MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục chính trị nói chung và cho lực lượng dân quân tự vệ nói
riêng là một hình thức, một hoạt động cơ bản của công tác tư tưởng - văn
hoá và công tác huấn luyện tại các cơ quan, đơn vị, địa phương. Là nội
dung, biện pháp quan trọng của hoạt động CTĐ, CTCT trong Quân đội
nhân dân Việt Nam. Với chức năng, nhiệm vụ chủ yếu là trang bị kiến thức,
nâng cao nhận thức, định hướng tư tưởng chính trị và hướng dẫn hành động
cách mạng, góp phần bồi dưỡng, hình thành và phát triển những phẩm chất
nhân cách và năng lực hoạt động thực tiễn của lực lượng DQTV, nên giáo
dục chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ là nhiệm vụ quan trọng, thường
xuyên ở từng cơ quan, đơn vị, địa phương.
Trước yêu cầu của tình hình mới, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
XHCN hiện nay, với phương hướng xây dựng quân đội cách mạng, chính
quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh toàn
diện, trong đó xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị làm cơ sở nâng cao chất
lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu đòi hỏi phải nâng cao hơn nữa chất lượng
giáo dục chính trị cho lực lượng vũng trang nói chung, lực lượng dân quân tự vệ ở
tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu nói riêng. Đặc biệt, trước những âm mưu thủ đoạn chống
phá ác liệt của kẻ thù trong giai đoạn hiện nay, với chiến lược rộng lớn và toàn
diện nhằm xoá bỏ CNXH ở nước ta, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động
đã và đang đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hoà bình”, hòng làm suy thoái về
chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên và nhân dân ta; làm
suy yếu tinh thần, tư tưởng của nhân dân, thực hiện “phi chính trị hoá”, tiến tới
làm tan rã và xoá bỏ chế độ XHCN ở Việt Nam đặt ra yêu cầu cần nâng cao hơn
nữa chất lượng GDCT nói chung cho lực lượng DQTV nói riêng trong đó có lực
lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.
Ý thức được vấn đề đó, những năm gần đây chất lượng GDCT cho lực
lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã được các cấp ủy Đảng,
chính quyền địa phương, chính ủy, chính trị viên và người chỉ huy các cấp


2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Công tác giáo dục chính trị, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị và
bồi dưỡng lý luận cho lực lượng DQTV trong quân đội đã được Tổng cục
Chính trị, Bộ Tổng tham mưu, Cục Dân quân tự vệ, và các Học viện, Nhà
trường, các cơ quan, đơn vị và nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu với
nhiều góc độ, cấp độ khác nhau. Tiêu biểu có các công trình:
* Các công trình nghiên cứu về dân quân tự vệ và GDCT cho DQTV
Tổng cục Chính trị (2015), Dân quân tự vệ Việt Nam-lực lượng vô địch
của dân tộc anh hùng, Nxb QĐND; Đỗ Mạnh Hòa (2015), Xây dựng lực
lượng dân quân tự vệ vững mạnh về chính trị trong thời kỳ mới, Nxb QĐND,
H; Đỗ Mạnh Hòa (2011), Nâng cao chất lượng chính trị của lực lượng dân
quân tự vệ hiện nay, Đề tài cấp Viện, Viện KHXHNVQS, HVCT.
Các công trình này đi sâu phân tích vị trí vai trò của lực lượng DQTV
trong thời kỳ mới. Trong đó nhấn mạnh đến yếu tố chính trị và nâng cao chất
lượng chính trị cho lực lượng DQTV, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp
cơ bản nâng cao chất lượng chính trị cho lực lượng DQTV hiện nay.
Các luận văn, luận án, bài báo có các công trình: Nguyễn Trung Thành
(2017), Đảng bộ tỉnh Bình Thuận lãnh đạo xây dựng lực lượng dân quân tự
vệ từ năm 2005 đến 2015, Luận văn thạc sĩ Lịch sử Đảng, HVCT. Nguyễn
Thế Tưởng (2017), Công tác đảng, công tác chính trị trong xây dựng lực
lượng dân quân tự vệ trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay, Luận văn thạc
sĩ xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước, HVCT. Nguyễn Văn Thọ
(2017), Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ trong tình hình mới và công tác
triển khai tại Tổng cục hải quan, Luận văn thạc sĩ xây dựng Đảng và chính
quyền Nhà nước, HVCT. Lê Nguyên Giáp (2017), Vai trò nhân tố chính trị
tinh thần trong thực hiện nhiệm vụ của lực lượng dân quân tự vệ tỉnh Bến
Tre hiện nay, Luận văn thạc sĩ xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước,
HVCT. Bùi Văn Minh (2013), Công tác đảng, công tác chính trị trong xây
dựng lực lượng dân quân tự vệ biển ở tỉnh Kiên Giang hiện nay, Luận văn

Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay.


*Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ một số vấn đề cơ bản về giáo dục chính trị và nâng cao chất
lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
- Đánh giá đúng thực trạng, nguyên nhân và rút ra những kinh nghiệm
nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu trong những năm qua.
- Xác định yêu cầu, đề xuất những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng
giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu
Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà
Rịa - Vũng Tàu
* Phạm vi nghiên cứu
Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà
Rịa - Vũng Tàu hiện nay. Phạm vi khảo sát là các cơ quan, đơn vị, địa phương
thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Các số liệu, tư liệu, khảo
sát thực tế phục vụ cho luận văn được giới hạn từ năm 2013 đến nay.
5. Cơ sở lý luận thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận
Luận văn được nghiên cứu dựa trên lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam;
nghị quyết về xây dựng Đảng; nghị quyết của Quân uỷ Trung ương về công
tác quân sự - quốc phòng địa phương.
* Cơ sở thực tiễn
Là toàn bộ thực trạng công tác giáo dục chính trị ở LLVT tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu hiện nay; Chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân tự
vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu; các báo cáo sơ kết, tổng kết công tác đảng, công
tác chính trị của các cơ quan chức năng, của Phòng chính trị, Bộ Chỉ huy
quân sự tỉnh và các địa phương, các số liệu, tư liệu của tác giả thu thập trong

1.1. Giáo dục chính trị và những vấn đề cơ bản về
nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng dân
quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
1.1.1. Lực lượng dân quân tự vệ và giáo dục chính trị cho lực lượng
Dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
* Khái quát tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Nhân dân Bà Rịa - Vũng Tàu là một cộng đồng dân cư sinh sống trên
địa bàn có vị trí chiến lược về chính trị, kinh tế, QPAN của miền Đông Nam
bộ. Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có rừng núi, trung du, đồng bằng, đô thị và bán
đảo, hải đảo; chiều dài bờ biển là: 205,40 km, dọc theo 5/8 huyện, thành phố
giáp biển là Xuyên Mộc, Long Điền, Đất Đỏ, Vũng Tàu, Côn Đảo. Phần
thềm lục địa của Tỉnh rộng 120.000 km2 diện tích gấp 60 lần đất liền; có đảo
Long Sơn và quần đảo Côn Lôn hay còn gọi là Côn Đảo. Diện tích của tỉnh
gồm 2.123,71 km2, hải đảo là 76,71 km2, có hệ thống đường bộ, đường
sông, sân bay và cảng biển đã kết nối toàn diện với các tỉnh trong nước và
quốc tế, rất thuận lợi cho việc phát triển KT - XH và củng cố QPAN, xây
dựng khu vực phòng thủ vững chắc.
Trong sự nghiệp xây dựng và BVTQ hiện nay, dưới sự lãnh đạo của
Đảng, sự quản lý điều hành của chính phủ, chúng ta đang tập trung phát triển
KT - XH đi đôi với tăng cường QP, AN, củng cố “thế trận lòng dân” vững
chắc. Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong
tình hình mới, tiếp tục khẳng định: BVTQ là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn
dân và toàn quân; sức mạnh BVTQ là sức mạnh tổng hợp của cả nước, bao
gồm sức mạnh trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, của các lực lượng
và suy cho cùng sức mạnh của nhân dân là căn bản nhất. Sức mạnh đó huy


