B TÀI NGUYểN VÀ MÔI TR
TR

NGă

NG

I H CăTĨIăNGUYểNăVĨăMỌIăTR

NG HÀ N I

LU NăV NăTH CăS
NGHIÊN C UăTệNHă AăD NG TH C V T TRONG CÁC
H SINH THÁI R NG NG P M N VEN BI N
THÀNH PH

H I PHÒNG

CHUYÊN NGÀNH: KHOA H CăMỌIăTR

NGUY N CHI N TH NG

HÀ N I,ăN Mă2018

NG


B TÀI NGUYểN VÀ MÔI TR
TR

NGă


NG


CỌNGăTRỊNHă
TR

NGă

C HOÀN THÀNH T I

I H CăTĨIăNGUYểNăVĨăMỌIăTR

Cán b h

NG HÀ N I

ng d n chính: TS.ăL uăV năHuy n

(Ghi rõ h , tên, h c hàm, h c v )
Cán b h

ng d n ph (n u có): TS.ă

H uăTh

(Ghi rõ h , tên, h c hàm, h c v )

Cán b ch m ph n bi n 1: PGS.TS. Nguy n Th H ng
(Ghi rõ h , tên, h c hàm, h c v )

VI T T T ........................................... iii

DANH M C B NG ................................................................................................ iv
DANH M C HÌNH, BI Uă

................................................................................v

DANH M C NH................................................................................................... vi
M

U ....................................................................................................................1

1. Tính c p thi t c a lu n v n .....................................................................................1
2. M c tiêu c a lu n v n .............................................................................................1
3. N i dung lu n v n ...................................................................................................1
4. K t qu nghiên c u c a đ tài ................................................................................2
5. C u trúc lu n v n ....................................................................................................3
CH

NGăI.ăT NG QUAN V V Nă

NGHIÊN C U ...................................4

1.1. T ng quan v r ng ng p m n...............................................................................4
1.1.1.

nh ngh a r ng ng p m n ...............................................................................4

1.1.2.



ng pháp nghiên c u....................................................................................28


2.2.1. Ph

ng pháp t ng quan tài li u.......................................................................28

2.2.2. Ph

ng pháp kh o sát th c đ a .......................................................................29

2.2.3. Ph

ng pháp ph ng v n ng

2.2.4. Ph

ng pháp chuyên gia .................................................................................30

2.2.5. Các ph
2.2.6. Ph
CH

i dân ................................................................30

ng pháp phơn tích, đánh giá .............................................................30

ng pháp x lý s li u ...............................................................................32


“NGHIÊN C U TệNH

A D NG TH C V T TRONG CÁC H

SINH THÁI

R NG NG P M N VEN BI N THÀNH PH H I PHÒNG” lƠ công trình nghiên
c u c a cá nhơn tôi, d
TS.

i s h

ng d n khoa h c c a TS. L u V n Huy n và

H u Th , các tham kh o đ u đ

c trích ngu n rõ rƠng vƠ đ y đ . Các k t

qu trình bày trong lu n án này là trung th c vƠ ch a t ng đ
công trình nƠo tr

c công b

b tk

c đơy./.
Hà N i, ngày tháng

n m 2018



trong quá trình h c t p, nghiên c u.
Tôi c ng xin g i l i c m n sơu s c đ n t p th cán b phòng Sinh thái th c
v t - Vi n Sinh thái và Tài nguyên sinh v t, đư t n tình giúp đ và có nh ng ý ki n
đóng góp quỦ báu đ tôi th c hi n lu n án này.
Tôi xin đ

c g i l i c m n sơu s c đ n Ban Lưnh đ o Vi n Sinh thái và Tài

nguyên sinh v t, lưnh đ o các qu n/huy n

S n, Tiên Lãng, Cát H i, Th y

Nguyên thành ph H i Phòng đư nhi t tình giúp đ tôi trong su t quá trình đi u tra
th c đ a.
Tôi c ng xin chơn thƠnh c m n đ tài nghiên c u khoa h c c a TS.L u V n
Huy n “Nghiên c u xây d ng b tiêu chí và đ xu t quy trình xác đ nh khu v c c n
l p ch

