Giáo án bồi dưỡng đội tuyển - Trường PT DTNT
Câu hỏi 1: Những nơi nào trên trái đất có hiện tượng mặt trời mọc
chính Đông lặn chính Tây?
-Mặt Trời lặn chính Đông mọc chính Tây là một loại chuyển động
biểu kiến diễn ra hàng ngày, đó là hệ quả chuyển động tự quay quanh trục
của Trái Đất.
-Không phải tất cả mọi nơi trên Trái Đất đều quan sát thấy Mặt Trời
mọc chính Đông và lặn chính Tây,
-Khi Mặt Trời mọc chính Đông và lặn chính Tây vào buổi chiều tà
thì lúc giữa trưa (12h) Mặt Trời phải ở đỉnh đầu người quan sát.Vì thế chỉ
trong khu vực có hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh (tia nắng mặt trời tạo
góc nhập xạ bằng 90
0
lúc 12h trưa) thì mới thấy Mặt trời mọc chính Đông
,lặn chính Tây – nghĩa là chỉ trong khu vực nội chí tuyến.
-Tuy nhiên không phải ngày nào các địa điểm trong khu vực nội chí
tuyến đều thấy hiện tượng này, mà chỉ vào đúng ngày tại địa điểm đó có
hiện tượngMặt trời lên thiên đỉnh thì mới thấyMặt trời mọc chính Đông và
lặn chính Tây
-Từ đây, dễ dàng thấy tại xích đạo có hai ngày Mặt Trời mọc chính
Đông và lặn chính Tây- đó là vào ngày xuân phân( 21-3) và thu phân(23-
9)
-ở chí tuyến Bắc hiện tượng này chỉ xảy ra một ngày- đó là ngày hạ
chí( 22-6)
-ở chí tuyến Nam hiện tượng này chỉ xảy ra một ngày- đó là ngày
Đông chí(22- 12)
-Những địa điểm khác trong nội chí tuyến sẽ có hai ngày quan sát
thấy Mặt Trời mọc chính Đông và lặn chính Tây- là hai ngày Mặt Trời lên
thiên đỉnh tại địa điểm đó. Ví dụ:
+ Tại Hà Nội hai ngày Mặt Trời mọc chính Đông và lặn chính
Tây là 26-5 và 18-7 (53 ngày)

2723
=1407
’
)
Ví dụ: Tính ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh trong năm tại TP Cần Thơ
(vĩ độ 10
0
02
’
B
áp dụng cách tính trên ta có:
10
0
02
’
: 15
’
08
”
= 36120
”
:908
”
= 40 ngày (đã làm tròn)
⇒
MT lên thiên đỉnh ở Cần Thơ lần 1 là:
Ngày 21/3 + 40 ngày = ngày 30 tháng 4
Vì từ chí tuyến Bắc về xích đạo cũng là 93 ngày nên ta có
Ngày 23/ 9 – 40 ngày = ngày 14 tháng 08
Câu 2: Làm thế nào để tính được số ngày dài 24 giờ từ vĩ độ 66

0’’’
) – ấn co s – ấn dấu chia- ấn
0,398 – ấn dấu (=) – ấn SHI FT – ấn co s (tương đương với Ar cos) – ấn
dấu nhân – ấn 93 – ấn dấu chia – ấn 45 – ấn dấu cộng – ấn 1 – làm tròn số
là được số ngày dài 24 giờ ( ?)
-ở NBC thực hiện như hướng dẫn và tuân thủ theo công thức.
Câu 7: Cách tính góc nhập xạ:
-Trước hết cần phải nắm được một số kiến thức toán học nhất định,
trong trường hợp này cần nắm chắc các trường hợp bằng nhau của góc
VD: Đồng vị ; so le; đối đỉnh …..
Vì khi làm bài cần phải chứng minh một toạ độ nào đó làm ví dụ, sau
đó các toạ độ khác cho tương tự như trên thì mới đạt điểm tối đa.
Vận dụng công thức tính dưới đây để tính góc nhập xạ một cách
nhanh chóng:
-Nếu cùng bán cầu: 90
0
trừ đi hiệu của hai vĩ độ
Trái đất và các hệ quả chuyển động2
Giáo án bồi dưỡng đội tuyển - Trường PT DTNT
-Nếu khác bán cầu : 90
0
trừ đi tổng hai vĩ độ
Ví dụ: hãy tính góc nhập xạ của Thành phố Cần Thơ vào hai ngày
22/6 và ngày 22/12
+ngày 22/6 (cùng bán cầu)= 90
0
– (23
0
27
’

02
’
= 79
0
58
’
Trái đất và các hệ quả chuyển động3