§ ÔN TẬP NGỮ VĂN THI VÀO 10 §
I.Văn học:
A.Văn học trung đại:
1.Hãy tìm những yếu tố kì ảo trong truyện”Chuyện người con gái Nam
Xương”? Những yếu tố kì ảo nhằm mục đích gì?
TL: -những yếu tố kì ảo trong truyện:
+tin vào cái thiện
+Phan Lang nằm mộng thấy thả rùa
+Đi lạc vào động rùa của Linh Phi -> được đãi yến tiệc gặp Vũ Nương
+Được sứ giả Linh Phi đưa về trần gian
+Vũ Nương hiện ra lung linh huyền ảo.
*Ý nghóa:
+Làm đẹp thêm những nét vốn có của Vũ nương dù đã ở một thế giới
khác nhưng vẫn nghó đến chồng con, vẫn khao khát được phục hồi danh
dự, nhân phẩm.
+Kết thúc câu chuyện một cách có hậu.
+Thể hiện ước mơ ngàn đời của người dân về sự công bằng của cuộc
đời.Người tốt dù trải qua bao oan khuất nhưng cuối cùng vẫn được minh
oan.
2.Qua tác phẩm “Hoàng Lê Nhất Thống Chí”em cảm nhận người anh
hùng Quang Trung-Nguyễn Huệ như thế nào?
TL: +Là 1 người mạnh mẽ hành động quyết đoán.
+Trí tuệ sáng suốt và nhạy bén
+Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng.
+Tài thao lược , dụng binh như thần,hành binh thần tốc.
+Lẫm liệt , oai phong trong chiến trận.
3.Em hãy trình bày những hiểu biết của mình về cuộc đời của Nguyễn Du?
TL:Nguyễn Du(1765-1820) tên chữ là Tố Như ,hiệu là Thanh Hiên ,quê ở
làng Tiên Điền huyện Nghi Xuân,Tỉnh Hà Tónh
-Nguyễn Du sinh trưởng trong một thời đại có nhiều biến động dữ dội:xã
hội phong kiến VN có những khủng hoảng sâu sắc ,phong trào nông dân

được gặp Từ Hải và được người anh hùng giúp nàng báo ân , báo oán.Do
mace lừa quan tổng đốc Hồ Tôn Hiến,Từ hải quy hàng và bò giết, Thúy
Kiều bò làm nhục rồi bò ép gả cho một viên thổ quan. Đau đớn,tủi nhục,
Kiều trầm mình xuống sông Tiền Đường tự vẫn,nhưng được sư Giác
Duyên cứu sống.Về sau Kiều được đoàn tụ với gia đình và gặp lại Kim
Trọng.
6.Hãy nêu giá trò cơ bản của tác phẩm Truyện Kiều?
*Giá trò hiện thực:phản ánh sâu sắc hiện thưc xã hội với cả bộ mặt tàn
bạo của tầng lớp thống trò và số phận những con người bò áp bức đau
khổ,đặc biệt là số phận bi kòch của người phụ nữ.
*Giá trò nhân đạo; thể hiện niềm thong cảm sâu sắc trước nhưng đau khổ
của con người;lên án,tố cáo những thế lực tàn bạo,phi nhân;trân trọng,đề
cao con người từ vẻ đẹp hình thức, phẩm chất đến nhưng ước mơ,khát
vọng chân chính.
*Giá trò nghệ thuật:+Đến Truyện Kiều,tiếng Việt đã đạt cao tới ngôn ngữ
nghệ thuật,không chỉ có chức năng biểu đạt(phản ánh),biểu cảm(thể hiện
cảm xúc)và còn mang chức năng thẩm mỹ(vẻ đẹp của nghệ thuật ngôn
từ).
+Với Truyện Kiều,nghệ thuật tự sự đã có bước phát triển vượt bậc:ngôn
ngữ kể chuyện đã có cả ba hình thức:trực tiếp(lời nhân vật),gián tiếp(lời
tác giả),nửa trực tiếp(lời tác giả nhưng mang suy nghó,giọng điiệu nhân
vật).Nhân vật xuất hiện với cà con người hành động(dáng vẻ bên
ngoài)và con người cảm nghó(đời sống nội tâm bên trong).Nghệ thuật
miêu tả thiên nhiên đa dạng,bên cạnh những bức tranh chân thực,sinh
động là những bức tranh tả cảnh ngụ tình tuyệt bút.
7.Nhân vật Vũ Nương trong truyện “Chuyện người con gái Nam Xương”
được miêu tả trong những hoàn cảnh nào?Trong từng hoàn cảnh,Vũ
Nương đã bộc lộ đức tính nào ?Tóm tắt truyện”Chuyện người con gái
Nam Xương”?
TL:+Khi được cưới về làm vợ,biết chồng hay ghen nên nàng đã giữ gìn

