TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

BÀI TẬP TỐT NGHIỆP

Đề tài “Thực trạng và một số biện pháp tổ chức hoạt động
chắp ghép cho trẻ 5-6 tuổi”

Người hướng dẫn: PGS. TS:Lê Thị Thanh Thủy
Họ và tên học sinh: Đinh Thị Lan
Ngày sinh: 22/11/1990
Số báo danh: 47
Lớp: MG 12 A.

Quảng Yên 2015
1


Lêi CẢM ƠN
Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất
tới các thầy cô giáo khoa Giáo dục Mầm non, Ban chủ
nhiệm khoa - Trường Đại học sư phạm Hà Nội đã giúp
đỡ và tạo điều kiện cho em suốt thời gian học tập và
nghiên cứu. Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu
sắc nhất tới cô giáo – PGS.TS. Lê Thị Thanh Thủy–
Người đã trực tiếp giảng dạy và tận tình giúp đỡ,
hướng dẫn em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu
để em có thể hoàn thành bài tập tốt nghiệp này.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu,
giáo viên chủ nhiệm lớp Mẫu giáo 5 tuổi trường Mầm
non Hiệp Hoà đã tạo điều kiện thuận lợi để em hoàn

3.2.Các nguyên tắc của việc đề xuất........................................................................23
3.3.Các biện pháp....................................................................................................24
3.4.Nội dung và phương pháp thực nghiệm............................................................27
3.4.1.Chọn mẫu thực nghiệm...................................................................................27
3.4.2.xây dựng chương trình thực nghiệm...............................................................27
3.4.3.tổ chức quá trình thực nghiệm........................................................................27
3.4.4.Kết quả thực nghiệm.......................................................................................27
KẾT LUẬN
1.kết luận về đề tài nghiên cứu................................................................................32
2.một số kiến nghị sư phạm.....................................................................................33
TÀI LIỆU KHAM KHẢO.......................................................................................35
MỤC LỤC...............................................................................................................36
MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA........................................................................36
PHIẾU KHẢO SÁT................................................................................................40
GIÁO ÁN................................................................................................................42

3


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu và mục đích của đề tài nghiên cứu.
1.1 Lý do chọn đề tài :
Bác Hồ nói: Không có giáo dục thì không nói gì đến kinh tế văn hoá’’. Sản phẩm
của giáo dục chính là con người, mà con người là mục tiêu, động lực của sự phát triển
đất nước, trong tương lai, đó chính là thế hệ trẻ. Vì vậy việc chăm sóc giáo dục trẻ
ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục, nhằm hình thành
và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ sau này. Hoạt động tạo hình là một hoạt động
có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em
về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể chất và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của
con người như một thành viên trong xã hội biết lao động tích cực sáng tạo.


xung quanh bằng các vật thể mang tính nghệ thuật. Đây là điều kiện vô cùng thuận lợi
giúp trẻ thêm gắn bó với cuộc sống, con người xung quanh, hình thành ở trẻ ý thức,
tình cảm xã hội và thói quen lao động có ích. Hoạt động chắp ghép là môi trường cho
trẻ phát triển về mặt thẩm mĩ. Qua hoạt động này trẻ có cơ hội để trải nghiệm thể hiện
những hiểu biết, ấn tượng, cảm nhận về vẻ đẹp của thế giới xung quanh và sử dụng
một cách có hiệu quả các phương thức thể hiện cái đẹp bằng ngôn ngữ tạo hình.
Qua việc tìm hiểu thực tế ở địa phương, nhất là những điểm trường mãu giáo cho
thấy việc tổ chức tạo hình cho trẻ còn nghèo nàn, khuôn mẫu, đặc biệt là môn chắp
ghép do sự thiếu hụt, sự hiểu biết của cô giáo về thế giới xung quanh. Giáo viên chưa
có nhiều năng khiếu về chắp ghép. Cô chưa hướng được cho trẻ vào hoạt động sát thực
cho nên trẻ chắp ghép chưa chuẩn. Chưa tận dụng tối đa khả năng sáng tạo của trẻ vào
bài chắp ghép để trẻ có sản phẩm đẹp. Nguồn nguyên liệu cho trẻ chắp ghép còn hạn
chế nên cha phát huy được tính sáng tạo ở trẻ.
Hiện nay giáo dục Mầm non theo su hướng tích hợp một số hoạt động khá vào
hoạt dộng chung cũng như hạt ddoongj tạo hình có thể tích hợp tác phẩm văn học,
khám phá khoa học, trò chơi...vì vậy việc giảng dạy cũng còn nhiều khó khăn.Trình độ
giáo viên đạt chuẩn còn it, đồ dunhf đồ chơi còn hạn chế vì chưa phong phú và đa
dạng. Về phía học sinh tuy có cùng độ tuổi nhưng sự nhận thức không đồng đều vì
một số trẻ chưa qua lớp Mẫu giáo nhỏ, nên sự truyền thụ kiến thức của cô đến với trẻ,
trẻ tiếp thu cũng không đồng đều. Cơ sở vật chất còn nghèo nàn, học sinh ở rải rác
không tập trung ảnh hưởng đến việc đi hoạc của trẻ hàng ngày không đượ thường
xuyên.
Đây cũng là một nguyên nhân làm cho hoạt động tạo hình của trẻ trong trường
Mầm non nước ta hiện nay chưa đạt hiệu quả cao. Muốn phát triển tốt cho trẻ khả năng
cảm thụ và thể hẹn một cách sáng tạo trong hoạt động chắp ghép thì giáo viên phải có
những biện pháp bồi dưỡng kỹ năng hoạt động chắp ghép chô trẻ thật tốt.
Xuất phát từ những vấn đề trên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài” Thực trạng và một
số biện pháp tổ chức hoạt động chắp ghép cho trẻ 5-6 tuổi” làm đề tài nghiên cứu.
1.2.Mục đích nghiên cứu

