Chuyên đề 1:
BỐI CẢNH TÁC ĐỘNG, THỜI CƠ, THÁCH THỨC, NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
ĐỐI VỚI CÔNG TÁC ĐOÀN VÀ PHONG TRÀO THANH THIẾU NHI
TRONG TÌNH HÌNH MỚI
--------------------------
Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế là một xu thế khách quan, là hệ quả tất yếu
của quá trình phát triển lực lượng sản xuất, của phân công lao động quốc tế và phát triển
của nền kinh tế thị trường. Đây cũng là sản phẩm tất yếu của văn minh nhân loại, mà không
một quốc gia nào đứng ngoài. Trong quá trình đó, mỗi quốc gia vừa có thời cơ, vừa có
thách thức; vừa thúc đẩy hợp tác, đồng thời có cả sức ép cạnh tranh, đòi hỏi phải chủ động
trong hội nhập, có lộ trình, bước đi thích hợp, phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội, truyền
thống văn hoá, an ninh – quốc phòng… của đất nước, của dân tộc mình trong quá trình phát
triển.
I- BỐI CẢNH TÁC ĐỘNG, THỜI CƠ, THÁCH THỨC ĐỐI VỚI CÔNG TÁC
ĐOÀN VÀ PHONG TRÀO THANH THIẾU NHI TRONG TÌNH HÌNH MỚI
1- Bối cảnh quốc tế, trong nước tác động đến tình hình thanh niên, công tác Đoàn và
phong trào thanh thiếu nhi
1.1- Bối cảnh Quốc tế
* Thuận lợi
- Trong những năm tới, trên thế giới, hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn.
Trong những năm đầu thế kỷ XXI, mặc dù tình hình thế giới rất phức tạp, nhất là sau sự
kiện 11-9-2001 ở Mỹ, nhưng sự vận động của những mâu thuẫn chủ yếu của thời đại cho
thấy, không phải các thế lực thù địch muốn làm gì cũng được, đang gặp nhiều khó khăn và
buộc phải có sự điều chỉnh nhất định trong thực hiện chiến lược toàn cầu. Các nước lớn
đang tranh thủ thời cơ vươn lên mạnh mẽ. Lợi ích đan xen của các nước lớn tạo cục diện
vừa đấu tranh, vừa hợp tác.
- Kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục phục hồi và phát triển. Trong những năm tới, do
tận dụng được ưu thế về công nghệ và ưu thế trong quá trình toàn cầu hoá, kinh tế Mỹ vẫn
duy trì được tốc độ tăng trưởng khá, tác động đến tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Kinh
tế các nước châu Á vẫn có tốc độ phát triển kinh tế cao, góp phần vào tốc độ tăng trưởng
chung của thế giới, trong đó kinh tế Trung Quốc vẫn giữ tốc độ tăng trưởng rất cao (khoảng
hướng gia tăng.
- Khu vực châu Á- Thái Bình Dương và Đông Nam Á tiềm ẩn những yếu tố gây mất
ổn định, như tranh chấp về ảnh hưởng và quyền lực, về biên giới, lãnh thổ, biển đảo, tài
nguyên giữa các nước lớn. Một số nước có nguy cơ bất ổn định về kinh tế, chính trị, xã hội.
1.2- Bối cảnh trong nước
* Thuận lợi
- Những thành quả của 20 năm đổi mới đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng làm cho
thế và lực nước ta lớn mạnh hơn nhiều so với trước. Tính thu nhập bình quân đầu người,
nước ta đã đạt mức của các nước đang phát triển có thu nhập thấp.
- Việc mở rộng quan hệ quốc tế, chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, giữ
vững môi trường hòa bình tạo thêm nhiều thuận lợi cho nhân dân ta đổi mới, phát triển kinh
tế xã hội với tốc độ nhanh hơn. Đến nay, nước ta đã có quan hệ ngoại giao với 168 nước
trên thế giới; có quan hệ bình thường với tất cả các nước lớn và trung tâm kinh tế - chính trị
lớn trên thế giới, đưa các quan hệ trên vào xu thế ổn định lâu dài dựa trên các thoả thuận đã
được ký kết.
Việt Nam đã là thành viên và tích cực đóng góp vào hoạt động của các tổ chức quốc
tế, khu vực như: Uỷ viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên hợp quốc, ASEAN,
APEC, ASEM, tham gia các cam kết xây dựng thị trường tự do khu vực ASEAN (AFTA);
trở thành viên Tổ chức thương mại thế giới (WTO).
* Khó khăn, thách thức
- Bên cạnh những thành tựu đạt được, nước ta đang đứng trước nhiều thách thức lớn,
đan xen nhau tác động tổng hợp và diễn biến phức tạp, không thể coi thường bất cứ thách
thức nào.
- Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới
vẫn tồn tại. Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới, số liệu năm 2004, thì GDP của nước ta
bằng 1/37 của Trung Quốc; chưa bằng 1/3 của Thái Lan và Malaixia. GDP bình quân đầu
người chưa bằng 1/2 của Trung Quốc, 1/3 của Thái Lan, 1/8 của Malaixia, 1/2 của
Philippin. Nếu tốc độ phát triển của nước ta không nhanh hơn các nước thì bao giờ chúng ta
đuổi kịp họ.
- Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán
quốc tế. Theo chương trình làm việc của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá X), kỳ họp
thứ 7 (giữa năm 2008) sẽ bàn và ra Nghị quyết về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối
với công tác thanh niên trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá".
Nhà nước tăng cường quản lý Nhà nước về công tác thanh niên thông qua việc triển
khai, thực hiện Luật thanh niên, Chiến lược phát triển thanh niên đến năm 2010 và nhiều
chính sách thích hợp khác nhằm bồi dưỡng, phát huy thanh niên và tạo điều kiện về cơ sở
vật chất, phương tiện cho công tác thanh niên; quá trình xã hội hóa công tác thanh niên ngày
càng được triển khai rộng rãi tạo môi trường, điều kiện thuận lợi để bồi dưỡng và phát huy
thanh niên.
- Quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, hội nhập kinh tế quốc tế, phấn
đấu đưa nước ta sớm ra khỏi tình trạng kém phát triển, tạo nền tảng để Việt Nam cơ bản trở
thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 là điều kiện, môi trường
thuận lợi để thanh niên thể hiện tài năng, sức trẻ, cống hiến cho đất nước. Với đường lối
đúng đắn của Đảng, đất nước tiếp tục ổn định, vị thế không ngừng tăng lên đã tạo cơ hội lớn
cho thanh niên học tập, tiếp cận văn minh nhân loại, nâng cao tri thức, nhất là những thành
tựu khoa học – công nghệ. Đồng thời, những thành tựu to lớn của đất nước đã đạt được qua
hơn 20 năm đổi mới, sự quan tâm của mỗi gia đình đối với lớp trẻ không ngừng tăng lên là
cơ sở, nguồn lực, điều kiện quan trọng để chăm lo tốt hơn cho thanh niên những năm tới
đây.
