SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT ……………………….
=====***=====
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
“CẤU TRÚC LẶP”
CHƯƠNG TRÌNH TIN HỌC LỚP 11
Tác giả : ………………………
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị :Trường THPT …………………
1
Vĩnh Yên, Năm 2018
1
MỤC LỤC
Nội dung
Trang
PHẦN I. GIỚI THIỆU CHUYÊN ĐỀ
1. Lời giới thiệu
Theo Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
và đào tạo xác định “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục,
đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học”; “Tập trung
•
•
•
•
•
•
2. Mục tiêu của chuyên đề
2.1.Về kiến thức:
Hiểu được những ứng dụng của cấu trúc lặp vào lập trình giải các bài toán thực tế trong
cuộc sống và giải các bài toán của các môn học khác.
Hiểu nhu cầu của cấu trúc lặp trong biểu diễn thuật toán.
Hiểu cấu trúc lặp với số lần biết trước và câu lệnh for-do, cấu trúc lặp với số lần chưa biết
trước và câu lệnh while-do.
Biết cách vận dụng đúng đắn từng loại cấu trúc lặp vào tình huống cụ thể.
2.2. Về kỹ năng:
Mô tả được thuật toán của một số bài toán thực tế có sử dụng cấu trúc lặp.
Viết đúng câu lệnh lặp với số lần biết trước for-do, câu lệnh lặp với số lần chưa biết trước
while-do.
Viết được chương trình của một số bài toán thực tế.
2.3. Về tư tưởng, tình cảm:
Hứng thú với phương pháp học tập mới, từ đó tiếp tục bồi dưỡng niềm say mê học lập
trình. Bồi dưỡng khả năng tự học và học tập suốt đời cho học sinh.
Có ý thức vận dụng các tri thức kĩ năng được học vào trong cuộc sống, lao động và học
tập sao cho đạt hiệu quả nhất.
Cẩn thận, trung thực, hợp tác trong các hoạt động.
Có ý thức tiết kiệm trong cuộc sống.
Biết phòng và bảo vệ sức khoẻ của bản thân và gia đình.
• Yêu thiên nhiên, luôn luôn tìm tòi, khám phá những điều kỳ diệu của thiên nhiên.
2.4. Định hướng năng lực hình thành:
https://www.youtube.com/watch?v=FF-uA_anefc
http://genk.vn/kham-pha/bi-an-day-so-fibonacci-va-su-trung-hop-kinh-ngac-trong-tunhien-2013061223464471.chn
http://www.dieutri.vn/bgtruyennhiem/2-11-2012/S2972/Bai-giang-benh-do-amipamebiasis.htm
https://vi.wikipedia.org/wiki/D%C3%A3y_Fibonacci
https://doithoaidoanhnghiep.vinhphuc.gov.vn/ct/cms/thongbao/Lists/ThongBao/View_det
ail.aspx?ItemID=102
6. Nội dung chuyên đề
6.1. Tìm hiểu nhu cầu của cấu trúc lặp
- Lặp là gì?
- Có 2 loại lặp: lặp với số lần biết trước và lặp với số lần chưa biết trước.
6.2. Lặp với số lần biết trước và câu lệnh for-do
- Dạng lặp tiến:
For <biến đếm> := <giá trị đầu> to <giá trị cuối>do<câu lệnh>;
- Dạng lặp lùi:
For <biến đếm> := <giá trị cuối> downto <giá trị đầu> do<câu lệnh>;
Trong đó:
- Biến đếm là biến kiểu số nguyên hoặc ký tự
- Giá trị đầu, giá trị cuối là các biểu thức cùng kiểu với biến đếm, giá trị đầu phải nhỏ hơn
giá trị cuối.
- Hoạt động của câu lệnh for…do:
+ Ở dạng lặp tiến, câu lệnh viết sau từ khóa do được thực hiện tuần tự, với biến đếm lần
lượt nhận các giá trị liên tiếp tăng từ giá trị đầu đến giá trị cuối.
4
4
+ Ở dạng lặp lùi, câu lệnh viết sau từ khóa do được thực hiện tuần tự, với biến đếm lần
lượt nhận các giá trị liên tiếp giảm từ giá trị cuối đến giá trị đầu.
