BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

LÊ VĂN TÚ PHƯƠNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản trị kinh
doanh Mã số ngành: 60340102

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 06 năm
2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

LÊ VĂN TÚ PHƯƠNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản trị kinh
doanh Mã số ngành: 60340102

PGS. TS. Nguyễn Phú Tụ
TS. Lê Quang Hùng
TS. Nguyễn Hải Quang
TS. Võ Tấn Phong
TS. Hoàng Trung Kiên

Chức danh Hội đồng
Chủ tịch
Phản biện 1
Phản biện 2
Ủy viên
Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã
được sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
PHÒNG QLKH – ĐTSĐH
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 11 tháng 06 năm 2016


NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: Lê Văn Tú Phương

Giới tính: Nam

Ngày, tháng, năm sinh: 12/04/1983

IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 11/06/2016
V- Cán bộ hướng dẫn: PGS. TS. Bùi Lê Hà

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH

(Họ tên và chữ ký)

(Họ tên và chữ ký)


i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết
quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn
gốc.
Học viên thực hiện Luận văn
(Ký và ghi rõ họ tên)


ii

LỜI CÁM ƠN
Được sự phân công của Khoa Sau Đại học - Trường Đại Học Công Nghệ

Ngoài ra, luận văn còn sử dụng các bảng biểu, biểu đồ, các công cụ để phân
tích thực trạng và đánh giá tổng quát về tình hình nghiên cứu.
Việc thu thập số liệu của luận văn theo hướng nguồn dữ liệu nội bộ của đơn vị
thực tập, dữ liệu ngoại vi (nguồn từ sách báo, tài liệu của các cơ quan nghiên cứu,
thông tin thương mại, phương tiện truyền thông, thông tin từ các tổ chức, hiệp hội
ngành nghề,…)
Cuối cùng, luận văn đề ra các giải pháp và kiến nghị nhằm năng cao năng lực
cạnh tranh của SCB trong thời điểm hiện tại cũng như trong tương lai.


4

ABSTRACT

This thesis is done in order to:
Raised the issues related to competitiveness and enhance the competitiveness
of Saigon Commercial Bank based on the evaluation criteria competitiveness
compared with other banks as of equity, efficiency business, product and service
quality.
Issues relating to the general operating environment of the banking industry in
order to have the best overview and as the basis for comparison.
The thesis mainly uses the method of comparison (between banks) for analysis
and evaluation.
In addition, the thesis also uses the tables, charts, tools for situational analysis
and overall assessment of the studied situation.
The data collection of thesis toward internal sources of data collection units,
offsite data (from books, newspapers and documents of the research agencies,
commercial information, media, information from organizations and professional
associations, ...)
Finally, the thesis proposed solutions and recommendations to improve the

1.2.2.2 Khách hàng ...................................................................................................... 14
1.2.2.3 Nhà cung cấp ................................................................................................... 15
1.2.2.4 Đối thủ tiềm năng ............................................................................................ 15
1.2.2.5 Sức ép sản phẩm thay thế ................................................................................ 16
1.2.3 Môi trường bên trong ......................................................................................... 16


6

1.2.3.1 Nguồn nhân lực ............................................................................................... 16
1.2.3.2 Nguồn lực vật chất .......................................................................................... 17
1.2.3.3 Nguồn lực tài chính ......................................................................................... 17
1.2.3.4 Tổ chức ............................................................................................................ 18
1.2.3.5 Kinh nghiệm .................................................................................................... 18
1.3 Một số công cụ đo lường năng lực cạnh tranh ...................................................... 19
1.3.1 Ma trận các yếu tố ngoại vi (EFE) .................................................................... 19
1.3.2 Ma trận các yếu tố nội bộ (IFE) ......................................................................... 21
1.3.3 Ma trận hình ảnh cạnh tranh ............................................................................... 23
1.3.4 Ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - đe dọa (SWOT) ................................ 24
Tóm tắt Chương 1 ........................................................................................................ 25
Chương 2: Phân tích, đánh giá năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Sài Gòn .. 26
2.1 Giới thiệu Ngân hàng TMCP Sài Gòn .................................................................. 26
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển ......................................................................... 26
2.1.2 Sơ đồ tổ chức ...................................................................................................... 27
2.1.3 Mạng lưới hoạt động .......................................................................................... 29
2.1.4 Thành tích đạt được ............................................................................................ 29
2.2 Thực trạng kinh doanh của SCB ........................................................................... 30
2.2.1 Hệ thống sản phẩm dịch vụ ................................................................................ 30
2.2.1.1 Khách hàng cá nhân ........................................................................................ 30
2.2.1.2 Khách hàng tổ chức ......................................................................................... 30