+So với Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân miêu tả Thúy
Kiều trước,Thúy vân sau.Nhưng Nguyễn Du lại miêu tả Thúy Vân trước
rồi mới miêu tả Thúy Kiều để làm nền tôn lên vẻ đẹp về tài năng và
nhan sắc của Kiều(nghệ thuật đòn bẫy).
9.Viết đoạn văn xuôi trình bày các nội dung trong đoạn trích”Kiều báo ân
báo oán”?
Kiều gặp Từ Hải đây là một bước ngoặt quan trọng mở ra trong hành
trình lưu lạc của Kiều.Từ Hải đã đưa Kiều từ một thân phận thấp hèn ,ô
nhục bước lên đòa vò của một quan tòa cầm cán cân công lý để ơn đền
,oán trả.Thúc Sinh là người đã đưa Kiều ra khỏi lầu xanh,cứu nàng thoát
khỏi cảnh đời ô nhục và Thúc Sinh với Kiều cũng có ngày tháng êm
ái”gấm trăm cuốn bạc nghìn cân”.Nhưng Kiều hiểu được nỗi đau khổ của
nàng và thủ phạm gay ra chính là Hoạn Thư và quyết trừng trò Hoạn Thư.
“Vợ chàng quỷ quái tinh ma
Phen này kẻ cắp bà già gặp nhau”
Khi gặp Hoạn Thư ở nơi xử án,giọng điệu của Kiều mỉa mai,đai
nghiến,vẫn chào thưa ,vẫn gọi là tiểu thư.Từ mỉa mai,Kiều lại đai nghiến.
“Đàn bà dễ có mấy tay
Đời xưa mấy mặt,đời này mấy gan
Dễ dàng là thói hồng nhan
Càng cay nghiệt lame càng oan trái nhiều”
Lời nói của Kiều là rất phù hợp,điều đó cho thấy Kiều đã quyết tâm
trừng trò Hoạn Thư.Trước lời nói của Kiều,Hoạn Thư đã hồn lạc phách
xiêu nhưng Hoạn Thư vẫn còn kòp “liệu điều kêu ca”.Đây quả là một con
người khôn ngoan,Hoạn Thư đã tìm cách lí giải để gỡ tội:
“Rằng:Tôi chút phận đàn bà
Ghen tuông thì cũng người ta thường tình”
Từ thế đối lập,Hoạn Thư đã đưa Kiều thành người cùng chung cảnh
ngộ.Từ một đứa ở,Hoạn Thư đã đưa Kiều thành vợ lẻ ,”chồng chung chưa
dễ ai chiều cho ai”.Hoạn Thư còn kể công của mình cho Kiều ra ở quan

tế và sinh động .Tác giả miêu tả nội tâm qua những ý nghó , lời nói , hành
động của ông Hai chứng tỏ Kim Lân am hiểu sâu sắc về nông dân và tinh
thần của họ .
11.Em hãy nêu nét đẹp của Thúy Kiều?
TL: Nguyễn Du miêu tả Kiều có đôi măt mắt như làn thu thủy đến mê
hồn
- Có một vẻ đẹp sắc xảo mặn mà
- Một vẻ đẹp miêu tả không cụ thể làm cho hoa ghen liểu hờn .
- Vẻ đẹp có sức cuốn hút mạnh mẽ làm nghiêng nước nghiêng
thành,không thang bậc nào để đánh giá .
- Tài : cầm ,kì ,thi ,họa và soạn nhạc .
=>Kiều là một mẫu người phụ nữ hoàn hảo,một tuyệt thế giai nhân.Vẻ
đẹp và tài năng của Kiều như dự báo trước cuộc đời.Vì nàng đẹp làm cho
thiên nhiên ghen hờn và có quá nhiều tài năng.
=>Cách miêu tả và giới thiệu của tác giả đã dự báo trước số phận và
cuộc đời của Kiều.
12.Phân tích “Mã Giám Sinh mua Kiều”?
TL:*Chân dung Mã Giám Sinh:
a/Quê quán:Viễn khách mâu thuẫnkhông thậtgian dối
Cũng gần
+Giới thiệu:Hỏi tên rằng…Hỏi quê rằng…
lời lẽ cộc lốc,kém văn hóa.
tên không rõ ràng-hắn vốn ở Lâm Truy,lại nói Lâm Thanhtên gian dối
Hắn đã ngoài 40 tuổi nhưng ăn diện thái quá.
_Hành động:láo nháo,ồn ào ,kém lòch sự.(“ngồi tót sỗ sàng”trònh
thượng ,thô lỗ ,hợm hónh )
Mã Gíam Sinh đến nhà Kiều từ cách giới thiệu hình dáng phong cách bộc
lộ là một tên gian trá ,kém lòch sự và tròch thượng .
b/Mã Giám Sinh đã bộc lộ chân tướng như thế nào qua việc đến nhà Kiều
mua bán :