- Trao đổi với giáo viên về các biện pháp tổ chức cho trẻ thông qua giờ học tạo
hình, tìm hiểu sự hứng thú của trẻ thông qua HĐTH cho trẻ.
- Điều tra bằng phiếu Anket
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
Thử nghiệm các biện pháp tổ chức hoạt động chắp ghép cho trẻ 5-6 tuổi”.
5.3. Phương pháp đánh giá sản phẩm:
- Dựa trên các tiêu chí để phân tích đánh giá sản phẩm của trẻ.
5.4. Phương pháp xử lý số liệu:
Sau khi đã điều tra thu thập được đầy đủ số liệu thì tính %, xây dựng bảng số và
biểu đồ minh hoạ các kết quả nghiên cứu.
6. Giới hạn đề tài:

6


Do giới hạn về thời gian nên tôi chỉ xin phép nghiên cứu”Thực trạng và một số
biện pháp tổ chức hoạt động chắp ghép cho trẻ 5-6 tuổi” tại trường Mầm non Hiệp
Hòa- Quảng Yên- Quảng Ninh.
PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỤC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
I.Hoạt động tạo hình và đặc điểm ở tuổi Mầm non
1.Bản chất của hoạt động tạo hình của trẻ em.
Hoạt động tạo hình là một hoạt động nhận thức đắc biệt mang tính sáng tạo.Nó
phản ánh cuộc sống hiện thực bằng những hình tượng nghệ thuật, trong đó con người
không chỉ khám phá và lĩnh hội thế giới, mà còn cải tạo nó theo quy luật của cái đẹp,
gửi gắm vào đó tâm hồn và tình cảm của người nghệ sỹ. Bản chất của hoạt động tạo
hình là một khía cạnh của sự phát triển tâm lý của trẻ em.
Hiểu theo nghĩa rộng, hoạt động tạo hình của trẻ em được xem như một quá
trình lĩnh hội các kinh nghiệm xã hội. Còn xét ở phạm vi hẹp, trong các hoạt động ở
lứa tuổi Mầm non, hoạt động tạo hình được coi là hoạt động mang tính sáng tạo nghệ

hoạch, có hệ thống, nếu không sự phát triển đó sẽ đi theo con đường ngẫu nhiên, tình
cờ và khả năng tạo hình của trẻ có thể dậm chân tại chỗ. Vậy khả năng là gì?
3.1 Khái niệm về khả năng:
Khả năng có thể hiểu là những đặc điểm riêng của mỗi cá nhân, đảm bảo cho sự
lĩnh hội một cách tương dôid dễ dàng và có chất lượng một dạng hoạt động tạo hình
nào đó. Khả năng không phải là phẩm chất bẩm sinh, nó chỉ là hình thành và phát triển
trong hoạt động. Kết quả họat động chỉ phụ thuộc vào trình độ phát triển khả năng
được hình thành trong hoạt động đó. Mặc dù vậy, sự phát triển khả năng cũng có
những điều kiện sinh lý, hay còn gọi là cơ sỏ vật chất của khả năng như cấu tạo của
não, kiểu của hoạt động của thần kinh cao cấp, cấu tạo của cơ quan cảm giác, cơ quan
vận động.
Phát triển khả năng tạo hình trước tiên phụ thuộc vào sự giáo dục khả năng quan
sát, biết nhìn thấy những đặc điểm của các vật và hiện tượng xung quanh để đưa ra
những so sánh và nêu lên được những đặc điểm đặc trưng.
3.2 Những đặc điểm họa đông tạo hình sáng tạo ở trẻ mấu giáo.
Khả năng tạo là đặc thù riêng của con người, làm cho con người tách rời khỏi thế
giới động vật, có khả năng không chỉ sử dụng thực tiễn mà còn có thể thay đổi, cải tạo
thực tiễn. Khả năng của con người phát triển tới mức độ bao nhiêu thì khả năng mở
mang những hoạt động sáng tạo của ta bấy nhiêu. Sự hiểu biết đúng đắn về khả năng
và đặc điểm của sự sáng tạo của trẻ yêu cầu nhà sư phạm phải có kiến thức về đặc điểm
của hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật nói chung, phải biết người họa sĩ sử dụng
những phương tiện tạo hình nào để xây dụng nên hình tượng nghệ thuật, hoạt động
sáng tạo trải qua những giai đoạn nào.
Đặc điểm của sư sáng tạo trong hoạt động tạo hình: Sáng tạo của nhà họa sĩ là
một loại hoạt động nhất định, tạo nên những vật độc đáo mới có ý nghĩa xã hội, đó là
những tác phẩm nghệ thuật thể hiện thế giới xung quanh. Sự thể hiện đó không phải
đơn giản là sự “sao chép” lại những sự vật và hiện tượng, mà họa sĩ phải “ nhào nặn”
lại những gì thụ cảm được trong nhận thức của mình, chon ra những gì cơ bản nhất,
đặc sắc nhật và tổng hợp lại xây dưngh lên hình tượng nghệ thuật.
Nền tảng khách quan của sáng tạo nghệ thuật là thể hiện thế giới tực tiễn, nhưng