3
- Đoàn TNCS Hồ Chí Minh không ngừng lớn mạnh, các hoạt động của Đoàn bám sát
nhiệm vụ chính trị của đất nước, phù hợp với từng đối tượng thanh niên, phát huy vai trò
xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ trong phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ Tổ quốc.
Đoàn từng bước quan tâm, chăm lo tốt hơn các nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của thanh
niên, trở thành người bạn gần gũi của thanh niên. Hoạt động của Đoàn, đặc biệt là các hoạt
động tình nguyện ngày càng được xã hội ghi nhận và đánh giá cao. Đây chính là nền tảng
quan trọng đẩy mạnh công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong quá trình hội nhập
kinh tế quốc tế.
3- Thách thức đối với công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong tình
hình mới.
ngày càng gia tăng, những tiêu cực và tệ nạn xã hội, quá trình đẩy mạnh nền kinh tế thị trường
và hội nhập kinh tế quốc tế sẽ tạo ra những thách thức đối với thanh niên về trình độ học vấn,
chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề, bản lĩnh và tác động sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm, lối sống
của thanh niên. Tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn ra ở nhiều lĩnh vực; tác động của mặt
trái công nghệ thông tin sẽ là lực cản ảnh hưởng đến sự phát triển của thế hệ trẻ.
- Cùng với sự chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu nền kinh tế theo hướng phát triển khu
vực công nghiệp, dịch vụ và thu hẹp khu vực nông nghiệp, kéo theo sự chuyển dịch lao
động trẻ, cơ cấu xã hội, nghề nghiệp của thanh niên. Số thanh niên từ nông thôn ra thành
4
phố, các khu công nghiệp, các trung tâm kinh tế; thanh niên lao động tự do, thanh niên thiếu
việc làm, thu nhập không ổn định vẫn ngày càng có chiều hướng gia tăng. Theo kết quả
điều tra lao động, việc làm của Tổng cục thống kê- Bộ Lao động Thương binh và xã hội
năm 2006, dân số thanh niên nước ta hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp là
53,4%; công nghiệp xây dựng 24,2%; dịch vụ 22,4% và dự báo xu hướng chuyển dịch cơ
cấu lao động trên sẽ tiếp tục tăng. Trong đó, số thanh niên làm việc trong các thành phần
kinh tế ngoài quốc doanh nghiệp chiếm vị trí chủ đạo (khoảng 91%); chỉ có 9% thanh niên
làm việc trong khu vực nhà nước; 17,7% thanh niên làm việc hưởng lương ngoài khu vực
Nhà nước; 53,5% lao động trong hộ gia đình không hưởng lương; 16,5% tự lo cho bản thân
đặc biệt có 1% chủ doanh nghiệp tư nhân và 0,3% tự làm thuê có lao động.
Bên cạnh đó, trong thanh niên có sự phân hoá, chênh lệch ngày càng lớn về mức
sống, về trình độ học vấn, thu nhập, về địa vị kinh tế, điều kiện hưởng thụ văn hoá, vui chơi
giải trí.
- Sự biến động phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, sự tác động của toàn cầu
hoá, sự xâm lăng văn hoá, cổ vũ lối sống phương Tây, dân chủ Mỹ trong thanh niên diễn ra
mạnh mẽ, bằng nhiều con đường, nhất là qua Internet, các phương tiện truyền thông sẽ tác
động trực tiếp, liên tục với cường độ cao đến lối sống, nếp sống của thanh niên, tạo sức ép,
gây nhiều khó khăn, phức tạp cho việc bảo vệ và phát huy văn hoá dân tộc trong giới trẻ.
- Mặt trái của kinh tế thị trường sẽ tác động mạnh đến thanh niên. Một bộ phận không
nhỏ thanh niên chỉ đề cao giá trị đồng tiền, sống thiếu tình người, ích kỷ, cá nhân, thực
dụng, sống gấp, không quan tâm đến tập thể, thờ ơ trước nỗi đau của đồng bào; bản lĩnh
công tác thanh niên, phát động và tổ chức phong trào hành động cách mạng của thanh niên,
là cầu nối giữa thanh niên với Đảng, phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong. Trong quá trình
hội nhập kinh tế quốc tế, đòi hỏi phải “Xây dựng Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, thực sự là đội hậu bị tin cậy của Đảng, là hạt
nhân chính trị của phong trào thanh niên”. Đồng thời, phải mở rộng và củng cố mặt trận
đoàn kết tập hợp thanh niên và xây dựng Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh vững
mạnh. Chức năng cơ bản phân biệt Đoàn với các tổ chức xã hội, các tổ chức phi chính phủ
là trường học XHCN của thanh niên, đội hậu bị tin cậy của Đảng. Nhiệm vụ chính trị hàng
đầu của Đoàn là giáo dục lý tưởng cộng sản cho thanh niên, góp phần "bồi dưỡng thế hệ
cách mạng cho đời sau". Do vậy, trong mỗi hoạt động của Đoàn đều phải có mục tiêu và
biện pháp để góp phần nâng cao nhận thức chính trị của đoàn viên, thanh niên.
2- Vai trò của Đoàn trong bảo vệ quyền lợi, chăm lo lợi ích chính đáng của
thanh niên chưa đáp ứng yêu cầu đề ra, đòi hỏi Đoàn phải gắn bó và mở rộng ảnh hưởng
hơn đối với thanh niên, thực sự là đại diện cho lợi ích chính đáng của thanh niên. Chức
năng đó hết sức quan trọng để gắn kết thanh niên với tổ chức Đoàn. Muốn vậy, Đoàn phải
thực sự " Người bạn thân thiết của thanh niên, vì thanh niên, đồng hành với thanh niên lập
thân, lập nghiệp", là cầu nối thực sự giữa thanh niên với Đảng, với hệ thống chính trị. Để
làm được điều đó, mỗi cấp bộ Đoàn phải nắm bắt đầy đủ, thường xuyên tình hình thanh
niên, có chương trình hành động cụ thể phù hợp với các đối tượng thanh niên và phối hợp
với các ngành chính quyền để thúc đẩy việc cải thiện tình hình thanh niên tại địa phương,
đơn vị mình. Mỗi cơ sở Đoàn phải nắm được số thanh niên gặp khó khăn, có biện pháp
hoặc đề xuất, kiến nghị để giúp đỡ họ. Các cấp bộ Đoàn cần chủ động tổ chức nghiên cứu,
tham khảo lấy ý kiến thanh niên và phản ánh nguyện vọng, kiến nghị của thanh niên (mà
không phải là suy nghĩ chủ quan của một số cán bộ Đoàn) với cấp uỷ, chính quyền các cấp,
các bộ, ngành và Chính phủ, về những chủ trương, chính sách có liên quan đến lợi ích của
thanh niên. Sinh hoạt Đoàn định kỳ ở tất cả các cấp phải có một nội dung không thể thiếu là
đánh giá tình hình thanh niên và đề ra các biện pháp để cải thiện tình hình thanh niên tại địa
phương, đơn vị mình. Nội dung, phương thức hoạt động của Đoàn cần phải phù hợp với
nhu cầu, nguyện vọng và trình độ nhận thức của thanh niên hơn. Cần phát huy được vai trò
chủ thể của thanh niên trong các hoạt động, sinh hoạt, không để họ làm khán giả thụ động.
