Chiều tối ( mộ )
____Hồ Chí Minh___
Bài thơ trích trong Nhật ký trong tù .
Hoàn cảnh sáng tác : bài thơ đợc sáng tác trong khoảng 4 tháng đầu ( 1942 ) thời gian Bác bị
cầm tù 4 tháng vô cùng cực khổ.
Bài thơ đợc khởi hứng từ cuối chặng đờn chuyển lao vào lúc chiều tối giữa rừng núi, sau một
ngày bị giả đi vất vả cực nhọc của Hồ Chí Minh.
Phân tích bài thơ .
1. Hai câu đầu : bức tranh thiên nhiên lúc chiều tối .
*Thời gian nghệ thuật : - đợc nói ở nhan đề
- đợc thể hiện ở hình ảnh thơ.
Chim về rừng tìm cây ngủ
Mây lơ lửng trên bầu trời.
đây là dấu hiệu của trời tối
đây là thời gian nghệ thuật muôn thuở gợi nỗi nhớ nhà, nỗi buồn.
* Không gian nghệ thuật:
+ cảnh núi rừng hoang vắng
+ một cánh chim giữa núi rừng
+ một đám mây lẻ loi, côi cút giữa bầu trời.
hình ảnh chất liệu cố điển, thờng gặp trong thơ cổ.
tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi
chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa
- Nhng từ ngữ sáng tạo:
Quyển điệu : chim -> mỏi mệt
Cô vân mạn mạn - đám mây : cô độc, lẻ loi, trôi chậm chậm, uể oải, lơ lửng giữa bầu
trời.
Quyển điệu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không .
Thiên nhiên có hồn, cánh vật, cảnh chiều cô đơn, vắng lặng.
Tác giả sủ dụng bút pháp cổ điện : tả ít gợi nhiều, chỉ vài nét chấm phá mà vẫn ghi lại đợc

không gian vận động từ tối đến sáng, từ tàn lụi đến sự sống, từ cô đơn đến ấm áp tình ngời.
T tởng của nhà thơ từ buồn đến vui, hớng về sự sống, ánh sánh, tơng lai.
đặt bài thơ vào hoàn cảnh sáng tác ta thấy đ ợc :
ý chí nghị lực phi thờng, tinh thần thép ví đại của Hồ Chí Minh
một tấm lòng nhân đạo đến mức quên mình để hớng tới cuộc sống, con ngời của Hố Chí
Minh.
Vẻ đẹp tâm hồn của Bác : bình dị mà vĩ đại .
Nghệ thuật bài thơ : cổ điện mà hiện đại :
+ cổ điện :
-Thể thơ : tứ tuyệt
- điểm nhìn ( trên cao ) , không gian, thời gian.
- cảm hứng về thiên nhiên
- từ mắt ( nhãn từ ), chất liệu, hình ảnh.
- bút pháp : gợi nhiều hơn tả.
+ hiện đại :
- hình tợng thơ vận động
- con ngời là chủ thể, là trung tâm của bức tranh thiên nhiên.
- con ngời làm chủ thiên nhiên
- tinh thần dân chủ ( đề tài giản dị hớng về cuộc sống nhân dân, ngôn ngũ bình dị, con ngời
bình dị ).