biết về các sự vật hiện tượng. Khi thực hiện các nhiệm vụ tạo hình, trẻ cần huy động
vốn hiểu biết, vốn biêu tượng đã tích lũy để được “nhào nặn”, “ chế biến” thành những
hình tượng mới, bổ sung và trở nên phong phú hơn.
Quá trình chắp ghép nặn, xếp dán, thiết kế chắp ghép ( đặc biệt là hoạt động với
các vật liệu thiên nhiên,…) đòi hỏi trẻ phải luôn tìm hiểu, khám phá, phát hiện ra tính
chất của các loại vật liệu cũng như khả năng tạo hình, khả năng tạo ra sức truyền cảm
của chúng.Trong qúa trình tạo hình, trẻ lĩnh hội các kỹ năng sử dụng các loại dụng cụ,
chất liệu như những công cụ lao động của con người.Đây chính là điều kiện rất thuận
lợi cho sự phát triện trí tuệ và nhân cách. Hoạt động tạo hình với các quá trình tìm hiểu,
đánh giá đối tượng miêu tả và sản phẩm tạo hình sẽ tạo điều kiện phát triển ở trẻ vốn
từ, lời nói hình tượng truyền cảm và phát triển ở trẻ ngôn ngữ mạch lạc.
Tham gia quan sát, phân tích và thể hiện trong tạo hình, trẻ dần dần học hỏi, nắm
bắt được các kinh nghiệm hoạt động nhận thức, sẽ được rèn luyện khả năng độc lập tổ
chức, điều chỉnh quá trình nhận thức của mình. Hoạt động tạo hình chính là môi trường
thuận lợi làm hình thành ở trẻ cá phẩm chất trí tuệ như: tính tự giác, tính ham hiểu biết,
tính tích cực nhận thức và óc sáng tạo…
9


4.2 Vai trò của hoạt động tạo hình đối với việc giáo dục tình cảm, đạo đức, kĩ năng
giao tiếp xã hội.
Tham gia vào các hoạt động tọa hình trẻ có nhiều cơ hội tiếp thu các chuẩn mực
thẩm mỹ, đạo đức trong xã hội. trải nghiệm cấc xúc cảm, tình cảm trong giao tiếp, học
hỏi các kỹ năng xã hội và đánh giá cac hành vi văn hóa xã hội qua các hình tượng, cấc
sự kiện,hiện tượng được miêu tả. Hoạt động tọa hình của trẻ em có nguồn gốc xã hội
và thể hiện sự định hướng xã hội cho sự phát triển nhân cách của trẻ.
Quá trình tạo hình của trẻ mầm non thường và có thể tổ chức như một hoạt động,
cùng nhau tạo lên sản phẩm chung. Sự tương tác, hợp tác trong các hoạt động tập thể,
ảnh hưởng tích cực đến sự hình thành ở trẻ các phẩm chất đạo đức như: tính kiên trì,
thói quen làm việc đến nơi đến chốn, khả năng vượt khó để đạt được mục đích, thói

