ĐỀ BÀI SỐ 1
A là chủ kiêm lái xe chở xăng dầu. A ký hợp đồng với công ty X vận
chuyển dầu chạy máy cho công ty. Sau vài lần vận chuyển, A đã học được
thủ đoạn lấy bớt dầu vận chuyển của công ty X như sau:
Khi nhận được dầu A chạy xe tới điểm thu mua dầu của B và nhanh
chóng rút dầu bán cho B mỗi lần 200 lít. Sau đó A đổ đầy nước vào chiếc
thùng phuy không mang sẵn đúng 200 lít. Đến địa điểm giao hàng, chiếc xe
được cân đúng trọng lượng quy định nên được nhập dầu vào kho. Trong thời
gian chờ đợi cân trọng lượng của xe sau khi giao dầu, A đã bí mật đổ hết số
nước đã chất lên xe để khi cân chỉ còn đúng trọng lượng của xe. Bằng thủ
đoạn trên A đã nhiều lần lấy dầu được thuê vận chuyển với tổng trị giá là
100 triệu đồng thì bị phát hiện.
1. Anh (chị) hãy xác định tội danh cho hành vi của A?
2. B có phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi tiêu thụ dầu của A
không? Nếu có thì tội danh cho hành vi của B là gì?
1
BÀI LÀM
1. Anh (chị) hãy xác định tội danh cho hành vi của A?
A phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản được quy định trong
Điều 140 BLHS.
Về dấu hiệu pháp lý:
Điều 140 BLHS quy định tội lạm dụng chiếm đoạt tài sản bao gồm
hai loại trường hợp sau:
- Bằng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn, chiếm đoạt tài sản của người
khác đã được giao cho mình trên cơ sở hợp đồng vay, mượn,
thuê…
- Sử dụng tài sản của người khác đã được giao cho mình trên cơ sở
hợp đồng vay, mượn, thuê… vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến
không có khả năng trả lại tài sản.
Về mặt chủ thể của tội phạm: Trong đề bài đã cho, vì A ký hợp đồng
vận chuyển dầu nên A chắc chắn đã có bằng lái ô tô bởi vậy có thể khẳng

sản có 1 điểm khác nhau cơ bản đó là thời điểm phát sinh ý định chiếm đoạt,
nếu như A trước khi ký hợp đồng vận chuyển dầu cho công ty X đã có ý
định chiếm đoạt tài sản thì chắc chắn A phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản,
3
còn nếu sau khi A có được lượng dầu một cách hợp pháp (thông qua hợp
đồng vận chuyển) mới nảy sinh ý định chiếm đoạt thì hành vi của A cấu
thành tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Có thể thấy trong đề nêu
rằng “Sau vài lần vận chuyển, A đã học được thủ đoạn lấy bớt dầu vẫn
chuyển của công ty X” . Mặt khác, hợp đồng vận chuyển dầu nhiều lần thì
thường là hợp đồng vận chuyển dài hạn, nên ý định phạm tội của A có thể
coi là phát sinh sau khi ký được hợp đồng. Tuy nhiên, nếu ý định này phát
sinh trước khi ký hợp đồng, hoặc hợp đồng vận chuyển dầu được ký mỗi lần
trước khi vận chuyển thì hành vi của A cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài
sản.
Về cơ bản thì khung hình phạt của A là không thay đổi “ bị phạt tù từ
2 đến 7 năm” được quy định trong khoản 2 Điều 140 BLHS.
Mặt khách quan của tội phạm:
+ Hành vi: Hành vi phạm tội của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt
tài sản là hành vi chiếm đoạt toàn bộ hay một phần tài sản đã được giao trên
cơ sở hợp đồng đã được ký kết giữa chủ tài sản và người có hành vi chiếm
đoạt.
Hành vi chiếm đoạt ở đây là những hành vi không thực hiện đúng
nghĩa vụ cam kết. Những hành vi đó là những hành vi không thực hiện đúng
nghĩa vụ cam kết:
- Không trả lại tài sản bằng thủ đoạn bỏ trốn hoặc bằng thủ
đoạn gian dối (như giả tạo bị mất, đánh tráo tài sản rút bớt tài sản,…)
hoặc
4
- Không trả lại được tài sản do không có khả năng vì đã sử dụng
tài sản vào mục đích bất hợp pháp ( như dùng vào việc buôn lậu, buôn