BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

PHẠM THỊ THẢO

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH
LỰA CHỌN PHẦN MỀM KẾ TOÁN TẠI CÁC
DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA – TRƯỜNG
HỢP TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số ngành: 60340301

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHAN ĐỨC DŨNG

TP. Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2017


CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

Cán bộ hướng dẫn khoa học : PGS.TS PHAN ĐỨC DŨNG

Luận văn Thạc sĩ được bảo vệ tại Trường Đại học Công nghệ TP. HCM
ngày 23 tháng 04 năm 2017
Thành phần Hội đồng đánh giá Luận văn Thạc sĩ gồm:

TT

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 30 tháng 09 năm 2017

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: PHẠM THỊ THẢO

Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 04/10/1980

Nơi sinh: Bến Tre

Chuyên ngành: Kế toán

MSHV: 1541850044

I- Tên đề tài:
Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán tại các doanh
nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại Thành phố Hồ Chí Minh
II- Nhiệm vụ và nội dung:
Nhiệm vụ của nghiên cứu nhằm giải quyết các vấn đề sau:
- Khái quát tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài từ các nghiên cứu trước
của các tác giả trong và ngoài nước, làm cơ sở lý thuyết và đưa ra mô hình nghiên cứu.
- Xác định các yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán
tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh.
- Thực hiện khảo sát nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố ảnh
hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa –
trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh.
- Đề xuất các giải pháp giúp các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh các phần

LỜI CÁM ƠN
Để hoàn thành chương trình cao học và luận văn tốt nghiệp này, tôi đã nhận được
rất nhiều sự hỗ trợ từ Quý Thầy Cô, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Tôi xin chân thành gởi lời cảm ơn đến:
Thầy PGS.TS Phan Đức Dũng, là người trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo, động viên
tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Nhờ đó tôi đã hiểu và hoàn thành luận văn
này.
Quý Thầy Cô của trường Đại học Công nghệ TP.HCM đã tận tình giảng dạy
truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu, kinh nghiệm thực tiễn sống trong thời gian
tôi học tập tại trường.
Bạn bè, anh chị, chú bác trong các doanh nghiệp mà tôi tiến hành khảo sát đã
nhiệt tình giúp đỡ tôi hoàn thành khảo sát định tính và định lượng.
Gia đình, người thân, đồng nghiệp và các bạn lớp cao học kế toán 15SKT11
trường ĐH Công nghệ TP.HCM đã hỗ trợ cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực
hiện luận văn này.
Mặc dù đã rất cố gắn, song luận văn cũng không thể tránh khỏi những thiếu sót,
rất mong nhận được sự thông cảm và ý kiến đóng góp của Quý Thầy Cô.
Phạm Thị Thảo


iii

TÓM TẮT
Kế toán là công cụ quản lý kinh tế quan trọng cung cấp thông tin hữu ích cho việc
ra các quyết định của nhà quản trị, góp phần vào sự thành bại của doanh nghiệp. Để
đáp ứng được yêu cầu thông tin nhanh chóng, kịp thời, chính xác trong thời đại số hóa
hiện nay của nhà quản trị, việc sử dụng phần mềm kế toán làm công cụ hỗ trợ nhân
viên kế toán là nhu cầu tất yếu, khách quan. Với hơn 97% tổng số doanh nghiệp Việt
Nam hiện nay là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, nắm bắt được điều đó nên các công ty
sản xuất phần mềm kế toán cũng tập trung vào phân khúc thị trường này. Hiện nay,

phần mềm kế toán.
Từ kết quả trên tác giả cũng đề xuất đối với các nhà cung cấp phần mềm kế
toán: Thứ nhất, phải thường xuyên khảo sát để xác định những yêu cầu phần mềm
kế toán của mình cung cấp chưa đáp ứng được khách hàng để tiến hành bổ sung,
nâng cấp; Thứ hai, nâng cao dịch vụ hỗ trợ khách hàng; Thứ ba là phải thường
xuyên cập nhật những thay đổi chính sách thuế và kế toán, tìm hiểu kỹ đặc điểm của
doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ đó cung cấp các phần mềm kế toán phù hợp với đặc
điểm khách hàng; Thứ tư là phải nâng cao chất lượng dịch vụ để tạo uy tín, niềm tin
cho khách hàng hiện tại nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa nhờ tác động truyền miệng tích
cực từ họ đến cộng đồng. Thứ năm là phải luôn tạo được mối quan hệ tốt với khách
hàng để tạo uy tín, niềm tin cho khách hàng, góp phần giữ vững và phát triển thị
trường.


v

ABSTRACT
Accounting is an important economic management tool that provides useful
information for decision makers, contributes to the success of the business. In order
to meet the fast, timely and accurate information requirements of the current digital
age of management, the use of accounting software as a tool to support accountants
is inevitable. More 97% of the total number of Vietnamese enterprises today are
small and medium enterprises, catching up that trend so that accounting software
companies also focus on this market segment. Currently, in the accounting software
market of Vietnam, there are many companies providing accounting software for
small and medium enterprises with a variety of products. What factors affect the
decision to choose accounting software of the business? The question has been
answered by many respondents, but each answer at each stage is very different. So
how is the answer to that question now? Starting from that reason, the author
undertakes the research topic: "Factors influencing the decision to choose


4.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...................................................................3

5.