vào không đủ tiêu chuẩn, còn nể nang trong tuyển dụng, chính sách đầu ra cho cán bộ đoàn
không được quan tâm đúng mức. Vai trò, vị trí và tính tiền phong gương mẫu của đoàn viên
trong thanh niên và trong xã hội chưa rõ, chưa được phát huy đầy đủ. Chất lượng sinh hoạt
Đoàn thiếu chiều sâu
Những vấn đề trên yêu cầu Đoàn phải tập trung củng cố tổ chức, đổi mới nội dung,
phương thức, nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn. Khắc phục biểu hiện hành chính
hóa, quan liêu, phô trương hình thức trong Đoàn.Nhanh chóng khắc phục sự bất cập của đội
ngũ cán bộ Đoàn các cấp; xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn có trình độ, năng lực, có khả năng
vận động, tập hợp thanh niên trong giai đoạn mới. Đổi mới mạnh mẽ phong cách làm việc
và phương pháp công tác của cán bộ đoàn.
--------------------------
Chuyên đề 2
XÂY DỰNG HÌNH MẪU THANH NIÊN THỜI ĐẠI MỚI VÀ ĐỔI MỚI NỘI DUNG,
PHƯƠNG THỨC GIÁO DỤC CỦA TỔ CHỨC ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINHA. Đặt vấn đề
Trong những năm qua, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của công
tác Đoàn và phong trào thanh niên, thái độ và ý thức chính trị của thanh niên có nhiều
chuyển biến tích cực; thanh niên chủ động hơn, quan tâm hơn và có trách nhiệm hơn với
những vấn đề của đất nước và quốc tế. Lòng nhân ái, nhân văn, tính tích cực chính trị - xã
hội và tinh thần xung phong, tình nguyện, ý thức chia xẻ, tương thân, tương ái của thanh
niên ngày càng được khơi dậy mạnh mẽ và khẳng định bằng những hành động, nghĩa cử cao
đẹp trong cuộc sống.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, một bộ phận thanh niên thiếu ý thức rèn
luyện, non kém về nhận thức chính trị, chưa xác định được lý tưởng sống đúng đắn, sống
thực dụng, thụ động, thờ ơ, ngại tham gia các hoạt động chính trị - xã hội, vi phạm pháp
luật, tin vào những điều mê tín dị đoan…
Trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, vấn đề bồi dưỡng, hình thành
lớp thanh niên có đầy đủ phẩm chất và năng lực, đại diện cho thế hệ thanh niên mới đáp yêu
dựng nước và giữ nước, cũng như quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội
chủ nghĩa, lớp lớp các thế hệ thanh niên Việt Nam không quản ngại khó khăn, gian khổ,
thậm chí phải xả thân quên mình vì Tổ quốc thân yêu. Truyền thống yêu nước đã nâng lên
và trở thành chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng của dân tộc Việt Nam.
1.3- Chủ nghĩa yêu nước là điểm cốt lõi của bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam: Là
sợi dây bền chặt nhất gắn bó mỗi người dân Việt Nam trong mọi hoàn cảnh, tinh thần yêu
nước được coi là một thứ quý (lời Bác Hồ). Do đó, các cấp bộ Đoàn phải thường xuyên
tuyên truyền, giải thích cho đoàn viên, thanh thiếu nhi; làm cho tinh thần yêu nước phải trở
thành hành động cách mạng thiết thực của tuổi trẻ trong học tập, lao động, sinh hoạt và
công tác hằng ngày.
2. Xây dựng lớp thanh niên có lối sống đẹp, có lý tưởng cách mạng
2.1- Đảng ta và Bác Hồ luôn coi việc bồi dưỡng, đào tạo thế hệ trẻ là một vấn đề
trọng tâm của cách mạng, quan hệ tới tương lai dân tộc, tiền đồ của sự nghiệp cách mạng xã
hội chủ nghĩa trên đất nước ta.
Đối với lớp trẻ phải coi trọng bồi dưỡng cả đạo đức và tài năng, trong đó phải đặc
biệt quan tâm bồi dưỡng lý tưởng cách mạng. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X
đã chỉ rõ: “Đối với thế hệ trẻ thường xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo
đức, lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giảI trí, phát triển thể lực, trí tuệ góp phần
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”
2.2- Bồi dưỡng lý tưởng cách mạng là gì?
- Theo từ điển tiếng Việt: Lý tưởng là mục đích cao nhất, tốt đẹp nhất mà người ta
phấn đấu đạt tới. Như vậy, đã là con người, ai cũng cần có lý tưởng để phấn đấu. Đặc biệt ở
8
lứa tuổi thanh niên - Tuổi đẹp nhất của đời người, mỗi thanh niên dù ở điều kiện và cương
vị khác nhau đều hướng tới những mơ ước cao nhất và đẹp nhất của đời mình. Tuy nhiên,
phấn đấu để đạt được lý tưởng bao giờ cũng là sự phấn đấu lâu dài và đầy gian nan, thậm
chí phải xả thân quên mình.
- Cùng với sự lãnh đạo, tạo điều kiện của Đảng và Nhà nước, sự định hướng của tổ
chức Đoàn, mỗi thanh niên cần có ý chí cao để thực hiện lý tưởng đúng đắn của mình.
- Trong phạm trù lý tưởng, các lĩnh vực sau đây là quan trọng nhất, đó là:
dựng lối sống có văn hoá.
+ Động viên thanh niên tích cực học tập, lao động sáng tạo, chủ động vươn lên lập
thân, lập nghiệp và làm giàu chính đáng.
+ Nêu cao tinh thần xung phong tình nguyện, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt các
nhiệm vụ được giao.
2.4- Bồi dưỡng lý tưởng cách mạng và lối sống đẹp cho thanh niên cũng chính là
thực hiện nội dung “Xây hoài bão lớn” cho tuổi trẻ Việt Nam.
- Theo từ điển tiếng Việt: Hoài bão là ấp ủ trong lòng ý muốn làm những điều lớn
lao, tốt đẹp.
+ Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì mục tiêu “Dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” theo con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng và
9
Bác Hồ đã lựa chọn chính là hoài bão lớn của cả dân tộc ta. Vì vậy, thanh niên phải có hoài
bão lớn thì mới trở thành lực lượng xung kích cách mạng, góp phần thực hiện mục tiêu, lý
tưởng của Đảng và dân tộc là “Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội”.
+ Tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã có bài
phát biểu chỉ đạo quan trọng và thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng tặng thanh niên
Việt Nam bức trướng mang dòng chữ: “Tuổi trẻ Việt Nam xây hoài bão lớn, đoàn kết, sáng
tạo, xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
- Lý tưởng, hoài bão, lối sống đẹp xét đến cùng đều gắn với những điều tốt đẹp. Do
đó, trong giao đoạn cách mạng hiện nay, mỗi thanh niên cần phải ấp ủ trong mình những
hoài bão lớn - Đó cũng là khẳng định trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với sự phát triển trường
tồn của dân tộc.
3. Xây dựng lớp thanh niên có bản lĩnh văn hoá con người việt nam
3.1- Văn hoá là gì?
- Văn hoá có rất nhiều định nghĩa khác nhau, nhưng tựu chung lại, văn hoá là tổng
thể các hoạt động sáng tạo của các cá nhân, các cộng đồng trong quá khứ và hiện tại. Hoạt
động sáng tạo ấy tạo nên một hệ thống các giá trị, truyền thống, thị hiếu, tập quán - Những
yếu tố xác định đặc tính mỗi dân tộc.
- Văn hoá cũng là sức mạnh tạo ra của cải vật chất và văn minh tinh thần của xã hội.
10
* Tuy rất tự hào về truyền thống, khẳng định những giá trị văn hoá tốt đẹp của nước
nhà, thanh niên chúng ta cần phải nhận thức rõ một số điểm hạn chế sau:
- Một là: Cách suy nghĩ và lối sống thiếu văn hoá của một bộ phận thanh niên đang
trở thành một vấn đề hết sức nhức nhối của xã hội (động lắc, đầu tóc, trang phục...).
- Hai là: Tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật, mắc tệ các nạn xã hội trong thanh
niên ngày càng có chiều hướng gia tăng, ảnh hưởng lớn đến thuần phong mỹ tục của dân tộc
(ma tuý, đua xe, phạm tội...).
- Ba là: Thanh niên là đối tượng tiếp cận gần như đầu tiên và cũng bị ảnh hưởng lớn
nhất bởi văn hoá phẩm độc hại (đặc biệt là internet “đen”, sách - đĩa phản văn hoá, đồi
truỵ... ảnh hưởng trực tiếp đến lối sống của giới trẻ hiện nay).
III. đổi mới nội dung, phương thức giáo dục của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh
1. Vị trí, vai trò công tác giáo dục của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
1.1- Hoạt động giáo dục là chức năng cơ bản của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh:
- Hoạt động giáo dục của Đoàn là giáo dục ngoài nhà trường, giáo dục thông qua các
hoạt động thực tiễn, thực hiện nguyên lý giáo dục: lý luận kết hợp với thực tiễn, học đi đôi
với hành.
- Hoạt động giáo dục của Đoàn là chức năng cơ bản của Đoàn. Chức năng chi phối
toàn bộ các hoạt động của Đoàn.
- Hoạt động giáo dục của Đoàn thể hiện Đoàn là trường học xã hội chủ nghĩa của
thanh niên Việt Nam.
1.2- Mục đích công tác giáo dục của Đoàn: Góp phần bồi dưỡng, đào tạo tuổi trẻ Việt
Nam trở thành nguồn lao động chất lượng cao; người chủ hiện tại và tương lai của đất nước;
người kế tục xuất sắc sự nghiệp cách mạng mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn.
1.3- Chủ thể trong công tác giáo dục của Đoàn:
- Chủ thể tập thể gồm:
+ Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể nhân dân, nhà trường,
các lực lượng vũ trang, các doanh nghiệp... (toàn xã hội).
+ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt
tuổi trẻ; đồng thời, phải thực sự là tấm gương sáng, gương mẫu, đi đầu thực hiện CVĐ.
- Hai là: Trong tổ chức thực hiện CVĐ, cần gắn chặt giữa “nói và làm”, “ học tập và
làm theo lời Bác”, lấy “làm theo lời Bác” làm trọng tâm. Tập trung chỉ đạo các địa phương,
đơn vị và từng đối tượng đoàn viên, thanh niên xây dựng được các chỉ tiêu cụ thể về hành
động của mình. Gắn nội dung và hình thức tiến hành CVĐ với nhiệm vụ chính trị và phong
trào hành động cách mạng “Năm xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc”
và “Bốn đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp” do Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ
IX phát động ở từng địa phương, đơn vị.
- Ba là: Kịp thời làm tốt công tác sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm. Tập trung xây
dựng các tập thể, cá nhân tiêu biểu, chú trọng nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến
trong thực hiện CVĐ, tạo động lực thi đua sôi nổi, động viên, lôi cuốn đông đảo cán bộ,
đoàn viên, TTN tự giác thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Bốn là: Kết hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các bộ phận, các lực lượng của tổ chức
Đoàn thanh niên từ Trung ương tới cơ sở; giữa tổ chức Đoàn với các ban, ngành, đoàn thể
các cấp nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp trong tổ chức, triển khai CVĐ; đưa kết quả CVĐ
vào chỉ tiêu thi đua, khen thưởng hằng năm trong hệ thống tổ chức của Đoàn thanh niên.
* Các hoạt động cụ thể cần tập trung:
- Tổ chức sinh hoạt chi đoàn theo nội dung “5 xây - 5 chống”. Nội dung cụ thể của
“5xây - 5 chống” là:
+ Xây dựng tinh thần đoàn kết, tình nguyện, tương thân, tương ái vì cộng đồng;
Chống lối sống bàng quan, vị kỷ cá nhân, thiếu trách nhiệm của tuổi trẻ.
+ Xây dựng ý thức tiết kiệm, tiêu dùng đúng khả năng, thực hiện cần kiệm là nếp
sống đẹp của tuổi trẻ; Chống tham nhũng, lãng phí, xa hoa trong sinh hoạt, lao động.
+ Xây dựng thái độ học tập, nghiên cứu khoa học thực chất, làm việc gì cũng phải
học, học suốt đời; bồi đắp ý chí tự lực, tự cường, tự tin trong hội nhập kinh tế quốc tế;
Chống tiêu cực, bệnh thành tích trong học tập, thi cử; sự tụt hậu về trình độ, kiến thức khoa
học và nhận thức xã hội, những biểu hiện tự ti, mặc cảm trong hội nhập kinh tế quốc tế.