6.3. Lặp với số lần chưa biết trước và câu lệnh while-do
- Viết đúng câu lệnh lặp với số lần biết trước for-do, câu lệnh lặp
với số lần chưa biết trước while-do.
- Viết được chương trình của một số bài toán thực tế có sử dụng
cấu trúc lặp với số lần biết trước.
- Hứng thú với phương pháp học tập mới. Bồi dưỡng khả năng tự
5
5
Tiết 3
học và học tập suốt đời cho học sinh.
- Có ý thức vận dụng các tri thức kĩ năng được học vào trong cuộc
sống, lao động và học tập sao cho đạt hiệu quả nhất.
- Cẩn thận, trung thực, hợp tác trong các hoạt động.
- Hiểu cấu trúc lặp với số lần chưa biết trước và câu lệnh while-do.
- Biết cách vận dụng đúng đắn từng loại cấu trúc lặp vào tình
huống cụ thể.
- Có ý thức tiết kiệm trong cuộc sống.
2. Kế hoạch dạy học
2.1. Kế hoạch dạy học tiết 1: Câu lệnh lặp for-do
I. Mục tiêu
1. Về kiến thức
Học sinh cần:
- Hiểu được vai trò của cấu trúc lặp trong biểu diễn thuật toán;
- Hiểu cấu trúc lặp với số lần biết trước;
- Hiểu được câu lệnh lặp với số lần biết trước for-do trong Pascal.
2. Về kỹ năng
- Viết đúng các câu lệnh lặp với số lần biết trước for-do ở dạng tiến và dạng lùi (trong
Nhiệm vụ
Hướng dẫn nhiệm vụ
Nhiệm vụ
Hướng dẫn nhiệm vụ
Em hãy tìm hiểu dãy số Fibonaxi? Sự kỳ diệu của dãy số
Fibonaxi trong cuộc sống thực tế bằng cách:
Vận dụng kiến thức đã học trong môn Toán 11.
Có thể tìm kiếm thông tin trên mạng hoặc truy cập vào
địa chỉ sau: http://genk.vn/kham-pha/bi-an-day-sofibonacci-va-su-trung-hop-kinh-ngac-trong-tu-nhien2013061223464471.chn để tìm hiểu thông tin
Nhóm “Y tế dự phòng”
Trong buổi ngoại khóa “An toàn thực phẩm” của lớp Tèo thấy
trùng biến hình Amip thật nguy hiểm là một trong những
nguyên nhân gây ra bệnh đại tràng và đường ruột. Một con
Amip sau 1 giây nó tự phân chia thành 2 Amip con. Và cứ sau mỗi
giây, mỗi Amip con ấy cũng tự phân thành 2. Tèo muốn biết với 1
con amip ban đầu thì sau t giây sẽ có bao nhiêu con amip. Nhóm
em hãy lập trình giúp Tèo nhập từ bàn phím số giây và đưa ra màn
hình số con amip sau số giây đấy nhé?
Sau khi lập trình xong em hãy tìm hiểu về trùng biến hình Amip
là gì? Trùng biến hình Amip có thể gây nên những bệnh gì? Em
phải làm gì để phòng tránh nhiễm trùng Amip?
Em có thể:
Vận dụng kiến thức đã học trong môn Sinh học 6, 10.
Có thể tìm kiếm thông tin trên mạng hoặc truy cập vào
địa chỉ sau: http://www.dieutri.vn/bgtruyennhiem/2-112012/S2972/Bai-giang-benh-do-amip-amebiasis.htm
1. Khởi động
3 4 5 6 7 8 9 10
- Tìm hiểu cấu trúc lặp: lặp số lần biết trước và lặp với
số lần chưa biết trước
- Tìm hiểu thuật toán của bài toán Tính tổng S với a là
2. Hình thành kiến thức
3. Luyện tập
4. Vận dụng
số nguyên và a >2
- Tìm hiểu câu lệnh for-do.
