BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
HUỲNH ĐÔNG CƯỜNG
HUỲNH ĐÔNG CƯỜNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC
CẠNH TRANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN
TƯ VẤN ĐẦU TƯ THIẾT KẾ - XÂY DỰNG
ĐÔNG CƯỜNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Quản trị Kinh
KHÓA
doanh Mã số ngành: 60340102
TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 8 năm
2016
CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. TRƯƠNG QUANG DŨNG
(Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị và chữ
ký)
Phản biện 2
4
TS. Trần Anh Minh
Ủy viên
5
TS. Lê Quang Hùng
Ủy viên, Thư ký
Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn sau khi Luận văn đã
được sửa chữa (nếu có)
Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn
TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM CỘNG HÕA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
PHÕNG QLKH – ĐTSĐH
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày tháng năm 2016
NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: Huỳnh Đông Cường
Giới tính: Nam
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi về Một số giải
pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Thiết kế
Xây dựng Đông Cường.
Nội dung của luận văn này chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình
nghiên cứu nào.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã
được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Học viên thực hiện Luận văn
(Ký và ghi rõ họ tên)
HUỲNH ĐÔNG CƯỜNG
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian thực hiện luận văn tốt nghiệp, tôi đã nhận được nhiều sự
giúp đỡ của các thầy cô giáo, bạn bè và gia đình. Xin được bày tỏ sự trân trọng và
lòng biết ơn sâu sắc đối với sự giúp đỡ này.
Lời đầu tiên xin được cảm ơn thầy cô giáo của khoa Quản trị kinh doanh
trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh đã nhiệt tình giảng dạy và
giúp đỡ cho tôi trong suốt khoá học. Đặc biệt, tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn
đến thầy TS.Trương Quang Dũng , người đã tận tình hướng dẫn tôi thực hiện
luận văn này. Tôi cũng xin gởi lời cảm ơn đến các bạn cùng khoá học và các anh
chị khóa trước đã chia sẻ, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện nghiên cứu.
Tôi cũng chân thành cảm ơn các anh chị đồng nghiệp đã tạo điều kiện thuận
lợi cung cấp các tài liệu quý báu để tôi hoàn thành luận văn này.
Cuối cùng, tôi xin được trân trọng cảm ơn gia đình đã luôn động viên, giúp
đỡ, là hậu phương vững chắc cho tôi trong những năm tháng học tập đã qua.
4
ABSTRACT
Researching about competition strategy in the field of construction is not a
new issue. However, up to now there has not been any comprehensive and
sufficient research at Dong Cuong Co., Ltd. Therefore, the author has chosen the
topic “Some solutions to enhance the competitiveness of Dong Cuong C o., Ltd” to
be the master’s thesis with an aim of: Determining the elements that constitute
competitiveness in the field of construction, specifically consultation on
construction design investment; Analyzing, assessing the competitiveness facts of
Dong Cuong Co., Ltd; Finding out effective solutions to enhance the
competitiveness of Dong Cuong Co., Ltd.
From analysis facts, the author has found that human resources, finance,
equipment and technology, research and development capacity, marketing
capacity and administration capacity are the elements that affect the
competitiveness of the enterprise. From the analysis findings, the competitiveness
of Dong Cuong Co., Ltd is fair at 3.8719 points out of 5 -point benchmark, lower
than that of APL Co., Ltd and higher that of Hoa Dat JSC.
From analysis facts, the author has given practical solutions to help the
company develop in the new situation.
5
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... I
LỜI
CẢM
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...........................................................................2
4. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................................2
5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài.....................................................................................3
6. Bố cục của luận văn ................................................................................................3
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰCCẠNH
TRANH ......................................................................................................................4
1.1. Khái quát về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh .................................................4
1.1.1 Khái niệm cạnh tranh .........................................................................................4
1.1.2. Vai trò và ý nghĩa của cạnh tranh .....................................................................5
1.1.3.
Lợi
thế
cạnh
.............................................................................................7
1.1.4.
Khái
niệm
năng
.........................................................................8
lực
tranh
cạnh
tranh
1.1.5. Tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực cạnh tranh.................................11
1.2. Các yếu tố cấu
1.2.5.