+ Xây dựng tinh thần lao động cần cù, sáng tạo, kỷ luật, trong lao động phấn đấu đạt
năng xuất và chất lượng cao; Chống chây lười, thụ động, ỷ lại, thiếu sáng tạo, vô kỷ luật
trong lao động.
ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (2010); 65 năm ngày thành lập nước
(2010); 80 năm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (2011); 70 năm ngày thành lập
Đội TNTP Hồ Chí Minh (2011); 55 năm ngày truyền thống Hội LHTN Việt Nam vào năm
(2011); 60 năm ngày truyền thống học sinh, sinh viên và Hội SVVN (2011; 1000 năm
Thăng Long - Hà Nội (2010) và các sự kiện của địa phương, đơn vị.
- Biên soạn và phát hành các ấn phẩm giáo dục truyền thống, lịch sử dân tộc, địa
danh lịch sử, danh nhân văn hoá, anh hùng dân tộc, gương liệt sỹ…dưới dạng VCD, DVD,
CD-ROM; Phối hợp với các Đài truyền hình, các công ty tổ chức sự kiện sản xuất các
chương trình trò chơi, tái hiện các sự kiện lịch sử truyền thống… trên sóng phát thanh,
truyền hình.
* Giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh thiếu nhi:
- Phối hợp tổ chức tốt cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá
trên địa bàn dân cư”.
- Tổ chức các hội nghị biểu dương, tôn vinh các gia đình văn hoá trẻ tiêu biểu các cấp
tiến tới hội nghị các gia đình văn hoá trẻ toàn quốc.
* Giáo dục pháp luật và ý thức công dân cho thanh thiếu nhi:
- Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh thiếu nhi.
- Xây dựng tủ sách nghiệp vụ, pháp lý ở từng cơ sở Đoàn.
* Giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc, tinh thần cảnh giác cách mạng cho thanh thiếu nhi
trong tình hình mới:
- Định kỳ tổ chức các buổi nói chuyện thời sự, gặp gỡ, đối thoại với thanh niên về
tình hình trong nước và quốc tế.
- Tuyên truyền, giáo dục nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, nghĩa vụ và trách
nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, làm thất bại mọi âm
mưu chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, chiến lược “Diễn biến hoà bình” của các thế lực thù
địch. Định hướng và vận động ĐVTN sử dụng internet lành mạnh.
13
2.4- Phát huy các nguồn lực xã hội trong bồi dưỡng, giáo dục thanh thiếu nhi:
- Xã hội hóa các hoạt động của Đoàn, Hội, Đội. Vận động các tổ chức, doanh nghiệp,
tập thể, cá nhân hỗ trợ thanh thiếu nhi.
công tác phát triển kinh tế, văn hoá, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ” và “Trong
mọi việc thanh niên thi đua thực hiện khẩu hiệu đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh
niên”.
- Trên cơ sở nhìn nhận vai trò quyết định của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng
và tương lai của dân tộc, đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh dành sự quan tâm đặc biệt tới
công tác thanh niên, với luận điểm nổi tiếng “ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi
trăm năm thì phải trồng người”. Bác cũng chỉ rõ nội dung công tác thanh niên là hình thành
“Lớp người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng, vừa chuyên”. Đề cập đến vai trò
của Đoàn thanh niên trong việc xung kích thực hiện các nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước,
Bác căn dặn: “Về phần mình Đoàn phải nghiên cứu, tìm ra những hình thức và phương
pháp thích hợp để đoàn kết và tổ chức thanh niên một cách rộng rãi và vững chắc để làm
tròn những nhiệm vụ mà Đảng và Chính phủ giao phó cho thanh niên...".
14
- Bác lưu ý: “Thanh niên phải xung phong đến những nơi khó khăn gian khổ nhất,
nơi nào người khác làm ít kết quả, thanh niên xung phong đều làm cho tốt". Người chỉ ra
cần phát động phong trào thi đua và mọi người dân, trong đó có thanh niên phải hăng hái
tham gia: "Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Và những người thi đua là những
người yêu nước nhất " .
- Như vậy, phương pháp giáo dục thanh niên mà Bác Hồ dạy chúng ta là phải giáo
dục thanh niên trong hành động, trong thực tiễn, phải đào tạo bồi dưỡng thanh niên bằng
thử thách qua việc giao nhiệm vụ khó khăn với lòng tin yêu, tạo điều kiện và cổ vũ động
viên thanh niên hoàn thành nhiệm vụ là "Cách tốt nhất" , là phương pháp phù hợp với đặc
điểm thanh niên.
1.2. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vị trí, vai trò của thanh niên và
công tác thanh niên.
- Lấy chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam cho mọi hoạt
động của mình, trong suốt lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng ta, Đảng Cộng sản Việt
Nam luôn quan tâm tới thanh niên và công tác thanh niên, với các quan điểm cơ bản như
sau:
- Thanh niên và công tác thanh niên có vai trò, vị trí cực kỳ quan trọng trong sự
15
- Trên đây là những quan điểm cơ bản của Đảng Cộng sản Việt Nam về vị trí, vai trò
của thanh niên và công tác thanh niên. Nắm chắc và vận dụng đúng đắn, sáng tạo các quan
điểm của Đảng là yếu tố hết sức quan trọng để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công tác thanh
niên và công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu nhi trong hiện tại và tương lai.
1.3. Cơ sở đề xuất phong trào hành động cách mạng của tổ chức Đoàn.
- Đoàn là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên, là đội quân xung kích cách mạng
do đó Đoàn cần tổ chức các phong trào hành động cách mạng để thu hút tập hợp thanh niên
tham gia các hoạt động phát triển kinh tế xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, góp
phần thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đoàn là hạt
nhân chính trị của phong trào thanh niên, do đó Đoàn phải là nòng cốt chính trị của Hội
LHTN Việt Nam, Hội sinh viên Việt Nam trong việc tổ chức các hình thức tập hợp đoàn kết
thanh niên, phát huy tinh thần xung phong, tình nguyện và khả năng sáng tạo của thanh niên
để động viên thanh niên tham gia phát triền kinh tế - xã hội vì mục tiêu dân giàu nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh.
- Đoàn là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, do đó Đoàn cần tổ chức các
hoạt động kinh tế - xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN để tạo môi trường bồi
dưỡng, rèn luyện kỹ năng, nghiệp vụ và phát huy những tiềm năng, thế mạnh của thanh
niên, thông qua đó tuyên truyền, giáo dục cho thanh niên các chủ trương của Đảng, chính
sách pháp luật của Nhà nước, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, ý chí vươn lên. Tổ chức Đoàn
các cấp cũng phải góp phần dắc lực trong việc định hướng giá trị cho thanh niên, hướng họ
tới cái thật, cái tốt, cái đẹp trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, quốc phòng an ninh
và các quan hệ xã hội khác; góp phần hạn chế những mặt trái của cơ chế thị trường tác động
tới thanh niên.