- Trả lời các câu hỏi về câu lệnh for- do
- Tìm hiểu chương trình của bài toán Tính tổng S với a
là số nguyên và a >2
- Viết chương trình của bài toán thực tế: Tục truyền
rằng, bàn cờ vua có xuất xứ từ Ấn Độ và do một người
nông dân phát minh ra. Nhà vua Ấn Độ cho phép người
phát minh chọn cho mình một phần thưởng tuỳ theo ý
thích. Người đó chỉ xin nhà vua thưởng cho số thóc
bằng số thóc đặt lên 64 ô của bàn cờ như sau: Đặt lên ô
thứ nhất của bàn cờ 1 hạt thóc, ô thứ hai 2 hạt,...cứ như
vậy số thóc ở ô sau gấp đôi số hạt thóc ở ô trước nó cho
đến ô cuối cùng.
Lập trình tính số hạt thóc ở ô thứ n bất kỳ trong bàn cờ
vua?
IV. Hướng dẫn cụ thể tiến trình dạy học
1. Khởi động
GV: Như vậy thì mất rất nhiều thời gian và dễ sai HS: sẽ phải viết 100 lần, hoặc 1000
sót, mà các câu lệnh thực hiện tương tự nhau được lần câu lệnh write
viết lại rất nhiều lần.
HS: Tò mò, hứng thú muốn tìm
Vậy có cách nào khác để giải các bài toán có câu hiểu để giải quyết bài toán
lệnh tương tự mà phải viết nhiều lần như vậy không?
Chúng ta cùng tìm hiểu chủ đề “Cấu trúc lặp”.
Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu trúc lặp (6 phút)
(1) Mục tiêu: HS hiểu được nhu cầu sử dụng và ý nghĩa của cấu trúc lặp. HS hiểu
hai loại cấu trúc lặp: lặp với số lần biết trước và lặp với số lần không biết trước.
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Dạy học nêu vấn đề, kĩ thuật KWL
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân và thảo luận nhóm.
(4) Phương tiện dạy học: SGK, máy tính, máy chiếu.
(5) Sản phẩm: HS được giao nhiệm vụ tìm hiểu tình huống phát sinh cấu trúc lặp thông
qua bài toán thực tế mà hs gặp phải: Có 1 cái ca và 2 cái thùng cần đổ nước vào hai
thùng: Đổ 10 ca nước vào thùng thứ nhất, Đổ nước vào thùng thứ hai đến khi nào đầy thì
thôi. Em cho biết việc dùng ca đổ nước vào thùng 1 là bao nhiều lần, vào thùng 2 là bao
nhiêu lần? HS trả lời được thùng 1 là 10 lần; thùng 2 không biết trước bao nhiêu lần chỉ
biết đến khi đầy thùng thì dừng. Từ đó HS thấy được việc dùng ca đổ nước vào thùng bị
lặp lại nhiều lần: với thùng 1thì biết trước số lần lặp là 10, với thùng 2 thì số lần không
biết trước chỉ biết đến khi đầy thùng.
HS điền vào phiếu KWL những gì mình đã biết về cấu trúc lặp học ở cấp 2 và những gì
mình muốn biết
Nội dung hoạt động
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
GV: Đưa tình huống thực tế mà HS: - Thùng 1 là 10 lần
học sinh gặp phải là: Có 1 cái ca và
bài học: ………………………………………….
biết; L – Learned – những điều đã
học được; Sau đó GV phát phiếu học Tên học sinh:…………………………………………
tập KWL cho các nhóm học sinh Trường:……………………………..Lớp:…………....
K
W
nhằm khơi gợi lại cho các em những
(Đã
biết
gì
về
Cấu
trúc
lặp)
(Muốn
học
gì
về Cấu trúc
điều đã biết về cấu trúc lặp (đã học ở
lặp)
lớp 8) và điền vào cột K. Tiếp theo
các em hợp tác động não đưa ra các
-………………
-………………
câu hỏi trong cột W. Sau đó GV thu
-………………
-………………
phiếu lại và cuối tiết học các em thu
-………………
-………………
sang B5;
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
B4: S:=S+1/(a+N) rồi quay
Viết thuật toán tính tổng của bài toán: Tính tổng S
lại B2;
với a là số nguyên và a >2
B5: đưa ra S rồi kết thúc.
Tên nhóm:..................................Lớp:........................
