MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Báo chí trong bất kỳ giai đoạn lịch sử nào đều có một vị trí rất quan
trọng. Với xã hội hiện đại, báo chí ngày càng trở thành một kênh thông tin
không thể thiếu đối với công chúng. Sự phát triển như vũ bão của truyền
thông về mặt kỹ thuật và chất lượng đã góp phần thúc đẩy báo chí phát triển
mạnh mẽ. Internet xuất hiện cùng với các phát minh khoa học công nghệ hiện
đại và tiên tiến, đã dẫn đến sự ra đời của một loại hình báo chí mới là báo
mạng điện tử. Đây là một loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức của
một trang web và phát hành trên mạng Internet. Báo mạng điện tử ra đời đã
tạo ra bước ngoặt trong quá trình truyền tin và tiếp nhận thông tin, trong đó
nổi bật là ưu thế tích hợp đa phương tiện mà các loại hình báo chí truyền
thống không thể có. Công nghệ hiện đại cho phép báo mạng điện tử mở ra
nhiều hình thức giao tiếp đa chiều, tích hợp đa phương tiện. Cùng với loại
hình báo chí truyền thống như báo in, phát thanh, truyền hình, báo mạng điện
tử ngày càng phát triển, đem lại hiệu quả xã hội to lớn.
Bên cạnh các phương tiện thông tin đại chúng, các trang thông tin điện
tử, nhật ký cá nhân, diễn đàn trực tuyến, mạng xã hội… dù ra đời muộn hơn
nhưng cũng có những bước phát triển vượt bậc và mạnh mẽ. Những hình thức
này được tập hợp lại và tạo thành truyền thông xã hội, với khả năng kết nối kỳ
diệu giữa hàng nghìn người cùng chia sẻ nguồn tài nguyên thông tin khổng lồ.
Trong thời đại hiện nay, truyền thông xã hội đã góp phần không nhỏ dẫn đến
sự thay đổi của báo chí truyền thống. Đặc biệt, sự tương tác giữa truyền thông
xã hội với báo mạng điện tử trong môi trường Internet càng trở nên dễ dàng
hơn và thể hiện rõ nét nhất so với các loại hình báo chí truyền thống khác.
Nếu báo mạng điện tử là phương tiện truyền thông đại chúng theo hình
thức từ một nguồn truyền tới đông đảo công chúng thì truyền thông xã hội là


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử




Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là sự tương tác giữa truyền thông xã
hội và báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là những sản phẩm báo chí có sự tương
tác giữa mạng xã hội Facebook, mạng chia sẻ video trực tuyến Youtube và
hai tờ báo mạng điện tử ở Việt Nam là Vnexpress và Tuổi Trẻ Online, thời
gian từ năm 2007 đến 2011. Trong đó, Facebook và Youtube là 2 trang đại
diện cho hai hình thức tiêu biểu của truyền thông xã hội, Vnexpress và Tuổi
Trẻ Online là hai tờ báo mạng điện tử có các tác phẩm báo chí tiêu biểu cho
sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử. Bên cạnh đó, để
so sánh, tăng thêm cứ liệu phân tích, tác giả có khảo sát thêm một số hình
thức khác của truyền thông xã hội, cùng với một số tờ báo mạng điện tử khác
tại Việt Nam hiện nay.
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài là tìm hiểu thực trạng sự tương tác giữa
truyền thông xã hội và báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay, từ đó đề xuất
những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sự tương tác đó, góp phần thúc
đẩy sự phát triển của truyền thông xã hội và báo mạng điện tử ở Việt Nam.
Để đạt được mục đích nghiên cứu trên, khóa luận phải thực hiện những
nhiệm vụ cụ thể sau đây:
+ Làm rõ những vấn đề liên quan đến cơ sở lý luận và thực tiễn của đề
tài như: những khái niệm liên quan đến truyền thông xã hội và báo mạng điện
tử; đặc điểm, hình thức của truyền thông xã hội.
+ Trình bày, phân tích sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo
mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay. Đưa ra những đánh giá cơ bản về sự
tương tác đó thông qua việc khảo sát, phân tích, thống kê so sánh. Từ đó chỉ
ra hiệu quả và hạn chế của sự tương tác.

