B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
NGÔ C PHNG
PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NH HNG
N T GIÁ HI OÁI TI VIT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.34.02.01
LUN VN THC S KINH T

II. TNG QUAN V TÌNH HÌNH NGHIểN CU 2
A. Tình hình nghiên cu nc ngoƠi 2
B. Tình hình nghiên cu trong nc 3
III. I TNG, PHε VI NGHIểN CU: 4
IV. εC TIểU, NI DUNG VÀ PHNG PHÁP NGHIểN CU 5
A. εc tiêu ca đ tƠi 5
B. Cơu hi nghiên cu: 5
C. Nhim v nghiên cu 5
D. Phng pháp lun vƠ phng pháp nghiên cu 5
V. NI DUNG CA NGHIểN CU: 6
1.1. Tng quan v t giá 7
1.1.1. Khái nim t giá 7
1.1.2. Các hình thc yt giá 7
1.1.3. Phân loi t giá 9
1.1.4. Các lý thuyt c bn tip cn gii thích s hình thành và bin đng t giá 10
1.2. Các nhân t nh hng đn t giá 15
1.2.1. Lm phát 15
1.2.2. Tc đ tng trng kinh t 15
1.2.3. Cán cân thng mi và dch v 16
1.3. Các nghiên cu thc nghim v các nhân t nh hng đn t giá 16
1.3.1. Mt s nghiên cu nc ngoài 16
1.3.2. Mt s nghiên cu trong nc 19
1.4. εô hình nghiên cu các nhơn t nh hng đn t giá ca Vit Nam 22
1.5. BƠi hc kinh nghim trong vic n đnh t giá ca mt s nc đang phát trin 23
1.5.1. Kinh nghim ca Trung Quc 23
1.5.2. Kinh nghim ca Malaysia 24
1.5.3. Kinh nghim ca Singapore 24
1.5.4. Kinh nghim Thái Lan 25
1.5.5. Bài hc kinh nghim 26
β.1. Din bin t giá Vit Nam giai đon β00β-2013 28

DANHăMCăTăVITăTT

CPI: Ch s giá tiêu dùng
CCTM: Cán cơn thng mi
CSTT: Chính sách tin t
EX: Xut khu
GDP: Tng sn phm quc ni
GNI: Tng thu nhp quc gia
HHXK: Hàng hoá xut khu
IM: Nhp khu
IMF: Qu tin t Quc t
NHNN: Ngân hàng Nhà Nc
NHTM: Ngơn hƠng thng mi
NHTW: Ngơn hƠng Trung ng
TGH: T giá
VN: Vit Nam
WTO: T chc thng mi th gii

1

PHNăMăU

I.ăGIIăTHIU
A. tăvnăđ.
Kinh t Vit Nam β0 nm sau m ca đƣ đt đc nhiu thƠnh tu to ln, t
nn kinh t bao cp, trì tr b bao vơy cm vn, đi sng nhơn dơn ht sc khó khn,
đn hôm nay, sau β0 nm đi mi, di s lƣnh đo ca ng, nn kinh t nc ta đƣ
có nhng bc tin vng vƠng, to đƠ cho th k phát trin mi ca đt nc. T nm
1996 đn nm β000 đt nc đƣ đt đc nhp đ tng trng cao. Tc đ tng trng
GDP bình quơn ca 10 nm (1990-2000) đt 7,5%; nm β000 so vi nm 1990, GDP
tng hn β ln. Trong 5 nm (β001-β005) ca nhim k i hi IX, GDP bình quơn
tng gn 7,5%; c cu kinh t có s chuyn dch đáng k, ngun lc phát trin trong
các thƠnh phn kinh t đƣ đc huy đng khá hn; nhiu li th so sánh trong tng
ngƠnh, tng vùng đƣ đc phát huy. Nng lc cnh tranh ca nn kinh t đc ci
thin. Vit Nam đƣ tham gia hp tác, liên kt kinh t quc t trên các cp đ vƠ trong
các lnh vc kinh t then cht (nh thng mi dch v, lao đng, đu t, khoa hc vƠ
công ngh ). c bit lƠ, nc ta đƣ tham gia Hip hi các quc gia ông Nam Á
(ASEAN), WTO, đƣ không ngng m rng các quan h kinh t song phng vƠ tin
ti tham gia liên kt kinh t toƠn cu. n nm β005, nc ta đƣ có quan h thng
mi vi ββ1 nc vƠ vùng lƣnh th, kỦ 90 hip đnh thng mi song phng, trong
đó, ni bt lƠ Hip đnh Thng mi vi ε, to điu kin m rng giao lu hƠng hoá
vi nc ngoƠi vƠ sn sƠng ra nhp t chc thng mi quc t.
Trong giai đon nn kinh t th trng tng bc toƠn cu hóa, vic m rng