ng trình qu n lý t ng h p tài nguyên vùng b , áp d ng thí đi m cho m t

khu v c vùng b H i Phòng”đư cung c p cho tôi thêm nhi u ki n th c đ góp ph n
hoàn thành lu n v n nƠy.
Cu i cùng, tôi xin g i l i c m n chơn thƠnh t i gia đình, đ ng nghi p, b n
bè, nh ng ng

i đư luôn đ ng viên, chia s , ng h tôi trong su t th i gian qua./.
Hà N i, ngày

tháng

KDTSQ

Khu d tr sinh quy n

OTC

Ô tiêu chu n

RNM

R ng ng p m n

S VN

Sách đ Vi t Nam

TVNM

Th c v t ng p m n

UBND
VQG
YT L
W/Wtop/Wr/Wtb

y ban nhân dân
V

n qu c gia


B ng 3.1

Hi n tr ng các lo i RNM ven bi n H i Phòng

33

B ng 3.2

S l

OTC 01

44

B ng 3.3

Phân c p đ

ng kính thân c a loài Trang trong OTC 01

45

B ng 3.4

Sinh kh i c a loài Trang trong OTC 01

46

B ng 3.5


52

B ng 3.12

Phân c p đ

B ng 3.13

Sinh kh i c a loài B n chua trong OTC 04

53

B ng 3.14

S phân b h , loài c a các ngành th c v t BCCM r ng ng p

54

c l a ch n nghiên c u

c a m t s loài th c v t ng p m n

ng, m t đ loài Trang

ng, m t đ loài

32

c vòi trong OTC 02


56

TP. H i Phòng
B ng 3.16

Tích lu cacbon hàng n m c a RNM ven bi n TP. H i Phòng

66


v

DANH M C HÌNH, BI Uă
S hình

Tên hình

Trang

Hình 1.1

Di n bi n r ng ng p m n n

Hình 1.2

B n đ phân b r ng ng p m n khu v c Phù Long, Cát H i

23

Hình 2.1


Ng c lan và Hành trong ngành H t kín RNM ven bi n TP.
H i Phòng
Hình 3.4

Bi u đ so sánh t l % s h , s chi loài c a 8 h đa d ng

57

nh t v i c h th c v t RNM ven bi n TP. H i Phòng
Hình 3.5

Bi u đ so sánh t l % s chi, loài c a 13 chi đa d ng nh t

58

v i c h th c v t RNM ven bi n TP. H i Phòng
Hình 3.6

Bi u đ ph d ng s ng h th c v t RNM ven bi n H i Phòng

59

Hình 3.7

Bi u đ t l % c a các nhóm cây ch i trên (Ph) c a h th c

60

v t RNM ven bi n TP. H i Phòng


vi

DANH M C NH
S

nh

Tên nh

Trang

nh 1.1

HST r ng ng p m n

Phù Long, Cát H i

24

nh 1.2

Th m c bi n Ruppia maritime trong đ m nuôi th y s n, Phù

24

Long, Cát H i
nh 2.1

Hình thái và v trí các khu v c nghiên c u t


40

nh 3.6

ảoa

c vòi

40

nh 3.7

M t nhánh cây Trang t i xã Phù Long

42

nh 3.8

Hoa cây Trang

42

nh 3.9

Cây V t dù

43

xã Phù Long, huy n Cát H i

75

nh 3.14 Ng


1

M

U

1. Tính c p thi t c a lu năv n
R ng ng p m n là qu n xư đ
b in

c h p thành t th c v t ng p m n nh h

ng

c tri u ven bi n nhi t đ i ho c bán nhi t đ i.T i Vi t Nam thì r ng ng p

m n là m t h sinh thái t nhiên đ c tr ng

vùng ven bi n.

Các h sinh thái r ng ng p m n có giá tr kinh t cao, có vai trò sinh thái
quan tr ng và có kh n ng b o v và c i thi n môi tr
cho con ng

ng t t nh : Cung c p sinh k

khu v c ven bi n thành ph H i Phòng.Vì v y tôi

ch n đ tƠi “Nghiên c u tính đa d ng th c v t trong các h sinh thái r ng ng p m n
ven bi n thành ph H i Phòng” đ th c hi n lu n v n c a mình.
2. M c tiêu c a lu năv n
- M c tiêu 1: Góp ph n làm rõ s đa d ng c a h th c v t và th m th c v t
ng p m n TP. H i Phòng và ch ra nh ng giá tr v kinh t - xã h i - môi tr

ng c a

chúng.
- M c tiêu 2:

xu t các gi i pháp s d ng h p lý, b o t n và phát tri n b n

v ng các h sinh thái r ng ng p m n TP. H i Phòng.
3. N i dung lu năv n
N i dung 1. Nghiên c u s đa d ng c a th c v t ng p m n TP H i Phòng
1.1. Nghiên c u s đa d ng và đ c tr ng c b n c a các tr ng thái th m
th c v t ng p m n TP. H i Phòng