- Đoàn là người đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của thanh niên, do đó
Đoàn cần tổ chức và tạo điều kiện cho thanh niên đảm nhận các nhiệm vụ kinh tế - xã hội,
giữ vững quốc phòng, an ninh để ổn định và nâng cao chất lượng cuộc sống, làm giàu cho
bản thân, gia đình và cho đất nước. Đoàn đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp,
tích cực hướng dẫn, hỗ trợ thanh niên tự lập thân, lập nghiệp bằng các hình thức thiết thực
hiệu quả, sẵn sàng bảo vệ quyền lợi hợp pháp và chính đáng của thanh niên.
ường học là các hoạt động thi đua học tập, nghiên cứu khoa học với nội dung " Học tập tốt,
rèn luyện tốt". Tuy nhiên, việc cụ thể hoá các nội dung của phong trào"Sáng tạo trẻ"," Bốn
mới " chưa thực sự phù hợp trong từng đối tượng thanh niên; tính bền vững của phong trào
chưa cao; một số địa phương còn lúng túng hoặc mang tính hình thức trong chỉ đạo thực
hiện, chưa thực sự tạo được động lực để huy động thanh niên tham gia phong trào.
- Với mục tiêu phát huy tinh thần lao động sáng tạo và vai trò tiền phong gương mẫu
của thanh niên trong lao động với năng suất cao hơn, chất lượng tốt hơn và hiệu quả thiết
thực hơn. Động viên thanh niên tích cực tham gia các chương trình phát triển kinh tế- xã hội
của địa phương và cả nước, Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX thống nhất triển khai trong
đoàn viên thanh niên cả nước nội dung Xung kích lao động sáng tạo, phát triển kinh tế - xã
hội.
2.1.2. Nội dung và biện pháp cụ thể.
* Nội dung: (Đề nghị nghiên cứu Văn kiện Đại hội Đoàn IX).
* Biện pháp.
- Triển khai rộng khắp phong trào " Tuổi trẻ sáng tạo "trong thanh thiếu nhi. Tổ chức
Festival tuổi trẻ sáng tạo cấp tỉnh và toàn quốc 5 năm 2 lần; cấp huyện tổ chức hàng năm
cho các khối đối tượng với mục tiêu ở đâu có đoàn viên và hoạt động Đoàn, ở đó có hoạt
động sáng tạo. Cụ thể:
+ Trong trường học: đề xuất ý tưởng sáng tạo, sáng kiến đổi mới nội dung phương
pháp dạy và học, nâng cao năng lực nghiên cứu và thực hành.
+ Trong các cơ quan hành chính, công sở, nhà máy xí nghiệp: nghiên cứu sáng kiến
trong quản lý, xây dựng phong cách, tác phong công nghiệp, cải tiến kỹ thuật, nâng cao chất
lượng sản phẩm, dịch vụ.
+ Trong đô thị: đề xuất sáng kiến xây dựng và quản lý đô thị, xây dựng nếp sống văn
minh đô thị.
+ Trong nông nghiệp và nông thôn: xung kích ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và
công nghệ vào sản xuất và đời sống.
+ Trong lực lượng vũ trang: nghiên cứu phát huy sáng kiến trong huấn luyện, bảo
quản, sử dụng trang thiết bị.
- Triển khai chương trình Hỗ trợ sáng kiến, ý tưởng sáng tạo của thanh thiếu niên:
thanh niên và tham gia giải quyết những vấn đề bức xúc của cộng đồng, Đại hội Đoàn toàn
quốc lần thứ IX thống nhất triển khai trong đoàn viên, thanh niên cả nước nội dung Xung
kích, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng.
2.2.2. Nội dung và biện pháp cụ thể:
* Nội dung (Đề nghị nghiên cứu Văn kiện Đại hội Đoàn IX ).
* Biện pháp:
- Xây dựng các chương trình và đội hình tình nguyện tập trung vào giải quyết những
vấn đề bức xúc của cộng đồng; vào công tác xoá đói, giảm nghèo, sức khoẻ cộng đồng,
nâng cao dân trí, tình nguyện chi viện các công trình trọng điểm quốc gia, tham gia bảo vệ
môi trường, phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tai.
+ Đa dạng hoá các hình thức tình nguyện: cấp cơ sở nên thường xuyên tổ chức các
hoạt động tình nguyện tại chỗ, tình nguyện ngắn hạn. Cấp huyện trở lên có thể tổ chức các
hoạt động tình nguyện trung hạn và dài hạn, các đội hình chuyên. Trong đó hình thức tình
nguyện thường xuyên và các đội hình chuyên đóng vai trò chủ đạo.
+ Tổ chức các đội hình tình nguyện của HSSV thường xuyên tham gia xây dựng môi
trường giáo dục ở trong và ngoài nhà trường và tham gia các đội hình tình nguyện chuyên.
Vận động HSSV tốt nghiệp tham gia tình nguyện dài hạn phát triển kinh tế - xã hội miền
núi, hải đảo;
+ Trong phát triển nông nghiệp, nông thôn: tổ chức các đội hình thường xuyên và đột
xuất tham gia xoá đói, giảm nghèo; phòng chống dịch bệnh, thiên tai; chuyển giao tiến bộ
KHKT. Tham gia dài hạn các chương trình, dự án phát triển hạ tầng và kinh tế- xã hội nông
thôn.
+ Trong công nghiệp, dịch vụ và các cơ quan hành chính: tổ chức thường xuyên các
“Ngày thứ bẩy tình nguyện“, đảm nhận các nhiệm vụ khó khăn, đột xuất, các việc mới, việc
khó trong nhiệm vụ chuyên môn và sản xuất, kinh doanh.
18
+ Trong khu vực đô thị: đăng ký đảm nhận thường xuyên các “Tuyến đường ATGT
thanh niên”, “Ngõ phố văn minh”. Tổ chức tốt các hoạt động truyền thông về dân số- sức
khoẻ- môi trường, các đội hình tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng.
- Các cấp bộ Đoàn triển khai thực hiện tốt việc đăng ký, lựa chọn lực lượng tham gia
- Triển khai cuộc vận động “Nghĩa tình biên giới, hải đảo”, chương trình “Vì các
chiến sĩ nơi biên giới, hải đảo” cuộc vận động “Đền ơn đáp nghĩa”, làm tốt công tác hậu
phương quân đội, góp phần giáo dục ý thức trách nhiệm và phát huy vai trò của tuổi trẻ
tham gia bảo vệ Tổ quốc. Gắn nhiệm vụ bảo vệ quốc phòng an ninh với nâng cao dân trí,
xoá đói giảm nghèo, xây dựng thế trận an ninh nhân dân, quốc phòng toàn dân, nhất là khu
vực Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ. Tổ chức các hoạt động kết nghĩa, đỡ đầu, chi viện
cho các đơn vị, địa phương nơi biên giới, hải đảo.
