HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ TUYỂN SINH VÀO LỚP 10
NĂM HỌC 2008-2009
HƯỚNG DẪN CHUNG
1. Bài làm đáp ứng các yêu cầu cao của việc tuyển sinh: nắm vững kiến thức và
kĩ năng; có khả năng diễn đạt ; không mắc những lỗi thông thường; chữ viết
dễ đọc.
2. Bài làm phải thực hiện đúng các yêu cầu của đề, không mở rộng, không lạc
hướng, xa đề (VD: sa vào bình chú từ ngữ, viết thành bài văn, viết bài nghị
luận cho cả tác phẩm…)
3. Cho điểm: - Căn cứ vào HDC, khuyến khích, trân trọng các ý hay, mới, các
hình thức diễn đạt sáng tạo; không trừ điểm nếu HS có sai sót.
HƯỚNG DẪN CỤ THỂ
Câu Yêu cầu cần đạt Số điểm
Phần
kiến
thức
chung
Câu 1
a.Các từ hoa hồng, ngân hàng đã có sự thay đổi về nghĩa so
với nghĩa gốc sau khi kết hợp với các từ mới :
-hoa hồng : nét nghĩa chỉ màu sắc của từ “hồng”bị mất hẳn,
mang nghĩa mới về chủng loại
-ngân hàng: không còn nghĩa “là nơi giữ tiền, và vàng bạc,
đá quý..” mang nghĩa mới “nơi lưu giữ thông tin, dữ liệu liên
quan đến thi cử”
b.Từ “trắng” trong câu trên mất hẳn nghĩa gốc chỉ màu sắc,
mang nghĩa mới: “không có gì.”
0,25
0,25
0,5
Câu 2

bằng ba chữ Tài”.
+Tu tâm, hướng thiện là phẩm chất quý báu của con người,
là điều mà bất cứ con người ở thời đại nào cũng tu dưỡng để
nâng cao giá trị bản thân, có lợi cho mình và không gây hại
cho người khác.
+Trong bối cảnh xã hội đương thời, việc đề cao “Chữ Tâm”
của Nguyễn Du cũng có ý nghĩa gián tiếp lên án xã hội bất
công làm cho cái tài không những không được phát triển mà
có khi trở nên khốn đốn: “Chữ Tài liền với chữ Tai một vần”
Lưu ý: Đây là phần nội dung nâng cao, không có trong các đoạn
trích nhưng vì là câu hỏi phân hoá nên GK cần chấm kĩ cả ý và
lời.
Phần B.
-Ngữ cảnh của câu “Con người ta…”: Thuộc phần cuối của
tác phẩm. Nhĩ dự cảm thấy những ngày cuối đời của mình
đang đến và anh dặn con thay mình sang bên kia sông đặt
chân lên dải đất bên kia sông, nhưng tâm nguyện này không
được thoả mãn. Câu trích này nêu suy nghĩ của Nhĩ khi nhận
ra sự thật trên.
-Ý nghĩa: Một cách giải thích đầy bao dung của Nhĩ về thói
mải chơi của đứa con, nhưng cũng là một nhận xét sâu sắc
của ông về thói thường của con người: người ta ai cũng có
những “cái tôi” khó hiểu, khó từ bỏ. chính vì cái tôi này mà
người ta không bao giờ vươn tới cái tuyệt đích, không bao
giò mãn nguyện. và đôi lúc nó là nguyên nhân nỗi buồn cho
người khác
-Mở rộng: Suy nghĩ này của Nhĩ cũng là một lời tự kiểm
điểm về những “chùng chình, vòng vèo” của chính mình
0,25
0,5

-Nêu vị trí và nội dung trữ tình của đoạn trích
2.Phần thân bài, nêu được:
2.1.Điểm qua hình tượng ánh trăng và nội dung cảm xúc của
khổ thơ đầu và khổ thơ giữa.
2.2.Tập trung nêu bật những tâm sự của nhà thơ Nguyễn
Duy trong hai khổ cuối:
-Hình ảnh vầng trăng xuất hiện trong khung cảnh mới không
còn trong ý niệm(vầng trăng tri kỉ, vầng trăng nghĩa tình) mà
như một nhân vật đối chứng cụ thể, đầy ám ảnh: “Ngửa
mặt…có cái gì rưng rưng”
HS bình chi tiết này
-Trong khoảnh khắc xuất thần ấy, trong tâm trí nhà thơ ùa
dậy bao hình ảnh kỉ niệm của thủơ ấu thơ và của thời trận
mạc.
-Từ hồi ức về quá khứ, nhà thơ như thấy được một ý nghĩa
mới của cuộc sống: tron với đạo lý, thuỷ chung, nghĩa tình
với quê hương là nguồn gôc của mọi giá trị, là một khía cạnh
của hạnh phúc hôm nay.
3.Phần kết bài:
-Nêu được cảm xúc chung của tác phâm
-Đánh giá: sự chân thành có sức thuyết phục của nội dung
trữ tình.
Bài học về truyền thống, đạo lí của lớp trẻ hôm nay.
Những chi tiết khác, tổ GK thống nhất theo chỉ đạo của TT
0,25
0,25
1,0
1,0
0,25
0,25