Thương
hiệu
và
.......................................................18
của
uy
sản
tín
phẩm
của
và
doanh
dịch
vụ
nghiệp
7
1.2.6. Năng lực nghiên cứu và phát triển ..................................................................20
1.2.7. Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu................................................................21
2.3.1.7. Hoạt động nghiên cứu – phát triển ...............................................................43
2.3.1.8. Hoạt động thông tin......................................................................................44
2.3.1.9. Năng lực lãnh đạo và quản lý.......................................................................45
2.3.2. Đánh giá các yếu tố môi trường nội bộ của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư
Thiết kế Xây dựng Đông Cường ...............................................................................46
2.4. Thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Thiết kế
Xây dựng Đông Cường và các đối thủ cạnh tranh ....................................................48
2.4.1. Thiết kế khảo sát năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư
Thiết kế Xây dựng Đông Cường với đối thủ cạnh tranh...........................................49
2.4.1.1. Giới thiệu về các đối thủ cạnh tranh.............................................................49
2.4.1.2. Xây dựng thang đo năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực tư vấn đầu tư thiết
kế xây dựng ...............................................................................................................50
2.4.1.3. Xác định mẫu nghiên cứu và Phương pháp xử lý dữ liệu ............................52
2.4.2. Thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Thiết kế
Xây dựng Đông Cường với các đối thủ cạnh tranh ..................................................53
2.4.2.1. Nguồn nhân lực ............................................................................................53
2.4.2.2. Tài chính.......................................................................................................54
2.4.2.3. Trình độ trang thiết bị và công nghệ ............................................................56
2.4.2.4. Năng lực nghiên cứu và phát triển ...............................................................59
2.4.2.5. Năng lực Marketing......................................................................................62
2.4.2.6. Năng lực quản trị doanh nghiệp ...................................................................65
2.4.3. Đánh giá năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Thiết kế
Xây dựng Đông Cường qua ma trận hình ảnh cạnh tranh ........................................67
2.4.4. Đánh giá tình hình hoạt động trong lĩnh vực xây dựng của Công ty trong
những năm qua. .........................................................................................................69
2.4.4.1. Những thành tựu công ty đạt được...............................................................69
2.4.4.2. Những hạn chế của công ty ..........................................................................70
2.5. Tóm tắt chương 2 ...............................................................................................71
: Ma trận hình ảnh cạnh tranh (Company Profile Matrix – CPM)
KTTT
: Kinh tế thị trường
TNHH
: Trách nhiệm hữu hạn
TP.HCM
: Thành phố Hồ Chí Minh
10
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Khung đánh giá ma trận đánh giá các yếu tố nội bộ doanh nghiệp (IFE) 24
Bảng 1.2: Khung đánh giá các năng lực cạnh tranh ..................................................26
Bảng 2.1: Kết quả hoạt động kinh doanh và tài sản của Công ty Cổ phần Tư vấn
Đầu tư Thiết kế Xây dựng Đông Cường ...................................................................35
Bảng 2.2: Trình độ lao động của công ty ..................................................................36
Bảng 2.3: Chỉ tiêu thanh toán 2012-2015 của Công ty Cổ Phần Tư Vấn Đầu Tư
Thiết kế Xây dựng Đông Cường ...............................................................................38
Bảng 2.4 Bảng tổng hợp máy móc, thiết bị thi công.................................................40
Bảng 2.5: Ma trận các yếu tố bên trong (IFE) tại Công ty Cổ phần tư vấn Đầu tư
Thiết kế Xây dựng Đông Cường ...............................................................................47
Bảng 2.6: Bảng đánh giá nguồn nhân lực của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Thiết
kế xây dựng Đông
MỞ ĐẦU
1. Sự cần thiết của đề tài
Đất nước ta đang xây dựng nền kinh tế thị trường (KTTT) định hướng xã hội
chủ nghĩa, cùng với việc tham gia sâu rộng vào kinh tế quốc tế đã đưa đến những
thách thức không nhỏ trong cạnh tranh đối với nhiều ngành nghề kinh doanh cũng
như nhiều doanh nghiệp trong nước.
Quy luật cạnh tranh sẽ khiến những doanh nghiệp yếu kém bị đào thải trong
nền KTTT đầy khốc liệt. Các doanh nghiệp chỉ có thể đứng vững và phát triển nếu
có khả năng cạnh tranh tốt. Chính vì vậy, doanh nghiệp phải không ngừng nâng
cao năng lực cạnh tranh của mình để đáp ứng các nhu cầu thực tế, tuân theo quy
luật cạnh tranh cũng như phục vụ lợi ích của doanh nghiệp. Công ty Cổ phần Tư
vấn Đầu tư Thiết kế Xây dựng Đông Cường được thành lập ngày 8/12/2006 có
năng lực chuyên môn về thiết kế, thi công xây dựng, công trình dân dụng và công
nghiệp.
Trong điều kiện kinh tế khó khăn như hiện nay thì mức độ cạnh tranh trong
ngành thiết kế và xây dựng đang ngày càng gay gắt. Thị phần đã bị chia sẻ với
nhiều doanh nghiệp khác. Nhiều doanh nghiệp nhà nước cũng như tư nhân khác
cũng bắt đầu đăng ký thêm ngành nghề kinh doanh để tham gia vào hoạt động
thiết kế và xây dựng mà trước đây chỉ một số ít công ty được giao thực hiện. Đồng
thời Công ty cũng đã bộc lộ một số hạn chế trong công tác quản lý và khả năng
cạnh tranh với các doanh nghiệp khác khi tham gia đấu thầu tư vấn thiết kế xây
dựng công trình.