nhìn thực tế hơn về sự tương tác cũng như vai trò của truyền thông xã hội và
báo mạng điện tử trong sự phát triển mạng lưới thông tin ở Việt Nam. Từ việc
chỉ ra kết quả đạt được, hạn chế còn tồn tại trong sự tương tác, tác giả đề xuất
phương hướng nhằm cải thiện sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo
mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay, giúp cho truyền thông xã hội thực sự trở
thành trợ thủ đắc lực cho báo mạng điện tử trong nhiệm vụ đem thông tin đến
với công chúng.
7. Kết cấu của khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung
chính của khóa luận được bố trí thành 3 chương sau:
Chương 1: Những vấn đề lí luận cơ bản về sự tương tác giữa truyền
4


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

thông xã hội và báo mạng điện tử
Chương 2: Thực trạng tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng
điện tử ở Việt Nam hiện nay
Chương 3: Nâng cao hiệu quả của sự tương tác giữa truyền thông xã
hội và báo mạng điện tử

Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ SỰ TƯƠNG TÁC
GIỮA TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI VÀ BÁO MẠNG ĐIỆN
TỬ
1.1. Một số khái niệm liên quan
1.1.1. Tương tác
Theo Từ điển từ và ngữ Tiếng Việt thì tương tác “là sự tác động qua
lại, có ảnh hưởng lẫn nhau giữa các đối tượng người hoặc vật”[21, tr.83]. Hay

hơn nhiều so với các loại hình báo chí khác. Ngay sau mỗi tác phẩm báo chí
đăng trên trang báo mạng điện tử đều có mục phản hồi, ngoài ra còn có rất
nhiều kênh tương tác khác như feedback, vote, email, forum… tiện cho độc
giả dễ dàng đóng góp ý kiến của mình. Điều này khó thấy trên báo hình, phát
thanh hay báo giấy. Với khả năng tương tác nhiều chiều, toà soạn có thể tổ
chức nhiều cuộc giao lưu trực tuyến giữa công chúng trong, ngoài nước với
các vị lãnh đạo hoặc các nhà hoạt động xã hội, văn hoá, khoa học… về những
6


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

đề tài mà nhiều người quan tâm. Đây là một lợi thế của báo mạng điện tử mà
báo in không thể làm được, còn truyền hình và phát thanh thì rất hạn chế.
1.1.2. Truyền thông xã hội
Theo cuốn sách “Truyền thông xã hội là gì”(What is social media?) của
Nick Winchester, truyền thông xã hội được định nghĩa như sau: “Truyền thông
xã hội là một nhóm truyền thông mới mà có thể chia sẻ hầu hết hoặc tất cả
thông tin với sự tham gia, cởi mở, hội thoại, cộng đồng và khả năng kết nối”.
Điều này được tác giả diễn giải cụ thể hơn:
- Sự tham gia: Truyền thông xã hội cho phép tất cả mọi người đều có thể tham
gia, khuyến khích sự đóng góp và phản hồi từ bất cứ ai.
- Tính cởi mở: Tất cả các phương tiện truyền thông xã hội đều có dịch vụ
khuyến khích nhận phản hồi từ người tham gia. Họ được bình chọn, bình luận
và chia sẻ thông tin.
- Hội thoại: Trong khi truyền thông truyền thống thường chú trọng đến việc
truyền tải nội dung một chiều thì truyền thông xã hội lại được xem như cuộc
đối thoại hai chiều.
- Cộng đồng: Truyền thông xã hội cho phép cộng đồng hình thành một cách
nhanh chóng và có sự giao tiếp hiệu quả. Cộng đồng thường dựa trên sở thích

