BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
DỰ ÁN VIỆT - BỈ
BÁO CÁO
THỰC HÀNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ỨNG DỤNG
Sử dụng phần mềm Yenka để nâng cao kết quả học tập
phần Hình học không gian của học sinh lớp 8 dân tộc thiểu số
Trường PTCS Dân tộc Nội trú Bát Xát, tỉnh Lào Cai
Nhóm nghiên cứu:
Đào Thị Thuý Nga
Nguyễn Thị Minh Lương
Hà Vũ Quang
Đồng Ngọc Sơn
Đơn vị công tác: Trường Cao đẳng Sư phạm Lào Cai
Lào Cai, năm 2009
BÁO CÁO
THỰC HÀNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ỨNG DỤNG
Sử dụng phần mềm Yenka để nâng cao kết quả học tập
phần Hình học không gian của học sinh lớp 8 dân tộc thiểu số
Trường PTCS Dân tộc Nội trú Bát Xát, tỉnh Lào Cai
I. TÓM TẮT
Công tác giảng dạy của người giáo viên trong nhà trường là quá trình luôn
tìm tòi, thay đổi linh hoạt các phương pháp dạy học để đạt được hiệu quả cao
nhất. Mỗi môn học có đặc trưng riêng đòi hỏi phải có phương pháp dạy học
thích hợp mới có thể kích thích được hứng thú, tính tích cực học tập của học
sinh. Với mục đích nâng cao chất lượng dạy học, chúng tôi mạnh dạn thử
nghiệm phương pháp dạy học phần hình học không gian trong môn toán lớp 8
bằng phần mềm Yenka và nghiên cứu tác động của phương pháp này đối với kết
quả học tập của học sinh lớp 8 trường PTDT Nội trú Bát Xát.
Để xem xét hiệu quả của việc ứng dụng phần mềm vào dạy hình học không
gian, lớp 8A - thực nghiệm được học bằng phần mềm Yenka và lớp 8B học theo
cách mô tả thông thường. Các phép kiểm chứng độc lập thực hiện đối với các
trong việc dạy và học vật lý. Mặt khác, chương trình này rất thích hợp cho học
sinh tự học ở nhà, đặc biệt là đối với thầy, cô có thể đưa vào để giảng dạy, giúp
cho việc học giữa thầy và trò có hiệu quả hơn. Việc ứng dụng công nghệ thông
tin trong dạy học là một việc làm quan trọng trong việc đổi mới phương pháp
dạy học trong giai đoạn hiện nay.
Qua quá trình tìm hiểu việc học tập phần hình học không gian của học sinh
lớp 8, trường PTDT Nội trú Bát Xát. Chúng tôi nhận thấy có một số nguyên
nhân sau dẫn đến kết quả học tập chưa cao của các em học sinh người dân tộc
thiểu số khi học phần hình học không gian là:
1. Khả năng nhận thức môn hình học của học sinh dân tộc còn thấp.
2. Học sinh dân tộc hạn chế về khả năng tưởng tượng hình học không gian.
3. Mức độ tập trung chưa cao do môn học khó.
4. Ít hứng thú với nội dung môn học nhất là với môn hình học.
3
5. Giáo viên thường sử dụng phương pháp diễn tả các hình khối hình học
không gian còn ở mức đơn giản, tính trực quan chưa cao, chưa phù hợp với đối
tượng học sinh dân tộc thiểu số, dẫn đến khả năng hiểu của học sinh hạn chế.
Trong các nguyên nhân kể trên, chúng tôi tập trung vào việc tìm giải pháp tác
động vào nguyên nhân thứ 5.
Với những lý do đã nêu, chúng tôi mạnh dạn thực hiện vấn đề nghiên cứu: Sử
dụng phần mềm Yenka để nâng cao kết quả học tập phần Hình học không gian
của học sinh lớp 8 dân tộc thiểu số trường PTCS Dân tộc Nội trú Bát Xát, tỉnh
Lào Cai.
Để thực hiện nghiên cứu đề tài này chúng tôi đã tham khảo và vận dụng lí
luận của một số tài liệu, công trình nghiên cứu tác động:
Nghiên cứu khoa học ứng dụng của tiến sỹ Dr Chris Tan (2008)
III. PHƯƠNG PHÁP
1. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
- Chúng tôi tiến hành chọn 2 lớp của khối lớp 8 trường Dân tộc Nội trú huyện
Bát Xát, tỉnh Lào Cai để tiến hành kiểm tra tác động, trong đó 1 nhóm (lớp) thực
Sử dụng phần mềm Yenka
khi dạy hình học không gian
O3
Lớp 8B
(Đối chứng)
O2
Dạy hình học không gian
theo PP thông thường
O4
Các ký hiệu: O1,O2 (Bài kiểm tra trước tác động), O3,O4 (Bài kiểm tra sau
tác động);
Sử dụng bài kiểm tra trước và sau tác động, kết quả thu được là các dữ liệu
liên tục nên chúng tôi sử dụng phép kiểm chứng t-test độc lập đánh giá kết quả
nghiên cứu.
