“Phân tích các nguyên tắc chọn luật áp dụng để xác định hiệu lực pháp lí
của hợp đồng có yếu tố nước ngoài theo pháp luật Việt Nam.”
NỘI DUNG
I. LÝ LUẬN CHUNG
1. Khái niệm hợp đồng có yếu tố nước ngoài
Căn cứ vào khoản 2 điều 663 bộ luật dân sự 2015 ta có thể hiểu: Hợp đồng
dân sự có yếu tố nước ngoài là hợp đồng dân sự có chủ thể nước ngoài tham gia;
căn cứ pháp lý làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt hợp đồng xảy ra ở nước ngoài
hoặc theo pháp luật nước ngoài; tài sản liên quan đến hợp đồng nằm ở nước ngoài.
2. Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng
Theo quy định tại Điều 117 BLDS 2015 thì Điều kiện có hiệu lực của giao
dịch dân sự là:
Thứ nhất, theo như pháp luật dân sự, để có thể thực hiện được giao dịch dân
sự thì bạn phải có những năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù
hợp.
Thứ hai, Chủ thể phải thực hiện giao dịch tự nguyện.
Thứ ba, giao dịch dân sự phải tuân thủ theo những quy định của pháp luật ,
không được vi phạm pháp luật và trái đạo đực xã hội.
II. CÁC NGUYÊN TẮC CHỌN LUẬT ÁP DỤNG ĐỂ XÁC ĐỊNH HIỆU
LỰC PHÁP LÝ CỦA HỢP ĐỒNG CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI THEO PHÁP
LUẬT VIỆT NAM
1.Nguyên tắc xác định luật áp dụng đối với tư cách chủ thể giao kết hợp đồng
Để xác định tư cách chủ thể giao kết hợp đồng thường căn cứ vào năng lực
pháp luật và năng lực hành vi và căn cứ vào năng lực pháp luật của các bên chủ thể
và trong hợp đồng được quy định trong các văn bản pháp luật.
Đối với cá nhân nước ngoài, năng lực pháp luật và năng lực hành vi của các
bên chủ thể trong hợp đồng thì hầu hết luật pháp của các nước quy định việc xác
1


định năng lực pháp luật và năng lực hành vi của các bên chủ thể của hợp đồng có

quy định của pháp luật Việt Nam về hình thức.
Thỏa thuận lựa chọn pháp luật áp dụng cho hợp đồng dân sự có yếu tố nước
ngoài có thể được lập thành văn bản, bằng lời nói hoặc bằng hành vi cụ thể. Như
vậy, có thể suy ra rằng thỏa thuận về luật áp dụng cho hợp đồng mua bán hàng hóa
quốc tế cũng phải bằng văn bản nằm trong hợp đồng dưới dạng một điều khoản,
hoặc trong một văn bản riêng.
3. Nguyên tắc xác định luật áp dụng đối với nội dung hợp đồng
3.1. Trong trường hợp các bên thỏa thuận lựa chọn luật áp dụng
Theo quy định tại khoản 1 Điều 683 BLDS 2015 cho phép các bên trong hợp
đồng được thỏa thuận lựa chọn luật áp dụng đối với hợp đồng. Pháp luật áp dụng
do các bên thảo thuận lựa chọn sẽ không được áp dụng đối với các trường hợp quy
định tại các khoản 4,5,6 điều luật này.
Theo quy định tại khoản 4 Điều 683 BLDS 2015 thì riêng hợp đồng có đối
tượng là bất động sản thì hệ thuộc luật áp dụng là hệ thuộc luật của nước nơi có bất
động sản.
Khoản 5 điều 683 quy định luật do các bên lựa chọn mà ảnh hưởng đến
quyền lợi tối thiểu của người lao động, người tiêu dùng theo quy định của pháp
luật Việt Nam thì các quy định của pháp luật đã được các bên lựa chọn đó sẽ không
được áp dụng. Lúc này, hệ thuộc luật thay thế sẽ là pháp luật Việt Nam.
3.2. Nguyên tắc chọn luật áp dụng với nội dung hợp đồng trong trường hợp các
bên không thỏa thuân luật áp dụng
Trong trường hợp các bên trong quan hệ hợp đồng không có thỏa thuận về
pháp luật áp dụng đối với nội dung của hợp đồng thì khi đó cơ quan tài phán sẽ lựa
chọn luật áp dụng.
3


Theo quy định tại Khoản 1 Điều 683 BLDS 2015 thì: “Trường hợp các bên
không có thoả thuận về pháp luật áp dụng thì pháp luật của nước có mối liên hệ
gắn bó nhất với hợp đồng đó được áp dụng.” Hệ thống pháp luật của nước được

nhiều luật áp dụng cho hợp đồng để phòng ngừa tình huống một hệ thống pháp luật
không điều chỉnh hết các vấn đề của hợp đồng. BLDS 2015 không cho biết một
cách minh thị các bên có được lựa chọn nhiều hệ thống luật áp dụng cho hợp đồng
của mình hay không điều này đặt ra nhiều khó khăn thực tiễn.
– Về hình thức của thỏa thuận: Quy định về hình thức thể hiện sự thỏa thuận
chọn luật áp dụng trong hợp đồng. Trong phần lớn trường hợp, các bên trong hợp
đồng đều thể hiện rõ ràng ý chí của mình về việc lựa chọn luật áp dụng cho hợp
đồng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp khác, các bên không thể hiện rõ ràng ý
chí của mình hoặc quy định theo kiểu “thỏa thuận ngầm” thì khi xảy ra tranh chấp
việc xác định luật áp dụng giải quyết là rất phức tạp. BLDS 2015 không có quy
định cụ thể về hình thức của thỏa thuận lựa chọn pháp luật mà chỉ có quy định về
pháp luật áp dụng đối với hình thức của hợp đồng.
2. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật
- Về khả năng chọn nhiều hệ thống pháp luật áp dụng cho hợp đồng: BLDS
2015 không đưa ra câu trả lời. Dựa vào nguyên tắc tự do thỏa thuận những nội
dung mà pháp luật không cấm, thì việc lựa chọn nhiều hệ thống pháp luật áp dụng
cho hợp đồng là có thể.
- Về hình thức của thỏa thuận: trước sự chưa rõ ràng của văn bản, các bên
trong quan hệ hợp đồng có yếu tố nước ngoài nên thể hiện thỏa thuận lựa chọn
pháp luật áp dụng cũng như thỏa thuận thay đổi pháp luật áp dụng cho hợp đồng
của mình bằng văn bản.

5