Gợi ý
Tong1a
S1= 1/a
S2=S1+1/(a+1)
S3= S2 +1/(a+2)
………
S100=S99
+1/
(a+99)
S101= S100 +1/
(a+100)
Tong1b
S1= 1/a
S2=S1+1/(a+100)
S3= S2 +1/(a+99)
…………
S100= S99 +1/(a+2)
S101= S100 +1/
(a+1)
11
nhóm về bài làm của nhóm 2 và ngược lại. Mỗi
nhóm cần viết ra : 3 điều tốt, 3 điều chưa tốt, 3 đề
nghị cải tiến như sau:
- 3 lời khen cho nhóm trình bày:………………….
- 3 điều chưa hài lòng về nhóm trình bày:…...........
- 3 đề nghị cải tiến:………………………...............
Sau khi thu thập ý kiến GV xử lý và tổ chức thảo
luận về các ý kiến phản hồi.
GV chốt lại Thuật toán 1 mỗi lần N tăng lên 1 gọi là
lặp tiến, thuật toán 2 mỗi lần N giảm đi 1 gọi là lặp
lùi. Để diễn đạt 2 thuật toán trên Pascal sử dụng câu
lệnh for...do.
Hoạt động 4: Tìm hiểu câu lệnh lặp for-do (5 phút)
(1) Mục tiêu: HS nắm được câu lệnh lặp for-do ở mức độ biết.
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Thuyết trình.
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cả lớp.
(4) Phương tiện dạy học: SGK, máy tính, máy chiếu.
(5) Sản phẩm: Học sinh được giao nhiệm vụ tìm hiểu câu lệnh lặp for-do từ đó phát biểu
được ý nghĩa, hoạt động của câu lệnh lặp này. (mức độ biết).
Nội dung hoạt động
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
GV: Đưa cấu trúc 2 dạng
HS: Ghi nhớ cấu trúc
Dạng lặp tiến:
For <biến đếm> := <giá trị đầu> to do<câu lệnh>;
For i:=1 to 10 do write(i,’ ‘);
được thực hiện tuần tự, với biến đếm lần
GV nhấn mạnh chú ý: Giá trị của biến lượt nhận các giá trị liên tiếp giảm từ giá trị
đếm được điều chỉnh tự động, vì vậy câu cuối đến giá trị đầu.
lệnh viết sau do không được thay đổi giá trị
của biến đếm.
3. Luyện tập
Hoạt động 5: (8 phút) Trả lời câu hỏi về câu lệnh lặp for-do
(1) Mục tiêu: HS nắm được câu lệnh lặp for-do ở mức độ hiểu.
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Rèn luyện tư duy phân tích, tổng hợp.
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân và thảo luận nhóm.
(4) Phương tiện dạy học: SGK, máy tính, máy chiếu và chương trình minh họa
(5) Sản phẩm: Học sinh trả lời được phiếu học tập số 2 về câu lệnh lặp for-do từ đó hiểu
rõ được ý nghĩa, hoạt động của câu lệnh lặp này. (mức độ hiểu).
Nội dung hoạt động
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Xét ví dụ: Cho biết T=? sau khi thực hiện đoạn
chương trình sau ?
HS: Mô phỏng bằng cách nhóm
T:=0;
trưởng giải thích cách thực hiện,
For i:=1 to 3 do T:=T+2;
một bạn cầm giá trị của i qua các
GV: Yêu cầu 2 nhóm thảo luận đưa ra giá trị T. Gọi lần lặp, một bạn cầm giá trị của T
1 nhóm lên mô phỏng thực tế giá trị của i và T qua các lần lặp.
bằng cách đóng vai i và T
Ban
đầu
Với
vòng lặp không
được thực hiện lần nào;
D. giá trị đầu và giá trị cuối có thể khác kiểu dữ liệu
với biến đếm.
(4) Đoạn chương trình nàu dưới đây tính S là
tổng của N số tự nhiên đầu tiên:
A. S:=0; for i=1 to N do S := S + i;
B. S:=0; for i:=1 to N do S = S + i;
C. S:=0; for i:=1 downto N do S := S + i;
D. S:=0; for i:=1 to N do S := S + i;
Hoạt động 6: (5 phút) Tìm hiểu chương trình bài toán Tính tổng S với a là số nguyên
và a >2
(1) Mục tiêu: HS nhận dạng được câu lặp for-do trong một chương trình cụ thể.
Hơn nữa, HS hiểu được thuật toán được cài đặt như thế nào thông qua câu lệnh
này (mức độ vận dụng thấp).