Phương pháp nghiên cứu.................................................................................4

6.

Ý nghĩa của đề tài ............................................................................................5

7.

Cấu trúc đề tài .................................................................................................5

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ....................................6
1.1. CÁC NGHIÊN CỨU NGOÀI NƯỚC ..........................................................6
1.2. CÁC NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC........................................................10
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .................19
2.1. KHÁI QUÁT VỀ DN NHỎ VÀ VỪA TRONG NỀN KINH TẾ ...............19
2.1.1. Tiêu chuẩn xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam ...............19
2.1.2. Đặc điểm chung của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam ..............19
2.1.3. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam .............................22
2.1.4. Sự phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Hồ Chí Minh thời
gian qua ..............................................................................................................24
2.2. PHẦN MỀM KẾ TOÁN .............................................................................26



3.2.1. Xây dựng thanh đo nháp .......................................................................55
3.2.2. Kết quả thảo luận nhóm ........................................................................58
3.2.3. Thang đo chính thức .............................................................................59
3.3. Mẫu nghiên cứu ...........................................................................................62
3.4. Phương pháp xử lý số liệu ...........................................................................63
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN..............................67
4.1 THỰC TRẠNG LỰA CHỌN PHẦN MỀM KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH
NGHIỆP HIỆN NAY ............................................................................................67
4.2 KẾT QUẢ THỐNG KÊ MÔ TẢ ....................................................................68
4.3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ..............................................................................69
4.3.1 Đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha .............69
4.3.2 Kiểm định nhân tố khám phá EFA ...........................................................71


ix
4.4

KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH VÀ CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU ..........77

4.4.1

Phân tích tương quan ............................................................................77

4.4.2

Xây dựng mô hình nghiên cứu .............................................................78

4.4.3

Phân tích hồi quy bội ............................................................................79

5.2.3 Yếu tố khả năng phần mềm kế toán phù hợp với doanh nghiệp ..............95
5.2.4 Yếu tố những lời nhận xét, tiến cử chuyên nghiệp ...................................95
5.2.5 Yếu tố mối quan hệ giữa nhà cung cấp với doanh nghiệp ........................96
5.3 ĐỊNH HƯỚNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA LỰA CHỌN
PHẦN MỀM KẾ TOÁN PHÙ HỢP .....................................................................96
5.4 HẠN CHẾ NGHIÊN CỨU VÀ CÁC HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
...............................................................................................................................97
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................98


x
PHỤ LỤC 1
PHỤ LỤC 2
PHỤ LỤC 3
PHỤ LỤC 4
PHỤ LỤC 5
PHỤ LỤC 6
PHỤ LỤC 7
PHỤ LỤC 8
PHỤ LỤC 9
PHỤ LỤC 10


xi

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Cty: Công ty
CNTT: Công nghệ thông tin
DN: Doanh nghiệp
DNNVV: Doanh nghiệp nhỏ và vừa

Bảng 4.4: Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA ................................................ 72
Bảng 4.5: KMO and Bertlett’s Test cho nhân tố ý định sử dụng .............................. 74
Bảng 4.6: Kết quả phân tích nhân tố phụ thuộc ........................................................ 74
Bảng 4.7: Bảng tổng hợp kết quả kiểm định thang đo .............................................. 75
Bảng 4. 8: Kết quả phân tích hệ số tương quan Pearson........................................... 77
Bảng 4. 9: Hệ số xác định phù hợp của mô hình ...................................................... 79
Bảng 4.10: Phân tích ANOVA .................................................................................. 80
Bảng 4.11: Kết quả phân tích hồi quy ....................................................................... 80
Bảng 4. 12: Hệ số xác định phù hợp của mô hình .................................................... 82