Mặt dù doanh thu của công ty trong 10 năm qua là tăng đều, tuy nhiên với sự
cạnh tranh khốc liệt theo KTTT gia nhập TTP sẽ còn trở nên gay gắt hơn. Công ty
sẽ phải đứng trước nhiều áp lực với nhiều thách thức hơn trước. Để Công ty Cổ
phần Tư vấn Đầu tư Thiết kế Xây dựng Đông Cường có thể tồn tại và phát triển
trong nền KTTT bền lâu thì việc đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh và đề ra
giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Thiết
kế Xây dựng Đông Cường là việc hết sức cần thiết. Xuất phát từ những vấn đề
cứu định lượng.
- Nghiên cứu định lượng: Từ bảng câu hỏi xây dựng được từ nghiên cứu định
tính, nghiên cứu định lượng được sử dụng để phân tích thực trạng năng lực cạnh
tranh của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Thiết kế Xây dựng Đông Cường,
phương pháp thống kê sử dụng là thống kê mô tả. Phiếu khảo sát được phát trực
tiếp tới 2 nhóm đối tượng: Nhóm đối tượng chuyên gia và Nhóm đối tượng khách
hàng.
- Ngoài ra, dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu định lượng còn dựa vào các số
liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư
Thiết kế Xây dựng Đông Cường.
5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Từ kết quả nghiên cứu, tác giả muốn thông tin đến các nhà quản lý biết được
thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Thiết kế Xây
dựng Đông Cường, từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh
của Công ty.
6. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, kết cấu của luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý thuyết về năng lực cạnh tranh
Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu
tư Thiết kế Xây dựng Đông Cường
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ
phần Tư vấn Đầu tư Thiết kế Xây dựng Đông Cường
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC
CẠNH TRANH
1.1. Khái quát về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh
1.1.1 Khái niệm cạnh tranh
phát triển, nâng cao mức sống cho người dân.
Mỗi tác giả có một khái niệm khác nhau về cạnh tranh nhưng các khái niệm
này đều tập trung một ý tưởng: Cạnh tranh là sự ganh đua giữa các chủ thể kinh
doanh cùng một loại sản phẩm hàng hóa và cùng tiêu thụ trên một thị trường để
đạt được mục đích cuối cùng là tối đa hóa lợi nhuận.
Từ đó, có thể thấy được rằng những đặc trưng cơ bản của cạnh tranh: Một
là, cạnh tranh là hiện tượng xã hội diễn ra giữa các chủ thể kinh doanh. Hai
là, về mặt hình thức, cạnh tranh là sự ganh đua, sự kình địch giữa các
doanh nghiệp. Nói cách khác, cạnh tranh suy cho cùng là phương thức giải quyết
mâu thuẫn về lợi ích tiềm năng giữa các nhà kinh doanh với vai trò quyết định của
người tiêu dùng.
Ba là, mục đích của các doanh nghiệp tham gia cạnh tranh là cùng tranh
giành thị trường mua hoặc bán sản phẩm.
1.1.2. Vai trò và ý nghĩa của cạnh tranh
Cạnh tranh là một trong những đặc trưng cơ bản, một xu thế tất yếu khách
quan trong nền kinh tế thị trường và là động lực phát triển của nền kinh tế thị
trường. Đối với các doanh nghiệp, cạnh tranh luôn là con dao hai lưỡi. Một mặt nó
đào thải không thương tiếc các doanh nghiệp có mức chi phí cao, sản phẩm có
chất lượng kém. Mặt khác, nó buộc tất cả các doanh nghiệp phải không ngừng
phấn đấu để giảm chi phí, hoàn thiện giá trị sử dụng của sản phẩm, dịch vụ đồng
thời tổ chức tốt khâu tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ để tồn tại và phát triển trên thị
trường. Do vậy, cạnh tranh đã buộc các doanh nghiệp phải tăng cường năng lực
cạnh tranh của mình, đồng thời thay đổi mối tương quan về thế và lực để tạo ra
các ưu thế trong cạnh tranh. Do vậy, cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường có vai
trò tích cực:
Thứ nhất, đối với các chủ thể sản xuất kinh doanh, cạnh tranh tạo áp lực
buộc họ phải thường xuyên tìm tòi sáng tạo, cải tiến phương pháp sản xuất và tổ
chức quản lý kinh doanh, đổi mới công nghệ, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật,
nhà kinh doanh nào cũng biết, song lại không biết lúc nào và ở đâu mình sẽ mất
hoàn toàn đồng vốn ấy. Mặt trái của cạnh tranh còn thể hiện ở những điểm sau:
Thứ nhất, cạnh tranh tất yếu dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp yếu sẽ bị
phá sản, gây nên tổn thất chung cho tổng thể nền kinh tế. Mặt khác, sự phá sản của
các doanh nghiệp sẽ dẫn đến hàng loạt người lao động bị thất nghiệp, gây ra gánh
nặng lớn cho xã hội, buộc Nhà nước phải tăng trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ việc
làm…Bên cạnh đó, nó còn làm nảy sinh nhiều tệ nạn xã hội khác.
