HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

ĐỖ TUYẾT NHUNG

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ XUYÊN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành :

Quản lý kinh tế

Mã số :

60.34.04.10

Người hướng dẫn khoa học:

TS. Hoàng Vũ Quang

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên
cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ
để lấy bất kỳ học vị nào.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm
ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được ghi rõ nguồn gốc
Hà Nội, ngày


năm 2016

Tác giả luận văn

Đỗ Tuyết Nhung

ii


MỤC LỤC
Lời cam đoan ..................................................................................................................... i
Lời cảm ơn ........................................................................................................................ ii
Mục lục ........................................................................................................................... iii
Danh mục từ viết tắt ...........................................................................................................v
Danh mục hình ................................................................................................................ vii
Trích yếu luận văn ......................................................................................................... viii
Thesis abstract....................................................................................................................x
Phần 1. Mở đầu ................................................................................................................1
1.1.

Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................................1

1.2.

Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................1

1.2.1.

Mục tiêu chung ....................................................................................................1


2.1.1.

Một số khái niệm liên quan..................................................................................4

2.1.2.

Phân loại và tiêu chí xác định kinh tế trang trại...................................................8

2.1.3.

Ý nghĩa của việc phát triển kinh tế trang trại .......................................................8

2.1.4.

Nội dung phát triển kinh tế trang trại ...................................................................9

2.1.5.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trang trại ......................................11

2.2.

Cơ sở thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại ..................................................14

2.2.1.

Tình hình phát triển kinh tế trang trại ở Việt Nam ............................................14

2.2.2.



Chọn điểm và mẫu nghiên cứu ..........................................................................32

3.2.3.

Xử lý và tổng hợp thông tin ...............................................................................33

3.2.4.

Phương pháp phân tích ......................................................................................33

3.2.5.

Các chỉ tiêu đánh giá ..........................................................................................32

Phần 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận ....................................................................34
4.1.

Thực trạng phát triền kinh tế trang trại của huyện Phú Xuyên thời gian qua..........34

4.1.1.

Số lượng và cơ cấu loại hình trang trại ..............................................................34

4.1.2.

Nguồn lực sản xuất của trang trại ......................................................................35

4.1.3.



4.2.1.

Căn cứ để đưa ra định hướng .............................................................................67

4.2.2.

Quan điểm, định hướng và mục tiêu phát triển..................................................69

4.3.

Giải pháp phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện .................................72

4.3.1.

Các giải pháp chung cho các loại hình trang trại ...............................................72

4.3.2.

Những giải pháp riêng cho từng loại hình trang trại ..........................................82

4.3.3.

Giải pháp để các hộ quy mô lớn đạt tiêu chí trang trại ......................................84

Phần 5. Kết luận và kiến nghị .......................................................................................86
5.1.

Kết luận ..............................................................................................................86


TP
HU
HĐND
UBND
QĐ
CTr
TT
VAC
HTX
KHCN
LĐ

Nghĩa tiếng Việt
Trung ương
Quốc hội
Chính phủ
Thủ tướng
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Thành ủy
Thành phố
Huyện ủy
Hội đồng nhân dân
Ủy ban nhân dân
Quyết định
Chương trình
Tờ trình
Vườn ao chuồng
Hợp tác xã
Khoa học công nghệ
Lao động

Bảng 4.17. Hiệu quả sử dụng chi phí trung gian và lao động của các loại hình
trang trại, hộ 2015 (tính bình quân 1 trang trại) ............................................. 59
Bảng 4.18. Tổng hợp những khó khăn của các trang trại ............................................... 61
Bảng 4.19. Tổng hợp những nhu cầu của các trang trại ................................................. 63

vi


DANH MỤC HÌNH
Hình 3.1. Bản đồ địa lý huyện Phú Xuyên ......................................................................25

vii


TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
1. Tên tác giả: Đỗ Tuyết Nhung
2. Tên luận văn: “Giải pháp phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Phú
Xuyên, thành phố Hà Nội”
3. Ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10
4. Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam
Thời gian qua, sự phát triển của kinh tế trang trại đã góp phần khai thác hiệu quả
nguồn lực đất đai, vốn, lao động, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông
nghiệp, góp phần xóa đói, giảm nghèo. Tuy vậy, trong thực tế việc phát triển kinh tế
trang trại trên địa bàn huyện Phú Xuyên thời gian qua còn bộc lộ một số hạn chế như: số
lượng trang trại ít, tốc độ tăng chậm, các trang trại chưa được cấp giấy chứng nhận trang
trại, hiệu quả trong sản xuất chưa cao. Trong giới hạn thời gian và nguồn lực, đề tài
nghiên cứu dựa trên cơ sở đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng để đề
xuất các giải pháp phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Phú Xuyên, thành phố
Hà Nội. Tương ứng với đó là ba mục tiêu cụ thể: (1) Tổng quan cơ sở lý luận và thực

Cao
đẳng
nghề

Cao
đẳng

Đại học
trở lên


3. Vốn
2010

2012

2014

Tổng vốn hiện đầu tư vào trang
trại
Trong đó vốn tự có của chủ
trang trại
Vốn vay hiện tại

* Chi tiết vốn vay
STT

Tổ chức tín dụng/cá
nhân


Thời hạn vay
(tháng)

Mục đích sử
dụng


4. Máy móc, thiết bị, phương tiện phục vụ vào quản lý, sản xuất, chế biến
a. Máy móc, thiết bị, phương tiện
Loại máy móc, thiết bị

Số lượng

2010 2012
1. Máy (tên máy)
2. Máy
3. Máy
4. Máy
5. Máy
6. Máy cắt, xén (cắt cỏ; xén, tỉa
cành…)
7. Bình phun thuốc có động cơ
8. Máy sấy nông sản
9. Máy chế biến nông sản
10. Ô tô
11. Máy vi tính
12. Khác
Tổng

94

□ Không

Nếu không, thì tại sao?