động được đến đâu còn tùy thuộc vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều
hành của Nhà nước, sự đồng lòng, ủng hộ của nhân dân.
Trong những năm đổi mới, cuộc sống của nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng

bàn sẵn sàng huy động nhân lực, tàu thuyền và phương tiện dân sự tham gia
đấu tranh bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền vùng biển, đảo của Tổ quốc.
Thực hiện tốt công tác tuyển quân hàng năm theo chỉ tiêu Quân khu giao đảm
bảo chất lượng cả về số lượng và chất lượng nhập ngũ. Tổ chức huấn luyện
theo đúng Chỉ lệnh huấn luyện hàng năm của Tư lệnh Quân khu và sự hướng
dẫn chỉ đạo của các cơ quan, phòng, ban chức năng trong từng nhiệm vụ của
LLVT địa phương.
Mặt khác, nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có lòng yêu nước và truyền
thống văn hóa gữi nước, giữ biển trong quá trình khai khẩn đất đai và chống
giặc ngoại xâm trên vùng đất mới. Được nuôi dưỡng và thử thách trong kháng
chiến họ có lòng yêu nước và truyền thống cách mạng, từ khi được giác ngộ
đã tuyệt đối tin tưởng và trung thành với sự nghiệp cách mạng. Họ đã xây
dựng hệ thống căn cứ địa cách mạng, nơi đây “Căn cứ Lòng dân” là điểm tựa
vững chắc để giành thắng lợi trong chiến tranh giải phóng. Đặc biệt, đội ngũ
công nhân cao su, công nhân dịch vụ, ngư dân ven biển có “ý thức đoàn kết
đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc trở thành nét đẹp của con người miền
Đông gian lao mà anh dũng”
Tuy nhiên, bên cạnh đó tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũng là một trong những
địa phương khá phức tạp về tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
mà các tầng lớp nhân dân thường xuyên phải đối mặt. Kinh tế phát triển đi đôi
với tội phạm, tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng đang là mối đe dọa đến cuộc
sống yên bình của nhân dân mọi lúc, mọi nơi; “trật tự an toàn xã hội còn diễn
biến phức tạp, vi phạm pháp luật có chiều hướng gia tăng” [56, tr.44] đã tác
động xấu đến lòng tin của nhân dân đối với sự nghiệp xây dựng và BVTQ
trong tình hình mới.
Trải qua hơn 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự
lãnh đạo, chỉ đạo của Thường vụ, Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 7 và sự giúp
đỡ của chính quyền địa phương nơi đóng quân. LLVT tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
đã làm tốt chức năng tham mưu cho cấp ủy, địa phương về công tác quân sự


trang nhân dân của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đặt


dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lí, điều
hành của Chính Phủ và Ủy ban nhân dân các cấp, sự chỉ đạo,
chỉ huy thống nhất của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và sự chỉ
đạo, chỉ huy trực tiếp của cơ quan quân sự địa phương, là lực
lượng bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng và
tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước, làm nòng cốt cùng
toàn dân đánh giặc ở địa phương, cơ sở khi có chiến tranh. Lực
lượng này được tổ chức ở xã, phường, thị trấn gọi là dân quân;
được tổ chức ở cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức
kinh tế, tổ chức chính trị - xã hội gọi là tự vệ.
Trên cơ sở quan niệm dân quân tự vệ nói chung, có thể quan niệm
lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là lực lượng vũ trang
quần chúng không thoát ly sản xuất, công tác, là một thành phần
của lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, đặt
dưới sự lãnh đạo của cấp ủy địa phương, sự quản lí, điều hành
của Ủy ban nhân dân tỉnh, sự quản lý, chỉ huy thống nhất của
Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh và sự chỉ đạo, chỉ huy
trực tiếp của cơ quan quân sự địa phương, là lực lượng bảo vệ
Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng và tài sản của
nhân dân, tài sản của Nhà nước, làm nòng cốt cùng toàn dân
đánh giặc ở các địa phương trên địa bàn tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu
khi có chiến tranh. Lực lượng này được tổ chức ở xã, phường,
thị trấn gọi là dân quân; được tổ chức ở cơ quan nhà nước, đơn
vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị - xã hội gọi là tự vệ.
Chức năng của dân quân tự vệ tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu là lực lượng bảo
vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản
của Nhà nước, huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, làm nòng cốt cùng toàn dân