lƠm gim giá tr thc t ca đng tin, trong khi tng d tr ngoi hi lƠm tng giá tr
thc t ca đng tin. Hn na, s bt n chính tr có tác đng tiêu cc đn giá tr ca
đng ni t.
Tom Bernhardsen, Oistein Roisland (2000), Các nhân t tác đng đn t giá
đng Krone
3
Nghiên cu nƠy xem xét vic t giá ca đng krone vƠ đng εark c b nh
hng bi các yu t nh giá du vƠ bin đng th trng tƠi chính quc t. Nghiên
cu đc thc hin trong giai đon 199γ – 2000. Trong dƠi hn, t giá Krone chu s
ph thuc vƠo giá du vƠ s khác bit v giá gia Na Uy vƠ các nc khác. Trong
ngn hn, t giá Krone cng b nh hng bi bt n tƠi chính liên quc gia vƠ s khác
bit gia lƣi sut vi các nc khác.
ShabanaParveen Hazara, Abdul Qayyum Khan, Muammad Ismail (2012),
Phân tích các nhân t nh hng đn s bin đng ca t giá  Pakistan
Nghiên cu đc tin trong giai đon 1975 – 2010. Các bin s chính đc s
dng đ kim tra tác đng lƠ lm phát, tc đ tng trng, nhp khu vƠ xut khu vƠ
bin đng t giá. Nghiên cu cho thy rng lm phát lƠ yu t chính nh hng đn t
giá  Pakistan. Kt qu còn cho thy rng bin quan trng th hai tác đng đn t giá
lƠ tc đ tng trng kinh t, trong khi đn đt hƠng xut khu vƠ nhp khu đng
hng th ba vƠ th t.

Magdalena Kkol, Katarzyna Twarowska (2014), Các yu t quyt đnh s
thay đi ca t giá đng Zloty Ba Lan và đng EURO
S liu nghiên cu đc ly t nm β000-β01γ vƠ phng pháp hi quy OδS
đƣ đc s dng. Kt qu nghiên cu cho thy s d tƠi khon tƠi chính vƠ t l lm
phát lƠ nhng yu t quan trng nht quyt đnh mc đ t giá EUR / PδN. δƣi sut
th trng lƠ yu t quan trng th ba xác đnh mc t giá Zloty vƠ đng Euro. Các
bin quan trng th t mang li s thay đi trong t giá Zloty lƠ thơm ht ngơn sách,
trong khi tng trng kinh t vƠ tƠi khon vƣng lai lƠ ít quan trng hn. Da trên
nhng bng chng rõ rƠng lƠ  Ba δan chính sách tƠi khóa vƠ tin t đóng mt vai trò

l xut khu trên nhp khu có mi quan h đng bin.
III.ăIăTNG,ăPHMăVIăNGHIểNăCU:
A. iătngănghiênăcu
i tng nghiên cu ca lun vn lƠ t giá ca Vit Nam vƠ các nhơn t nh
hng đn t giá bao gm: δm phát, Tc đ tng trng, giá tr xut khu, giá tr
nhp khu.
B. Phmăviănghiênăcuă
5
Trong phm vi ca mt lun vn thc s, nghiên cu tp trung xem xét din bin
t giá vƠ các nhơn t tác đng đn t giá Vit Nam.
Thi gian nghiên cu: s liu phc v cho nghiên cu đc ly t ngƠy
01/01/β00β đn ngƠy γ1/1β/β01γ.
IV. MCăTIểU,ăNIăDUNGăVẨăPHNGăPHÁPăNGHIểNăCU
A. McătiêuăcaăđătƠi
- ánh giá các nhơn t tác đng đn t giá Vit Nam giai đon β00β - 2013
- Khuyn ngh các gii pháp n đnh t giá
B. Cơuăhiănghiênăcu:
(1) Thc trng v s bin đng t giá ti Vit Nam giai đon β00β – 2013 nh
th nƠo?
(β) Các nhơn t nƠo nh hng đn t giá? εc đ nh hng đó nh th nƠo?
(γ) δƠm th nƠo đ n đnh t giá?
C. Nhimăvănghiênăcu
(1) Nghiên cu c s lỦ lun v các nhơn t tác đng t giá
(β) Tính toán vƠ phơn tích các nhơn t tác đng đn t giá
(γ) ánh giá thc trng din bin t giá Vit Nam giai đon β00β - 2013
(4) δƠm rõ các tác đng ca các nhơn t vƠ xác đnh mc đ tác đng ca tng
nhơn t ti s bin đng t giá da trên c s mô hình đnh lng.
(5)  xut các khuyn ngh hn ch bin đng t giá.
D. PhngăphápălunăvƠăphngăphápănghiênăcu
Phng pháp thu thp s liu