Thứ hai, cạnh tranh tự do tạo nên một thị trường sôi động, nhưng ngược lại
cũng dễ dàng gây nên một tình trạng lộn xộn, gây rối loạn nền kinh tế xã hội. Điều
này dễ dàng dẫn đến tình trạng để đạt được mục đích một số nhà kinh doanh có
thể bất chấp mọi thủ đoạn “phi kinh tế”, “phi đạo đức kinh doanh”, bất chấp pháp
luật và đạo đức xã hội để đánh bại đối phương bằng mọi giá, gây hậu quả lớn về
mặt kinh tế - xã hội.
1.1.3. Lợi thế cạnh tranh
Theo tác giả Nguyễn Hữu Lam thì lợi thế cạnh tranh là những năng lực phân
biệt của công ty, trong đó những năng lực phân biệt này được khách hàng xem
trọng, đánh giá cao vì nó tạo ra giá trị cao cho khách hàng (Nguyễn Hữu Lam và
cộng sự, 2011).
Vậy lợi thế cạnh tranh là những năng lực phân biệt của doanh nghiệp được
thị trường đánh giá cao, qua đó doanh nghiệp tạo ra được sự vượt trội so với các
đối thủ cạnh tranh khác trong ngành, trong đó năng lực phân biệt là điểm mạnh
của doanh nghiệp so với các doanh nghiệp khác.
Lợi thế cạnh tranh xuất phát chủ yếu từ giá trị mà doanh nghiệp có thể tạo ra
cho khách hàng, lợi thế đó có thể ở dưới dạng giá cả thấp hơn đối thủ cạnh tranh
(trong khi lợi ích cho người mua là tương đương) hoặc cung cấp những lợi ích
vượt trội so với đối thủ khiến người mua chấp nhận thanh toán một mức giá cao
hơn (Michael E. Porter, 1985).
Để tồn tại trong môi trường cạnh tranh, công ty phải tạo ra được lợi thế cạnh
thế cạnh tranh và có năng suất so sánh giữa các ngành cùng loại.
- Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: Khả năng cạnh tranh của doanh
nghiệp là khả năng duy trì và mở rộng thị phần, khả năng tổ chức, quản trị kinh
doanh, 10 áp dụng công nghệ tiên tiến, hạ thấp chi phí sản xuất nhằm thu được lợi
nhuận cao hơn cho doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh trong nước và nước
ngoài (Tuấn Sơn, 2006).
- Năng lực cạnh tranh của sản phẩm: là khả năng sản phẩm đó tiêu thụ được
nhanh và nhiều so với những sản phẩm cùng loại trên thị trường. Năng lực cạnh
tranh của sản phẩm phụ thuộc vào chất lượng, giá cả, tốc độ cung cấp, dịch vụ đi
kèm uy tín của người bán, thương hiệu, quảng cáo, điều kiện mua hàng…( Tuấn
Sơn 2006)
Năng lực cạnh tranh quốc gia có thể mở đường cho doanh nghiệp khai thác
điểm mạnh của mình, nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp. Ngược lại,
năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được nâng cao sẽ góp phần quan trọng vào
việc bảo đảm tính bền vững của năng lực cạnh tranh quốc gia. Một nền kinh tế có
năng lực cạnh tranh quốc gia cao đòi hỏi phải có nhiều doanh nghiệp có năng lực
cạnh tranh cao.
Tương tự, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thể hiện qua năng lực cạnh
tranh của các sản phẩm và dịch vụ mà doanh nghiệp kinh doanh. Trong phạm vi
nghiên cứu của luận văn này, tác giả tập trung vào khái niệm năng lực cạnh tranh
của doanh nghiệp. Đây là một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi nhưng cho đến nay
vẫn còn tồn tại nhiều định nghĩa khác nhau về năng lực cạnh tranh (hay còn gọi là
sức cạnh tranh, khả năng cạnh tranh) của doanh nghiệp. Mỗi định nghĩa đứng trên
những góc độ tiếp cận khác nhau.
Theo Nguyễn Văn Thanh (2003), năng lực canh tranh là khả năng của một
công ty tồn tại trong kinh doanh và đạt được một số kết quả mong muốn dưới
dạng lợi nhuận, giá cả, lợi tức hoặc chất lượng sản phẩm cũng như năng lực của
nó để khai thác các cơ hội thị trường hiện tại và làm nảy sinh các thị trường mới.