tiếp cận công chúng qua mạng Internet. Theo tác giả Andreas Kaplan,
“Phương tiện truyền thông xã hội tiếp tục phát triển, khả năng tiếp cận công
chúng trên toàn cầu cũng tăng theo”. Truyền thông xã hội trở thành “công cụ
mới” để tiếp cận hiệu quả công chúng và thông tin trực tiếp. [14, tr.82]
Truyền thông xã hội và các trang web trên Internet là nơi mọi người có
thể tự do tương tác, chia sẻ, thảo luận thông tin về nhau và cuộc sống của họ,
bằng cách sử dụng các loại hình đa phương tiện như hình ảnh, video, audio.
Sự hình thành của truyền thông xã hội được đánh dấu bằng mốc thời gian khi
mạng xã hội TheGlobe.com ra đời vào năm 1995, cho phép người dùng tự do
chia sẻ những trải nghiệm của cuộc sống và cùng bàn luận với những người
có cùng sở thích. Năm 2002, truyền thông xã hội phát triển hơn khi mạng xã
hội Friendster ra đời với mục đích liên kết bạn bè. Friendster đã đạt được 3
triệu thành viên chỉ trong 3 tháng đầu tiên sau khi ra mắt. Năm 2003 đánh dấu
sự phát triển bùng nổ của mạng xã hội, mở đầu là sự ra mắt của Myspace, một
bản sao của Friendster. Tiếp ngay sau đó, là sự ra mắt của các mạng xã hội
8


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

khác như Tribe.net, LinkEdin, Classmate.com, Jaiku, NetLog… Năm 2004,
Mark Zuckerberg, sinh viên trường đại học Harvard ra mắt TheFacebook, là
cổng liên lạc và giao tiếp dành cho sinh viên của trường. TheFacebook đã có
19.500 thành viên chỉ trong tháng đầu tiên sau khi được giới thiệu. Dịch vụ
chia sẻ ảnh trực tuyến Flickr ra đời. Myspace trở thành mạng xã hội phổ biến
nhất tại Mỹ vào năm 2006. Tuy nhiên, sau hai năm, Facebook đã giành được
vị trí dẫn đầu. Đây cũng là năm Twitter đã được đưa ra như là một mạng xã
hội và trang tiểu blog, cho phép các thành viên để gửi và nhận tin nhắn 140
ký tự gọi là tweets. Facebook xếp hạng là mạng xã hội nhất được sử dụng trên
toàn thế giới với hơn 200 triệu thành viên vào năm 2009. Truyền thông xã hội

tin điện tử trên Internet” thì: “Dịch vụ mạng xã hội trực tuyến là dịch vụ cung
cấp cho cộng đồng rộng rãi người sử dụng khả năng tương tác, chia sẻ, lưu
giữ và trao đổi thông tin với nhau trên môi trường Internet, bao gồm dịch vụ
tạo blog, diễn đàn(forum), trò chuyện trực tuyến(chat) và các hình thức
tương tự khác”.[4, tr.81]
Một khái niệm khác được “Trung tâm phân tích mạng xã hội toàn cầu”
(International Social Network Analysis) đưa ra như sau: “Mạng xã hội (hay
còn gọi là mạng xã hội ảo, mạng xã hội trực tuyến) là một hệ thống trên nền
Internet cho phép người dùng chia sẻ thông tin một cách có hiệu quả, vượt
qua ngoài giới hạn về địa lý, xây dựng lên một mẫu định danh trực tuyến
nhằm phục vụ những yêu cầu công cộng chung và những giá trị của xã hội”.

10


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

Giao diện của mạng xã hội Myspace

Mạng xã hội có nhiều tính năng như trò chuyện (qua Messenger chat), gửi
thư điện tử (Email), xem phim ảnh trên Internet, điện thoại trên Internet (Voice
chat), chia sẻ tập tin (Send files), nhật ký điện tử (Blog), trò chơi điện tử (Games).
Mạng xã hội còn tạo thêm cơ hội cho người dùng sử dụng để tìm kiếm thông về
bạn bè, đối tác; dựa theo Groups (ví dụ như tên trường hoặc tên thành phố), dựa
trên thông tin cá nhân (như địa chỉ e-mail hoặc screen name), hoặc dựa trên sở
thích cá nhân (như thể thao, phim ảnh, sách báo, hoặc ca nhạc), lĩnh vực quan
tâm: kinh doanh, mua bán… Do vậy, mạng xã hội đã thu hút nhiều người tham
gia, sử dụng nó như một tiện ích được ưa chuộng nhất. Hiện nay thế giới có hàng
trăm mạng mạng xã hội khác nhau, với MySpace và Facebook nổi tiếng nhất
trong thị trường Bắc Mỹ và Tây Âu; Orkut và Hi5 tại Nam Mỹ; Friendster tại

đề yêu thích.
Diễn đàn (Forum)
Forum (Diễn đàn điện tử) là 1 trang web nơi mọi người có thể trao đổi,
thảo luận, bày bỏ ý kiến về những vấn đề cùng quan tâm. Vấn đề thảo luận
được lưu giữ dưới dạng các trang tin. Phương thức thường được dùng trong
12


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

diễn đàn trực tuyến là người đầu tiên gửi lên một chủ đề (topic, thread) trong
một đề mục (category, forum) và sau đó những người tiếp theo sẽ viết những
bài góp ý, thảo luận lên để trao đổi xung quanh chủ đề đó. Đây là hình thức
thảo luận không trực tiếp, bài thảo luận được đưa lên Forum nhưng có khi
ngay lập tức hoặc vài ngày, vài tuần, thậm chí vài tháng sau mới có người trả
lời. Các diễn đàn trực tuyến hiện nay, ngay cả ở Việt Nam đang dần dần xác
lập được vai trò cung cấp thông tin, kỹ năng sống và làm việc, cạnh tranh trực
tiếp với các nguồn tin báo chí chính thống. [19, tr.83]
1.1.3. Báo mạng điện tử
Sự ra đời của Internet cùng với các phát minh khoa học công nghệ hiện
đại và tiên tiến, đã dẫn đến sự ra đời của một loại hình báo chí mới là báo
mạng điện tử. Báo mạng điện tử ra đời đã tạo ra bước ngoặt trong quá trình
truyền tin và tiếp nhận thông tin, trong đó nổi bật là ưu thế tích hợp đa
phương tiện mà các loại hình báo chí truyền thống không thể có. Hàng ngày,
báo mạng điện tử cung cấp lượng thông tin lớn, cập nhật, hấp dẫn trong nước
và thế giới. Cùng với các phương tiện thông tin đại chúng khác như báo in,
phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử ngày càng phát triển, đem lại hiệu
quả xã hội to lớn.
Ngay từ khi xuất hiện, loại hình báo chí này đã tồn tại nhiều cách gọi khác
nhau như: Báo điện tử (Electronic Journal), báo trực tuyến (Online Newspaper),

sự việc, với tweet (đoạn nội dung chia sẻ trên Twitter) được đăng lên lúc 4:57
p.m (giờ PT). Tuy nhiên, theo hãng nghiên cứu Topsy Labs, tweet sớm nhất
đã xuất hiện trước đó 27 phút, vào lúc 4:30 p.m PT, do thành viên Twitter
chilemasgrande đưa ra. Tuy nhiên vì AP là hãng tin lớn và uy tín nên tweet
của họ được chia sẻ tới hơn 10.000 lần, trong khi tweet sớm của
chilemasgrande chỉ được chia sẻ có duy nhất một lần.[44, tr.86]

14


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

Bằng chứng cho thấy Twitter đưa tin nhanh hơn cả AP. (Nguồn: Mash)

Đây không phải là lần đầu tiên Twitter dẫn đầu trong việc đưa tin nóng.
Trước đó, người dùng “tiểu blog” cũng từng nhanh chân thông báo về vụ
quân Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden, hay liên tục đưa những
tin cập nhật tình hình về Nhật Bản trong thảm hoạ động đất sóng thần năm
2010. Khi đất nước Nhật Bản phải đối mặt với thảm họa thiên nhiên, chính
Twitter là "cầu nối" thông tin quan trọng giữa quốc gia này với thế giới. Mọi
diễn biến về sự cố, thông báo của mỗi cá nhân đều được cập nhật liên tục và
giúp đảm bảo mối liên hệ chặt chẽ giữa các bên. Thủ tướng Nhật Bản Naoto
Kan cũng có một tài khoản Twitter bằng tiếng Anh để cập nhật liên tục những
thông tin về tình hình trận động đất vừa tàn phá đất nước này. Kể từ khi trận
động đất mạng 8,9 độ richter tấn công Nhật Bản cho đến nay, truyền thông xã
hội đã đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc kết nối các nạn nhân với
những người thân và cung cấp thông tin liên tục về thảm họa này.[43, tr.85]