Chng 1: Tng quan v các nhơn t tác đng đn t giá
Chng β: Thc trng bin đng t giá Vit Nam giai đon β00β – 2013
Chng γ: Phơn tích đnh lng các nhơn t nh hng đn t giá Vit Nam
Chng 4: εt s gii pháp n đnh t giá ti Vit Nam
7
CHNGă1:ăTNGăQUANăCÁCăNHỂNăTăTÁCăNGăNăTăGIÁ

1.1. Tngăquanăvătăgiá
1.1.1. Khái nim t giá
Hu ht các quc gia trên th gii đu có đng tin riêng. Quan h gia các
quc gia nh: thng mi, đu t, tƠi chính quc t đòi hi các quc gia phi thanh
toán vi nhau dn đn vic mua bán các đng tin các nhau. Hai đng tin đc mua
bán vi nhau theo mt t l nht đnh gi lƠ t giá. Có rt nhiu khái nim v t giá.
Theo t đin kinh t hc Routledge ca Donald Rutherford, t giá lƠ giá ca
mt đng tin tính bng đng tin khác.
Trong t đin tƠi chính Farlex, t giá đc đnh ngha lƠ tng quan sc
mua/giá tr gia hai đng tin.
Theo inh Xuơn Trình (2006), t giá lƠ quan h so sánh gia hai đn v tin t
ca β nc vi nhau.
Theo Nguyn Xuơn Tin (β010), t giá lƠ giá tr ca mt đng tin đc biu
th thông qua mt đng tin khác
Nh vy, ta có th hiu t giá lƠ giá ca mt đng tin nƠy so vi mt đn v
đng tin khác.
Trong t giá có hai đng tin, mt đng tin đóng vai trò đng tin yt giá, còn
đng kia đóng vai trò yt giá. Trong đó, đng tin yt giá lƠ đng tin có s đn v c
đnh vƠ bng 1 đn v. ng tin đnh giá lƠ đng tin có s đn v thay đi, ph thuc
vƠo quan h cung cu trên th trng. Trong phm vi lun vn, t giá đc tính bng
s đn v ni t trên mt đn v ngoi t. ng tin yt giá lƠ đng USD vƠ đng tin
đnh giá lƠ đng VND. Khi t giá gim, đng ni t lên giá, ngoi t gim giá vƠ
ngc li, t giá tng đng ngha vi đng ni t gim giá vƠ đng ngoi t tng giá.