Hoạt động tạo hình chính là môi trường, một phương tiện để hình thành ở trẻ
những cơ sở ban đầu của hoạt động học tập ở trường phổ thông. Trong hoạt động chắp
ghép, nặn, xếp dán,…trẻ được bồi dưỡng khả năng độc lập tổ chức một quá trình hoạt
động nhận thức, hoạt động thực tiễn để tạo nên các sản phẩm vật thể: Xác định mục
tiêu-Lựa chọn nội dung-Xây dựng kế hoạch-Tìm kiếm thông tin phương thức tạo hình
và tổ chức quá trình hoạt động thực tiễn tạo hình.Hoạt động tạo hình giúp hình thành
và ren luyện ở trẻ khả năng đánh giá, tự đánh giá. Hoạt động tạo hình góp một phần
không nhỏ trong việc chuẩn bị cho trẻ một vốn kiến thức sơ đẳng về tự nhiên, xã hội,
về khoa học kỹ thuật để giúp trẻ nhanh chóng làm quen với các môn học mới mẻ ở phổ
thông.
Việc bồi dưỡng các kỹ năng tạo hình, đặc biệt là rèn kỹ năng đồ họa trên các giờ
chắp ghép sẽ giúp trẻ phát triển khả năng phối hợp, điều chỉnh hoạt động của mắt và
tay,rèn luyện sự khéo léo,linh hoạt hoạt trong vận động của tay, từ đó giúp trẻ học viết
ở trường phổ thông đạt kết quả tốt hơn. Hoạt động tạo hình chuẩn bị cho trẻ về tâm lý
trước khi vào lớp.
5. Mục đích, nhiệm vụ và nội dung cơ bản cảu hoạt động tạo hình cho trẻ Mầm
non.
5.1 Mục đích của hoạt động tạo hình cho trẻ Mầm non.
Hoạt động tạo hình cho trẻ Mầm non phải được tổ chức để thực hiện những mục
tiêu sau: Phát huy sự nhạy cảm, những xúc cảm, tình cảm thẩm mỹ, có nhu cầu làm ra
cái đẹp,là những điều rất cần thiết cho cuộc sống của trẻ trong xã hội. Giúp trẻ lĩnh hội
các kiến thức và kỹ năng cơ sở,tạo nền tảng cho sự tiếp thu nền tảng giáo dục ở bậc
học tiếp theo. Phát triển và tiếp tục duy trì ở trẻ lòng tự tin và khả năng cảm nhận về
giá trị của mình. Tiếp thu tri thức và hình thành thái độ, tình cảm để trẻ tích cực gia
nhập vào cộng đồng, xã hội. Mục đích của việc tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ lứa
tuổi Mầm non không nằm ngoài những mục đích cơ bản cảu giáo dục thẩm mỹ. Phát
triển ở trẻ khả năng cảm nhận và khả năng thể hiện vẻ đẹp cảu các sự vật,hiện tượng
trong cuộc sống xunh quanh, để qua đó mà biểu lộ thái độ, tình cảm của mình.
5.2 Các nhiệm vụ của việc tổ chức hoạt động tạo hình.
Hoạt động tạo hình cho trẻ Mầm non dược tổ chức nhằm thực hiện những nhiệm

động thực tiễn cho trẻ, người ta phân các nội dung giáo dục và phát triển của hoạt động
tạo hình thành 4 nhóm
+ Nhóm 1: Các kiến thức, kỹ năng, năng lực thể hiện vật mẫu đơn giản(1 hoặc 1
nhóm vật mẫu).
+ Nhóm 2: Các kiến thức, kỹ năng, năng lực truyền đạt nội dung mạch lạc( chủ
đề, cốt truyện,…).
+ Nhóm 3: Các kiến thúc , kỹ năng, năng lực trang trí.
+ Nhóm 4: Các kiến thức và kỹ năng mang tính kỹ thuật.
Cách phân loại như trên sẽ giúp giáo viên Mầm non dễ dàng xây dựng chương
trình, kế hoach cho trẻ hoạt động và dễ dàng đánh giá toàn diện sự tiến bộ của trẻ trong
hoạt động.
* Nội dung miêu tả của hoạt động tạo hình.
Nội dung miêu tả được xem như là phương tiện, là con đường để thực hiện các
nội dung giáo dục và phát triển của hoạt động tạo hình. Tìm kiếm nội dung miêu tả cần
xuất phát từ 1 số nguồn cơ bản sau:
12


Định hướng cho chương trình hoạt động tạo hình được quy định trong chương
trình giáo dục Mầm non,theo mục tiêu của giáo dục Mầm non mà bộ giáo dục và đào
tạo đã ban hành. Các vấn đề, các nội dung giáo dục mà giáo viên tìm hiểu, thu thập
được và muốn đưa đến cho trẻ. Các kinh nghiệm hiểu biết, những mong muốn của trẻ
liên quan đến hoạt động tao hình.
Như vậy, muốn có tư liệu để lập kế hoạch cho chương trình hoạt động tạo hình
của trẻ, giáo viên cần tiến hành một số công việc cơ bản sau:
- Nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn thực hiện các chương trình chăm sóc-giáo
dục trẻ( do bộ giáo dục và đào tạo ban hành).
- Nghiên cứu các nội dung giáo dục và điều kiện tổ chức các hoạt động giáo dục
trong trường Mầm non.
- Tìm hiểu, nghiên cứu đặc điểm tâm sinh lý, khả năng hoạt động của trẻ để khai