- Tổ chức phong trào “Thanh niên Quân đội thi đua rèn đức, luyện tài, xung kích,
sáng tạo, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” trong thanh niên Quân đội; phong trào “ Tuổi trẻ
công an nhân dân học tập, thực hiện 6 điều Bác Hồ dạy - xung kích, sáng tạo, tình nguyện
lập công vì an ninh tổ quốc ” trong thanh niên Công an. Phát huy vai trò nòng cốt của thanh
niên quân đội, công an trên mặt trận đấu tranh phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội, giữ gìn
TTATXH.
19
- Tổ chức và triển khai phong trào đoàn kết 3 lực lượng: thanh niên lực lượng vũ
trang, thanh niên trong các nhà trường, thanh niên trên địa bàn dân cư. Phát huy vai trò
nòng cốt, xung kích của thanh niên lực lượng vũ trang trên địa bàn đóng quân và trên đường
hành quân dã ngoại thông qua các mô hình làm công tác dân vận, tham gia xoá đói giảm
nghèo, xoá mù chữ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, tham gia củng cố tổ chức Đoàn, Hội trên
địa bàn.
- Hàng năm tham gia động viên thanh niên lên đường nhập ngũ đảm bảo chỉ tiêu và
chất lượng. Phối hợp tổ chức thăm hỏi, động viên thanh niên tại ngũ. Có các hoạt động đón
thanh niên xuất ngũ trở về địa phương; phối hợp với các cấp các ngành tổ chức hướng
nghiệp, dạy nghề và giới thiệu việc làm cho bộ đội, công an xuất ngũ. Thành lập các chi hội
Cựu quân nhân, các CLB Đồng đội để tập hợp, giúp đỡ thanh niên hoàn thành NVQS. Phát
huy vai trò nòng cốt của thanh niên hoàn thành NVQS ở địa phương trong các hoạt động
Đoàn, Hội.
- Tổ chức các đội hình thanh niên xung kích an ninh, thanh niên tự quản ở nhà máy,
công sở, trường học, địa bàn dân cư tham gia giữ gìn trật tự trị an, an toàn giao thông,
phòng chống cháy nổ, tội phạm và tệ nạn xã hội, giáo dục và cảm hoá thanh thiếu niên
- Vận động đoàn viên, thanh niên học tập và ứng dụng công nghệ thông tin vào công
tác chuyên môn, đề xuất các giải pháp cải cách hành chính, các mô hình quản lý hành chính
20
và bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu quả. Tạo điều kiện cho thanh niên và nhân dân có cơ
hội tiếp cận, tìm hiểu hệ thống hành chính nhà nước.
- Vận động công chức trẻ xung kích, sáng tạo trong xây dựng văn minh công sở, đề
xuất sáng kiến cải tiến quy trình quản lý và xử lý công việc, thực hành tiết kiệm, chống lãng
phí, tình nguyện làm thêm ngày, thêm giờ; tình nguyện tư vấn, hướng dẫn, giúp đỡ nhân
dân giải quyết các thủ tục hành chính.
+ Trong cơ quan hành chính tập trung xây dựng mô hình “ Công sở văn minh”; cán
bộ công chức trẻ và ĐVTN đăng ký đảm nhận và tham mưu cải tiến các khâu trong quá
trình giải quyết thủ tục hành chính theo phương châm nhanh, gọn, hiệu quả.
+ Trong các doanh nghiệp, ĐVTN tham gia xây dựng “Văn hoá doanh nghiệp”; “Văn
minh thương mại”, “Doanh nghiệp thân thiện”
+Phát huy vai trò xung kích của thanh niên và tổ chức Đoàn trong đấu tranh phòng,
chống tham nhũng, lãng phí.
- Tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tham gia xây dựng và giám sát việc thực hiện
các chính sách của Nhà nước; đề xuất sửa đổi, bổ sung những chính sách, pháp luật bất cập,
không còn phù hợp.
- Xây dựng các chuyên đề cải cách hành chính trong tổ chức Đoàn các cấp về lề lối
làm việc; về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, rõ chức năng, nhiệm vụ; về phương pháp đi
cơ sở và tiếp xúc với ĐVTN; về ban hành văn bản, văn hoá hội họp....
- Đảm nhận các công trình thanh niên, đề tài, sáng kiến cải cách hành chính. Tổ chức
các hoạt động biểu dương, tôn vinh cán bộ, công chức trẻ giỏi, những tập thể, cá nhân có
sáng kiến trong cải cách hành chính.
2.5 Xung kích trong hội nhập kinh tế quốc tế.
2.5.1. Kết quả đạt được của nhiệm kỳ 2002 - 2007.
- Hoạt động xung kích hội nhập kinh tế quốc tế trong thanh niên nói chung và của
thanh niên Doanh nghiệp trẻ Việt Nam được quan tâm, đẩy mạnh thông qua các hoạt động
của các cấp bộ Đoàn, Hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam như: hoạt động xúc tiến, quảng bá
thông qua sinh hoạt chuyên đề.
- Xây dựng và triển khai chương trình doanh nhân trẻ đi đầu trong hội nhập kinh tế
quốc tế thông qua các hoạt động hợp tác doanh nghiệp, xây dựng và quảng bá thương hiệu,
trao đổi thông tin thị trường.
- Tham mưu cho Đảng, Nhà nước chính sách hỗ trợ, khuyến khích thanh niên hội
nhập kinh tế quốc tế, chính sách thu hút và sử dụng tài năng trẻ trong và ngoài nước; chính
sách đào tạo lãnh đạo trẻ.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
3.1. Cấp Trung ư ơng:
- Tiếp tục nghiên cứu đề xuất với Chính phủ ban hành các cơ chế, chính sách và các
chương trình, dự án tạo nguồn lực hỗ trợ thanh niên xung kích lao động sáng tạo, phát triển
kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc .
- Đánh giá kết quả các chương trình, nghị quyết liên tịch đã ký kết với các Bộ, ngành;
điều chỉnh các nội dung phối hợp trong thời gian tới với phương châm thiết thực, hiệu quả,
phù hợp với khả năng và điều kiện thực hiện của cơ sở.
- Thường xuyên theo dõi, đánh giá, sơ tổng kết và nhân rộng các mô hình điển hình
tiên tiến, đổi mới các hình thức biểu dương khen thưởng các tập thể, cá nhân thực hiện tốt
phong trào.