,cứu Kiều Nguyệt Nga.Nguyệt Nga từ đấy gắn bó suốt đời với Vân
Tiên.Trên đường đến dự khoa thi,Vân Tiên ghé thăm Võ Công,người hứa
sẽ gả Võ Thể Loan cho chàng,rồi gặp nhiều người bạn như Hớn
Minh,Vương Tử Trực ,Trònh Hâm,Bùi Kiệm.Lúc sắp vào trường thi,chàng
nghe tin mẹ mất,liền bỏ thi trở về chòu tang.Dọc đường do khóc mẹ,vân
Tiên bò mù hai mắt,bò Trònh Hâm,rồi cha con Võ Công hãm hại,nhưng được
thần linh và người tốt cứu giúp.Nghe tin Lục Vân Tiên chết,Kiều Nguyệt
Nga thề sẽ thủ tiết suốt đời.Thái sư ép gả Nguyệt Nga cho con trai không
được bèn tâu vua bắt nàng đi cống giặc Ô Qua.Dọc đường,nàng ôm hình
Vân Tiên nhảy xuống sông tự vẫn,sau được Phật Bà Quan Âm cứu
sống.Nàng được Bùi Công nhận làm con nuôi,nhưng Bùi Kiệm ép nàng
làm vợ.Nguyệt Nga bỏ trốn và rừng và được một bà lão dệt vải cưu
mang.Lục Vân Tiên sau này được gặp Hớn Minh và được tiên cho thuốc
,mắt lại sáng,liền trở về thăm cha,viếng mộ mẹ và thăm gia đình Kiều
Nguyệt Nga.Đến khoa thi,chàng đỗ Trạng Nguyên và được nhà vua cử đi
dẹp giặc Ô Qua.Đánh tan giặc,Vân Tiên lạc trong rừng và gặp lại Kiều
Nguyệt Nga.Cuối cùng,chàng về triều,tâu rõ sự tình,kẻ gian bò trừng trò,
người nhân nghóa được đền đáp.Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga từ đấy
sum vầy hạnh phúc.
15/Em hãy nêu phẩm chất của nhân vật Lục Vân Tiên qua hành động đánh
cướp cứu Kiều Nguyệt Nga và cách cư xử với Nguyệt Nga?
TL:Hành đông đánh cướp bộc lộ tính cách anh hùng,tài năng và tấm long
vì nghóa của Lục Vân Tiên.Chàng được giới thiệu là người hào hiệp xả
thân vì nghóa.
+Sau khi đánh tan bọn cướp cứu Kiều Nguyệt Nga,Kiều Nguyệt Nga muốn
đền ơn cho Lục Vân Tiên thì chàng đã nói rõ quan niệm làm việc nghóa
của mình: “Làm ơn há dễ trông người trả ơn
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì”
Thấy việc nghóa mà không làm thì không phải là người anh hùngQua
quan niệm đó ta thấy Lục Vân Tiên bộc lộ tư cách con người chính trực hào

+Thơ:Tác giảTác phẩmNội dung chủ đềĐánh giá chung.
+Truyện:Tác giảTác phẩmNhân vật/Chủ đềĐặc điểm nhân
vật/Nội dung chủ đềĐánh giá chung.
II/ Cách viết thân bài:
-Hoàn cảnh sáng tác
-Tóm tắt truyện thật ngắn gọn hoặc nêu tình huống.
-Chủ đề,tư tưởng.
-Phân tíchĐoạn trích thơ(Đặc điểm nhân vật)
-Nghệ thuật:+sử dụng biện pháp tu từ.
+xây dựng nhân vật có ý nghóa gì.
-So sánh:Tác phẩm với tác phẩm/tác giả với tác giả/nhân vật với
nhân vật/chủ đề với chủ đề.
III/Cách viết thân bài:
-Kết lại toàn bộ vấn đề đã phân tíchNhận xét chung:
+Giá trò của tác giả,của tác phẩm đối với chúng ta.
+Liên hệ với cuộc sống chúng ta như thế nào?Hiểu biết được gì
qua tác giả,tác phẩm.
*18/Em hãy so sánh bút pháp sáng tạo hình ảnh thơ trong một số bài
thơ:”Đồng chí” với “Đoàn thuyền đánh cá” ;”Bài thơ về tiểu đội xe
không kính” và “Ánh trăng”?
TL:-Ở bài thơ “Đồng chí” và “Đoàn thuyền đánh cá” đã sử dụng bút pháp
khác nhau.Bài “Đồng chí” lấy chất hiện thực,những chi tiết chân that của
người lính ở thời kì đầu kháng chiến chống Pháp như:”nước mặn,đồng
chua”;”đất cày lên sỏi đá”,áo rách quần giá,chân không giày.Hình ảnh
“Đầu súng trăng treo”rất đẹp,rất thi vò nhưng cũng rất hiện thực.Ở bài thơ
“Đoàn thuyền đánh cá”,tác giả sử dụng chủ yếu những hình ảnh tượng
trưng, phóng đại thiên nhiên,vũ trụ bao la,kì vó.Những hình ảnh liên
tưởng,tưởng tượng,so sánh,độc đáo:mặt trời xuống biển,mặt trời đội
biển,sóng cài then,đêm sập cửa,buồm trăng.
-Hai bài thơ”Bài thơ về tiểu đội xe không kính” và “nh trăng” cũng sử