*Phương pháp quan sát: Giúp trẻ vận dụng khả năng cảm giác, tri giác,hình
thành các biểu tượng rõ nét về đối tượng miêu tả.Tiến tới đánh giá thẩm mỹ, thưởng
thức cái đẹp. Quá trình quan sát phải được tổ chức từng bước, tập cho trẻ biết phân
tích, khái quát hình ảnh của đối tượng tri giác. Một quá trình quan sát thường phải phối
hợp rất linh hoạt và hợp lý các quá trình tri giác bao quát với tri giác tập chung.Cần
giúp trẻ bắt đầu bằng quan sát bao quát, sau đó tập chung vào các chi tiết, rồi trở lại
quan sát toàn bộ diện mạo của đối tượng. Nắm vững cách thức,kỹ năng quan sát như
vậy trẻ sẽ trở nên tích cực và tự tập tích lũy vốn kinh nghiệm xúc cảm, tri giác thẩm
mỹ của trẻ sẽ dần được hình thành và trở nên phong phú, làm cơ sở cho sự phát triển
óc sáng tạo.
*Phương pháp chỉ dẫn trực quan: Cùng vối việc tổ chức chỉ dẫn, giải thích cần
giúp trẻ tích cực huy động kinh nghiệm của mình, tập cho trr tiếp thu thông tin mới,
một biện pháp miêu tả mới cần thiết đối chiếu, so sánh với những gì đã tiếp thu, tích
lũy dược từ trước đó.Cho trẻ tham gia vào quá trình chỉ dẫn, giúp trẻ nhớ lại cái mới và
cái trẻ đã biết, để hình thành bồi dưỡng cho trẻ tính tích cực, độc lập trong hoạt động.
*Phương pháp dùng lời: hoạt động lời nói đóng vai trò khá quan trọng trong
việc tạo nên hiệu quả của toàn bộ quá trình tạo hình, dùng lời phải dược xác định và
phải sự dụng phù hợp với nội dung thông tin và ngữ cảnh.Lời giải thích phải rõ ràng,
ngắn gọn, dễ hiểu, những lời nói mô tả vẻ đẹp của sự vật phải sinh động, đầy tính hình
tượng và gợi cảm.
*Nhóm phương pháp thục hành-ôn luyện: Là hoạt động của cả giáo viên và trẻ
nhằm củng cố tri thức, bồi dưỡng kỹ năng, rèn luyện, hình thành các kỹ xảo trong hoạt
động tạo hình.muốn trẻ khong nhằm chán, cách thức tổ chức haotj động phải khiến trẻ
chủ động tiếp thu những kinh nghiệm mới, vận dụng các kinh nghiệm cũ trong cá hoàn
cảnh, điều kiện khác nhau.
*Nhóm phương pháp tìm tòi-sáng tạo: Hoạt động của trẻ và giáo viên nhằm
động viên, kích thích hoạt động tìm kiếm, khám phá và phát hiện trong các hoạt động
tạo hình, qua đó mà phát triển khả năng tư duy sáng tạo, trí tưởng tượng sáng tạo ở trẻ.
*Nhóm các phương pháp mang tính vui chơi: Việc sử dụng biện pháp mang tính
vui chơi trong các hoạt động tạo hình sẽ làm tăng hứng thú của trẻ, tạo nên tâm trạng

chương trình nhất định.
Trên tiết học của bộ môn các hoạt động khác hoạt động tạo hình không đóng vai
trò chủ đạo, các nhiệm vụ tạo hình không phải là nhiệm vụ chính, nhưng ở đó người ta
có thể kết hợp giải quyết các nhiệm vụ phát triển. Khả năng hoạt động tạo hình của trẻ
có thể đưa vào đó các yếu tố của hoạt động tạo hình. Các tiết học tạo hình trong trường
Mầm non được phân theo các loại hình của hoat động tạo hình: chắp ghép, nặn, xếp
dán,…Ngoài ra còn mốt số tiết học mang tính ứng dụng như: xếp hình, gấp giấp,…
Thể loại các tiết học tạo hình được phân loại theo cơ sở của sự hình thành hình
tượng, gồm 3 loại:
+ Các tiết học tạo hình theo mẫu.
+ Các tiết học tạo hình theo đề tài.
+ Các tiết học tạo hình theo ý thích.

15


Tiết học theo mẫu: là loại tiết học mà ở đó trẻ miêu tả, tái hiện lại một cách
tương đối chính xác hình ảnh cảu đối tượng miêu tả.Trên các tiết học này người ta cung
cấp kiến thức, những hiểu biết tương đối đầy đủ, chính xác về đối tượng miêu tả để
giúp trẻ hình thành những biểu tượng một cách rõ nét và tiếp thu những ấn tượng ban
đầu một cách sâu sắc.
Đây là hình thức miêu tả theo hệ thống biểu tượng tri giác một cách trực tiếp,
quan sát mẫu trực tiếp, nếu ta cung cấp trước cho trẻ biểu tượng đó ngoài các tiết học
một cách cụ thể, thì nó tạo điều kiện thuận lợi hơn để rèn luyện ở trẻ phát triện khả
năng đánh giá bằng mắt, trí nhớ tri giác. Khi trẻ đã có những ấn tượng, những hình ảnh
về đối tượng mình miêu tả, thì quá trình cho trẻ tái hiện những hình ảnh tri giác tốt
hơn.Trong các tiết học mẫu, theo sản phẩm phải giống nhau, sự tương đối giữa hình
ảnh được miêu tả chủ yếu của các loại tiết này là những sự vật đơn lẻ, có cấu trúc
tương đối đơn giản. Mục đích là tập cho trẻ quan sát, cung cấp các hiểu biết, các kỹ
năng kỹ xảo.

