Trung Quốc: Những đề thi Văn độc đáo
(VietNamNet) - Tất cả các thí sinh thi ĐH, dù là ngành tự nhiên hay xã hội đều phải
thi môn văn. Hầu hết các địa phương đều được chủ động tự ra đề thi, nhưng cũng có
một số tỉnh lại thi chung đề.
Số môn thi đại học của Trung Quốc được khái quát ở dạng 3+X (gồm 3 môn bắt buộc
toán, văn, ngoại ngữ; còn X thì căn cứ vào tình hình của từng địa phương và có thể
được lựa chọn một cách linh hoạt.).
Thang điểm thông thường của Trung Quốc là 100. Nhưng khi thi ĐH thì có sự thay
đổi.
Ở các môn toán, ngoại ngữ, văn, điểm tối đa của mỗi môn là 150; ở môn tổng hợp,
điểm tối đa là 300 (dành cho 3 môn, trung bình mỗi môn 100 điểm.) Như vậy tổng
điểm 6 môn thi ĐH là 750 điểm.
Ở nước này, tất cả các thí sinh thi ĐH, dù là ngành tự nhiên hay xã hội đều phải thi
môn văn. Nếu đọc được các đề thi đại học môn văn, sẽ thấy có nhiều điểm khá lý
thú. Theo quy định của Bộ GD-ĐT Trung Quốc, hầu hết các địa phương đều được chủ
động tự ra đề thi, nhưng cũng có một số tỉnh lại thi chung đề.
Kết cấu bài thi ĐH môn văn thông thường có hai phần.
Phần một thi trắc nghiệm, kiểm tra kiến thức cơ bản, chiếm khoảng 40% tổng số
điểm của bài thi.
Phần này có một câu hỏi đưa ra bốn đáp án, chỉ có một đáp án đúng. Phần này . Đây
là phần kiểm tra các kiến thức cơ bản của thí sinh như việc nắm bắt, sử dụng đúng
thành ngữ, tục ngữ và kiểm tra các lỗi chính tả thường gặp trong viết văn (cách đọc,
cách viết), các dấu chính tả của thí sinh.
Phần hai là bài luận nhằm kiểm tra tính sáng tạo của thí sinh. Đây là phần thí sinh tự
viết bài, không có đáp án cố định. Bài viết của thí sinh đều có giới hạn về số chữ,
thông thường mỗi bài khoảng 800 chữ, bài viết yêu cầu súc tích, ngắn gọn.
Điều đáng chú ý là đề bài của bài viết này ra rất mở, không yêu cầu phân tích tác
phẩm, không yêu cầu học thuộc lòng, thí sinh phải vận dụng những kiến thức tổng
hợp của mình để nói lên những suy nghĩ, trăn trở của mình về cuộc sống, nhân sinh.
Dưới đây, chúng tôi xin giới thiệu đề thi các bài viết trong kì thi đại học ở Trung Quốc
tổ chức đầu tháng 6/2006 vừa qua:

(2) Bước đi và dừng lại là hiện tượng thường gặp trong cuộc sống, nó đã giúp ta có
được những suy nghĩ và liên tưởng về tự nhiên, xã hội, lịch sử, nhân sinh. Hãy lấy
chủ đề “Bước đi và dừng lại” để viết một bài viết 600 chữ.
11. Đề thi tỉnh Liêu Ninh: Lấy “Đôi vai” làm chủ đề và viết một bài viết dài 800 chữ.
Hệ quả từ cách ra đề: Thực dụng và sáng tạo
Đề thi văn không nên chỉ dừng lại ở việc đánh giá điểm số mà qua đó giáo viên, nhà
trường có thể nắm bắt được khả năng tư duy, cách suy nghĩ của thế hệ trẻ. Một điều
quan trọng hơn để học sinh thấy được tầm quan trọng của việc học môn văn là học
tốt văn sẽ có thể giúp ích cho việc diễn đạt các vấn đề của cuộc sống, phục vụ cho
học tập và công tác nghiên cứu của học sinh – dù là ngành tự nhiên hay xã hội sau
này.
Nếu đi tìm hiểu thực tế ở các trường ĐH của Trung Quốc, có thể thấy SV ĐH, kể cả
thí sinh học nhóm ngành tự nhiên đều rất chắc trong việc trình bày và diễn thuyết
vấn đề, dù là văn nói hay văn viết.
Tuy nhiên, cách ra đề thi văn của Trung Quốc rất gắn liền với chương trình môn ngữ
văn của học sinh trong trường phổ thông.
Ở Việt Nam, đang kêu gọi thay đổi cách ra đề thi văn. Nhưng để làm được điều này,
thiết nghĩ, trước hết chúng ta cũng cần phải có những thay đổi phù hợp đối với
chương trình môn văn đang dạy ở các trường phổ thông.
__________________