Mộc tổ chức lực lượng dân quân biển, riêng thành phố Vũng Tàu tổ chức lực lượng
tự vệ biển. Đối với lực lượng dân quân ở các huyện, thành phố thì tổ chức cấp đại


đội dân quân cơ động. Cấp xã, phường, thị trấn tổ chức trung đội dân quân cơ động.
Ngoài ra các binh chủng chiến đấu như: Công binh, pháo binh, hóa học, quân y
được tổ chức cấp trung đội. Lực lượng này tham gia huấn luyện theo chương quy
định của Bộ Tổng tham mưu.
Hoạt động của dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu: Đặt dưới sự lãnh
đạo của cấp ủy Đảng; sự quản lý, điều hành của Ủy ban nhân dân, người đứng đầu
cơ quan, tổ chức; sự chỉ đạo, chỉ huy của Quân khu, cơ quan quân sự cấp tỉnh, cấp
huyện; sự chỉ huy của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã ( phường ), thị trấn, Ban chỉ huy
quân sự cơ quan, tổ chức ở cơ sở đối với lực lượng tự vệ. Dân quân tự vệ khi hoạt
động phải thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quy
định. Hoạt động của dân quân tự vệ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phải gắn với địa bàn
hành chính, cơ sở sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi trách nhiệm được giao; khi
hoạt động ngoài phạm vi quy định, phải được cấp có thẩm quyền quyết định theo
quy định tại Điều 44 Luật Dân quân tự vệ. Thông thường lực lượng dân quân có
nhiệm vụ huấn luyện sẵn sang chiến đấu và chiến đấu tại các xã, phường, thị trấn.
Lực lượng tự vệ có nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu tại các cơ
quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị - xã hội.
* Đặc điểm dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Một là, dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu đều được tuyển chọn
chặt chẽ cả về phẩm chất, đạo đức và năng lực công tác. Hiện nay số lượng
DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là 15.457 đồng chí trong đó dân quân là
11.017 đồng chí, tự vệ là 4.440 đồng chí. Đảng viên trong lực lượng dân quân
tự vệ là 3.825 đồng chí, đoàn viên 8.819 đồng chí. Dân quân tự vệ là nữ 846
đồng chí [Phụ lục 1]. Nhìn chung lực lượng DQTV tỉnh bà Rịa-Vũng Tàu có
cơ cấu hợp lý và có chất lượng tốt.
Về phẩm chất, đạo đức: Đại đa số dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa-Vũng

vào trung bình, mặt khác, họ đều là trụ cột lao động chính trong gia đình,
hoàn cảnh gia đình có nhiều khó khăn cũng ảnh hưởng rất nhiều đến nhận


thức, tu dưỡng, rèn luyện về phẩm chất chính trị và tâm tư, tình cảm, ý thức,
trách nhiệm của họ. Vì vậy, nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng
DQTV phải hết sức linh hoạt, cụ thể, kịp thời. Đặc biệt là phải nắm chắc
diễn biến tư tưởng và các mối quan hệ của họ để có kế hoạch nâng cao chất
lượng GDCT cho phù hợp.
Ba là, mặt khác, một số đồng chí là cán bộ đảng viên và quân nhân xuất ngũ
nên nắm vững những kiến thức cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, quan điểm đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước và có kiến thức
chuyên môn và trình độ nhận thức xã hội, nắm chắc những điều đảng viên không
được làm cũng như vị trí vai trò tiên phong gương mẫu của người cán cán bộ
đảng viên. Hơn nữa, lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, cơ bản nguyên
quán ở miền Trung, miền Bắc, song gia đình chủ yếu sinh sống trên địa bàn tỉnh
Bà Rịa-Vũng Tàu có ảnh hưởng bởi nếp sống văn hoá của người dân Nam Bộ.
Bản thân và gia đình của lực lượng dân quân tự vệ luôn chấp hành nghiêm pháp
luật của Nhà nước, các quy định của pháp luật ở địa phương. Vì vậy thuận lợi
cho quá trình giáo dục nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng dân
quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Tuy vậy, do thành phần xuất thân từ các
địa phương khác nhau phần nào cũng có ảnh hưởng tư tưởng lối sống vùng
miền, trình độ nhận thức không giống nhau, dẫn đến việc giáo dục chính trị cho
lực lượng này cũng có nhiều khó khăn.
Bốn là, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là một tỉnh đa dạng về các thành phần kinh
tế, vừa có sản xuất công nghiệp vừa có nông, lâm, ngư nghiệp, dịch vụ du lịch
… ngay cả hoạt động sản xuất công nghiệp và chế biến hải sản cũng có nhiều
lĩnh vực hoạt động khác nhau. Điều đó, sẽ rất thuận lợi cho lực lượng DQTV
trong công tác, thực hiện các nhiệm vụ được giao và nâng cao chất lượng giáo
dục chính trị cho họ. Tuy nhiên, lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đa

