GVHD: TIẾN SĨ ĐỖ QUỐC THÔNG SVTH: DƯƠNG PHƯƠNG THƯ
TIỀM NĂNG & ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DLST KDTSQTG MŨI CÀ MAU
- 1 -
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG TP.HỒ CHÍ MINH
KHOA DU LỊCH
K
K
H
H
Ó
Ó
A
AL
L
U
U
Đề tài:
TIỀM NĂNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DU
LỊCH SINH THÁI KHU DỰ TRỮ SINH QUYỀN THẾ
GIỚI MŨI CÀ MAU
GVHD:TS. ĐỖ QUỐC THÔNG
SVTH:DƯƠNG PHƯƠNG THƯ
MSSV:120600401
Lớp:06DLQT
Khóa:2006 - 2010
TP.HỒ CHÍ MINH 2010
GVHD: TIẾN SĨ ĐỖ QUỐC THÔNG SVTH: DƯƠNG PHƯƠNG THƯ
TIỀM NĂNG & ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DLST KDTSQTG MŨI CÀ MAU
- 2 -
CHƯƠNG MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
- 3 -
- Việc phát triển du lịch sinh thái một cách có định hướng, kết hợp với các điểm
du lịch khác trong tỉnh, KDTSQTG Mũi Cà Mau sẽ tạo ra một vị trí mới cho ngành du
lịch Cà Mau trong cơ cấu kinh tế của tỉnh nhà và bức tranh du lịch Việt Nam. Việc
phát triển đúng hướng KSQ không chỉ mang ý nghĩa đối với người dân Cà Mau mà
còn bảo tồn nguồn sinh quyển của thế giới.
III. GIỚI HẠN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Trong phạm vi khóa luận, tác giả chỉ phân tích hiện trạng và tiềm năng DLST của
KDTSQTG Mũi Cà Mau gồm cụm du lịch Mũi Cà Mau và VQG U Minh Hạ.
IV. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU
Ngoài tài liệu đề cử của tỉnh lên UNESCO, chưa có đề tài nghiên cứu trước đây
tổng hợp đầy đủ về tiềm năng đa dạng, hiện trạng hoạt động đồng thời kết hợp định
hướng phát triển DLST cho KDTSQTG Mũi Cà Mau. Thực hiện khóa luận "Tiềm
năng và định hướng phát triển du lịch sinh thái khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi
Cà Mau", tác giả đã tiếp nhận thông tin từ nhiều nguồn tài liệu và cập nhật những tin
mới nhất nhằm giới thiệu giá trị to lớn của KDTSQTG Mũi Cà Mau đến với mọi
người. Đồng thời đưa ra những ý kiến định hướng chủ quan, góp phần vào công tác
bảo tồn cũng như sự phát triển du lịch của KDTSQ nói riêng và tỉnh Cà Mau nói
chung.
V. QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Quan điểm nghiên cứu
1.1. Quan điểm hệ thống
DLST là một hệ thống gồm nhiều thành phần có mối liên hệ chặt chẽ với nhau
như: phân hệ khách du lịch, tổng thể tự nhiên, công trình kỹ thuật, văn hóa - xã hội,
nhân viên phục vụ, cán bộ điều hành...Các thành phần này tác động tương hỗ lẫn nhau.
Vì vậy, khi nghiên cứu du lịch nói chung và DLST nói riêng, cần đặt trong vị trí tương
quan với các vấn đề khác. Từ đó, có cái nhìn tổng hợp trong các mối quan hệ đa
phương và tránh sai xót trong khi nghiên cứu.
1.2. Quan điểm tổng hợp
Vận dụng quan điểm vào khóa luận để phân tích các tiềm năng cho việc phát
Định nghĩa về du lịch sinh thái ở Nepan
Định nghĩa về du lịch du lịch sinh thái ở Malaysia
Định nghĩa về du lịch sinh thái ở Australia
Định nghĩa của Hội đồng tư vấn môi trường Cannada về DLST
Tổng cục du lịch Việt Nam đưa ra định nghĩa về DLST
"Du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa,
gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững,
với sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương".