2

- Phân lo i các tr ng thái th m th c v t ng p m n trong vùng
- Nghiên c u làm rõ nh ng đ c tr ng c b n c a các tr ng thái th m th c
v t: C u trúc theo chi u th ng đ ng, c u trúc m t ph ng ngang, thành ph n loài,
phân b ,…
1.2.


N i dung 3.

xu t các gi i pháp s d ng h p lý, b o t n và phát tri n

b n v ng các h sinh thái r ng ng p m n t i TP H i Phòng
3.1. Xác đ nh các nguyên nhân gây suy gi m đa d ng th c v t.
3.2.

xu t các gi i pháp nh m b o t n đa d ng th c v t các h sinh thái

r ng ng p m n t i TP. H i Phòng.
4. K t qu nghiên c u c aăđ tài
- K t qu 1. Danh l c các loài cây ng p m n vùng ven bi n TP H i Phòng và
đ c đi m khu h


3

- K t qu 2. Các tr ng thái th m th c v t ng p m n ven bi n TP H i Phòng
và phân b và nh ng đ c đi m c b n c a chúng
- K t qu 3. Giá tr kinh t - sinh thái - môi tr

ng c a các qu n th cây ng p

m n TP. H i Phòng
- K t qu 4. Các gi i pháp s d ng h p lý, b o v và phát tri n b n v ng h
sinh thái r ng ng p m n TP. H i Phòng
5. C u trúc lu năv n
Lu n v n đ


1.1. T ng quan v r ng ng p m n
1.1.1.

nh ngh a r ng ng p m n

Tác gi Saeger đư đ a ra đ nh ngh a cơy r ng ng p m n (RNM) là lo i cây
cao (thân g , b i, c d a, th o m c ho c d

ng x ) v n m c chi m u th

các

vùng bán nh t tri u ven bi n nhi t đ i, c n nhi t đ i, th hi n m t c p đ rõ r t v
s c ch u đ ng tr
s ng đ

c đi u ki n đ t y m khí và n ng đ mu i cao, có tr m m có th

c trong đi u ki n phát tán nh n
Theo tác gi V

c bi n [36].

oƠn Thái, r ng ng p m n là th m th c v t đ c bi t, bao

g m nh ng loài cây g ho c cây b i, cùng sinh tr

ng t o ra c ng đ ng cây s ng

u th trong vùng ng p m n.Tuy các loài cây ng p m n s ng trong cùng môi tr

th

ng đ

c dùng đ di n đ t c qu n xã th c v t c u thành l n môi tr

ng s ng

c a chúng.Cùng v i h đ ng v t và các sinh v t khác trong cùng m t môi tr

ng

s ng, chúng hình thành nên m t ki u h sinh thái tiêu bi u, đó lƠ h sinh thái RNM.
1.1.2.

a lý phân b , di n tích r ng ng p m n

1.1.2.1. Phân b , di n tích r ng ng p m n trên th gi i
R ng ng p m n phân b ch y u
bán c u (gi a v đ 32oN và 38oS), th

vùng xích đ o và vùng nhi t đ i c a hai
ng

b bi n liên t c, chu i đ o ch y dài


5

liên t c và dòng h i l u m đem theo m m cây t các vùng RNM phong phú đ n


m n [38].
Fisher vƠ Spalding (1993) đư đ a ra s li u di n tích RNM th gi i là
198.818 km2 [38]. C. Giri và các công s trong báo cáo c a mình n m 2010 đư cho
bi t t ng di n tích r ng ng p m n trong n m 2000 lƠ 137760 km2, phân b

các

vùng nhi t đ i và c n nhi t đ i c a th gi i [39]. Nh ng d i b bi n nhi t đ i và
c n nhi t đ i c a Nam vƠ
su t cao. Nh ng RNM