trị, xây dựng niềm tin cộng sản chủ nghĩa, thay đổi tư duy, định hướng tư
tưởng cho các tầng lớp nhân dân giúp họ hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Đối


với thanh thiếu niên giáo dục chính trị được áp dụng ở tất cả các cấp học tại
Việt Nam, dưới các hình thức môn học Giáo dục Công dân từ cấp tiểu học lên
đến cấp trung học phổ thông, các môn lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, đường lối cách mạng
của Đảng Cộng sản Việt Nam…tại tất cả các trường đại học trong cả nước.
Đối với QĐND Việt Nam, “Giáo dục chính trị tại là một nội dung quan
trọng của công tác tư tưởng - văn hoá, một nội dung cơ bản của nhiệm vụ
huấn luyện; là khâu căn bản, trung tâm, có ý nghĩa quyết định hình thành
nhân cách quân nhân, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” và năng lực hoạt động thực
tiễn của người chiến sỹ dân quân tự vệ” [58, tr.07].
Thực chất giáo dục chính trị trong QĐND Viêt Nam là hoạt động
truyền bá lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối
của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ Quân đội, nhiệm
vụ đơn vị, địa phương cho toàn thể cán bộ, chiến sỹ dân quân tự vệ, nhằm xây
dựng thế giới quan, phương pháp luận khoa học, nâng cao nhận thức, ý thức
chính trị, xây dựng niềm tin Cộng sản chủ nghĩa để lực lượng dân quân tự vệ
hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, chức trách được giao, góp phần xây dựng cơ
quan, đơn vị, địa phương vững mạnh toàn diện, góp phần xây dựng QĐND
cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.
Từ những phân tích trên, có thể quan niệm: Giáo dục chính trị
cho lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là hoạt động
nhằm truyền bá những quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách, Pháp
luật của Nhà nước, truyền thống, nhiệm vụ của quân đội,
của địa phương nhằm định hướng tư tưởng và hướng dẫn
hành động, nâng cao nhận thức, trách nhiệm chính trị, ý

giáo dục cụ thể hàng năm phải thực hiện theo Quy chế giáo dục chính trị của
TCCT. Trong đó chú trọng giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách, chủ trương của Đảng, pháp
luật của nhà nước, kỷ luật quân đội, quy định của tổ chức, đơn vị, địa