nói phương châm “học mà chơi, chưoi mà học” sẽ rất có hiệu quả, nếu chúng ta biết
lồng ghép các biện pháp vào trong phương pháp dạy học cho trẻ. Nó không chỉ giúp trẻ
cảm thấy hứng thú đối với hoạt động tạo hình, mà thông qua đó trẻ tiếp thu được các
tri thức kỹ xảo, tượng tượng sáng tạo trong quá trình tri thức đối tượng miêu tả.
8. Các nguyên vật liệu tạo hình;
Các nguyên vật liệu mở như: lá, hoa, hộp sữa, dây, hột hạt…
Đất sét, màu...
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG
TẠO HÌNH CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI
2.1. Mục đích nghiên cứu thực trạng:
Chúng tôi tiến hành điều tra để thấy kỹ năng, kỹ xảo trong việc tổ chức hoạt
động chắp ghép cho trẻ 5 – 6 tuổi. từ đó rút ra được những hạn chế. Trên cơ sở đó đề ra
một số biện pháp tổ chức hoạt động chắp ghép cho trẻ 5- 6 tuổi.
2.2. Nội dung khảo sát thực trạng.
*Trường Mầm non Hiệp Hòa là trường Mầm non công lập, được thành lập năm 1982.
Trường có 3 điểm, một khu Trung tâm và 2 điểm lẻ.
*Về cơ sở vật chất: Được sự quan tâm của Sở GD, phòng giáo dục thị xã nên
trường có đầy đủ cơ sở vật chất trang thiết bị đáp ứng nhu cầu dạy và học của cô và trẻ.
Các phòng học khang trang, rộng rãi, sạch sẽ đảm bảo nhu cầu học tập, vui chơi của
trẻ. Hàng năm nhà trường có kế hoạch mua sắm, bổ sung cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ
chơi…
*Đội ngũ giáo viên: Đội ngũ giáo viên đảm bảo theo quy định của ngành, tất cả giáo
viên đứng lớp đạt chuẩn và trên chuẩn ( đạt chuẩn: 56%, trên chuẩn 44 %). Đội ngũ
giáo viên trẻ yêu nghề mến trẻ, tâm huyết với nghề, có đủ đạo đức nhà giáo. hiện nay
trường có 1 giáo viên giỏi cấp tỉnh. Về phương pháp dạy: 100% giáo viên đều nắm
được phương pháp tổ chức các hoạt động nhưng việc vân dụng phương pháp theo hình
thức đổi mới thì chưa sáng tạo còn rập khuôn. Đặc biệt là việc lựa chọn, sưu tầm các
nguyên vật liệu mở để làm đồ dùng dạy học đã có nhiều cố gắng trong việc đầu tư để
đưa vào giảng dạy theo chủ đề, chủ điểm đạt kết quả tốt. Tuy nhiên, để khai thác hết
hiệu quả sáng tạo trong tạo hình, đáp ứng mục tiêu đề ra trong việc sử dụng các nguyên

+Về phía cô: cô đã sử dụng vật liệu: như tranh ảnh, mẫu chắp ghép, bảng vật thật,
đồ dùng, đất nặn, một số loại hộp, hình khối, bút mầu và các phương pháp, biện pháp
và ccs kỹ năng kỹ xảo trong tạo hình chắp ghép với các nội dung bài chắp ghép khác
nhau.
+Về phía trẻ: nội dung sản phẩm: nhiều khi tên của sản phẩm tự nó đã nói lên
chủ đề tư tưởng hoặc nội dung chính của nó.
Hình tượng nhân vật đã nói lên chủ ý của tác phẩm.
Hình thức thể hiện: cần đề cập đến một số yếu tố tính chất, cấu trúc của mọi vật
xung quanh.
Mầu sác trong tác phẩm: mầu sắc có khả năng biểu cảm rất nhiều, sự phối hợp
mầu giữa các hình khối đều gợi lên cảm xúc.
18


Đánh giá kết quả sự thể hiện nghệ thuật của trẻ tùy theo nội dung và mục tiêu
của hoạt động mà kết quả hoạt động của trẻ được đánh giá khác nhau.
2.3.2 Trong hoạt động góc:
Quan sát các cháu chơi ở góc tạo hình:
Về nội dung: trẻ thực hiện các bài tập tạo hình theo chủ đề rất hứng thú và sáng
tạo.
Về phương pháp: trẻ đã có các kỹ năng và hoàn thành sản phẩm.
Về hiệu quả: có vài bạn thể hiện rất tốt tranh của mình, nhưng đa số chưa có
hứng thú và hoàn thành.
2.3.3 Trong hoạt động ngoài trời:
Về nội dung: trẻ tự chọn nội dung theo ý trẻ.
Về hiệu quả: phương pháp ôn luyện thực hành.
Về phương pháp: đa số trẻ hứng thú và sáng tạo trong khi hoàn thành đè tài.
Nhiều trẻ đã biết dùng cách sắp xếp thể hiện sự vận động, hành động và mối
quan hệ giữa các sự vật và nhân vật, sự việc, các mảng hình khối.
+ Sự sáng tạo của trẻ là tất cả những đặc thù của quá trình phát triển khả năng