ông Nam Á đ

c ban cho nh ng khu RNM có n ng

khu v c Indo - Malayan nƠy đ

c coi là các sinh c nh

RNM lơu đ i vƠ đa d ng nh t hi n nay. Theo báo cáo n m 2010 thì các sinh c nh
RNM này tr i dài trên 6.113 tri u ha và chi m g n 40,4 % RNM toàn c u [40].
Ngày nay, di n tích RNM đang ngƠy cƠng b thu h p do tác đ ng c a bi n
đ i khí h u và s c ép dân s .
B ng 1.1. Bi n đ ng di n tích RNM th gi i t 1980 đ n 2005 [42]

(Ngu n FAO, 2007)


6

Tr

c chia ra

ng; Khu v c III: Ven bi n Trung b , t m i L ch Tr

S n đ n m i L ch

ng đ n m i V ng TƠu;

Khu v c IV: Ven bi n Nam B , t m i V ng TƠu đ n m i N i, Kiên Giang.
Trong th i gian qua, cùng v i s phát tri n KT - XH vùng ven b , di n tích
r ng ng p m n trong c n

c đư b gi m sút nghiêm tr ng.Trong h n n m th p k

qua, Vi t Nam đư m t đi 67% di n tích RNM so v i n m 1943.Giai đo n 1943 1990, t l m t RNM trung bình lƠ 3.266 ha/n m, đ n giai đo n 1990 - 2012 là
5.613 ha/n m. Trong 22 n m qua (1990 ậ 2012) t l m t RNM g p 1,7 l n giai
đo n 47 n m tr

c (1943 ậ 1990).

Trong Công b hi n tr ng r ng tính đ n n m 2015 c a B Nông nghi p và
Phát tri n nông thôn n m 2016 cho bi t di n tích RNM trong c n

c tính đ n ngày

31/12/2015 là 57.210 ha, r ng t nhiên là 19.559 ha, r ng tr ng là 37.652 ha. T
n m 1997, h u h t các t nh thành mi n B c, đ
t và chính quy n đ a ph


ng, 2013)

ng tiêu c c đ n các h sinh thái RNM

R ng ng p m n lƠ h sinh thái quan tr ng có n ng su t cao nh ng r t nh y
c m v i các tác đ ng c a con ng

i vƠ thiên nhiên.

S pháh yr ngng pm nđangx yratrênph mvitoƠnc u.Nh ngbi nđ i khí h u
toƠn c u nh m c n

c bi n dơng có th

nh h

trong RNM có th đ l n đ bù đ p cho m c n
tr ng h n, đó lƠ nh ng tác đ ng c a con ng

ng đ n RNM, m c dù t l b i l p
c bi n dơng cao hi n nay. Quan

i nh chuy n đ i RNM sang đ t nông

nghi p, đô th hóa, s khai thác quá m c các ngu n tƠi nguyên RNM, các tác đ ng
c a chi n tranh, d n đ n nh ng m t mát đáng k v di n tích RNM trên toƠn c u
[26].
Vi t Nam, theo tác gi Phan Nguyên H ng, th m th c v t ng p m n đư b
suythoáinghiêmtr ngd

Th c v t ng p m n hay còn g i cây ng p m n lƠ các lo i cây và cơy b i s ng
trong các vùng n

c m n ven bi n trong vùng nhi t đ ivà c n nhi t đ i, ch y u

gi a v đ 25°B và 25°N. Các đ m n khác nhau t o ra nhi u loƠi thay đ i t n
l đ nn

c m n(30 đ n 40 ppt), đ n các môi tr

đ m nn

c bi n (đ n 90 ppt), t i đơy hƠm l

ng có đ m n l n h n g p 2 l n

ng mu i cô đ c b i s b c h i.

Th c v t ng p m n hình thƠnh m t môi tr

ng s ng n

c m n c a r ng cơy

thơn g vƠ r ng cơy b i hay còn g i lƠ r ng ng p m n.R ng ng p m n th
b

c

ng phơn

m t ho c hai loƠi. T t c các loƠi cơy ng p m n c a th gi i lƠ cơy lơu n m, vƠ
không loƠi nƠo có th phát tri n ho c lƠ
n

n i có s đóng b ng ho c n i nhi t đ

c l nh theo mùa. Do đó, các y u t nhi t đ đư h n ch kh n ng h

ng c c c a

lo i r ng nƠy [39].
n

và Malaysia đ

phong phú vƠ có ch t l

c xem lƠ hai khu v c có nhi u loƠi cơy ng p m n

ng.Các cơy g quan tr ng nh t lƠ M m (hay M m),

V t, B n, DƠ (Ceriops). M m tr ng (M m l

c,

i đòng) (Avicemnia alba) vƠ B n


9


Baja California và Sonora Tơy b c Nam

phía đông c a chơu M t c c nam Florida t i mi n

nam Brazil, vƠ đ n vùng nhi t đ i Tây Phi.