3. ĐO LƯỜNG
Để đánh giá tác động nghiên cứu lên nhóm thực nghiệm, chúng tôi sử dụng
đo kiến thức bằng cách sử dụng các bài kiểm tra:
- Nội dung: Bài kiểm tra các kiến thức liên quan đến hình học không gian
trong chương trình Toán THCS lớp 8.
- Hình thức: Bài kiểm tra gồm các phần trắc nghiệm khách quan, tự luận.
- Cách tiến hành: Kiểm tra trước và sau tác động.
5
Đối với bài kiểm tra trước: Chúng tôi tiến hành kiểm tra sau khi học sinh
đã học 4 bài của phần Hình học không gian lớp 8. Mục đích: đánh giá kết quả
của việc dạy học với phương pháp dạy học không có sự trợ giúp của phần mềm
Yenka trên cả 2 lớp.
Đối với bài kiểm tra sau: được thực hiện sau khi học sinh kết thúc học
phần Hình học không gian. Mục đích: đánh giá kết quả học tập của học sinh sau
khi tiến hành tác động với lớp thực nghiệm để so sánh mức độ tác động, ảnh
hưởng của việc sử dụng phần mền Yenka đến kết quả học tập của học sinh quá
- Sử dụng phép kiểm chứng t-test độc lập để xác định mức khác biệt giữa
điểm trung bình của hai nhóm tham gia nghiên cứu;
- Ngoài ra chúng tôi còn sử dụng công thức tính quy mô ảnh hưởng (ES) để
kiểm chứng những thay đổi về điểm trung bình do tác động của nghiên cứu có
thực tế và có ý nghĩa hay không.
IV. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ
Qua quá trình kiểm tra trước và sau tác động, chúng tôi đã thu thập được kết
quả về học tập phần hình học không gian của học sinh 2 lớp tham gia nghiên
cứu như sau:
Lớp
Kiểm tra trước tác động Kiểm tra sau tác động
Loại điểm Loại điểm
Giỏi Khá TB Yếu Giỏi Khá TB Yếu
8A
1 8 22 3 8 9 15 2
8B
1 3 25 4 1 8 20 4
Tổng 2 11 47 7 9 17 35 6
(Bảng 2: Kết quả kiểm tra của nhóm thực nghiệm và đối chứng)
Với kết quả thu được như trên, chúng tôi đã tiến hành kiểm tra độ tin cậy
Spearman-Brown của dữ liệu sau tác động và thu được kết quả là: 0,72 (Biểu 1).
Ngoài ra, nhóm nghiên cứu còn tiến hành tính giá trị trung bình (TB) và độ lệch
chuẩn của dữ liệu nhằm so sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động:
Số HS Giá trị TB Độ lệch chuẩn (SD)
Nhóm thực nghiệm 34 6,47 1,26
Nhóm đối chứng 33 5,79 1,11
(Bảng 3: So sánh điểm TB bài kiểm tra sau tác động)
Trong bảng trên, điểm TB bài kiểm tra sau tác động của nhóm thực nghiệm
là 6,47 (SD =1,26) và của nhóm đối chứng là 5,79 (SD = 1,11). Dựa vào điểm
TB cho thấy nhóm thực nghiệm đạt kết quả cao so với nhóm đối chứng (xem
Khi học tập hình học không gian có sự hỗ trợ của phần mềm Yenka, kết quả
học tập của học sinh có sự cải thiện rõ rệt. Điều đó chứng tỏ nhận thức về các
hình không gian đã được nâng lên.
Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy với đối tượng học sinh dân tộc, nếu giáo
viên mô tả thông thường bằng hình vẽ, mô hình thì học sinh tiếp nhận kiến thức
hình học không gian bị hạn chế. Và nếu có sử dụng mô hình thì việc thay đổi,
dịch chuyển hình không thể thực hiện, học sinh không thể tưởng tượng hình ở
các góc độ khác nhau.
Qua kết quả nghiên cứu chúng tôi thấy có thể triển khai ứng dụng phần mềm
Yenka vào dạy học hình học không gian cho các lớp THCS như là một công cụ
hữu ích hỗ trợ học tập và giảng dạy.
9
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Lưu Xuân Mới- Phương pháp luận nghiên cứu khoa học- NXB. ĐH Sư phạm
2003.
2. Dr. Chris Tan - Tài liệu tập huấn về nghiên cứu khoa học - Dự án Việt- Bỉ.
Tháng 1/2008
3. Quan sát hình không gian với phần mềm Yenka- http://www.schoolnet.vn
10
PHỤ LỤC
1. Bài kiểm tra trước và sau tác động.
2. Kế hoạch bài học, tài liệu giảng dạy
3. Các số liệu thống kê chi tiết.
11