2.3.5.2 Khuyết điểm .................................................................................................... 53
Tóm tắt Chương 2 ........................................................................................................ 53
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của SCB ......................... 54
3.1 Mục tiêu và định hướng phát triển của SCB ......................................................... 54
3.1.1 Định hướng ......................................................................................................... 54
3.1.2 Mục tiêu ............................................................................................................. 54
3.2 Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của SCB ..................................... 56
3.2.1 Hoạt động kinh doanh ........................................................................................ 56
3.2.2 Giữ vững và gia tăng thị phần ............................................................................ 57
3.2.3 Nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ ............................................................. 59
3.2.4 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ................................................................. 60


8

3.2.5 Nâng cao năng lực quản trị rủi ro ....................................................................... 64
3.2.6 Phát triển hệ thống công nghệ ............................................................................ 62
3.2.7 Kênh phân phối .................................................................................................. 65
3.2.8 Các giải pháp khác ............................................................................................. 65
3.3 Một số kiến nghị .................................................................................................... 65
3.3.1 Kiến nghị đối với SCB ....................................................................................... 65
3.3.2 Kiến nghị đối với Chính Phủ và NHNN ............................................................ 67
Tóm tắt Chương 3 ........................................................................................................ 69
Kết luận ........................................................................................................................ 70
Tài liệu tham khảo ........................................................................................................ 76
Phụ lục 01
Phụ lục 02


9

COF

Cost on Funds

CTG

Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam

ĐHCĐ

Đại hội cổ đông DPRRTD

Dự phòng rủi ro tín dụng EAB
Ngân hàng TMCP Đông Á
EIB

Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam

GPbank

Ngân hàng TMCP Dầu khí toàn cầu

GTCG

Giấy tờ có giá

HDB

Ngân hàng TMCP Phát triển Nhà TP.HCM



TMNN

Ngân hàng TMNN NHTM

Ngân hàng thương mại NIM
Thu nhập lãi cận biên
OCB

Ngân hàng TMCP Phương Đông

Oceanbank

Ngân hàng TMCP Đại Dương

PGbank

Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex

PNB

Ngân hàng TMCP Phương Nam

ROA

Tỷ suất sinh lời trên TTS ROE

Tỷ suất sinh lời trên VCSH Seabank
Ngân hàng TMCP Đông Nam Á
SGB


TPCP

Tái phiếu Chính phủ

TSCD

Tài sản cố định


11

TSCSL

Tài sản có sinh lời

TT1

Thị trường 1

TT2

Thị trường 2

TTS

Tổng tài sản

VAB



xii
DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1.1: Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter .......................................... 7
Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức .............................................................................................. 28


xiii

DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1: Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài của một Công ty ............................ 20
Bảng 1.2: Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong của một Công ty .............................. 22
Bảng 2.1: So sánh hoạt động của SCB tính đến 30/09/2015 ....................................... 37
Bảng 2.2: Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài ........................................................ 41
Bảng 2.3: Một số chỉ số quy mô năng lực tài chính ..................................................... 42
Bảng 2.4: Ma trận các yếu tố bên trong (Ma trận IFE) ............................................... 48
Bảng 2.5: Ma trận hình ảnh cạnh tranh của SCB với STB và EIB .............................. 49
Bảng 2.6: Ma trận SWOT ............................................................................................ 50


1


2

MỞ ĐẦU
1. Giới thiệu:
1.1 Đặt vấn đề:
Trong bối cảnh kinh tế thế giới phục hồi chậm sau giai đoạn suy thoái toàn cầu
đã tác động không nhỏ đến sự phát triển kinh tế Việt Nam trong những năm vừa

-

Có những giải pháp để có thể nâng cao được năng lực cạnh tranh của SCB trong
những năm tiếp theo?

2. Mục tiêu, nội dung và phương pháp nghiên cứu:
2.1 Mục tiêu nghiên cứu:
Hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của
NHTM, các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và các tiêu chí đánh giá
năng lực cạnh tranh của một NHTM.
Phân tích và đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của
SCB từ đó đánh giá năng lực cạnh tranh của SCB với các NHTM khác.
Đề ra các giải pháp và kiến nghị nhằm năng cao năng lực cạnh tranh của SCB.
2.2 Đối tượng nghiên cứu:
Các vấn đề liên quan đến năng lực cạnh tranh và nâng cao năng lực cạnh tranh
của Ngân hàng TMCP Sài Gòn, dựa trên các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh
so với các ngân hàng khác như về vốn sở hữu, hiệu quả hoạt động kinh doanh, chất
lượng sản phẩm dịch vụ….
Các vấn đề liên quan đến môi trường hoạt động chung của ngành ngân hàng
nhằm có cái nhìn tổng quan nhất và làm cơ sở để so sánh.
2.3 Phạm vi nghiên cứu:
Không gian: Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB).
Thời gian: Giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020.
2.4 Phương pháp nghiên cứu:
-

Đề tài sử dụng kết hợp cả hai phương pháp định tính kết hợp định lượng.

