Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009
Tiết : 38 Đọc văn:
Ngày soạn:1 4.11.2009
(Nguyễn Trãi)
I .M ụ c tiêu : Giúp học sinh:
1.Kiến thức : - Cảm nhận vẻ đẹp của bức tranh ngày hè và vẻ
đẹp tâm hồn của tác giả.
2. Kó năng : Rèn kó năng đọc -Kỹ năng phân tích bài thơ Nôm .
3. Thái độ:Bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên, tình cảm gắn bó với
cuộc sống của người dân.
II.Chuẩn bò:
1. Chuẩn bò của giáo viên:
-Giáo viên thiết kế giáo án, làm một số sơ đồ biểu bảng (tranh: chân dung
Nguyễn Trãi, mô hình, …)
2. Chuẩn bò của học sinh:
-Học sinh đọc bài, soạn bài, tìm chân dung Nguyễn Trãi.
III. Hoạt động d ạ y h ọ c:
1 . n đònh tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra só số, vệ sinh phòng học, đồng phục .
2. Ki ể m tra bài c ũ : (5phút)
- Qua nội dung của hai câu đầu trong bài “Tỏ lòng”, em cảm nhận được gì
về tư thế, tầm vóc của con người và thời đại nhà Trần ?
- Tâm sự của Phạm Ngũ Lão trong bài thơ: “Tỏ lòng” đã giáo dục em lối sống
như thế nào để xứng đáng là một công dân trong xã hội ta hiện nay ?
3. Giảng bài m ớ i :
* Giới thiệu bài : (1phút)
Nguyễn Trãi không chỉ là tác giả của thiên cổ hùng văn Đại cáo bình Ngô, của Côn
Sơn ca, Phú núi Chí Linh viết bằng chữ Hán mà còn là một trong những người Việt
Nam đầu tiên làm thơ bằng chữ Nôm. Chứng tích còn lại cho đến nay là Quốc âm thi
tập.
Tuy nằm trong phần thơ “Bảo kính cảnh giới”, nhưng nhiều bài thơ lại không hề
răn dạy ai mà chỉ là những khúc tâm tình, những tâm sự của nhà thơ về con người,

-2. Hoàn cảnh sáng tác:
Viết năm 1438-1439 lúc tác
Giáo án 10 cơ bản - 1 - – Nguyễn Văn Mạnh

Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009
15’

_ Hiệu Ức Trai, quê
Chi Ngại (Chí Linh-
Hải Dương), sau dời
về Nhò Khê (Thường
Tín-Hà Sơn Bình).
_ Anh hùng dân tộc,
nhà văn hóa lớn. ng
đã để lại di sản phong
phú về các mặt chính
trò , quân sự, văn hóa,
văn học cho nước nhà
Hoạt đôïng 2:
Hướng dẫn học sinh
đọc -hiểu:
-Bài thơ này thuộc giai
đoạn nào, thành phần
văn học nào, nội dung,
chủ đề nào?( Tích hợp
bài Khái quát…).
- Chú ý đọc bằng

Hoạt đôïng 2:
Học sinh đọc -hiểu:
Câu đầu: Tâm trạng
thanh thản trước thiện
nhiên:
Rồi/hóng mát / thû
ngày trường.
_ “Rồi”: nhàn nhã,
không vướng bận điều
gì.
_ Cả câu: cảm nhận về
thời gian của người
sống trong nhàn rỗi,
tâm hồn thanh thản.
5 câu kế: cảnh ngày
hè:
*. Cảnh thiên nhiên
ngày hè:
_ Đùn dùn: dồn dập
tuôn ra.
Giương: giương rộng
ra.
Phun, tiễn: Ngát, nức.
Gợi tả sức sống căng
đầy chất chứa từ bên
trong tạo vật.
_ Màu xanh của tán lá
đùn đùn tán rợp giương
ra, cây lựu bên hiên
liên tục phun những

+Hương vò:Tiễn  Tỏa
ngát.
* Nghệ thuật: Nhòp ¾ , động
từ đặc tả, dùng từ giàu sức
gợi cảm : cảnh thiên nhiên
mùa hè chan hoà âm thanh,
màu sắc đường nét, sinh
động, đầy sức sống  lòng
yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu
cuộc sống.
2. Tấm lòng với dân, với
nước:
Giáo án 10 cơ bản - 2 - – Nguyễn Văn Mạnh

Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009

5’
5’
trạng thái của cảnh.
Hãy chỉ ra và nêu tác
dụng gợi hình, gợi
cảm.
- Cảnh có sự hài hoà
giữa âm thanh, màu
sắc, con người. Hãy
phân tích và làm sáng
tỏ?
- Giáo viên gợi cho
học sinh nhớ lại tiểu
sử Nguyễn Trãi

cá, dắng dỏi đặt trước
cầm ve làm nổi bật
không khí nhộn nhòp
của chiều hè nơi làng
quê.
Sự đồng cảm, giao
cảm giữa con người và
cảnh vật.
Vẻ đẹp tâm hồn của
Ng. Trãi.
Cảnh thiên nhiên với
đủ màu sắc, đường nét,
hương thơm, âm thanh
tràn đầy sức sống.
Tâm trạng phấn chấn
của tác giả trong một
ngày hè thanh thản.
2 câu cuối: niềm thiết
tha với đời:
_ Ngu cầm: đàn của
vua Thuấn – sự lo toan
của vua cho dân có
thêm của cải.
_ Với niềm phấn chấn
trong 1 ngày hè thanh
thản, Nguyễn Trãi ao
ước có cây đàn Ngu
cầm để gảy khúc Nam
phong ca ngợi cảnh
dân giàu, đủ, khắp bốn

Cảnh ngày hè.
* Trong bài thơ, mối quan hệ
giữa cảnh và tình được thể
hiện rất hài hòa. Bài thơ tả
cảnh ngày hè, tất cả cảnh vật
đều bừng bừng sức sống, có
sức tỏa rộng lan xa trong
không gian. Cảnh ấy biểu
hiện tình cảm yêu đời, yêu
cảnh vật thiên nhiên của tác
Giáo án 10 cơ bản - 3 - – Nguyễn Văn Mạnh

Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009
Trãi.
Vẻ đẹp tâm hồn của
Nguyễn Trãi.
Hoạt động 3:
Học sinh tổng kết:
Đánh giá toàn bài.
Hoạt động4:
Học sinh luyện tập tại
lớp bài 1-2.
giả. Cùng với tiếng đàn ve,
nhà thơ mong có chiếc đàn
của vua Thuấn để gảy thêm
một tiếng cho muôn nơi
người dân đều được hưởng
cảnh giàu có, no đủ. Cảnh
sắc và tình cảm có sự hòa
điệu, cộng hưởng sâu sắc.


Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009
................................................................................................................................
.................................................................................................................................

................................................................................................................................
................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
................................................................................................................................
.................................................................................................................................

................................................................................................................................
................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................. Giáo án 10 cơ bản - 5 - – Nguyễn Văn Mạnh