ĐẠI HỌC THÁ I NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÒ VĂN HIÊN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA TOÁN HỌC
Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ
HUYỆN NẬM PỒ TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁ I NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÒ VĂN HIÊN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA TOÁN HỌC
Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ
HUYỆN NẬM PỒ TỈNH ĐIỆN BIÊN
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TSKH. NGUYỄN VĂN HỘ

THÁI NGUYÊN - 2018


Tác giả luận văn

Lò Văn Hiên

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ....................................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 3
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu................................................................. 3
4. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài ...................................................................... 3
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu...................................................................... 4
7. Phương pháp nghiên cứu đề tài ....................................................................... 4
8. Cấu trúc của luận văn: gồm có ba phần........................................................... 5
Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
TOÁN HỌC CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG PTDTBT .............................

6
1.1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề ................................................................... 6


THCS ....................................................................................................... 18
1.5.

Các yếu tố ảnh hướng đến tổ chức HĐNK Toán học ở trường PTDTBT
THCS ....................................................................................................... 24

1.5.1. Những yếu tố chủ quan............................................................................ 24
1.5.2. Những yếu tố khách quan ........................................................................ 25
Kết luận chương 1.............................................................................................. 27
Chương 2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHOÁ
TOÁN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ
THCS THUỘC HUYỆN NẬM PỒ TỈNH ĐIỆN BIÊN ...........................

28
2.1.

Tình hình phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục huyện Nậm Pồ, tỉnh
Điện Biên ................................................................................................. 28

2.2.

Khái quát về giáo dục ở trường PTDTBT THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh
Điện Biên ................................................................................................. 29

2.3.

Mục đích, nội dung và phương pháp khảo sát ........................................ 31

2.3.1. Mục đích khảo sát.................................................................................... 31
2.3.2. Nội dung khảo sát .................................................................................... 32

3.1.5. Đảm bảo tính mục tiêu của quá trình dạy học và quá trình giáo dục ..... 54
3.2.

Biện pháp tổ chức quản lý hoạt động ngoại khóa Toán học ở trường
PTDTBT THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên .................................... 55

3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về tổ chức hoạt động ngoại khóa cho
giáo viên dạy Toán .................................................................................. 55
3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học
... 56
3.3.

Các biện pháp quản lý việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện các HĐNK Toán
học ........................................................................................................... 57

3.3.1. Biện pháp 1: Bồi dưỡng năng lực tổ chức HĐNK cho giáo viên dạy
môn Toán ................................................................................................. 57
3.3.2. Biện pháp 2: Tổ chức sinh hoạt, bồi dưỡng cho giáo viên dạy Toán về
xây dựng kế hoạch tổ chức HĐNK ......................................................... 58
3.3.3. Biện pháp 3: Hoàn thiện các điều kiện phục vụ tổ chức HĐNK Toán học..
58
3.3.4. Biện pháp 4: Tổ chức kiểm tra đánh giá chất lượng học sinh, phân loại,
để bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu, kém ..................... 59

v


3.4.

Phối hợp với các lực lượng giáo dục trong tổ chức HĐNK Toán học .... 60

CBQL

:

Cán bộ quản lý

CNTT

:

Công nghệ thông tin

CSVC

:

Cơ sở vật chất

GD&ĐT

:

Giáo dục và Đào tạo

GV

:

Giáo viên


PPDH

:

Phương pháp dạy học

PTDH

:

Phương tiện dạy học

PTDTBT

:

Phổ thông dân tộc bán trú

QLGD

:

Quản lý giáo dục

SGK

:

Sách giáo khoa TĐCM


34

Nhận thức của GV về mục tiêu HĐNK Toán học.............................

Bảng 2.3:

Nhận thức của CBQL và GV về hình thức tổ chức hoạt động ngoại
khóa Toán học ở trường PTDTBT THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh
Điện Biên..............................................................................................
35

Bảng 2.4:

Nhận thức của CBQL về tác dụng của HĐNK Toán học đến việc
hình thành nhân cách HS............................................................... 36

Bảng 2.5:

Thực trạng việc xây dựng kế hoạch tổ chức HĐNK toán học ...... 37

Bảng 2.6:
.. 39

Thực trạng tổ chức hoạt động ngoại khóa ở trường PTDTBT THCS

Bảng 2.7:

Thực trạng chỉ đạo thực hiện chương trình kế hoạch hoạt động
ngoại khóa Toán học ..................................................................... 40