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Rèn luyện tư duy phân tích, tổng hợp.
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân và thảo luận nhóm.
(4) Phương tiện dạy học: SGK, máy tính, máy chiếu và chương trình minh
họa.
(5)Sản phẩm: Học sinh trả lời được phiếu học tập số 3 về chương trình vận dụng
câu lệnh lặp for-do để giải quyết bài toán (mức độ vận dụng thấp).
Nội dung hoạt động
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
GV: Phát phiếu học tập số 3 cho 2 nhóm: Áp HS: Hoạt động nhóm và viết đoạn
dụng cấu trúc for...do để viết đoạn chương trình chương trình Tong_1a và Tong_1b
diễn đạt 2 thuật toán của bài toán Tính tổng S với a
Đoạn chương trình Tong_1a;
S:=1/a;
là số nguyên và a >2
4. Vận dụng
Hoạt động 7: Lập trình giải bài toán thực tế (5 phút)
(1) Mục tiêu: HS vận dụng được câu lặp for-do trong một chương trình cụ thể gắn
với bài toán thực tế.
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Rèn luyện tư duy phân tích, tổng hợp.
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân và thảo luận nhóm.
(4) Phương tiện dạy học: SGK, máy tính, máy chiếu và chương trình minh họa.
(5)Sản phẩm: Học sinh viết được chương trình của bài toán thực tế có vận dụng
câu lệnh lặp for-do để giải quyết bài toán (mức độ vận dụng cao).
Nội dung hoạt động
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
GV Xét ví dụ 2: Tục truyền rằng, bàn cờ
vua có xuất xứ từ Ấn Độ và do một người
nông dân phát minh ra. Nhà vua Ấn Độ cho
phép người phát minh chọn cho mình một
phần thưởng tuỳ theo ý thích. Người đó chỉ
xin nhà vua thưởng cho số thóc bằng số
thóc đặt lên 64 ô của bàn cờ như sau: Đặt
lên ô thứ nhất của bàn cờ 1 hạt thóc, ô thứ
hai 2 hạt,...cứ như vậy số thóc ở ô sau gấp
đôi số hạt thóc ở ô trước nó cho đến ô cuối
cùng.
Lập trình tính số hạt thóc ở ô thứ n bất kỳ
trong bàn cờ vua?
15
15
Từ đó em suy ra số hạt thóc ở ô thứ n?
V. Hướng dẫn về nhà (2 phút)
- GV cho Hs bốc thăm nhiệm vụ của từng nhóm như phiếu nhiệm vụ đã chuẩn bị.
- Các nhóm về nhà trao đổi và làm báo cáo nộp qua gmail cho giáo viên trước tiết học
hôm sau 1 buổi.
16
16
2.2. Kế hoạch dạy học tiết 2: Luyện tập về câu lệnh for-do
I. Mục tiêu
1. Về kiến thức
Học sinh được củng cố về các kiến thức:
- Vai trò của cấu trúc lặp trong biểu diễn thuật toán;
- Câu lệnh lặp với số lần biết trước for-do trong Pascal.
2. Về kỹ năng
Học sinh luyện tập và vận dụng được câu lệnh for-do vào để:
- Viết được chương trình vào giải quyết bài toán thực tế.
- Viết đoạn chương trình có sử dụng for-do lồng nhau.
3. Về tư tưởng, tình cảm
- Học sinh hiểu bài và hứng thú với bài học.
- Học sinh ngày càng say mê lập trình hơn.
4. Định hướng năng lực phát triển
- Phát triển năng lực tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực sáng tạo
II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1. Chuẩn bị của Giáo viên:
- Phương tiện: Giáo án, SGK, sách giáo viên, sách chuẩn kiến thức kỹ năng, máy chiếu,
phòng máy có cài Free Pascal và có phần mềm iMindmap, máy tính để học sinh thuyết
17
Nhóm “Y tế dự phòng”: Làm ví dụ 3
Nhóm “Điều tra dân số”: Làm ví dụ 4.
Nhóm “Thiên nhiên kỳ diệu”: Làm ví dụ 5
powerpoint.