tin USD, AUD, GBP, EUR, SDR lƠ dùng cách yt giá trc tip, tin t còn li dùng
cách yt giá gián tip.
Víăd:ăUSD/VND; USD/JPY; EUR/CHF; GBP/VND
Có ngha lƠ giá ca USD, GBP hay ca SDR, EUR đc th hin trc tip ra
bên ngoƠi, còn các tin t khác nh VND, CHF, JPY cha th hin trc tip ra bên
ngoài, mi th hin gián tip.
9
Víăd: USD /VND = 21.310
Tc lƠ giá 1 USD = 21.310 VND, còn giá 1 VND thì cha th hin trc tip ra
bên ngoƠi, mun tìm, chúng ta lƠm phép chia nh sau:
1 VND = 1/21.310 USD = 0.00004693 USD
1.1.3. Phân loi t giá
Cn c vƠo tng mc tiêu s dng t giá mƠ có nhng các phơn loi t giá khác
nhau.
1.1.3.1. Cn c vào nghip v kinh doanh ngoi hi:
- T giá mua vƠo: δƠ t giá mƠ ti đó ngơn hƠng yt giá sn sƠng mua vƠo đng
tin yt giá.
- T giá bán ra: δƠ t giá mƠ ti đó ngơn hƠng yt giá sn sƠng bán ra đng tin
yt giá.
- T giá giao ngay/T giá c s: δƠ t giá đc hình thƠnh trên c s cung cu
trc tip trên th trng ngoi hi (Forex) vƠ luôn có sn, đc tho thun trong ngƠy
hôm nay vƠ vic thanh toán xy ra sau hai ngày lƠm vic tip theo.
- T giá phái sinh: δƠ các t giá đc áp dng trong các hp đng k hn, hoán
đi, tng lai, quyn chn. T giá phái sinh không đc hình thƠnh theo quan h cung
cu trc tip trên th trng ngoi hi mƠ hình thƠnh t các thông s có sn trên th
trng nh: t giá giao ngay, lƣi sut gia hai đng tin, phí thc hin hp đng
- T giá m ca: T giá áp dng cho hp đng đu tiên giao dch trong ngƠy
- T giá đóng ca: T giá áp dng cho hp đng cui cùng đc giao dch trong
ngày.
- T giá chéo: δƠ t giá gia hai đng tin đc suy ra t đng tin th ba.

- T giá thc đa phng REER (Real Effective Exchange Rate): ch s nƠy đo
lng s thay đi giá tr thc đng tin ca mt quc gia so vi r tin t ca các đi
tác thng mi ca các quc gia đó, đc tính bng bình quơn có trng s các t giá
thc song phng gia đng tin ca quc gia đó vƠ đng tin ca đi tác. T giá thc
đa phng tng có ngha lƠ đng ni t gim giá thc tng đi so vi các đng tin
ca đi tác thng mi, hƠng hóa ni đa có kh nng cnh tranh hn so vi hƠng hóa
nc ngoƠi vƠ ngc li.
1.1.4. Các lý thuyt c bn tip cn gii thích s hình thành và bin đng t giá
11
1.1.4.1. Lý thuyt ngang giá sc mua (The Purchasing Power Parity Theory –
PPP)
T giá lƠ t l trao đi gia hai đng tin trong giao dch mua bán gia các bên
trong th trng ngoi hi mƠ cha đ cp đn tng quan sc mua gia chúng. Ngang
giá sc mua vƠ t giá đu lƠ t l trao đi gia hai đng tin nhng t giá không đ cp
đn sc mua mƠ đn thun ch lƠ t l trao đi. Tuy nhiên t giá vƠ ngang giá sc mua
có mi quan h khng khít. εi quan h nƠy th hin bng quy lut PPP di đơy:

Trong đó: er lƠ t giá thc, E lƠ t giá giao dch trên th trng, P giá ca lƠ r
hàng hoá và dch v tính bng ni t, P* lƠ giá ca r hƠng hoá vƠ dch v tính bng
ngoi t.
Có hai kh nng xy ra vi t giá thc:
- Nu er > 1 (tc E.P*>P), ngha lƠ giá hƠng hoá  trong nc r hn  nc
ngoƠi, khin cho các hƠnh vi kinh doanh chênh lch giá s vƠo cuc theo các bc:
B1: Dùng ni t mua hƠng hoá trong nc lƠm cho P tng
B2: Bán hàng hoá nc ngoƠi thu ngoi t lƠm cho P* gim
Bγ: Chuyn đi ngoi t ra ni t (bán ngoi t ly ni t) lƠm cho E gim.
Các bc trên lƠm cho er gim xung vƠ các hƠnh vi kinh doanh chênh lch giá
ch dng li khi er = 1 (tc lƠ E.P* = P).
iu nƠy có ngha lƠ trng thái er > 1 ch lƠ tm thi.
B4: Tính t sut kinh doanh trên mi đng ni t:

nhà qun tr tài chính, s bin đng lãi sut ca hai đng tin s giúp các nhƠ đu t d
đoán vƠ xác đnh t giá trong tng lai, t đó có th hoch đnh chin lc phòng
chng ri ro, thit lp chin lc kinh doanh hiu qu.
Nu gi S(i/j) là t giá giao ngay, Fn(i/j) là t giá k hn n ca đng tin i đi
vi j, ri và rj ln lt là lãi sut ca đng tin i và j thì mi quan h ca các yu t này
th hin qua công thc:
13