II. TỔNG QUAN
1. Quá trình hình thành hoạt động du lịch sinh thái
2. Du lịch sinh thái là hiện tượng toàn cầu
3. Xu hướng phát triển và lợi ích kinh tế của du lịch sinh thái
4. Đối tượng của du lịch sinh thái
4.1. Hệ sinh thái tự nhiên
4.2. Hệ sinh thái xã hội - nhân văn
4.3. Hệ sinh thái đặc thù: Miệt vườn, Sân chim, Cảnh quan tự nhiên
5. Vai trò của du lịch sinh thái
5.1. Vai trò tích cực
- Tác động đến việc phát triển kinh tế
- Tác động đến văn hóa - xã hội
- Tác động đến môi trường: Bảo tồn thiên nhiên
Tăng cường chất lượng môi trường
Đề cao môi trường
Cải thiện hạ tầng cơ sở
Tăng cường hiểu biết về môi trường
GVHD: TIẾN SĨ ĐỖ QUỐC THÔNG SVTH: DƯƠNG PHƯƠNG THƯ
TIỀM NĂNG & ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DLST KDTSQTG MŨI CÀ MAU
- 6 -
5.2. Vai trò tiêu cực
GVHD: TIẾN SĨ ĐỖ QUỐC THÔNG SVTH: DƯƠNG PHƯƠNG THƯ
TIỀM NĂNG & ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DLST KDTSQTG MŨI CÀ MAU
- 7 -
7. Phương thức tổ chức hoạt động du lịch sinh thái
7.1. Sự tham gia của cộng đồng địa phương
7.2. Vai trò của du khách và nguyên tắc chủ đạo dành cho du khách
* Vai trò của du khách
* Nguyên tắc chủ đạo dành cho du khách
7.3. Tổ chức quản lí khu du lịch sinh thái
7.4. Các biện pháp hoạt động lữ hành
7.5. Vai trò của chính quyền địa phương
8. Khu dự trữ sinh quyển thế giới
8.1. Khái niệm khu dự trữ sinh quyển thế giới
Theo UNESCO, Khu dự trữ sinh quyển là những khu vực hệ sinh thái bờ biển
và trên cạn giúp thúc đẩy các giải pháp điều hòa việc bảo tồn sự đa dạng sinh học
với việc sử dụng bền vững khu vực đó.
8.2. Các tiêu chí trở thành khu dự trữ sinh quyển thế giới
Bảy tiêu chí để trở thành khu dự trữ sinh quyển thế giới:
1-Khu vực đề cử có đại diện đa dạng các hệ sinh thái của những khu vực địa lý
sinh vật chính, bao gồm cả những giai đoạn phát triển có sự tác động của con người.
2- Khu vực đề cử có giá trị bảo tồn đa dạng sinh học cao.
3- Khu dự trữ sinh quyển đó có thể thực hiện phát triển theo hướng bền vững tại
khu vực.
4- Khu dự trữ sinh quyển có diện tích thích hợp để đáp ứng được ba chức năng
của khu dự trữ sinh quyển.
5- Khu vực đó có đủ những vùng thích hợp.
6- Có sự sắp xếp theo cấp độ của những thành phần liên quan, những người tham
dự, những đối tượng quan tâm tại những khu vực phù hợp để cùng thực hiện những
chức năng của khu dự trữ sinh quyển.
GVHD: TIẾN SĨ ĐỖ QUỐC THÔNG SVTH: DƯƠNG PHƯƠNG THƯ
TIỀM NĂNG & ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DLST KDTSQTG MŨI CÀ MAU
- 9 -
CHƯƠNG II: TIỀM NĂNG VÀ HIỆN TRẠNG HOẠT ĐỘNG
DU LỊCH SINH THÁI KHU DỰ TRỮ SINH QUYỂN THẾ GIỚI
MŨI CÀ MAU
I. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ KHU DỰ TRỮ SINH QUYẺN THÉ
GIỚI MŨI CÀ MAU
Tên chính thức của KSQ là khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau, được
UNESCO công nhận ngày 26-05-2009.