15



thay đổi của báo mạng điện tử về số lượng thông tin, tốc độ đưa tin, tính trung
thực và sự đa dạng của tin tức.
Khối lượng thông tin nhiều
Trong hệ thống thông tin toàn cầu Internet, sự tương tác giữa truyền
thông xã hội và báo mạng điện tử đã tạo nên lượng thông tin khổng lồ. Theo
thống kê gần đây, số người sử dụng Internet đã chạm mốc con số 2.1 tỷ
người, chiếm 1/3 dân số thế giới. Trong đó, truyền thông xã hội, nổi bật với
mạng xã hội, là lĩnh vực phát triển mạnh nhất.[8. Tr.81]
Tính đến tháng 1/2012, mạng xã hội Facebook có tới 800 triệu thành
viên, tài khoản Twitter cũng đã tăng lên 225 triệu, YouTube với hơn 4 tỷ
video mỗi ngày và có nhiều hơn 1 nghìn tỷ lượt xem tương đương với 140
lượt xem từ mỗi người trên Trái đất. Hơn 2,4 tỷ tài khoản mạng xã hội tham
gia vào thế giới ảo trong năm 2011. Chỉ trong 60 giây, các kênh truyền thông
xã hội trên Internet đã có 695.000 status, 79.364 nội dung chia sẻ cập nhật
trên Facebook, 6.600 bức ảnh xuất hiện trên Flickr, 600 video được tải lên
YouTube với độ dài tổng cộng hơn 25 giờ, 320 tài khoản mới và 98.000
thông điệp được tạo trên Twitter.[7, tr.81]
Về số lượng các tờ báo điện tử, tính đến hết tháng 9/2011, tại Việt Nam
có đã có 53 báo, tạp chí điện tử, trong đó có 12 báo, tạp chí điện tử độc lập và
hơn 300 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan. So với các loại
hình báo chí truyền thống khác, báo mạng điện tử với các đặc trưng nổi bật
như dung lượng thông tin rất lớn, tương tác thông tin nhanh, phát hành không
bị trở ngại về không gian, thời gian. Có thể nói rằng, báo mạng điện tử là kết
quả của sự tích hợp giữa công nghệ và truyền thông, dựa trên nền của Internet
và sự tích hợp ưu thế của các loại hình báo chí truyền thống. Báo mạng điện
tử đã tạo ra bước ngoặt, làm thay đổi cách truyền tin và tiếp nhận thông tin.
Một khảo về độc giả Internet của hãng dịch vụ thống kê truy cập
Nielsen/NetRatings công bố cho thấy 1/5 số người lướt web thích đọc báo
17

nhận thông tin thụ động và một chiều từ các loại hình báo chí truyền thống, hiện
nay, công chúng ở bất cứ đâu, không phân biệt tuổi tác, nghề nghiệp, đều có thể
18