Trong thc t, trng thái cân bng lãi sut ca t giá ch tn ti trong mt s
điu kin nht đnh. ó lƠ không tn ti chi phí giao dch, không tn ti hàng rào chu
chuyn vn (thu, Quota ), kinh doanh tin t quc t không chu ri ro quc gia, các
chng khoán có cht lng nh nhau, th trng tin t cnh tranh hoàn ho. Vi
nhng gi thit này, các chng khoán ghi bng ni t và ghi bng ngoi t có th thay
th hoàn ho cho nhau ngha lƠ không có bt c hn ch nào thì quy lut ngang giá lãi
sut có bo him đc phát biu nh sau:
Hot đng đu t (hay đi vay) trên th trng tin t có bo him ri ro t giá s
có mc lãi sut lƠ nh nhau cho dù đng tin đu t (hay đi vay) lƠ đng tin nào.
Mc dù ít đc duy trì trong thc t nhng vic xác đnh t giá da vƠo điu
kin ngang giá lãi sut có Ủ ngha quan trng trong vic đo lng mc chu chuyn vn
quc t, xác đnh mc đ can thip ca chính ph vào th trng vn và th trng
ngoi hi, quan sát cách phân b ngun lc trên th trng tài chính quc t, giúp
doanh nghip la chn th trng đu t hoc đng tin đi vay
1.1.4.3. ảiu ng fisher quc t
Hiu ng Fisher quc t do nhà kinh t hc Irving Fisher phát hin ra.
Ta có công thc ngang giá sc mua dng k vng:
 S
e
= 
e
– 

Gi s: R-
e
> R*-
e*
khin cho nhƠ đu t quc t tng cng bán các chng
khoán ghi bng ngoi t, mua các chng khoán ghi bng ni t hay nói cách khác
lung vn quc t chy khi ngoi t đ chuyn sang ni t làm cho lãi sut ni t
gim và lãi sut ca ngoi t tng. Các lung vn tip tc chy khi ngoi t và chy
vào ni t chng nào mc lãi sut gia hai đng tin cha bng nhau.
1.1.4.4. ảc thuyt tin t
Trong nhng nm 1970, phng pháp tip cn t giá theo hc thuyt tin t
đc hình thành và phát trin đ gii thích cho s bin đng ngƠy cƠng gia tng ca t
giá. Hc thuyt tin t đƣ da trên mt s mô hình đ tip cn s hình thành và bin
đng ca t giá nhng ba mô hình quan trng nht là: mô hình giá linh hot hình thành
bi các tác gi Frankel, Mussa (1976) và Bilson (1978), mô hình giá cng ca
Dornbusch (1976) và mô hình chênh lch lãi sut thc ca Frankel (1976). Hc thuyt
tin t cho rng t giá bin đng lƠ đ cho các th trng tin t ni đa vƠ nc ngoài
tr nên cân bng. Nhng nhân t tác đng đn cung cu trên các th trng tin t ni
đa hay nc ngoài (ví d nh thay đi trong chính sách tin t ca NHTW hay thay
đi trong tng quan thu nhp thc t gia các quc gia) làm cho th trng tin t tr
nên mt cân bng, do đó t giá phi bin đng đ lp li cân bng cho th trng tin
t. Trong khi hình thành mi liên h gia s bin đng t giá và s cân bng ca th
trng tin t, hc thuyt tin t đƣ da trên gi thit cho rng các trái phiu ni đa và
nc ngoài là thay th hoàn ho cho nhau, các danh mc đu t đc t do hoán đi
cho nhau.
1.1.4.5. ảc thuyt cân bng danh mc đu t
Mô hình cân bng danh mc đu t đ cp đn nhu cu đi vi các đng tin và
các trái phiu khác nhau  mi nc và ch ra cu tin và cu chng khoán trong mi
quan h vi thu nhp, mc lãi sut và các yu t khác. Hc thuyt cho rng cung cu
các đng tin và các trái phiu là cân bng ngha lƠ các th trng là cân bng. Hc