KSQ thuộc 5 huyện của tỉnh Cà Mau bao gồm: U Minh, Trần Văn Thời, Năm
Căn, Ngọc Hiển và Phú Tân.
Tổng diện tích của KSQ là 371.506 ha, gồm 3 phân khu chức năng:
+ Vùng lõi: 17.329 ha
+ Vùng đệm: 43.309 ha
+ Vùng chuyển tiếp: 310.868 ha.
Nơi đây có những hệ sinh thái điển hình theo tiêu chí của UNESCO thế giới như
hệ sinh thái rừng ngập mặn, hệ sinh thái đất ngập nước than bùn, hệ sinh thái biển…
Mỗi hệ sinh thái đều lưu giữ nguồn tài nguyên sinh vật, tài nguyên địa chất phong phú,
có giá trị bảo tồn cao, đã và đang được các tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế quan
tâm bảo vệ.
Mũi Cà Mau nổi tiếng trong nước và quốc tế qua 4 đặc trưng sinh thái chính:
+ Hệ thống diễn thế nguyên sinh bãi bồi: Mắm, Đước, Tràm,...
+ Hệ thống chuyển tiếp các hệ sinh thái đặc trưng (ecotones) từ rừng ngập mặn
sang rừng tràm - ngập nước ngọt theo mùa.
+ Là vùng bãi đẻ và nuôi dưỡng con non của các loài thủy hải sản cho cả vùng
biển rộng lớn (Vịnh Thái Lan).
+ Nơi còn ghi dấu tích tụ dân cư đầu tiên của người dân các vùng nơi khác di cư
Có 26 loài thuộc 11 họ. Trong đó có 6 loài trong Sách Đỏ IUCN của thế giới: Khỉ
đuôi dài (Panthea tigis) và Cà khu (Trach lypithecus)...;6 loài có trong Sách Đỏ của
Việt Nam. Một số loài phổ biến thường gặp: Rái cá, Sóc, Chồn, Khỉ...
GVHD: TIẾN SĨ ĐỖ QUỐC THÔNG SVTH: DƯƠNG PHƯƠNG THƯ
TIỀM NĂNG & ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DLST KDTSQTG MŨI CÀ MAU
- 11 -
Lớp chim: có 93 loài thuộc 23 họ. Trong đó, có 7 loài có trong Sách Đỏ IUCN:
Cò Trung Quốc (Egretta eulophotes), Rẽ mỏ cong hông nâu (Numenius
madagascariensis), Quắn trắng (Threskiornis melanocephalus),...
Bò sát: gồm 43 loài thuộc 12 họ. Trong đó có 6 loài nằm trong IUCN, 13 loài
trong Sách Đỏ Việt Nam.
Lưỡng cư: có 9 loài thuộc 5 họ .
Các loài cá: phát hiện được 139 loài thuộc 89 giống và 55 họ.
Tôm: 24 loài.
Mũi Cà Mau cũng là cột mốc phía Nam địa đầu của Tổ quốc, có nhiều di tích lịch
sử, nơi ghi dấu những chiến công hào hùng trong hai cuộc kháng chiến chống giặc cứu
nước. Bên trái là biển Đông, bên phải là biển Tây, du khách khi đến nơi đây, ngoài
cảm giác được đứng ở nơi thiêng liêng của Tổ quốc, sẽ còn cảm giác như đứng trên
mũi tàu khổng lồ rẽ sóng ra khơi. Nơi đây đã, đang và sẽ thu hút nhiều du khách trong
và ngoài nước đến tham quan, nghiên cứu, học tập, giải trí...