phương; giáo dục tình hình, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ bảo vệ Tổ
quốc XHCN, nhiệm vụ của lực lượng vũ trang tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu,
giáo dục cho lực lượng DQTV hiểu rõ bản chất, âm mưu và thủ đoạn của
các thế lực thù địch chống phá cách mạng Việt Nam, từ đó nâng cao tinh
thần cảnh giác cách mạng, tinh thần yêu nước XHCN, phát huy bản sắc
văn hóa dân tộc, lịch sử, truyền thống của Đảng, của giai cấp, của quân
đội, của đơn vị và địa phương; giáo dục những chuẩn mực về phẩm chất
chính trị, đạo đức lối sống; đồng thời trang bị những kiến thức về kinh tế,
khoa học, văn hoá, xã hội cho lực lượng DQTV. Giáo dục, tuyên truyền về
tình hình kinh tế - xã hội của địa phương, nhiệm vụ và các hoạt động của
lực lượng vũ trang. Giáo dục nhận thức về âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù
đối với cách mạng nước ta, giáo dục nhận thức cho lực lượng DQTV hiểu
biết về đối tượng tác chiến của quân đội, của các đơn vị lực lượng vũ
trang đảm nhiệm trên từng hướng chiến lược.
* Hình thức, biện pháp giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ
ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.
Hình thức giáo dục chính trị cho dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng
Tàu rất đa dạng, phong phú và có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau,
thường xuyên hỗ trợ, bổ sung cho nhau, bao gồm: Học tập chính trị; Sinh hoạt
chính trị tư tưởng; Thông qua hoạt động thực hiện các nhiệm vụ tại địa
phương, huấn luyện, diễn tập và các đợt tập huấn; Sinh hoạt chính trị và văn
hoá ở địa phương và ở các cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội.
Giáo dục chính trị: Là một trong bốn nội dung huấn luyện cơ bản chủ
yếu ở cơ sở. Vì vậy giáo dục chính trị tuân thủ nghiêm ngặt quy trình huấn

đua, hoạt động văn hoá, văn nghệ và các thiết chế văn hoá, thiết chế dân
chủ ở địa phương, cơ quan, các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội để tiến
hành GDCT: Đây vừa là một hình thức giáo dục, vừa là biện pháp gắn
GDCT với hoạt động thực tiễn tại địa phương, cơ quan đơn vị, do vậy, hình
thức này có vai trò rất quan trọng để củng cố kiến thức, định hướng nhận
thức tư tưởng, hướng dẫn hành động cho lực lượng dân quân tự vệ. Nội


dung này gồm nhiều hoạt động phong phú, đang dạng và phát động theo
từng thời điểm, đồng thời kết hợp với việc quán triệt sâu rộng truyền thống,
nhiệm vụ của địa phương; hoặc kết hợp với hình thức lên lớp tập trung, các
đợt sinh hoạt chính trị tư tưởng ở địa phương để thực hiện. Tổ chức tốt
hình thức này sẽ trực tiếp nâng cao ý thức và trách nhiệm chính trị, hình
thành và phát triển những phẩm chất, đạo đức cách mạng cần thiết cho lực
lượng DQTV; thông qua nhiều hoạt động cụ thể sẽ trực tiếp xây dựng và
nâng cao nhận thức trách nhiệm chính trị đối với những nội dung giáo dục
chính trị đối với lực lượng DQTV.
Sinh hoạt chính trị văn hoá ở địa phương: Là hình thức quan trọng,
nhằm thực hiện và phát huy tốt dân chủ ở cơ sở. Sinh hoạt chính trị văn hoá ở
địa phương, cơ quan, các tổ chức chính trị - xã hội thường được tổ chức theo
hàng quý hoặc khi có sự kiện chính trị, theo phương pháp cán bộ chủ chốt,
cấp trên trực tiếp đối thoại với toàn thể lực lượng dân quân tự vệ thuộc quyền
quản lý; lắng nghe tâm tư nguyện vọng và mọi ý kiến đóng góp của dân quân
tự vệ để giải đáp và giải quyết kịp thời giải quyết mọi vướng mắc tư tưởng,
mọi nguyện vọng và quyền lợi chính đáng. Thực hiện tốt hình thức này sẽ
trực tiếp nắm được chất lượng chính trị tư tưởng và nhận thức của lực lượng
DQTV ở mức độ nào để kịp thời có biện pháp điều chỉnh, mặt khác sẽ củng
cố, nâng cao nhận thức và niềm tin chính trị cho lực lượng DQTV ở các cơ
quan, đơn vị và địa phương.
Biện pháp giáo dục chính trị cho dân quân tự vệ rất đa dạng, phong phú,