xiii
Bảng 4.13: Tổng hợp kết quả kiểm định giả thuyết .................................................. 83
Bảng 4. 14: Kiểm định sự đồng nhất của phương sai ............................................... 84
Bảng 4. 15: Kiểm định ANOVA theo các ngành sản xuất kinh doanh .................... 85
Bảng 4. 16: Kiểm định sự đồng nhất của phương sai ............................................... 85
Bảng 4. 17: Kiểm định ANOVA theo vốn kinh doanh ............................................. 86
Bảng 4. 18: Kết quả thống kê mô tả yếu tố chất lượng phần mềm kế toán .............. 86
Bảng 4. 19: Kết quả thống kê mô tả yếu tố dịch vụ hỗ trợ của nhà cung cấp........... 89
Bảng 4. 20: Kết quả thống kê mô tả yếu tố khả năng PMKT phù hợp với DN ........ 90
Bảng 4. 21: Kết quả thống kê mô tả yếu tố những lời nhận xét, tiến cử chuyên
nghiệp ........................................................................................................................ 90
Bảng 4. 22: Kết quả thống kê mô tả yếu tố mối quan hệ giữa nhà cung cấp phần
mềm với doanh nghiệp .............................................................................................. 91
Bảng 4. 23: Tổng hợp giá trị trung bình và hồi quy.................................................. 91


xiv

DANH MỤC CÁC HÌNH

Kế toán là quá trình thu nhập, xử lý, kiểm tra, phân tích và báo cáo các thông
tin kinh tế, tài chính của doanh nghiệp, dưới các thước đo giá trị, hiện vật và thời
gian lao động (Luật kế toán, 2003). Với chức năng thông tin, kiểm tra và giám sát
của mình, kế toán đã trở thành công cụ quản lý kinh tế vô cùng quan trọng. Thông
tin kế toán hữu ích sẽ giúp cho những người sử dụng thông tin có các quyết định
hợp lý và nhanh chóng. Để đạt được mục tiêu cung cấp thông tin phù hợp, nhanh
chóng, chính xác theo các yêu cầu quản lý, đòi hỏi phải tổ chức công tác kế toán
một cách hợp lý và hiệu quả, trong đó có nội dung quan trọng là tổ chức phương
tiện thực hiện công tác kế toán bằng phương pháp thủ công hay bằng phần mềm?
Ngày nay, với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ và công
nghệ thông tin thì máy tính và phần mềm máy tính đã xâm nhập sâu vào tất cả các
lĩnh vực kinh tế - kỹ thuật, và công tác kế toán tại các doanh nghiệp cũng không là
ngoại lệ. Trong thực tiễn, phần mềm phục vụ công tác kế toán đã chứng minh tính
ưu việt của nó hơn việc thực hiện công tác kế toán bằng phương pháp thủ công
truyền thống như nhanh chóng hơn, chính xác hơn, dễ dàng tổng hợp thông tin hơn,
…


2
Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều phần mềm kế toán được cung cấp bởi
nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ phần mềm kế toán với nhiều ưu và nhược điểm khác
nhau như: phần mềm kế toán Misa, phần mềm ACSoft, phần mềm ACMan, Fast
Accounting, KTVN, Unesco, … với chất lượng, giá cả, … của các phần mềm này
cũng khác nhau. Để lựa chọn một phần mềm kế toán cho doanh nghiệp của mình,
các doanh nghiệp luôn đứng trước nhiều lựa chọn và không biết phải chọn cho đơn
vị mình phần mềm nào là phù hợp, vì khi được các nhà cung cấp phần mềm giới
thiệu, với những chiêu trò quảng bá của nhà cung cấp, doanh nghiệp cảm thấy phần
mềm nào cũng đáp ứng cho nhu cầu của mình, và đó là những nhận định đầy cảm
tính. Do dó, vấn đề đặt ra là cần có tiêu chí cụ thể để dựa vào đó doanh nghiệp sẽ
lựa chọn được phần mềm kế toán phù hợp với doanh nghiệp của mình, từ việc phù

doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh”
2. Mục tiêu nghiên cứu
Với tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu trên, nghiên cứu này được thực
hiện nhằm đạt đến các mục tiêu sau:
- Xác định các yếu tổ ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán
tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại Tp.HCM;
- Xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến quyết định lựa chọn PMKT
tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại Tp.HCM
-

Đề xuất các tiêu chí trong việc lựa chọn phần mềm kế toán tại các doanh

nghiệp nhỏ và vừa tại Tp. HCM dựa trên kết quả nghiên cứu.
3. Câu hỏi nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, tác giả đặt ra các câu hỏi nghiên cứu sau:
- Các yếu tố nào ảnh hưởng đến việc lựa chọn phần mềm kế toán trong doanh
nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh?
- Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đó ra sao trong việc lựa chọn phần mềm
kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh?
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa
chọn phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Tp.HM