-


Bố cục của Luận Văn gồm 03 Chương chính như sau:
-

Chương 1: Cơ sở lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh

-

Chương 2: Phân tích, đánh giá năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Sài
Gòn

-

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của SCB


CHƯƠNG 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH
1.1 Khái niệm cạnh tranh, năng lực cạnh tranh:
1.1.1 Cạnh tranh:
Trong nền kinh tế thị trường thì cạnh tranh là một yếu tố không thể thiếu, cạnh
tranh khiến cho các doanh nghiệp phải nỗ lực không ngừng nếu muốn tồn tại và
phát triển. Vậy hiểu về cạnh tranh như thế nào cho đúng?
Trong Thế kỷ XX, nhiều lý thuyết cạnh tranh hiện đại ra đời như lý thuyết của
Micheal Porter, J.B.Barney, P.Krugman…v.v.. Trong đó, phải kể đến lý thuyết “lợi
thế cạnh tranh” của Micheal Porter, ông giải thích hiện tượng khi doanh nghiệp
tham gia cạnh tranh thương mại quốc tế cần phải có “lợi thế cạnh tranh” và “lợi thế
so sánh”. Ông phân tích lợi thế cạnh tranh tức là sức mạnh nội sinh của doanh
nghiệp, của quốc gia, còn lợi thế so sánh là điều kiện tài nguyên thiên nhiên, sức lao
động, môi trường tạo cho doanh nghiệp, quốc gia thuận lợi trong sản xuất cũng
nhưng trong thương mại. Ông cho rằng lợi thế cạnh tranh và lợi thế so sánh có quan

tranh trong hoạt động trên cùng một lĩnh vực, cùng một thị trường.
Trên cơ sở các so sánh đó, muốn tạo nên năng lực cạnh tranh, đòi hỏi doanh
nghiệp phải tạo ra và có được các lợi thế cạnh tranh cho riêng mình. Nhờ lợi thế,
doanh nghiệp có thể thỏa mãn tốt hơn các đòi hỏi của khách hàng mục tiêu cũng
như lôi kéo được khách hàng của đối tác cạnh tranh. (Lê Công Hoa, 2006)
Thực tế cho thấy, không một doanh nghiệp nào có khả năng thỏa mãn đầy đủ tất
cả những yêu cầu của khách hàng. Thường thì doanh nghiệp có lợi thế về mặt này
và có hạn chế về mặt khác. Vấn đề cơ bản là, doanh nghiệp phải nhận biết được
điều này và cố gắng phát huy tốt những điểm mạnh mà mình có để đáp ứng tốt nhất
những yêu cầu của khách hàng. Những điểm mạnh và điểm yếu bên trong doanh
nghiệp được biểu hiện thông qua các hoạt động chủ yếu của doanh nghiệp như
marketing, tài chính, sản xuất, cộng nghệ, quản trị, hệ thống thông tin,…


Như vậy, có thể thấy, khái niệm năng lực cạnh tranh là một khái niệm động,
được cấu thành bởi nhiều yếu tố và chịu sự tác động của cả môi trường vi mô và vĩ
mô. Một sản phẩm có thể năm nay được đánh giá là có năng lực cạnh tranh, nhưng
năm sau, hoặc năm sau nữa lại không còn có khả năng cạnh tranh nếu không giữ
được các yếu tố lợi thế.
1.1.3 Lợi thế cạnh tranh:
Lợi thế cạnh tranh là sở hữu của những giá trị đặc thù, có thể sử dụng được để
“nắm bắt cơ hội”, để kinh doanh có lãi. Khi nói đến lợi thế cạnh tranh, là nói đến lợi
thế mà một doanh nghiệp, một quốc gia đang có và có thể có, so với các đối thủ
cạnh tranh của họ. Lợi thế cạnh tranh là một khái niệm vừa có tính vi mô (cho
doanh nghiệp), vừa có tính vĩ mô (ở cấp quốc gia).
Lợi thế cạnh tranh còn được hiểu như là các đặc điểm hay các biến số của sản
phẩm hoặc nhãn hiệu, mà nhờ có chúng Doanh nghiệp tạo ra một số tính trội hơn,
ưu việt hơn so với những người cạnh tranh trực tiếp.
Theo quan điểm của Michael Porter, doanh nghiệp chỉ tập trung vào hai mục
tiêu tăng trưởng và đa dạng hóa sản phẩm, chiến lược đó không đảm bảo sự thành