Ví dụ 3: Trong buổi ngoại khóa “An toàn thực
phẩm” của lớp Tèo thấy trùng biến hình Amip
thật nguy hiểm là một trong những nguyên
nhân gây ra bệnh đại tràng và đường ruột. Một
con Amip sau 1 giây nó tự phân chia thành 2
Amip con. Và cứ sau mỗi giây, mỗi Amip con ấy
cũng tự phân thành 2. Tèo muốn biết với 1 con
amip ban đầu thì sau t giây sẽ có bao nhiêu con
amip. Nhóm em hãy lập trình giúp Tèo nhập từ
bàn phím số giây và đưa ra màn hình số con amip
sau số giây đấy nhé?
GV: Em trình bày ý tưởng của bài toán trên? Nhóm “Y tế dự phòng” trình bày ý
tưởng của bài toán:
Ở giây thứ 1 có 2 con Amip=1x2
Ở giây thứ 2 có 4 con Amip=2x2=Số
Amip ở giây thứ 1x2
Ở giây thứ 3 có 8 con Amip=2x2x2=Số
Amip ở giây thứ 2x2
........................................
Số Amip ở giây thứ t sẽ là
2x2x2x...x2=Số amip ở giây thứ t1x2
sinh, nên cắt móng tay ngắn.
+ Hạn chế tối đa ăn ở hàng quán vỉa hè,
bất đắc dĩ thì ăn tại những hàng ăn có
giấy chứng nhận của sở y tế đảm bảo đủ
10 tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực
HS nhóm “Điểu tra dân số” lên trình bày lời phẩm.
giải và thuyết trình, học sinh nhóm khác nhận
xét và bổ sung.
Ví dụ 4: Theo trang web vinhphuc.gov thì tỉ lệ
tăng dân số tự nhiên của tỉnh Vĩnh Phúc là 11%
và theo điều tra năm 2014 dân số có khoảng
1.029.412 người. Em hãy lập trình nhập từ bàn
phím a năm. Tính và đưa ra màn hình số dân
của tỉnh Vĩnh Phúc sau a năm là bao nhiêu? Giả
sử tỉ lệ gia tăng dân số không đổi.
GV: Em trình bày ý tưởng của bài toán
HS Nhóm “Điều tra dân số” lên báo
cáo ý tưởng của bài toán sẽ là:
- Năm thứ 1 số dân là: 1029412x11
- Năm
thứ
2
số
dân
là:
1029412x11x11=Số dân năm thứ 1x11
- Năm
thứ
3
số
rất đông. Với số dân như vậy có ảnh hưởng gì
đến kinh tế, môi trường và xã hội? Em nên làm HS: Để góp phần giảm những tác hại
gì để góp phần giảm những tác hại của việc trên em có thể thực hiện một số biện
tăng nhanh dân số ?
pháp sau:
+ Hạn chế lượng rác thải của gia đình
nhà mình, trồng cây xanh.
GV cho HS nhóm “Thiên nhiên kỳ diệu” lên + Tham gia giao thông công cộng.
thuyết trình Ví dụ 5: Sau khi đọc xong bài + Sử dụng lương thực hợp lý.
“Hoa, lá và dãy số Fibonaxi” trong sách giáo HS nhóm “Thiên nhiên kỳ diệu” lên
khoa Toán 11 An thấy dãy số Fibonaxi thật là thuyết trình, học sinh nhóm khác nhận
kỳ diệu nên An đã nghĩ ra ý tưởng lập trình xét và bổ sung.
nhập một số k (k 2.
GV: Em cho biết lịch sử của dãy Fibonaci
- Dãy số Fibonacci được Fibonacci, một
nhà toán học người Ý, công bố vào năm
1202 trong cuốn sách Liber Abacci Sách về toán đồ qua 2 bài toán: Bài toán
con thỏ và bài toán số các "cụ tổ" của
một ong đực. Bài toán con thỏ như sau:
"Một đôi thỏ (gồm một thỏ đực và một
thỏ cái) cứ mỗi tháng đẻ được một đôi
thỏ con (cũng gồm một thỏ đực và thỏ
cái); một đôi thỏ con, khi tròn 2 tháng
tuổi, sau mỗi tháng đẻ ra một đôi thỏ
con, và quá trình sinh nở cứ thế tiếp diễn.
Số đôi thỏ ở tháng thứ n-2.