4
- Đối tượng khảo sát là các cá nhân trực tiếp sử dụng phần mềm kế toán tại các
doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực thành phố Hồ Chí Minh.
- Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu chỉ giới hạn ở các doanh nghiệp nhỏ và vừa
khu vực thành phố Hồ Chí Minh, là khu vực tập trung nhiều doanh nghiệp nhỏ và
vừa nhất Việt Nam, cũng là khu vực kinh tế năng động nhất của quốc gia. Dữ liệu

định lựa chọn phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại
thành phố Hồ Chí Minh.
- Giúp các nhà nghiên cứu có thêm cơ sở dữ liệu về sự lựa chọn phần mềm tại
các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh
- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tài liệu tham khảo giúp cho các doanh
nghiệp sản xuất, kinh doanh phần mềm kế toán tại Việt Nam có thêm sự nhận định
cụ thể về sự đánh giá, cảm nhận của khách hàng đối với sản phẩm phần mềm kế
toán, từ đó giúp cho nhà cung cấp phần mềm kế toán sản xuất phần mềm kế toán
phù hợp với nhu cầu thị trường, làm cơ sở cho việc hoạch định chiến lược cạnh
tranh, tiếp thị, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại nhằm gia tăng năng lực
cạnh tranh không chỉ trong nước mà cạnh tranh với PMKT nước ngoài khi Việt
Nam ngày càng hội nhập quốc tế.
7. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và các phụ lục. Nội dung của luận văn được chia
làm 5 chương như sau:
Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Chương 5: Kết luận và các hàm ý quản trị


6

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1. CÁC NGHIÊN CỨU NGOÀI NƯỚC
- Nghiên cứu của Lapierre, J.. (2000)
Trong nghiên cứu của mình “Customer, perceived valuein industrial contexts”
Lapierre đã tiến hành đo lường giá trị cảm nhận của các doanh nghiệp trong lĩnh
vực công nghệ thông tin với hai yếu tố, đó là Lợi ích và Sự đánh đổi. Với quan

mềm kế toán quốc tế, và kết luận của nhóm đưa ra là các mối quan hệ giữa các đặc
điểm, tính năng và tiêu chí lựa chọn phần mềm tùy thuộc vào quy mô và mức độ
quốc tế hóa. Mối quan hệ giữa các đặc điểm công ty và tiêu chí lựa chọn chung như
hỗ trợ và bảo mật, phần cứng, nền tảng điều hành, tính linh hoạt và chi phí là không
đáng kể. Theo kết quả của nghiên cứu thì đặc điểm công ty chính là yếu tố quan
trọng trong việc lựa chọn và thiết kế phần mềm kế toán quốc tế.
- Nghiên cứu của Abu-Musa Ahmad., (2005)
Trong nghiên cứu “The deteminates of selecting Accounting Software : A
Proposel Model” của Abu-Musa, Ahmad A., mục tiêu nghiên cứu của bài viết là
phát triển một khuôn khổ lý thuyết tích hợp cho các yếu tố quyết định lựa chọn
phần mềm kế toán. Các tiêu chí này sẽ định hướng và giúp doanh nghiệp lựa chọn
phần mềm kế toán phù hợp với doanh nghiệp của mình. Theo nghiên cứu thì có 4
yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán phù hợp đó là : Nhu
cầu người sử dụng, các tính năng phần mềm kế toán, môi trường và cơ sở hạ tầng
công nghệ thông tin, độ tin cậy của nhà cung cấp.
Yếu tố đầu tiên thất thiết phải đạt được là phần mềm kế toán phải đáp ứng
được nhu cầu của người sử dụng. Thứ hai là phải có tính năng của phần mềm kế
toán, theo kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tính năng quan trọng trong việc lựa
chọn phần mềm kế toán phù hợp là khả năng tùy biến và tự động lập báo cáo tài
chính, ngoài ra cũng cần xem xét các tính năng như : cấu trúc tài khoản kế toán, tính
năng web và thương mại điện tử, ngoại tệ, hỗ trợ cơ sở dữ liệu, các module, giá cả,
tính bảo mật, ... Thứ ba là môi trường và cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin. Đầu


8
tiên công ty sẽ tìm sản phẩm phần mềm đáp ứng với nhu cầu của doanh nghiệp, sau
đó sẽ tìm những phần cứng tốt nhất để chạy phần mềm, nếu hệ thống thiết bị của
doanh nghiệp đang sử dụng không tương thích với phần mềm đã chọn thì doanh
nghiệp có thể nâng cấp hệ thống thiết bị dựa trên các yêu cầu khả năng tương thích
hệ thống phần mềm mới. Yếu tố cuối cùng là độ tin cậy của nhà cung cấp, do một