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

trở thành nguồn cung cấp thông tin cho báo chí, thông qua các kênh truyền thông
xã hội. Với khả năng chứa đựng dung lượng thông tin lớn, không giới hạn về
không gian và thời gian, đặc biệt là khả năng tương tác vượt trội đối với độc giả,
đã giúp cho báo mạng điện tử có thêm một lượng thông tin khổng lồ, đa dạng và
phong phú khi tương tác với truyền thông xã hội.
Sự lan tỏa thông tin rộng
Theo khảo sát của tác giả với đối tượng nhóm công chúng trên 18 tuổi,
có ít nhất một tài khoản mạng xã hội đang hoạt động với câu hỏi: “Thông tin
được bạn chia sẻ trên mạng xã hội, bạn thường lấy nguồn từ đâu?”, thu được
kết quả như sau:
- Báo mạng điện tử (Vietnamnet.vn, VnExpress.net…): chiếm 75%.
- Trang thông tin tổng hợp (Kenh14.vn, 24h.com…): chiếm 10%.
- Tài khoản của các mạng xã hội: chiếm 15%
Qua kết quả khảo sát này, có thể thấy rõ rằng, công chúng tham gia
truyền thông xã hội vẫn có thói quen đọc báo mạng, nếu thấy thông tin hay,
hấp dẫn sẽ chia sẻ liên kết trên trang mạng cá nhân của mình để cùng chia sẻ
thông tin, bình luận thông tin mà báo mạng đưa ra. Hiện nay trên hầu hết các
tờ báo trực tuyến đều chủ động sử dụng một số các công cụ trên các mạng xã
hội để có thể truyền tải nội dung đến nhiều đối tượng hơn nữa. Và ta cũng
thấy hầu hết các tờ báo ở trực tuyến ở Việt Nam hiện nay đều xây dựng các
trang giới thiệu trên các mạng xã hội, để đăng tải thông tin lên đó nhằm thu
hút, đáp ứng như cầu thông tin nhanh, cập nhật của cộng đồng mạng xã hội.
Đồng thời với đó, việc tương tác truyền thông xã hội bằng cách đưa các công

CNN, The Sun, BBC… đã tận dụng triệt để ưu thế của các kênh truyền thông
xã hội. Tại Việt Nam, một số tờ báo mạng điện tử cũng đã sử dụng mạng xã
hội, mạng chia sẻ video trực tuyến để quảng bá tin tức của mình như Tuổi trẻ
Online, Vnexpress…
1.3. Các hình thức tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử
Truyền thông xã hội bao gồm các kênh như mạng xã hội, diễn đàn,
blog cá nhân, mạng chia sẻ trực tuyến... Tương ứng với mỗi hình thức của
truyền thông xã hội là các hình thức tương tác tương ứng giữa truyền thông xã
hội và báo mạng điện tử.
20


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

Mạng xã hội với báo mạng điện tử
Cơ chế phát tán thông tin trên mạng xã hội cho phép người dùng đó
nhận thông tin đa dạng hơn nhưng tập trung đúng vào như cầu của họ. Thay
vì tìm kiếm từng bài viết qua các tờ báo mạng điện tử, chỉ cần đăng nhập tài
khoản của mình, người dùng sẽ nhận được vô số nguồn tin đa dạng do mạng
lưới của họ cung cấp. Vì họ có thể lựa chọn ai là thành viên trong mạng lưới
của mình, nên chính họ là người lựa chọn nguồn cung cấp thông tin, nội dung
thông tin mà họ muốn cập nhật hàng ngày.
Như vậy, thu nhận thông tin là thói quen của phần đông người sử dụng
Internet. Tác giả Eric Tsai trong bài: “Đâu là giá trị thặng dự và làm cách
nào để thực hành với mạng xã hội”(What is Adding Value and How Does it
Apply to Social Networking?) đưa ra khái niệm “người giới thiệu tin bài
đáng tin cậy” như một lý do dẫn tới thành công của các tập đoàn truyền thông
khi nội dung của họ sử dụng Facebook hay Twitter để chia sẻ thông tin. Nếu
người dùng nhận được một đường dẫn về một bài báo, một clip tin tức, video
từ một người quen và có trong danh sách bạn bè của mình trên Facebook hay

Theo số liệu thống kê trong giai đoạn tháng 7-12/2011, tờ báo The
Economist có tổng lượng phát hành toàn cầu khoảng 1,5 triệu bản, bao gồm
cả bản in và bản số hóa. Với thành tích này, The Economist có quyền hy vọng
ở lượng fan hùng hậu trên mạng Internet. Nếu so sánh về số lượng người hâm
mộ trên mạng xã hội lớn nhất thế giới thì The Economist đang giữ thế thượng
phong, bởi những tờ báo cạnh tranh với họ vẫn còn cách rất xa mốc 1 triệu
fan nói trên. Chẳng hạn như tờ Time chỉ có 489.000 fan, Nhật báo Phố Wall
có 471.000, The Atlantic có 91.000, còn Bloomberg Businessweek là 47.500.
[12, tr.82]
Các thành viên trong mạng lưới bạn bè chính là “người giới thiệu đáng
tin cậy” miễn phí để họ tìm thêm độc giả. Những người sử dụng Facebook
22