2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng tổ chức hoạt động ngoại khóa
Toán học, luận văn đề xuất biện pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học ở
các trường phổ thông dân tộc bán trú huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên góp phần
nâng cao hiệu quả dạy học môn Toán ở các trường phổ thông dân tộc bán trú
huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Tổ chức hoạt động ngoại khóa ở trường THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học ở các trường phổ thông dân tộc
bán trú huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên.
4. Giả thuyết khoa học
Hoạt động ngoại khóa đã được tổ chức ở các trường PTDTBT THCS
huyên Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên. Tuy nhiên tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán
học cũng đã được tổ chức trong các trường PTDTBT THCS nhưng còn một số
hạn chế và bất cập. Nếu nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng tổ chức hoạt
động ngoại khóa Toán học ở các trường PTDTBT huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện
Biên và đề xuất được các biện pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học ở
các trường PTDTBT huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên sẽ là những căn cứ thực
tiễn giúp nhà quản lý triển khai thực hiện các biện pháp tổ chức HĐNK Toán
học tỏng nhà trường PTDTBT THCS.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
5.1. Xây dựng cơ sở lí luận của tổ chức hoạt động ngoại khoá Toán học ở
trường phổ thông dân tộc bán trú THCS.
5.2. Thực trạng hoạt động ngoại khoá về Toán học cho học sinh ở các
trường phổ thông dân tộc bán trú THCS, huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.

3



4


- Phương pháp chuyên gia: Xin tư vấn thêm từ các chuyên gia có kinh
nghiệm về tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học và CBQL có kinh nghiệm
QL hoạt động ngoại khóa bộ môn.
- Nghiên cứu sản phẩm: Phân tích những sáng kiến về quản lí hoạt động
ngoại khóa toán học và kế hoạch tổ chức hoạt động ngoại khóa của một số giáo
viên ở các trường PTDT BT THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
7.3. Phương pháp bổ trợ
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệu và phân tích,
đánh giá kết quả nghiên cứu thực trạng; sử dụng phương pháp kiểm định giả
thuyết để đánh giá tính khoa học, khả thi của kết quả nghiên cứu.
8. Cấu trúc của luận văn: gồm có ba phần
- Phần mở đầu
- Phần nội dung: có 3 chương
+ Chương 1: Cơ sở lí luận của tổ chức các hoạt động ngoại khóa Toán
học cho học sinh ở trường PTDTBT cấp THCS
+ Chương 2: Thực trạng tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học ở các
trường phổ thông dân tộc bán trú THCS thuộc huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên
+ Chương 3: Biện pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học ở các
trường phổ thông dân tộc bán trú THCS thuộc huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên
- Phần kết luận và khuyến nghị

5


Chương 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA

Quang; "Tổ chức hoạt động vui chơi ở Trung học cơ sở nhằm phát triển tâm
lực, trí tuệ và thể lực cho học sinh" của Hà Nhật Thăng và cũng chỉ dừng lại ở
mức độ các hoạt động vui chơi ngoài trời nói chung chứ chưa đi vào bộ môn
cụ thể
nào.
Ở nước ta, đã nhiều lần Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu giáo viên phải chú
ý giáo dục nhiều mặt cho học sinh như đức, trí, thể, mĩ, lao động. Trong Thư
gửi Hội nghị cán bộ phụ

trách nhi đồng toàn quốc, Bác viết: “Trong lúc học

cũng cần làm cho các cháu vui, trong lúc vui cũng cần làm cho các cháu học. Ở
trong nhà trường, trong xã hội, các cháu đều vui, đều học.”
[14] Và trong chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam từ 2001 đến 2010 đã nêu
rõ quan điểm giáo dục của Đảng ta: “Phát triển con người toàn diện trên các mặt
tình cảm, trí tuệ, tinh thần và thể chất là lí tưởng của sự phát triển xã hội mà
chúng ta từng bước tiến tới.” [24].
Hoạt động ngoại khoá Toán học ở Trung học cơ sở đã được các nhà
nghiên cứu giáo dục nước ta đề cập đến như trong cuốn "Tài liệu bồi dưỡng
thường xuyên cho giáo viên trung học chu kì III (2003 - 2007)" (tập 2); "Một số
vấn đề về nội dung và phương pháp dạy học môn Toán " Sách bồi dưỡng
thường xuyên chu kì 1997 - 2000 cho giáo dục Trung học; "Phương pháp dạy
học toán - (Giáo trình đào tạo giáo viên trung học cơ sở hệ CĐSP )" của Bộ
Giáo dục và Đào tạo, Phương pháp dạy học đại cương môn Toán của tác giả
Nguyễn Bá Kim (2010); Vận dụng lý luận vào dạy học môn Toán ở trường phổ
thông của tác giả Bùi Văn Nghị (2009); Cẩm nang dạy và học môn Toán trung
học cơ sở của tác giả Vũ Hữu Bình (2007)… nhưng chỉ nói khái quát chung về
ngoại khoá về toán chứ chưa đưa ra một quy trình hoạt động cụ thể. Ngoài
những bài viết về hoạt động ngoại khoá Toán học ở trên thì có thể kể đến mét
số công trình về trò chơi toán học dành cho học sinh mà giáo viên có thể tham