* Nếu không áp dụng quy trình chăn nuôi bền vững, không được chứng nhận cơ sở chăn
nuôi an toàn thì trang trại có áp dụng biện pháp nào để đảm bảo vệ sinh an toàn dịch
bệnh, quản lý chất lượng không?
□ Có

□ Không

Nếu có, mô tả hệ thống, phương pháp để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm,
quản lý chất lượng

* Chuồng trại chăn nuôi là chuồng kín hay hở:

□ Kín

□ Hở

* Trang trại có áp dụng hệ thống ghi chép theo dõi thực hành sản xuất không?
□ Có

□ Không

Nếu không, thì có muốn áp dụng không? Lí do

* Trang trại có hệ thống xử lý ô nhiễm môi trường không
□ Có


□ Có (tên trang)
□ Không
* Trang trại có giao dịch thương mại điện tử không
□ Có

□ Không

e. Tình hình chế biến
Tỷ lệ chế biến nông sản trước khi tiêu thụ
5. Tình hình liên kết trong sản xuất, tiêu thụ
a. Trong sản xuất có ký hợp đồng với
* Đại lý cung cấp giống
□ Có

□ Không

* Đại lý cung cấp phân bón, thuốc bảo vệ thực vật
□ Có

□ Không

* Cán bộ khuyến nông/nhà khoa học
□ Có

□ Không

96


* Hợp tác xã


Diện tích thu
hoạch (m2)

1

Cộng thu từ trồng trọt
1. Cây hàng năm
2. Cây lâu năm
3. Nhân giống cây
4. Sản phẩm phụ trồng trọt
5. Dịch vụ trồng trọt

97

Sản lượng thu
trong 1 năm (kg)

Doanh thu trong 1
năm (1000 đồng)

Tổng
số

Trong đó:
bán ra

2010

2

- Lợn nái

04

- Lợn đực giống

05

- Lợn thịt

06

4. Gà

07

- Gà công nghiệp

08

+ Gà mái đẻ

09

+ Gà thịt

10

- Gà




b. Thu từ chăn nuôi
Số con xuất
chuồng con)

Sản lượng thu
trong 1 năm (kg)

A

Doanh thu trong 1 năm
(1000 đồng)
2010

2012

2014

Cộng thu từ chăn nuôi
1. Sản phẩm chăn nuôi bán
giết thịt
- Thịt trâu hơi
- Thịt bò hơi
- Thịt lợn hơi
- Gà
- Vịt
- Khác
2. Sản phẩm chăn nuôi
không qua giết thịt (trứng…)

Nuôi thâm canh, bán
thâm canh

2010

2010

99

2012

2014

2012

2014


b. Thu từ thủy sản
Mã số

Sản lượng thu trong 1
năm (kg)

Doanh thu trong 1 năm
(1000 đồng)
2010

2012


4

Điện, nước

5

Xăng, dầu chạy máy

6

Trả lương, công lao động

7

Khác

2012

Tổng
2. Chi phí cố định
STT

Tên chi phí

1

Mua/ thuê quyền sử dụng đất

2



2014


3. Tổng chi phí
Tổng chi phí = Chi phí biến đổi + Chi phí cố định
C. LÃI
Lãi = Doanh thu - Tổng chi phí
PHẦN IV - MỘT SỐ CÂU HỎI KHÁC
1. Thời gian tới ông (bà) có mở rộng quy mô sản xuất không
□ Có

□ Không

Nếu có thì mở rộng trồng cây/ nuôi con gì
2. Trong 5 năm gần đây, trang trại được nhận những hỗ trợ nào từ các cơ quan
Nhà nước

Nội dung hỗ trợ

Trả lời
Có

Không

1. Chuyển đổi sang trang trại
2. Đào tạo nhân lực
3. Tập huấn cho nhân lực
4. Hỗ trợ đất
5. Hỗ trợ vay vốn


1. Thiếu đất sản xuất
2. Đất chưa được cấp GCN QSD
3. Tiếp cận vốn
4. Năng lực bộ máy quản lý và trình
độ tay nghề của người làm thuê hạn
chế
5. Thiếu cơ chế chính sách hỗ trợ
6. Rủi ro trong sản xuất, kinh doanh
(biến động giá, thị trường, thiên tai,
dịch bệnh…)
7. Thiếu thông tin, kiến thức
8. Chưa áp dụng được KHCN trong
quản lý và sản xuất
9. Chế biến nông sản
10. Tiêu thụ sản phẩm
11. Nhận thức của chính quyền cơ sở
12. Khác
* Theo ông/bà, Nhà nước cần có chính sách gì để phát triển kinh tế trang trại?

102