mt quc gia tng lên, khi đó ngi dân trong nc s có xu hng tng s dng hàng
nhp khu, t đó lƠm cu ngoi t tng, lƠm tng t giá (giá ca đng ngoi t tng, ni
t gim). Vì vy, mt quc gia tng trng kinh t, đng tin ca quc gia đó có xu
hng suy yu nh.
16
Tác đng gián tip: Khi tc đ tng trng kinh t tng, thu nhp tng đi ca
mt quc gia tng lên mt cách đáng k thì ngi dân s tng chi tiêu hƠng hoá trong
nc, điu đó lƠm tng t l lm phát cho cu kéo. Thông qua yu t lm phát, tác
đng lên t giá, làm t giá tng.
1.2.3. Cán cân thng mi và dch v
Cán cân thng mi là phn chênh lch gia giá tr xut khu và nhp khu ca
mt nn kinh t trong mt khong thi gian xác đnh. Nu cán cơn thng mi ca mt
quc gia có giá tr dng thì quc gia đó đang  trong tình trng Thng d Thng
mi (giá tr xut khu vt quá giá tr nhp khu); còn nu cán cơn thng mi có giá
tr âm thì quc gia đó đang b Thâm ht Thng mi (giá tr nhp khu vt quá giá tr
xut khu).
Cán cơn thng mi tác đng đn cung cu ngoi t, nhu cu đng ni t tng
do khách hƠng nc ngoài phi trao đi nhiu ngoi t hn đ mua hàng hóa ca quc
gia đó. Mt khác, thâm ht thng mi làm tng cung tin t ca mt quc gia đ mua
ngoi t đáp ng nhu cu v hàng hoá nhp khu và có th dn đn gim giá đng ni
t nu cung vt quá cu.
1.3. Các nghiên cu thc nghim v các nhân t nhăhngăđn t giá
1.3.1. Mt s nghiên cu nc ngoài
1.3.1.1. Kazi Mohammed Kamal Uddin, G. M. Azmal Ali Quaosar, Dulal
Chandra Nandi (2013), Các nhân t tác đng đn s bin đng ca t giá ca
Bangladesh - thi kì hi nhp
Nghiên cu đánh giá các yu t quyt đnh t giá gia đng đô la ε vƠ
Bangladesh bng phng pháp tin t. D liu theo tháng t tháng 1/1984 đn tháng
4/β01β đc dùng đ kim tra bin đng t giá ca hai đng tin nƠy trong ngn hn
vƠ dƠi hn. εô hình nghiên cu nh sau:

/r
s
*: D tr ngoi hi ca Bangladesh/ε
d
d
/d
d
*: tng n ca Bangladesh/ε
PI: Bin gi s bt n chính tr
17
Nghiên cu cho thy t giá thc t vƠ các bin kinh t v mô có mi quan h vi
nhau. Nó cho thy rng lng tin giao dch vƠ s gia tng gánh nng tr n lƠm gim
giá tr thc t ca đng tin, trong khi tng d tr ngoi hi lƠm tng giá tr thc t ca
đng tin. Hn na, s bt n chính tr có tác đng tiêu cc đn giá tr ca đng ni t.
1.3.1.2. Tom Bernhardsen, Oistein Roisland (2000), Các nhân t tác đng đn
t giá đng Krone
Nghiên cu nƠy xem xét vic t giá ca đng krone vƠ đng εark c b nh
hng bi các yu t nh giá du vƠ bin đng th trng tƠi chính quc t. Nghiên
cu đc thc hin trong giai đon 199γ – 2000.
nokdem
t
=ăa+ă∑b
i
nokdem
t-i
- ∑c
i
oilă
t-1
+∑d

usddem
t-1
-
5
rdiff
t-
1
+
t

Trong đó: nokdem: logarithm t giá gia đng Krone Na Uy vƠ đng εark c
Usddem: logarithm t giá gia đng đô la ε vƠ đng εark c
Ghi: Ch s bt n tƠi chính quc t
Oil: logarithm giá du bng đng USD
: ch s thay đi ca các bin (nokdem
t
= nokdem
t
-nokdem
t-1
)
Rdiff = r
nok
-r
dem
trong đó r
nok
, r
dem
ln lt lƠ t giá theo tháng  Na Uy vƠ