của chúng.
Trẻ đã chắp ghép theo các định hướng khác nhau:
+ theo mô hình mẫu
+theo chụp ảnh
+teo sơ đồ (hình chắp ghép)
+theo lời chỉ dẫn
+theo chủ đề chung
+theo ý tưởng sáng tạo của riêng trẻ
Mở rộngkhả năng chắp ghép từ các bộ đồ chơi xây dựng đơn giản tới các bộ đồ
chơi lắp ghép phức tạp. Có khả năng hợp tác, làm việc theo nhóm, phát huy tính tích
cực đọc lập, tăng cượng hoạt động thiết kế, chắp ghép các vật liệu khác nhau như giấy
bìa, phế liệu và vật liệu thiên nhiên. Đã tạo nên các khối hình từ tờ giáy gập đôi, gập
tư, gập nhiều lần. Trẻ Tập cắt dán các hình chóp non, hình trụ, phối hợp các phế liệu để
tạo nên các mô hình đồ chơi. Trẻ đã Thu thập phân loại và tập sử dụng sáng tạo các vật
liệu thiên nhiên tạo các mô hình theo các chủ đề
Vì vậy, việc Tiếp tục bồi dưỡng thị hiếu, thẩm mĩ, rèn luyện sự khéo léo trong
các thao tác tạo hình cho trẻ và phát triển tính sáng tạo trong việc ứng dụng các sản
phẩm tạo hình và các hoạt động sinh hoạt, vui chơi ở trường Mầm non là rất cần thiết.
2.4. Các tiêu chí và thang đánh giá:
2.4.1 tiêu chí đánh giá kỹ năng.
* Về khả năng sử dụng công cụ vật liệu tạo hình
Qua dự giờ các tiết của trẻ Mẫu giáo 5- 6 tuổi, tôi thấy được kỹ năng sử dụng
công cụ vật liệu như biết cách gấp các hình khối, sử dụng các bộ dồ chơi xây dựng,
các loại phế liệu , vật liệu thiên nhiên, các dụng cụ...như thế nào cho đúng, nguyên liệu
nào thì dùng cho việc nào thì phù hợp hơn còn chưa thật sự linh hoạt.
*Tính linh hoạt và tốc độ
20


Tính linh hoạt và tốc độ cảu trẻ rất kem, vì vậy giáo viên rất vất vả khi bồi

hoàn thiện.
Có thể nói nội dung chương trình rất gần gũi với trẻ, yêu cầu đối với trẻ còn đơn
điệu, ít tập trung vào rền luyện ở trẻ các thao tác bên trong, không đòi hỏi trẻ sự nỗ lục
của trí tuệ, cũng như tính độc lập suy nghĩ, sáng tạo, tìm kiếm nội dung và cách thức
miêu tả.
21


*Về phương pháp:
Cô đã dùng phương pháp đàm thoại và biện pháp giải trình các kỹ năng chắp
ghép đã tạo nên nhà cho bạn thỏ trắng, cô đã sủ dụng biện pháp dùng lời nói để miêu tả
ngôi nhà và đàm thoại, giải tích với trẻ các kỹ năng chắp ghép các nét cơ bản và dùng
lời nói truyền cảm để mô tả vẻ đẹp của sự vật, những hcir dẫn câu hỏi, trả lời đàm thoại
trao đổi và với các thủ thuật, câu đó, trò chơi và câu truyện để tạo nên sự chú ý của trẻ
vào mẫu chắp ghép của cô.
*Về khả năng của trẻ:
Trong quá trình chắp ghép trẻ còn thụ động, phần lớn trẻ không có để khẳ năng
vận dụng vốn kinh nghiệm để tưởng tượng nên hình ảnh sáng tạo.
Sự yếu kếm của trẻ trong cảm thụ thẩm mỹ còn hạn chế và sự tiếp thu và vận
dụng truyền cảm cấu trúc, hình dáng và phát triển các hình ảnh tưởng tượng sáng tạo.
Trong quá trình khảo sát việc sử dụng nguyên vật liệu mở của cô để dạy trẻ nâng
cao chất lượng hoạt động tạo hình.
Qua thực tế khảo sát 30 cháu ở lớp Mẫu giáo 5 -6 tuổi trường MN Hiệp Hòa. Tôi
nhận xét thấy 1 số nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó là: việc cho trẻ sử dụng thành
thạo các nguyên vật liệu và đồ dùng để nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ
còn chưa thực hiện thường xuyên và mọi lúc mọi nơi, tạo cho trẻ có 1 số kỹ năng tạo
hình cơ bản, đẻ qua cuộc sống trẻ khám phá và tích kũy kinh nghiệm đó và thực tiến,
nhằm nâng cao kỹ năng sáng tạo trong tạo hình. Phải hình thành ở trẻ thói quen hoạt
động với đồ dùng và các nguyên vật liệu thành thạo hơn trong khi hoạt động với bộ
môn tạo hình.