C u th gi i (nh ng chơu l c c Ểu ậ

Á ậ Phi), V t dù (Bruguiera gymnorrhiza) lƠ loƠi đ c bi t ph bi n r ng rưi phơn b
t

ông Phi đ n mi n đông Úc, trong các l u v c sông

qu n đ o Ryukyu

Thái Bình D

ng, vƠ

chơu Á. NgoƠi ra, DƠ vƠ Trang (Kandelia obovata), M m c ng

lƠ nh ng loƠi r t ph bi n

nh ng khu v c nƠy [43].

1.1.3. Giá tr , vai trò c a r ng ng p m n
R ng ng p m n là h sinh thái quan tr ng mang l i nhi u lo i hàng hóa và
d ch v cho c ng đ ng ng

i dân s ng


10

m n có tác d ng làm cho tr m tích b i t nhanh h n, v a ng n ch n tác đ ng c a
sóng bi n, gi m t c đ gió, đ ng th i ng n c n tr m tích l ng đ ng”.
1.1.3.1. RNM là n i l u tr , cung c p ngu n tài nguyên đ ng th c v t
a. RNM cung c p các s n ph m lâm nghi p, th c ph m và d
Theo truy n th ng, cây ng p m n đ

c li u

c khai thác đ xây d ng nhà , đ n i

th t, bè m ng, tàu thuy n, hƠng rƠo, ng c , và s n xu t tanin ph c v trong l nh
v c thu c da [18]. Thân g c a các loài Avicennia marina (Forsk.)Vierh, Bruguiera
cylindrica

(L.)Blume,

Bruguiera

parviflora

(Roxb.)Wight

&

Arn.

Ex


d ng n

c ép trái B n chua (S.

c u ng [20].

Cây ng p m n còn có giá tr d

c li u vƠ đư đ

ch a nhi u lo i b nh khác nhau c a c dơn đ a ph

c s d ng trong dân gian

ng.Ng

i dân nông thôn ven

bi n ph thu c hoàn toàn ho c m t ph n vào cây c xung quanh đ tr b nh.Ch ng
h n đ đi u tr nh c đ u và các b nh viêm nhi m h s d ng d ch chi t c a cây
Mu ng bi n (Ipomoea pescaprae (L.) R. Br.), ho c thu c lá đi u làm t v thân cây
x t nh c a loài này có th ch a viêm xoang, còn
nghi n nát, tr n v i r
[29]. Trà th o d

uđ

ông Nam Á lá vƠ ch i non


c s d ng

i d ng ch t h u c hòa tan

ng th m th u. Ph n ch y u còn l i chuy n

thành ngu n th c n ph li u hay c n v n nuôi s ng hàng lo t loƠi đ ng v t n mùn
bã th c v t v n r t đa d ng và phát tri n phong phú trong RNM [20].
Vi t Nam, tác gi Phan Nguyên H ng đư cho bi t r ng
cung c p m t l

ng r i 9,75 t n/ha/n m; trong đó l

c Cà Mau

ng r i c a lá chi m 79,71%

[23]. Tác gi Viên Ng c Nam trong nghiên c u c a mình c ng cho bi t r ng
C n Gi cung c p l

12 tu i tr ng

c

ng r i trung bình 8.47 t n/ha/n m, trong đó lá

chi m 75,42% [24].
c. RNM góp ph n duy trì ngu n l i th y s n cho s phát tri n m t ngh cá
b n v ng ven b
R ng ng p m n không nh ng là ngu n cung c p th c n mƠ còn lƠ n i c


Khu h đ ng v t RNM Vi t Nam khá phong phú. M t vài nghiên c u đư ch
ra r ng khu v c r ng c m N m C n, CƠ Mau, s l

ng ch nhái có 6 loài, bò sát 18

loƠi, chim có 41 loƠi, đ ng v t có vú là 15 loài [2].
Theo tác gi Hoàng Th Thanh Nhàn và các c ng s , VQG Xuân Th y lƠ n i
d ng chơn vƠ trú đông quan tr ng c a các loƠi chim n

c di c . Qua đi u tra kh o

sát th c đ a và k th a k t qu các công trình nghiên c u v chim
Thu , đư th ng kê đ

VQG Xuân

c 220 loài chim thu c 41 h c a 11 b . Riêng trong đ t kh o

sát tháng 12/2012, đư b sung 1 loài cho danh sách chim c a VQG Xuân Th y so
v i các d n li u tr
ghi nh n đ

c

c đơy lƠ Di u tr ng (Elanus caeruleus). Trong s 220 loài chim

VQG Xuân Thu , có 14 loƠi u tiên b o t n, chi m 6,36% t ng s

loài [6].



13

qu ho t đ ng công phá b bi n c a sóng, đ ng th i là v t c n làm cho tr m tích
l ng đ ng [26].
Chính vì th , khi RNM ch a b tàn phá nhi u thì quá trình xâm nh p m n
di n ra ch m và ph m vi h p vì khi tri u cao, n

c đư lan t a vào trong nh ng khu

RNM r ng l n; h th ng r dƠy đ c cùng v i thơn cơy đư lƠm gi m t c đ dòng
tri u, tán cây h n ch t c đ gió [26].
c. RNM là m t h th ng b o v b bi n h u hi u
Trong nh ng n m g n đơy, s bi n đ i khí h u do các ho t đ ng phá r ng,
gây ô nhi m c a con ng

i k t h p v i nh ng bi n đ i c a v trái đ t đư gơy ra

nh ng th m h a kh ng khi p nh : bưo, l l t, núi l a, g n đơy nh t lƠ đ ng đ t và
sóng th n. Nh ng th m h a nƠy đư gơy ra nhi u t n th t to l n c v ng

i và kinh

t cho nhi u qu c gia. Nhi u thông tin cho th y r ng m c dù thiên tai là không th
tránh kh i, tuy nhiên nh vào nh ng d i RNM và r n san hô ven bi n mà nh ng
thi t h i đư đ

c gi m đi đáng k .



vào t i b . Tác gi c ng cho r ng m t đ cây ng p m n và chi u r ng d i r ng là
hai y u t quan tr ng nh t quy t đ nh hi u qu b o v b bi n [10].
1.1.3.3. Giá tr du l ch sinh thái c a r ng ng p m n
Ngoài nh ng giá tr nêu trên, ngƠy nay RNM còn lƠ đ a đi m du l ch sinh
thái thú v , mang l i giá tr kinh t cao c ng nh góp ph n nâng cao nh n th c c ng


14

đ ng v t m quan tr ng c a RNM. Tiêu bi u nh các ho t đ ng du l ch sinh thái t i
Khu d tr sinh quy n C n Gi , r ng ng p m n Cà Mau, VQG Xuân Th y, …
1.1.4.

a d ng th c v t ng p m n

1.1.4.1. a d ng th c v t ng p m n trên th gi i
Th c v t RNM bao g m nhi u chi và h th c v t đa s không có quan h h
hƠng, nh ng l i có nh ng nét chung v đ c tính thích nghi hình thái, sinh lý và sinh
s n phù h p v i môi tr

ng h t s c khó kh n lƠ ng p m n, thi u không khí vƠ đ t

không n đ nh. R ng ng p m n đ

c phát hi n

khu v c n

c ng p đ m phá, c a

i Tơy D

ng vƠ Thái Bình D

ng. S loài

phía đông (Spalding và cs, 1997) [38].Các loài ch y u lƠ

đơy ít ch
c đ (R.

mangle), M m (A. germinans).
R ng ng p m n Chơu Á khá đa d ng và phong phú. Trong m t nghiên c u
v h sinh thái RNM Iran tác gi Mohammad Ali Zahed và các c ng s đư cho bi t
có h n 60 loƠi cơy ng p m n th c s trên th gi i; trong đó quan tr ng nh t là các
chi Rhizophora, Avicennia, Bruguiera và Sonneratia. Tuy nhiên, ch có hai loài
cđ

c tìm th y trong r ng ng p m n Iran, A. marina (h Avicenniaceae) và