cho mục tiêu xây dựng xã hội thịnh vượng, công bằng, dân chủ
và văn minh. Riêng ở nước ta, pháp luật là một công cụ rất quan trọng trong quản
lý hoạt động của báo điện tử, một loại hình báo chí khá mới mẻ, hiện đại và ứng
dụng những tiến bộ về khoa học, công nghệ của nhân loại, đảm bảo cho quá trình
hội nhập môi trường thông tin, báo chí toàn cầu được nhanh chóng và thành công.
Hoạt động báo điện tử ngày nay có những tiến bộ rõ rệt, phạm vi phủ sóng rộng
khắp nhờ có sự đầu tư về cơ sở hạ tầng mạng lưới internet ở khắp các vùng miền,
qua đó đáp ứng đầy đủ nhu cầu thông tin của độc giả. Đây được xem như một
nguyên tắc biểu hiện tính nhân văn sâu sắc với mục tiêu nâng cao chất lượng dân
trí.
Với nguyên tắc này, Nhà nước cần có chính sách để người dân dễ dàng tiếp
cận được các ấn phẩm của loại hình báo điện tử. Đồng thời, huy động các nguồn
lực để đảm bảo sự hoạt động của các cơ quan báo chí nói chung và báo điện tử nói
riêng với nhiều tôn chỉ mục đích khác nhau nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu về
thông tin và nâng cao trình độ dân trí của các tầng lớp khác nhau trong xã hội. Bên
cạnh đó, Nhà nước cần có chính sách đẩy mạnh sự phát triển và khả năng sẵn sàng
phục vụ của các cơ quan báo điện tử đối với các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội
khó khăn và đặc biệt khó khăn nhằm đảm bảo sự công bằng trong việc thụ hưởng
các tiện ích mà báo điện tử mang lại, đồng thời góp phần nâng cao dân trí thông

2. Đăng, phát thông tin có nội dung:
a) Gây chia rẽ giữa các tầng lớp nhân dân, giữa Nhân dân với chính quyền
nhân dân, với lực lượng vũ trang nhân dân, với tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội;
b) Gây hằn thù, kỳ thị, chia rẽ, ly khai dân tộc, xâm phạm quyền bình đẳng trong
cộng đồng các dân tộc Việt Nam;
24


c) Gây chia rẽ người theo tôn giáo với người không theo tôn giáo, giữa người
theo các tôn giáo khác nhau, chia rẽ các tín đồ tôn giáo với chính quyền nhân dân,
với tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; xúc phạm niềm tin tín ngưỡng, tôn
giáo;
d) Phá hoại việc thực hiện chính sách đoàn kết quốc tế.
3. Đăng, phát thông tin có nội dung kích động chiến tranh nhằm chống lại độc
lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
4. Xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, anh
hùng dân tộc.
5. Tiết lộ các thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá
nhân và bí mật khác theo quy định của pháp luật.
6. Thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan; thông tin về những chuyện
thần bí gây hoang mang trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội và
sức khỏe của cộng đồng.
7. Kích động bạo lực; tuyên truyền lối sống đồi trụy; miêu tả tỉ mỉ những hành
động dâm ô, hành vi tội ác; thông tin không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt
Nam.
8. Thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ
chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; quy kết tội danh khi chưa có bản án của
tòa án.
9. Thông tin ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường về thể chất và tinh thần
của trẻ em.