3.2. Cấp địa phương:
- Căn cứ vào tình hình, điều kiện thực tế của từng địa phương, đơn vị, Đoàn Thanh
niên các cấp xây dựng chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn
quốc lần thứ IX ở cấp mình để tổ chức thực hiện.
- Chủ động xây dựng các mô hình, các chương trình dự án phù hợp với điều kiện địa
phương và khả năng tổ chức thực hiện. Thường xuyên kiểm tra, đánh giá, phát hiện biểu d-
ương những mô hình, cách làm hiệu quả.
Tài liệu tham khảo
-----------
1. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ X.
2. Tổng quan tình hình Thanh niên Việt Nam giai đoạn 2002 - 2007.
3. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ IX.
những lợi ích cụ thể; đồng thời từ những lợi ích mà con người có thêm những nhu cầu mới,
tạo động lực để hành động và sáng tạo những giá trị mới.
- Phân loại nhu cầu:
Các loại nhu cầu khác nhau không tồn tại đơn lẻ, tách rời mà nằm trong mối quan hệ
ràng buộc, phụ thuộc và tương tác lẫn nhau. Chúng tạo thành một hệ thống nhu cầu. Hệ
thống nhu cầu được phân loại trên cơ sở của nhiều tiêu chí khác nhau:
+ Theo tính chất: Có nhu cầu tự nhiên (mang tính bẩm sinh như: nhu cầu ăn, ở, mặc,
an toàn tính mạng...) và nhu cầu xã hội (những nhu cầu do cuộc sống xã hội tạo nên như:
nhu cầu học tập, sáng tạo nghệ thuật, làm chính trị...).
+ Theo đối tượng thoả mãn nhu cầu: Có nhu cầu vật chất (ăn mặc, mua sắm các tiện
nghi cá nhân và gia đình...) và nhu cầu tinh thần (giao tiếp, thưởng thức nghệ thuật, vui chơi
giải trí...).
+ Theo lĩnh vực hoạt động: Có nhu cầu kinh tế, nhu cầu chính trị, nhu cầu văn hoá,
nhu cầu giáo dục, nhu cầu tâm linh...
+ Theo phương thức sử dụng sản phẩm của xã hội: Có nhu cầu sản xuất và nhu cầu
tiêu dùng.
+ Theo mức độ cấp thiết phải đáp ứng: Có nhu cầu tuyệt đối (nhu cầu thiết yếu bảo
đảm sự tồn tại của con người như ăn no, mặc ấm, đồ dùng đầy đủ...) và nhu cầu tương đối
(những nhu cầu được nâng cao về mặt chất lượng: ăn ngon, mặc đẹp, đồ dùng tốt...).
+ Theo nhóm xã hội: Có thể phân chia nhu cầu theo nhóm tuổi (nhu cầu của trẻ em,
nhu cầu của thanh niên, nhu cầu của người già...); theo nhóm nghề nghiệp (nhu cầu của
nhóm nông dân, công nhân, trí thức...); theo khu vực cư trú (nhu cầu của dân cư thành thị,
nhu cầu của dân cư nông thôn...)...
23
2. Nhu cầu và lợi ích là động lực cho sự phát triển của thanh niên; Đáp ứng nhu cầu,
lợi ích của thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực của tổ chức Đoàn:
2.1. Nhu cầu và lợi ích là động lực cho sự phát triển của thanh niên:
- Như đã nhận định ở trên, nhu cầu là động lực, là nguồn gốc mọi hành động của con
người. Đối với thanh niên, lớp người mới trưởng thành, có đầy đủ sức khoẻ, tri thức, giàu
tiềm năng và nhiều khát vọng thì hơn ai hết, họ là những người có nhu cầu rất đa dạng,
hướng, hỗ trợ, tạo động lực khuyến khích thanh niên vươn lên thoả mãn những nhu cầu của
mình, góp phần phát triển cá nhân và xã hội.
- Bên cạnh đó, có thể nhìn nhận và khẳng định việc đáp ứng nhu cầu, lợi ích chính
đáng của thanh niên là động lực quan trọng để xây dựng Đoàn vững mạnh cả về tư tưởng, tổ
chức và hành động. Vì chỉ khi Đoàn đáp ứng tốt những nhu cầu, lợi ích của thanh niên,
thanh niên sẽ chủ động tham gia và gắn bó với tổ chức Đoàn nhiều hơn, tự nguyện hơn,
điều đó cũng có nghĩa là tổ chức Đoàn sẽ ngày càng lớn mạnh trên một nền tảng vững chắc.
Vấn đề là ở chỗ làm sao để động lực đó phải thực chất, mạnh mẽ và có cơ sở bảo đảm để
thực hiện; đồng thời tổ chức Đoàn và thanh niên phải gặp nhau, hỗ trợ lẫn nhau để việc đáp
ứng nhu cầu, lợi ích của thanh niên trở thành động lực chung cho sự phát triển của chính
thanh niên và của tổ chức Đoàn.
3. Những nhu cầu và lợi ích cơ bản của thanh niên trong giai đoạn hiện nay.
24
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế nước nhà, mức sống, thu nhập của đại bộ
phận người dân đang ngày càng nâng cao. Các nhu cầu của thanh niên ngày càng đa dạng,
đặc biệt là nhu cầu vui chơi, giải trí, giao tiếp, hưởng thụ văn hoá. Thanh niên cũng thể hiện
xu hướng tích cực, chủ động trong lựa chọn các phương thức thoả mãn nhu cầu của mình.
Kết quả điều tra quốc gia về vị thành niên và thanh niên Việt Nam năm 2003, khi
được hỏi về ước vọng trong tương lai, gần một nửa (49,5%) số thanh niên được hỏi trả lời
việc làm là ước vọng đầu tiên; ước vọng muốn có thu nhập ổn định, có gia đình hạnh phúc,
làm cha mẹ, cống hiến cho đất nước... là những lựa chọn ưu tiên cao. Cũng trong kết quả
điều tra quốc gia về vị thành niên và thanh niên Việt Nam năm 2003 cho thấy thế hệ trẻ
mong muốn Đảng, Nhà nước tăng cường khả năng tiếp cận của thanh niên với cơ hội việc
làm, giáo dục và chăm sóc sức khoẻ, các dịch vụ vui chơi giải trí...
Từ những nhận định trên cùng với việc đúc kết từ thực tiễn triển khai công tác Đoàn
và phong trào thanh thiếu nhi những năm qua, có thể khẳng định những nhu cầu, lợi ích cơ
bản của thanh niên trong giai đoạn hiện nay là:
+ Nhu cầu về học tập nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, nghề nghiệp, học tập
tin học, ngoại ngữ.
+ Nhu cầu có việc làm phù hợp, được làm đúng nghề đào tạo hoặc tự tạo việc làm, có
thành nghĩa vụ.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©