lực của bản thân. Hay nói cách khác là phát huy tính tích cực của trẻ trong hoạt động
lấy trẻ làm trung tâm.
Xuất phát từ nhu cầu hứng thú của chính bản thân trẻ người lớn ( cô giáo sẽ là
người tạo điều kiện, là người nâng đỡ, là điểm tựa đối với trẻ trong hoạt động của trẻ.
*Tình hình thực tiễn của trường.
Là một giáo viên Mầm non tôi nhận thấy thực tế của trường còn nhiều hạn chế,
như trong thiết bj chưa đảm bảo và chưa phù hợp, sân chơi, phòng học chưa phù hợp
với tâm lý của trẻ. Giáo viên ầm non thiết một trình độ về mỹ thuật, khả năng bồi
dưỡng kỹ năng chắp ghép cho trẻ còn hạn chế. đó là những điểm chúng ta cần khắc
phục.
*về môi trường giáo dục hiện nay.
Môi trường tốt để giáo dục trẻ hiện nay có nhiều thuật lợi và cũng có nhiều khó
khăn.
+Thuận lợi: xã hội phát triển mạnh nên khả năng giao tiếp cũng rất rộng và
phong phú, đẹp về vật chất và hình thức.
+khó khăn: tệ nạn xã hội nhiều nên nhà giáo dục phải phát huy hết khả năng để
đảm bảo nhân cách cho người được giáo dục.
Hơn nữa phương tiện truyền thông đại chúng ngày nay rất phong phú, nó ảnh
hưởn không nhỏ đến sự phát triển của trẻ. Vì ậy chúng ta phải quan tâm đến trẻ về vấn
đề này.
3.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Các biện pháp đề xuất phải phù hợp với chương trình giáo dục Mầm non.
- Các phương pháp đề ra phải phù hợp với đặc điểm tâm lý của trẻ 5-6 tuổi.
23


- Các phương pháp đề xuất phải phù hợp với điều kiện của nhà trường, của địa
phương.
3.3 . Các Biện pháp
Kết quả của các quá trình giáo dục và dạy học phụ thuộc phần lớn vào các

Việc giáo dục phát triển tư duy và nâng cao hoạt động tạo hình của trẻ là giúp trẻ
tích lũy nhiều biểu tượng bằng cách cho trẻ quan sát, tiếp xúc, va chạm với sự vật hiện
24


tượng muôn màu muôn vẻ, đồng thời rèn luyện các giác quan để tăng cường khả năng
thu thập ấn tượng bên ngoài, làm cho thế giới biểu tượng của trẻ ngày một phong phú.
VD: Muốn cho trẻ có sáng tạo và hứng thú trong tạo hình thì giáo viên là người
ủng hộ trẻ và tạo điều kiện cho trẻ thường xuyên thao tác với các nguyên vật liệu có
sẵn ở địa phương và các dụng cụ khác nữa, từ đó kích thích sự say mê sáng tạo và hứng
thú cao của trẻ.Tạo cho trẻ có kỹ năng, kỹ xảo trong tạo hình và các môn học khác.
*Biện pháp 2: Chất lượng đồ dùng:
Các nguyên vật liệu được sản xuất sẵn: Các nguyên vật liêu được bán trên
thị trường với kích thước, hình dạng, màu sắc đẹp, phong phú, đa dạng, đáp ứng được
nhu cầu của trẻ, có độ bền cao, sạch sẽ, an toàn,…
Các nguyên vật liệu mở:
+ Cá nguyên vật liệu bằng các loại hộp: hộp bánh, hộp thuốc lá, hộp sữa,…
+ Các nguyên vật liệu bằng các loại chai như: hộp chai xà phòng, nước ngọt,
dầu ăn,…
+ Các nguyên vật liệu bằng các loại hộp nhựa.
+ Các nguyên vật liệu thiên nhiên như lá cây, hoa, vỏ sò,… làm được rất
nhiều tranh đẹp và sáng tạo,…
Do vậy, muốn giúp trẻ có hứng thú và sáng tạo khi được tiếp xúc với bộ môn tạo
hình, giáo viên phải sáng tạo ra cá thiết bị dạy học, thu thập các nguyên vật liệu mở, đa
dạng, phong phú,…để đáp ứng nhu cầu và khả năng của trẻ.
*Biện pháp 3: Hiệu quả của đồ dùng nguyên vật liệu mở và ứng dụng qua thực tế.
Việc hình thành các kỹ năng, kỹ cảo cho trẻ không chỉ một lần là xong, sau khi
nắm bắt, trr cần được thực hành thường xuyên mọi nơi mọi lúc thì mới có kỹ năng
thuần thục được.
Chúng ta phải tổ chức hoạt động tạo hình dưới mọi hình thức để phát triển sự