“Thực tập” theo Từ điển tiếng Việt có nghĩa là: tập làm trong thực tế để vận dụng và củng
cố kiến thức lý thuyết, trau dồi thêm về nghiệp vụ. Nhưng đối với việc thực tập của các
sinh viên năm cuối ở các trường đại học, định nghĩa này chỉ đúng với khoảng 5% còn đối
với 95% còn lại thực tập là rất nhiều cái đáng để bàn.
Thông thường, khi tuyển dụng nhân sự vào bất kỳ một vị trí nào, Doanh nghiệp vẫn có
những ưu tiên hàng đầu dành cho những ứng cử viên đã có kinh nghiệm làm việc là từ ít
nhất một năm đến hai năm. Và điều này tưởng chừng vô lý khi đem áp dụng đối với SV
mới tốt nghiệp? Lý giải vấn đề, rất nhiều nhà tuyển dụng cho rằng kinh nghiệm của SV
chính là sự tích lũy kiến thức thực tế ngay trong quá trình thực tập.
Thế nhưng, quá trình tích luỹ kiến thức ấy như thế nào, chắc cũng chỉ có các sinh viên thực
tập tốt nghiệp họ mới biết được. Tuỳ theo ngành nghề đào tạo mà thời gian dành cho sinh
viên thực tập cuối khoá là khác nhau giữa các trường. Chẳng hạn như đối với khối ngành
kỹ thuật là khoảng một tháng. Trong thời gian thực tập ngắn ngủi đó thì nhiều bạn sinh
viên cho rằng chỉ đủ thời gian để “cưỡi ngựa xem hoa” thôi chứ không thề nào tích luỹ
kinh nghiệm thực tiễn được. Thực tế là các bạn học về kỹ thuật nhưng khi đi thực tập lại
không được tiếp cận với máy móc hiện đại của doanh nghiệp được. Như vậy cả đợt thực
tập một tháng thực chất chỉ có vài ba ngày lấy số liệu về để báo cáo cho xong chuyện thực
tập.
Còn đối với sinh viên khối ngành kinh tế thì đợt thực tập kéo dài từ 15 đến 16 tuần tuỳ
từng trường khác nhau. Khoảng thời gian đó là quá dài so với khối kỹ thuật. Thế nhưng
trong thời gian đó, các bạn sinh viên thường làm gì?. Khi được hỏi thì phần lớn cho rằng
họ có thể tận dụng thời gian đó để về quê, tranh thủ đi làm thêm hoặc cũng có thể…ngồi
nhà chơi. Một số ít các bạn may mắn được doanh nghiệp tận tình hướng dẫn, chỉ bảo. Bởi
các doanh nghiệp muốn tận dụng cơ hội này để đào tạo nguồn nhân lực sẵn có này khi các
bạn vừa ra trường. Tuy nhiên số trường hợp như vậy thường không nhiều.
Về phía các doanh nghiệp thì phần lớn họ nhận sinh viên đến thực tập chỉ là để giải quyết
mối quan hệ xã hội của mình. Thế nên dẫn đến bê tha trong công tác quản lý sinh viên thực
tập. Xét về nguyên nhân chủ quan của những hành động này là do sự liên hệ lỏng lẻo giữa
các trường đại học và các đơn vị nhận sinh viên thực tập. Còn nguyên nhân khách quan là
trong khi các đơn vị nhận sinh viên thực tập cũng rất bận với công việc của họ và nếu xảy
ra hư hỏng máy móc thiết bị hoặc là lộ các bí mật kinh doanh thì ai sẽ chịu trách nhiệm các

dụng nguồn nhân lực sẽ cao hơn rất nhiều.
Theo ý kiến chung của các trường, các luận văn đều có thể bị “xào nấu” phần nội dung
nền. Nhưng người thầy và hội đồng phản biện chính là người đưa ra những đề tài cho sinh
viên thực hiện, hướng dẫn và đánh giá khách quan. Nên vấn đề này có thể khắc phục được
hiệu quả hay không còn phụ thuộc rất nhiều ở người giáo viên hướng dẫn.
Để khắc phục sự lãng phí của các đề tài của sinh viên, như theo lời ông Nguyễn Hữu Thiết,
Giám đốc nhân sự Công ty Dutch Lady Việt Nam thì nhà trường nên gắn với DN để hai
bên có thể tham gia trực tiếp vào một số công đoạn nhất định nhằm thực hiện được những
đề tài có hiệu quả, có khả năng ứng dụng được trong thực tế.
Đức Trịnh