Các đôi thỏ sinh ra ở tháng n -1 không
thể sinh con ở tháng thứ n, và ở tháng
này đôi thỏ tháng thứ n - 2 sinh ra một
đôi thỏ con nên số đôi thỏ được sinh ra ở
tháng thứ n chính là giá trị của f(n - 2).
Như vậy, công việc giải quyết hai bài
toán trên của Fibonacci dẫn tới việc khảo
sát dãy số f(n) xác định:
f(0)= 0.
f(1)= 1.
f(2)= 1.
f(n)= f(n-1) +f(n-2) với n > 2.
Đó là dãy Fibonacci và các số hạng trong
dãy được gọi là các số Fibonacci.
Ý tưởng để viết chương trình trên là:
Các em có thể sử dụng công thức truy
hồi trong Toán để tính số hạng thứ k của
dãy Fibonaxi như sau:
Giả sử b=f0=0; a=f1=1;
F2=f1+f0=a+b=1+0=1;b=a=1;a=f2=1;
F3=f2+f1=a+b=1+1=2; b=a=1;a=f3=2;
F4=f3+f2=a+b=2+1=3;b=a=2;a=f4=3;
F5=f4+f3=a+b=3+2=5;b=a=3;a=f5=5;
............................................
Số hạng thứ k trong dãy fibonaxi
là:
Fk:=a+b; với b:=a; a:=fk;
Tổng
quát
Hoạt động 2: Tìm hiểu câu lệnh for-do lồng nhau (15 phút)
(1) Mục tiêu: HS hiểu được câu lệnh for-do lồng nhau.
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Đàm thoại, phát hiện.
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Thảo luận nhóm.
(4) Phương tiện dạy học: SGK, máy tính, máy chiếu và bảng phụ.
(5) Sản phẩm: Dưới sự gợi ý giảng giải của GV, học sinh viết được đoạn chương
trình sử dụng câu lệnh for-do lồng nhau để giải quyết được một bài toán đơn giản.
(mức độ vận dụng thấp và cao).
Nội dung hoạt động
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Hình dưới là đoạn chương trình sử dụng Đoạn chương trình mong muốn:
câu lệnh lặp for-do lồng nhau để giải bài For td:=1 to 20 do
toán “Vừa gà vừa chó, bó lại cho tròn, 36
For tn:=1 to 33 do
con, 100 chân chẵn. Hỏi có bao nhiêu gà,
Begin
bao nhiêu chó?”.
Tg:=100-td-tn;
for c := 1 to 36 do
If 5*td+3*tn+tg/3=100 then
for g := 0 to 36 – c do
Write(‘trau dung:’,td,’ trau nam:’,
if c*4 + g *2 = 100 then
tn,’ trau gia:’,tg);
writeln(‘so ga: ’,g, ‘so cho: ’,c);
end;
Hãy viết đoạn chương trình giải bài toán
“Trăm trâu trăm cỏ, trâu đứng ăn năm, trâu
nằm ăn ba, lụ khụ trâu già 3 con một bó.
lập trình để minh họa, giấy khổ lớn và các bảng phụ, câc phiếu học tập.
- Phương pháp dạy học: Dạy học theo quan điểm hoạt động, quan sát, đàm thoại, nêu và
giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, dạy học theo dự án, kỹ thuật sơ đồ tư duy,….
2. Học sinh: Vở ghi, sgk
III. Tiến trình lên lớp
Hoạt động
Nội dung
- Kiểm tra bài cũ
- Tìm hiểu bài toán Tính tổng S với a là số nguyên và a
1. Khởi động
2. Hình thành kiến thức
3. Luyện tập
>2
cho đến khi 1/(a+N)
2
1/(a+N)
D. 5
for j:=1 to 5 do S := S + 1;
writeln(S):
readln;
end.
Hoạt động 2: (5 phút) Tìm hiểu bài toán: Tính tổng S với a là số nguyên và a >2
cho đến khi 1/(a+N)
Sơ đồ thực hiện:Điều kiện
HS: Nhớ cấu trúc
HS: Đầu tiên biểu thức điều kiện được
tính và kiểm tra.
- Nếu điều kiện đúng thì câu lệnh sau do
được thực hiện và quay trở lại kiểm tra
điều kiện.
S
Đ
25
Câu lệnh
25
Copyright: Tài liệu đại học ©