* VQG U Minh Hạ
VQG U Minh Hạ nằm trong KDTSQTG Mũi Cà Mau, với tổng diện tích tự nhiên
là 8.528ha. VQG nằm trên địa bàn 2 xã Khánh Lâm, Khánh An thuộc huyện U Minh
và các xã Trần Hợi, Khánh Bình Tây Bắc thuộc huyện Trần Văn Thời.
VQG U Minh Hạ có 3 phân khu chính:
+ Phân khu bảo tồn hệ sinh thái rừng trên đất than bùn, với diện tích: 2.593ha.
+ Phân khu phục hồi và sử dụng bền vững hệ sinh thái với diện tích 5.134ha.
+ Phân khu dịch vụ hành chính với diện tích: 801ha.
Mục tiêu và nhiệm vụ của VQG U Minh Hạ là bảo tồn, tái tạo giá trị về cảnh
hội, là sản phẩm quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho tỉnh Cà Mau.
II. ĐÁNH GIÁ TÀI NGUYÊN DU LỊCH SINH THÁI KHU DỰ TRỮ SINH
QUYỂN THẾ GIỚI MŨI CÀ MAU
1. Đánh giá tài nguyên du lịch tự nhiên
1.1. Địa hình
Địa hình của đất rừng ngập mặn Cà Mau tương đối bằng phẳng, sự chênh lệch về
độ cao giữa các vùng theo hướng nghiêng từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Thấp dần về
phía ven biển.
1.2. Các yếu tố khí hậu
Chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, hàng năm có 2 mùa
rõ rệt, mùa mưa từ tháng 5 – 10 dương lịch, mùa khô từ tháng 11 – 4 dương lịch năm
sau. GVHD: TIẾN SĨ ĐỖ QUỐC THÔNG SVTH: DƯƠNG PHƯƠNG THƯ
TIỀM NĂNG & ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DLST KDTSQTG MŨI CÀ MAU
- 13 -
1.3. Chế độ thủy, hải văn
1.4. Tài nguyên rừng
- Rừng tràm (Melaleuca cajuputi), rừng tràm hỗn giao trên đất than bùn
- Rừng Tràm trên đất phèn
- Đất trảng Sậy (Phragmites vallatoria), trảng Năng (Eleocharis dulcis)
- Rừng ngập mặn: phân bố thành rừng và các dải dài ven các cửa sông, rạch...
- Vùng rừng trên đất cát ven biển
1.5. Tài nguyên động vật - thực vật
1.5.1. Tài nguyên thực vật
Tổng số loài cây hiện có ở Cà Mau là 66 loài. Trong đó: Cây rừng ngập mặn
chính thức 28/32 loài hiện có ở Việt Nam.
về Bác Ba Phi...mang đậm dấu ấn đặc trưng của những cư dân đầu tiên đến khai hoang
mở đất.
2.1. Dân cư, làng nghề
Dân số tính đến ngày 01/4/2009 của tỉnh Cà Mau là 1.205.108 người.
Các ngành nghề truyền thống đã nổi tiếng từ lâu đời ở Cà Mau:
- Nghề dệt chiếu (Tân Đức - Tân Thành), đan lát (U Minh),
- Nghề làm mắm, nghề làm cá khô, nghề gác kèo ong ở rừng U Minh hạ...
- Ngoài ra, còn có nghề vườn và các sản phẩm nghề vườn: dưa hấu Cái Keo, dâu
Cái Tàu, vườn trái cây các loại Tân Thành...
2.2. Lễ hội
Tết Nguyên Đán cổ truyền của người Việt, Hội Phật đản, lễ Cầu An (trước tết
Chol Chnam Thmei), lễ hội vào năm mới (tết Chol Chnam Thmei), lễ cúng trăng (lễ
đút cốm dẹp) của người Khơ Me Nam Bộ, lễ hội đua ghe Ngo, lễ hội Nghinh Ông. Lễ
hội Vía Bà Thiên Hậu là một trong những lễ hội quan trọng của người Hoa nơi đây.
Copyright: Tài liệu đại học ©