trị cho lực lượng Dân quân tự vệ theo yêu cầu đặt ra.
* Vai trò giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa
- Vũng Tàu
Thứ nhất, GDCT có vai trò quan trọng trực tiếp đối với việc bồi dưỡng,
nâng cao kiến thức mọi mặt, mà trước hết là nâng cao nhận thức, giác ngộ về
chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Giáo dục chính trị có tác dụng trực tiếp trang bị cho DQTV những
kiến thức chính trị cơ bản, thế giới quan khoa học, phương pháp luận đúng đắn


trong hoạt động thực tiễn. Giúp họ khắc phục những tư tưởng lạc hậu, tiêu cực
trong xã hội, nâng cao giác ngộ chính trị, nhiệt tình cách mạng, tích cực trong
thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Đó cũng chính là cơ sở trực tiếp hình
thành những phẩm chất cần thiết khác như: Tinh thần trách nhiệm đối với sự
nghiệp của Đảng, của nhân dân, tinh thần chiến đấu kiên cường, sẵn sàng xả
thân hi sinh vì Tổ quốc, tính kỷ luật, ý thức chấp hành các chế độ và các quy tắc,
quy định của cơ quan, đơn vị, địa phương, điều lệnh, điều lệ của quân đội. Mặt
khác, thông qua việc giáo dục, truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng và pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ
của lực lượng vũ trang, nhiệm vụ các cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnh
BRVT, những tri thức khoa học về tự nhiên, xã hội; với thế giới quan, phương
pháp luận khoa học cách mạng sẽ giúp DQTV xem xét và giải quyết công việc,
lý giải các sự kiện, các hiện tượng trong đời sống xã hội đúng đắn, từ đó có hành
động phù hợp với chức trách, nhiệm vụ được giao.
Thứ hai, GDCT góp phần xây dựng phẩm chất chính trị cho lực
lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nhằm xây dựng, hình thành
phẩm chất, nhân cách, bản lĩnh chính trị của người DQTV trong giai
đoạn cách mạng mới.
Xây dựng nhân cách người DQTV phải toàn diện, tổng hợp các phẩm
chất và năng lực. Phẩm chất nhân cách người DQTV bao gồm một hệ thống

điểm sai trái, tư tưởng phản động, nhận thức lệch lạc và các biểu hiện hữu
khuynh, tiêu cực khác trong đời sống xã hội ở địa phương.
Thông qua công tác GDCT vừa giúp lực lượng DQTV nhận thức được
sự đúng đắn, khách quan, tính cách mạng, khoa học đối với đường lối, chủ
trương, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước, nhiệm vụ chính trị của
các cơ quan, đơn vị, địa phương đồng thời phân biệt được những biểu hiện
nhận thức sai trái, những luận điệu tuyên truyền xuyên tạc, phản động của
các thế lực thù địch. Định hướng tư tưởng, hướng dẫn lực lượng DQTV biết
cách đấu tranh tư tưởng góp phần làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống


phá của các thế lực thù địch và khắc phục mọi biểu hiện tiêu cực trong sinh
hoạt và trong thực hiện nhiệm vụ.
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt nam XHCN, Đảng ta
và Bác Hồ luôn quan tâm đến công tác GDCT và công tác tư tưởng nói chung;
GDCT cho các đối tượng trong lực lượng vũ trang nói riêng xem đây là vũ khí
sắc bén, là hoạt động xung kích trong cuộc đấu tranh cách mạng và xây dựng
quân đội cách mạng.
Để xây dựng lòng tin của quần chúng trong giáo dục, quan tâm đến
GDCT, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Phải học tập chính trị, quân sự mà
không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại” [39, tr. 217].
Chúng ta đang đẩy mạnh thực hiện hai nhiệm vụ cách mạng là
xây dựng XHCN và bảo vệ Tổ quốc XHCN; đẩy mạnh sự nghiệp CNH,
HĐH đất nước cần phải đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công
tác GDCT cho các đối tượng nói chung và lực lượng dân quân tự vệ ở
tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nói riêng luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng,
kiên định, ý chí quyết tâm cao, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh, bảo vệ Đảng,
Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN.
1.1.2. Những vấn đề cơ bản về chất lượng và nâng cao chất lượng
giáo dục chính trị cho lực lượng Dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu