THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG
CHO ĐOÀN VIÊN ĐOÀN THANH NIÊN TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG1
Tác giả: Phùng Đình Hùng2
MSHV: 1681401140021
Lớp: CH16QL01
Tóm tắt:
Bằng phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, bài viết tập trung trình bày
các kết quả nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên
đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong các trường Đại học trên địa bàn tỉnh Bình Dương
với các động lực là tìm hiểu nguyên nhân góp phần giải quyết và khắc phục những điểm yếu
trong các hoạt động Đoàn từ đó phát huy tốt vai trò của Đoàn trong việc hình thành nhân cách,
phẩm chất, đạo đức, lối sống cho Đoàn viên là sinh viên theo mục tiêu giáo dục: “Đào tạo con
người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp,
trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân
cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc”. Tất cả những điều đó chỉ có thể thực hiện được thông qua công tác giáo dục chính
trị tư tưởng cho Sinh viên là đoàn viên thanh niên công sản Hồ Chí Minh.
Từ khóa: Chính trị, tư tưởng, Đoàn viên, Sinh viên, Đại học, Bình Dương
1. Đặt vấn đề
Trong giai đoạn hiện nay, đất nước ta đang trên đà đổi mới theo mục tiêu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Chúng ta rất coi trọng nguồn nhân lực, đưa con người
vào vị trí trung tâm, phải phát triển con người một cách toàn diện. Nhiệm vụ quan trọng là
phải giáo dục cho đoàn viên lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc ý thức tự lực tự
cường, xây dựng và bảo vệ tổ quốc, có lòng nhân ái gắn bó với gia đình, cộng đồng, trọng
đạo lý đề cao phẩm giá con người. Đặc biệt, đối với đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh cần
tuyệt đối trung thành với đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước,
thường xuyên đấu tranh chống các biểu hiện xuyên tạc đi ngược lại đường lối của Đảng
và Nhà nước, các hành vi vi phạm pháp luật, lối sống xa hoa, lãng phí, cách xử sự thiếu
Nhằm tạo tiền đề cho sự phát triển công tác Đoàn trong các trường Đại học trên địa bàn
tỉnh Bình Dương trong những năm tiếp theo. Đó là nền tảng và cũng là nội dung của bài
viết này nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên trong giai
đoạn hiện nay.
2. Quản lý hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên trong các trường Đại
học
Đặc điểm đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh là sinh viên trong các trường Đại học
- Về mặt sinh lý
Đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh trong các trường đại học chủ yếu ở lứa tuổi từ 18
đến dưới 30. Sự phát triển của cơ thể đã tương đối hoàn chỉnh và ổn định. Hệ thần kinh
trung ương đã đạt tới mức trưởng thành. Nhiều yếu tố bẩm sinh di truyền được phát triển
cao dưới những điều kiện môi trường sống và môi trường giáo dục hoạt động trí tuệ của
đoàn viên sinh viên vượt trội hơn so với hoạt động trí tuệ của đoàn viên là học sinh phổ
thông.
- Về mặt tâm lý
Tâm lý ở lứa tuổi này là sự phát triển tự ý thức. Đây là một loại đặc biệt của ý thức
có chức năng điều chỉnh nhận thức và thái độ đối với bản thân. Đây là quá trình tự quan
2
sát, tự phân tích, tự kiểm tra, tự đánh giá về hoạt động và kết quả tác động của bản thân,
về tư tưởng, tình cảm, về phẩm chất đạo đức, phong cách và sự hứng thú… Đoàn viên tự
đánh giá toàn diện về chính bản thân và vị trí của mình trong cuộc sống. Tự ý thức chính
là điều kiện để phát triển và hoàn thiện nhân cách, hướng nhân cách của mình theo yêu
cầu chuẩn mực của xã hội.
-
Về mặt tình cảm
Đây là giai đoạn đoàn viên có nhiều cảm xúc, nhiều tình huống mới nảy sinh đòi
cho đến các hoạt động tuyên tuyền thông qua các công cụ truyền thông và thông qua các
3
hội nghị, hội thảo, tổ chức Đoàn thực hiện hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn
viên để đảm bảo mục tiêu và yêu cầu của hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng đã đề ra.
Trên cơ sở đó, nội dung quản lý hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn
viên các trường đại học cần tập trung vào các nội dung sau:
- Quản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung, chương trình giáo dục chính trị tư
tưởng cho đoàn viên theo nhiệm kỳ của Đoàn và theo kế hoạch của từng năm học.
- Quản lý việc chỉ đạo, lãnh đạo triển khai thực hiện hoạt động chính trị tư tưởng
trong đoàn viên.
- Quản lý việc đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn
viên.
- Quản lý việc đổi mới tổ chức các hoạt động phong trào của Đoàn về công tác giáo
dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên và huy động các nguồn lực tham gia giáo dục chính
trị tư tưởng.
- Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho
đoàn viên và mối quan hệ giữa các thành tố trong quá trình giáo dục chính trị tư tưởng
cho đoàn viên trong các trường đại học.
Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên
- Quản lý hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên của nhà trường thông
qua công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, vai trò của lãnh đạo nhà trường,
tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và sự phối hợp của các phòng, ban chức năng.
- Quản lý công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên thông qua lập kế hoạch
và chỉ đạo đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục chính trị tư tưởng
đảm bảo phù hợp với tâm tư, nguyện vọng và tâm lý của đoàn viên.
- Quản lý công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên thông qua đội ngũ báo
cáo viên, tuyên truyền viên thực hiện công tác giáo dục của Đoàn.
- Quản lý công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên thông qua tổ chức
Giúp sinh viên có ý thức dân tộc, ý thức cộng đồng, ý thức
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
4/50
8%
Giúp sinh viên phát triển nhân cách
2/50
4%
Tất cả các nội dung trên
36/50
72%
Qua kết quả ở bảng 4.1 cho thấy có đa số cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên trẻ
các nhà trường có nhận thức đầy đủ về ý nghĩa của công tác giáo dục chính trị tư tưởng
cho đoàn viên, sinh viên trong nhà trường chiếm tỷ lệ 72%. Đây là yếu tố thuận lợi làm
cơ sở để triển khai và tổ chức có hiệu quả hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn
viên, sinh viên. Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn có những cán bộ, giảng viên nhận thức
chưa đầy đủ về công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên, sinh viên. Do đó,
phần nào có ảnh hưởng tới quá trình triển khai, tổ chức hoạt động giáo dục chính trị tư
tưởng cho đoàn viên, sinh viên ở các nhà trường. Đây là vấn đề đặt ra cho cấp ủy, lãnh
đạo nhà trường và tổ chức Đoàn là cần phải có một tư tưởng xuyên suốt và đồng bộ trong
hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên, sinh viên trong nhà trường. Vì vậy
để tìm hiểu thêm, chúng tôi sử dụng bảng câu hỏi số 1 và điều tra, khảo sát đối với cán
bộ Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên và đoàn viên các trường cho thấy kết quả ở bảng 4.2
Bảng 4.2. Nhận thức của cán Đoàn, Hội Sinh viên và đoàn viên về hoạt động
giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên - viên sinh
Nội dung nhận thức
Số lượng
Giúp sinh viên hình thành ý thức công dân
6/100
Giúp sinh viên nhận thức về chủ trương đường lối chính
sách của Đảng và Nhà nước
hệ trẻ có được nhận thức đúng, có lập trường tư tưởng vững vàng, có động cơ đúng đắn
trong quá trình phấn đấu, rèn luyện. Điều đó đã được cán bộ quản lý giáo dục, giảng
viên, cán bộ Đoàn, Hội trong các trường đại học trên địa bàn tỉnh Bình Dương nhận thức
đúng.
4.2. Thực trạng hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên, sinh viên
trong các trường đại học trên địa bàn tỉnh Bình Dương
Để có cơ sở tìm hiểu rõ thực trạng hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn
viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong các trường Đại học trên địa bàn tỉnh Bình Dương,
trước hết cần phải nắm rõ thực trạng chung về hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho
sinh viên trong các trường đại học trên địa bàn tỉnh. Bởi qua đó, giúp chúng ta có góc
nhìn tổng thể về hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên, sinh viên hiện nay
trong các nhà trường. Vì đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong các trường đại học
đồng thời cũng là sinh viên của các nhà trường và lực lượng sinh viên trong nhà trường
chiếm đa số đoàn viên của Đoàn trường. Do đó, việc tìm hiểu thực trạng hoạt động giáo
dục chính trị tư tưởng cho sinh viên của các nhà trường là thực sự cần thiết.
Để khảo sát vấn đề này, chúng tôi đã sử dụng bảng câu hỏi số 2 và thu được kết
quả như ở bảng 4.3.
Bảng 4.3. Đánh giá về hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng của nhà trường
đối với sinh viên
Mức độ
Số lượng
Tỉ lệ%
Rất tốt
19/240
7,9%
Tốt
81/240
33,8%
Bình thường
128/240
của các trường thì đa số ý kiến cho rằng hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh
viên chủ yếu được thông qua dạy học các môn học chính khoá và đạt được kết quả tương
đối tốt.
Điều này cho thấy, các biện pháp chỉ đạo thực hiện của các nhà trường chưa được
tiến hành một cách đồng bộ và triệt để. Một số cán bộ giảng viên và các lực lượng giáo
dục trong một số nhà trường chưa quan tâm sâu sát tới hoạt động giáo dục tư tưởng chính
trị cho sinh viên. Hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên qua hoạt động dạy
học chưa được khai thác một cách triệt để. Qua bảng 4.4 cho thấy có 54,7% ý kiến cho
rằng hoạt động này được tiến hành thường xuyên. Điều này chưa tương xứng với đánh
giá nhận xét của cán bộ giảng viên về mức độ thực hiện và kết quả của hoạt động giáo
dục chính trị tư tưởng cho sinh viên tại các trường. Qua đó, thể hiện mức độ của nội dung
giáo dục chưa tạo được ấn tượng thực sự tốt đối với sinh viên, làm cho sinh viên chưa
cảm nhận được, chưa thẩm thấu được nội dung giáo dục.
Để tìm hiểu về những hoạt động mà sinh viên được tham gia trong công tác giáo
dục chính trị tư tưởng của các nhà trường tôi sử dụng bảng câu hỏi số 4 và thu được kết
quả bảng 4.5:
Bảng 4.5. Thực trạng tham gia hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng của sinh
viên
Hoạt động
Số lượng
Tỉ lệ %
Tuần sinh hoạt công dân (học tập chính trị đầu
khóa)
227/240
94,58%
Hoạt động theo chủ đề của Đoàn Thanh niên, Hội
Sinh viên
145/240
60,41%
Hoạt động ngoại khóa do nhà trường tổ chức
75%
Hiểu rõ truyền thống văn hóa và lịch sử dân tộc
130/240
54,1%
Nắm được tình hình thời sự trong và ngoài nước
110/240
46%
Nắm đươc yêu cầu của xã hội đặt ra đối với nghề
nghiệp và bản thân
150/240
63%
Tất cả các nội dung trên
116/240
48,3%
Kết quả tổng hợp cho thấy một bộ phận không nhỏ sinh viên còn có nhận thức hạn
chế về vấn đề thời sự trong và ngoài nước và chưa hiểu rõ được lịch sử truyền thống, văn
hóa dân tộc, đặc biệt là các chủ trương đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước. Qua
trò chuyện với một số sinh viên tôi được các em tâm sự như sau: “Hàng ngày em ít đọc
báo, ít nghe thời sự, ít xem truyền hình, nếu ra mạng thì chủ yếu để trao đổi tâm tình với
bạn bè chứ không phải để khai thác thông tin” chỉ có 48,3% tỉ lệ sinh viên nắm nội dung
một cách toàn diện. Đây là điều cần quan tâm trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng
cho sinh viên. Bởi đó sẽ có thể là những nguyên nhân dẫn tới việc vi phạm pháp luật sau
này của sinh viên trong cuộc sống, học tập và công tác vì thiếu hiểu biết cần thiết. Đặc
biệt trong tương lai, họ còn có thể là những cán bộ, những lao động có trình độ cao của
đất nước, trong khi chúng ta đang tiến tới xây dựng một Nhà nước pháp quyền, Nhà nước
tổ chức và quản lý bằng pháp luật và yêu cầu đặt ra đối với mọi công dân trong xã hội là
phải nắm vững pháp luật và thực hiện đúng pháp luật, am hiểu chủ trương, đường lối
8
cụ thể:
+ Ban hành chủ trương, nghị quyết, kế hoạch, chương trình công tác Đoàn trong đó
có nội dung thực hiện nhiệm vụ giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên trên cơ sở định
hướng của Đảng ủy nhà trường và Đoàn cấp trên.
+ Chỉ đạo và tổ chức thực hiện các hoạt động nhằm vận động, thu hút đoàn viên
tham gia, qua đó thực hiện mục tiêu giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên.
+ Thực hiện công tác đánh giá, rút kinh nghiệm trong tổ chức thực hiện các phong
trào, hoạt động của Đoàn.
9
- Từ thực tế công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục chính trị tư
tưởng của Đoàn trong các trường đại học trên địa bàn tỉnh Bình Dương, cho thấy: Phương
pháp triển khai các hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên của BCH các
Đoàn trường đại học được tiến hành trên cơ sở định hướng về công tác giáo dục chính trị
tư tưởng, Ban chấp hành Đoàn các trường đã đa dạng hóa phương pháp triển khai các
hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên kết hợp đồng bộ với các lực lượng
tham gia hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên. Từ việc ban hành kế hoạch
hoặc định hướng chung cho công tác giáo dục chính trị tư tưởng theo chương trình công
tác năm của Đoàn trường, các đơn vị đã tăng cường công tác phối hợp và định hướng để
chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
5. Kết luận
Trên cơ cở lý luận và thực tiễn, có thể nêu ra được thực trạng quản lý hoạt động
giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên các trường đại học địa bàn tỉnh Bình Dương. Hệ
thống các biện pháp có mối quan hệ mật thiết với nhau và phụ thuộc vào kết quả của
nhau: Quản lý hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên trên cơ sở tăng cường
vai trò lãnh đạo của Đảng ủy nhà trường, sự phối hợp của lãnh đạo nhà trường và các
phòng ban chức năng, sự chủ động tổ chức thực hiện của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh các
trường có liên quan đến công tác lập kế hoạch, chỉ đạo và đổi mới phương pháp, hình
thức tổ chức giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên và công tác phát triển đội ngũ báo
11