LỜI CẢM ƠN!
Chúng em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của của
thầy giáo Vũ Xuân Thủy
Chúng em xin chân thành cảm ơn thầy hiệu trưởng trường Thương Mại. Xin
chân thành cảm ơn các thầy (cô) giáo trong nhà trường đã tạo điều kiện giúp chúng
em thực hiện và giúp đỡ chúng em hoàn thành đề tài này./.
MỤC LỤC
PHẦN IV. KẾT LUẬN
PHẦN I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ THU NHẬP CÔNG
I.1. Khái niệm thu nhập công
Về bản chất, thu nhập công là quá trình Nhà nước sử dụng quyền lực để
huy động một bộ phận của cải xã hội hình thành nên các quỹ tài chính Nhà nước
nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước
Đó là hệ thống các quan hệ kinh tế và phi kinh tế phát sinh trong quá trình
hình thành nên các quỹ tài chính của Nhà nước .
- Những quan hệ kinh tế: là những quan hệ dựa trên cơ sở trao đổi và có sự
hoàn trả.
- Những quan hệ phi kinh tế: là những quan hệ được xây dựng từ nghĩa vụ
công dân và không có sự hoàn trả.
Thu nhập công được xây dựng trên nền tảng kinh tế đó là sự trao đổi giữa
các nghĩa vụ: các tổ chức và cá nhân có nghĩa vụ trích chuyển một phần thu nhập
vào Ngân sách nhà nước để hình thành các quỹ tài chính của Nhà nước đổi lại nhà
nước có nghĩa vụ sử dụng hiệu quả các nguồn thu nhập này.
I.2. Đặc điểm thu nhập công
- Đặc điểm nổi bật nhất của thu nhập công là phần lớn các khoản thu nhập
công được xây dựng trên nền tảng nghĩa vụ công dân, điển hình là thuế. Ngoài ra
thu nhập công còn bao gồm các khoản thu dựa trên cơ sở trao đổi như lệ phí và phí
thuộc ngân sách nhà nước, các khoản thu do thỏa thuận như vay mượn, các khoản
thu do người dân tự nguyện đóng góp chiếm tỷ trọng không đáng kể.
- Các khoản thu không mang tính bồi hoàn trực tiếp: các tổ chức và cá nhân
nộp thuế cho nhà nước không có nghĩa là phải mua một hàng hóa hay dịch vụ nào

mượn…đây là những khoản thu mang tính đối giá( dịch vụ hàng hóa công được
hưởng tương ứng với số tiền phải bỏ ra ) và được xây dựng trên cơ sở thỏa thuận
giữa dân chúng và Chính phủ. Mặc dù chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng cơ cấu thu
Ngân sách nhà nước song đây cũng là khoản thu không thể thiếu.
Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ:
Thu nhập công được chia thành thu trong nước và thu ngoài nước
- Thu trong nước: bao gồm các khoản thu từ thuế, phí và lệ phí, vay trong
nước, cho thuê công sản, khai thác và bán tài nguyên thiên nhiên, thu khác…
Thu trong nước là nguồn nội lực cơ bản giúp Chính phủ xây dựng một ngân
sách nhà nước chủ động, mọi sự dựa dẫm vào bên ngoài đều để lại những hậu quả
lâu dài, nền tài chính chỉ lành mạnh và bền vững khi nguồn thu dựa chủ yếu vào
nội lực của nền kinh tế quốc dân.
- Thu ngoài nước: bao gồm các khoản thu từ đầu tư nước ngoài, viện trợ nước
ngoài, vay nước ngoài
Đây là nguồn ngoại lực giúp đất nước tích tụ và tập trung vốn đầu tư vào
nhiều công trình then chốt từ đó tạo ra những bước chuyển đáng kể trong tiến trình
phát triển.
Căn cứ vào nội dung kinh tế:
Thu nhập công bao gồm các khoản thu không mang nội dung kinh tế và
những khoản thu mang nội dung kinh tế
- Khoản thu không mang nội dung kinh tế: bao gồm thuế, các khoản quyên
góp, viện trợ nước ngoài và thu khác ( thu từ phạt vi cảnh, thanh lý tài sản, quà biếu
tặng…)
Thuế là khoản thu chiếm tỷ trọng lớn được xây dựng trên cơ sở trao đổi nghĩa
vụ giữa công dân và nhà nước, còn quyên góp và viện trợ nước ngoài là những
khoản thu hình thành trên cơ sở tự nguyện nhỏ dần về mặt tỷ trọng. Đây là những
khoản thu không mang tính chất đối ứng với việc thụ hưởng các dịch vụ hàng hóa
công của các chủ thể, tức là không phải cứ nộp vào ngân sách nhà nước nhiều thuế
hay ủng hộ cho chính phủ nhiều…là được hưởng nhiều hàng hóa dịch vụ công hơn
người khác.


Thu nhập công chủ yếu được hình thành từ những giá trị do nền kinh tế tạo
ra, muốn thu nhập công nhiều và bền vững thì chỉ có cách duy nhất là thúc đẩy nền
kinh tế sáng tạo ra ngày càng nhiều giá trị gia tăng chứ không phải là nhà nước
dùng quyền lực ép buộc dân chúng và các tổ chức kinh tế trích chuyển thu nhập
cho mình nhiều hơn.
GDP là cơ sở duy nhất và bền vững nhất của thu nhập công, mối quan hệ giữa
GDP và thu nhập công được mô tả bằng công thức:
Thu nhập công = f (GDP)
Mọi nguồn vay hay viện trợ chỉ đáp ứng nhu cầu tạm thời và đều phải
trích từ thuế để trả, vì vậy chăm lo phát triển kinh tế chính là chăm lo nguồn thu
nhập công trong tương lai.
Tăng trưởng kinh tế có ý nghĩa quyết định đặc biệt tới các nước đang phát
triển. Nó là tiền đề vật chất để giảm bớt tình trạng đói nghèo, giảm khoảng cách tụt
hậu với các nước phát triển, củng cố quốc phòng, an ninh chính trị, tạo niểm tin cho
cộng đồng quốc tế. Tăng trưởng kinh tế tạo điều kiện giải quyết thất nghiệp, tăng
thu nhập và phúc lợi xã hội cho nhân dân. Từ đó tạo đà cho nhà nước thu ngân sách
nhà nước. Của cải xã hội làm ra ngày càng tăng, thu nhập công cũng ngày càng
tăng mà không tăng gánh nặng cho xã hội.
Mặt khác, thu nhập công ngày càng tăng, nhà nước có đủ điều kiện hơn
để đầu tư cho các công trình sự nghiệp, các chương trình phúc lợi xã hội, các cơ sơ
hạ tầng phục vụ phát triển đất nước…Nhân dân được hưởng nhiều lợi ích hơn từ
các công trình công đó. Tạo cơ sở vật chất cho xã hội phát triển. Từ đó, giúp kinh
tế tăng trưởng nhanh hơn, thu nhập công lại được đảm bảo, lại là điều kiện để giúp
kinh tế tăng trưởng nhanh hơn. Đó là mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tương hỗ
nhau, cùng tạo đà cho nhau phát triển. Và ngược lại, nếu nền kinh tế chậm phát
triển, tụt hậu, của cải xã hội tạo ra ít, tình trạng thất nghiệp gia tăng thì sẽ làm giảm
đáng kể thu nhập công. Muốn ổn định kinh tế thì nhà nước lại phải tăng thêm chi
tiêu công, khi mà nguồn thu nhập công không đủ bù đắp các khoản chi tiêu công thì
gây ra tình trạng mất cân đối ngân sách. Tình trạng này càng nghiêm trọng thì sẽ