học trên lớp nhưng gắn với nội dung chương trình dạy học các môn học. Đây là
một trong hai hoạt động cơ bản, được thực hiện một cách có tổ chức, có mục
đích theo kế hoạch của nhà trường; hoạt động tiếp nối và thống nhất hữu cơ với
hoạt động học tập trên lớp, nhằm góp phần hình thành và phát triển nhân
cách HS
8


theo mục tiêu đào tạo, đáp ứng những yêu cầu đa dạng của xã hội đối với thế hệ
trẻ.
1.2.2. Hoạt động ngoại khóa Toán học
Hoạt động ngoại khoá Toán học là hoạt động dạy học của giáo viên và
hoạt động học tập của học sinh có cùng sở thích, hứng thú về một vấn đề nào đó
của nội dung học tập. Và là một hoạt động tự quản, toàn thể các thành viên cùng
nhau hoạt động vì mục đích chung với tinh thần tự giác, tích cực. Việc tổ chức
hoạt động ngoại khoá Toán học được xây dựng dựa trên lòng yêu thích môn học
và ham muốn tìm tòi sang tạo của học sinh. Từ đó tạo điều kiện cho tài năng
được nảy nở và phát triển. Số lượng học sinh tham gia ngoại khoá là không hạn
chế, không phân biệt học sinh giỏi, yếu, kém.
Hoạt động ngoại khóa Toán học là hoạt động ngoại khóa có lồng ghép
kiến thức liên quan đến Toán học nhằm củng cố, mở rộng kiến thức Toán học.
Vì thế, hoạt động ngoại khóa Toán học là một trong các hình thức tổ chức
học tập hoạt động dạy học môn Toán, được tổ chức, có kế hoạch, hướng đến
mục tiêu hình thành kiến thức Toán học. Các hoạt động này được HS tiến hành
theo nguyên tắc tự nguyện ở ngoài giờ lên lớp chính khóa dưới sự tổ chức,
hướng dẫn, điều khiển của GV. Hoạt động ngoại khóa Toán học nhằm giúp học
sinh lĩnh hội kiến thức hình thành và phát triển năng lực nhận thức Toán
học.củng cố, mở rộng và nâng cao kiến thức và kĩ năng bộ môn Toán đã được
học trong chương trình chính khóa. Nhằm mục tiêu phát triển ở học sinh những
kiến thức và kỹ năng Toán học được quy định trong chương trình môn Toán ở

hứng thú trong tiếp thu và thực hành kiến thức, kỹ năng thuộc lĩnh vực Toán
học.
Thông qua HĐNK Toán học giúp học sinh:
Có hứng thú cho học sinh học tập môn Toán nói riêng, các bộ môn văn
hóa khác nói chung.
Rèn luyện cho học sinh kỹ năng học tập, kỹ năng giao tiếp trước đám
đông. Tạo sân chơi lành mạnh cho các em bộc lộ khả năng riêng, phát
huy tính
tích cực, chủ động tiếp thu kiến thức.
Thông qua hoạt động ngoại khoá này các em có cơ hội mở rộng sự hiểu
biết của mình.
Thông qua chương trình ngoại khóa giúp các em bồi dưỡng thêm một số
điều chưa biết.
Tạo sân chơi bổ ích cho các em; xây dựng tình đoàn kết giữa cá nhân, tập
thể; tình thầy trò trong các hoạt động.
1.3.1.2. Vai trò của HĐNK Toán học trong dạy học môn Toán

11


Việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa cho học sinh ở các trường phổ
thông dân tộc bán trú THCS có vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện
cho học sinh:

12


- Góp phần củng cố kiến thức, kĩ năng Toán học đã được học trên lớp;
giúp các em mở rộng, nâng cao những hiểu biết về toán mà trong phạm vi giờ
học chính khóa không cho phép.