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

tham gia các nhóm cùng chung sở thích, mối quan tâm, gốc gác… để thảo
luận các vấn đề, các chủ đề, chuẩn bị các hoạt động quan trọng với họ. “Họ
có thể chia sẻ hình ảnh, thông tin với bạn bè khi mình đi đến nơi này nơi kia,
đọc các bài viết của bạn bè, xem cuốn sách nào đang gây sự chú ý và cập
nhật tin tức. Quan trọng hơn cả, mọi người dùng Facebook để xem điều gì
mới đang xảy ra với bạn bè và thế giới xung quanh họ”.[12, tr.82]
Tại Việt Nam, một số tờ báo cũng bắt đầu ý thức tới việc xây dựng tài
khoản của mình trên mạng xã hội. Có thể kể đến một số ví dụ như Facebook
của báo mạng điện tử Vnexpress được lập vào ngày 13/10/2011 có tất cả
55,428 người yêu thích. Facebook của báo Tuổi trẻ hiện có 35,683 người yêu
thích và thành lập vào ngày 29/7/2009. Bên cạnh Vnexpress và báo Tuổi trẻ,
còn có một số tờ báo khác cũng có Facebook như : Báo Thể thao và Văn hóa
(5.427 người thích), báo Sinh viên Việt Nam (6137 người thích), báo Thiên
thần nhỏ (1961 người thích), báo Hoa học trò (122654 người thích), báo Ngôi

Một số diễn đàn được lập ra cho các nhà báo nhằm mục đích trau dồi
nghiệp vụ, chia sẻ kinh nghiệm và giới thiệu các bài báo hay, đặc sắc. Báo
mạng điện tử cũng thiết lập các diễn đàn để đón nhận sự tương tác, trao đổi
thông tin của công chúng. Ví dụ, báo Vietnamnet thiết lập diễn đàn như
“Diễn đàn kinh tế Việt Nam (VEF)” là nơi gặp gỡ giao lưu trao đổi của doanh
nhân, doanh nghiệp, người tiêu dùng về các vấn đề, giải pháp kinh tế.
Mạng chia sẻ trực tuyến với báo mạng điện tử
Hình thức tương tác giữa mạng chia sẻ trực tuyến với báo mạng điện tử
được thể hiện rõ nhất thông qua mạng chia sẻ video trực tuyến, mà tiêu biểu ở
đây là Youtube. Một số tờ báo, hãng tin lớn trên thế giới đã đăng ký tài khoản
24


Khóa luận tốt nghiệp: Sự tương tác giữa truyền thông xã hội và báo mạng điện tử

tại Youtube để chia sẻ các video của mình tới hàng triệu người trên thế giới.
Có thể kể đến một số kênh Youtube nổi tiếng của các tờ báo như: CNN với
20.821 người theo dõi và sở hữu hơn 5 triệu lượt xem video được đăng tải,
BBC có 414.410 người theo dõi với gần 900 triệu lượt xem, The Sun với gần
5.000 người theo dõi và gần 30 triệu lượt xem, Reuters với gần 49.000 người
theo dõi cùng 64 triệu lượt xem.

Trang Youtube của kênh CNN

Có thể thấy, các hãng thông tấn, các tờ báo truyền thống trên thế giới
đã chú trọng đến sự tương tác với Youtube, mạng chia sẻ video trực tuyến lớn
nhất thế giới. Sự tương tác giữa mạng chia sẻ trực tuyến với báo mạng điện tử
được thể hiện dưới hình thức hỗ trợ xem video ngay tại bài báo. Đối với một
số tờ báo mạng điện tử, để thuận lợi hơn trong việc đưa video từ các trang
chia sẻ trực tuyến, phóng viên chỉ cần đưa đường dẫn của video đó trong phần