CẨM NANG ÔN TẬP TRƯỚC KỲ THI ĐH, CĐ 2009
Môn Hóa
Trong hai năm thi vừa qua, nội dung kiến thức bao quát toàn chương trình hóa phổ thông
từ lớp 10 đến lớp 12. Trong đề thi, các câu tính toán khó thường là các câu tính theo công
thức hóa học, bào toàn khối lượng, bào toàn electron… Sau đây là một vài ví dụ mà thí
sinh cần lưu ý:
Ví dụ 1a: Câu 29 – Mã đề 263 – Khối A (2008)
Cho 11,36 gam hỗn hợp gồm Fe, FeO, Fe
2
O
3
và Fe
3
O
4
phản ứng hết với dung dịch HNO
3
loãng (dư), thu được 1,344 lít khí NO (sản phẩm khử duy nhất, ở điều kiện tiêu chuẩn) và
dung dịch X. Cô cạn dung dịch X thu được m gam muối khan. Giá trị của m là
A. 38,72. B. 35,50. C. 49,09. D. 34,36.
Có nhiều cách để giải câu này, có thể làm như sau :
Gọi x là số mol Fe(NO
3
)
3
Hỗn hợp + HNO
3
→ Fe(NO
3
)
3

C
n
H
2n + 2
O + CuO → C
n
H
2n
O + H
2
O + Cu
(Y) có C
n
H
2n
O và H
2
O theo tỷ lệ mol 1 : 1 nên
_
M
= 13,75.2 =
(14 16) 18
2
n + +

Giải ra : n = 1,5
Suy ra : hai ancol là CH
3
OH và C
2

;
- Thí nghiệm 4: Cho thanh Fe tiếp xúc với thanh Cu rồi nhúng vào dung dịch HCl.
Số trường hợp xuất hiện ăn mòn điện hoá là
A. 1. B. 2. C. 4. D. 3.
Chọn B
Ví dụ 2b: Câu 1 – mã đề 195 – khối B – 2008
Cho biết các phản ứng xảy ra sau:
2FeBr
2
+ Br
2
→ 2FeBr
3
2NaBr + Cl
2
→ 2NaCl + Br
2

Phát biểu đúng là:
A. Tính khử của Cl
-
mạnh hơn của Br
-
.
B. Tính oxi hóa của Br
2
mạnh hơn của Cl
2
.
C. Tính khử của Br

xác định độ mức độ khó dễ của toàn bài thi trước khi thực sự trả lời. Những phần dễ nên
trả lời trước, còn những phần khó, dễ nhầm lẫn nên làm sau cùng để còn thời gian suy
nghĩ.
Những câu hỏi về ngữ âm và ngữ pháp nên được trả lời trước, vì khả năng làm đúng ngay
từ đầu sẽ rất cao nếu thí sinh nắm vững nội dung kiểm tra. Ngược lại, thí sinh hay bị nhầm
lẫn ở phần từ vựng và đọc hiểu, vì vậy thời gian dành cho các câu hỏi này cần nhiều hơn.
* Sử dụng phương pháp loại suy để chọn câu trả lời đúng.
Loại suy là một chiến thuật quan trọng trong khi làm bài trắc nghiệm. Khi gặp các câu hỏi
khó, nên bình tĩnh áp dụng phương pháp loại suy để nâng cao khả năng chọn được câu trả
lời đúng. Dưới đây là một ví dụ rút từ đề thi năm 2008:
He’s a very ______ person because he can make other workers follow his advice.
A. influential* B. effective C. creative D. deciding
Có thể dễ dàng loại bỏ câu D vì ‘deciding person’ là một cụm từ nghe rất lạ tai. Câu C,
‘creative’, (sáng tạo) cũng có thể bị loại vi ít liên quan đến nghĩa của câu. Như vậy, chỉ
còn 2 từ ‘influential’ và ‘effective’. Nếu thí sinh biết từ ‘influence’ (ảnh hưởng) thì sẽ dễ
dàng chọn đúng từ ‘influential’.
* Nhận diện nhanh những câu hỏi có mục tiêu ‘kép’ và giải quyết đủ cả hai mục tiêu.
Những câu hỏi có mục tiêu thường rất dễ nhận ra vì các lựa chọn xuất hiện thành từng cặp.
Một ví dụ khác rút từ đề thi năm 2008:
Increasing ______ of fruit in the diet may help to reduce the risk of heart disease.
A. a number B. the amount* C. an amount D. the number
Đáp án đúng của câu này là B, ‘the amount’. Mục tiêu của câu hỏi này là vừa kiểm tra
danh từ đếm được và không đếm được (amount dùng cho danh từ không đếm được và
number dùng cho danh từ đếm được), vừa kiểm tra mạo từ xác định và bất định (the và a).
Với câu hỏi này, nếu không chú ý thí sinh có thể chỉ chú ý chọn đúng từ ‘amount’ mà quên
không chú ý đến mục tiêu còn lại là phải chọn đúng mạo từ, và vì thế có thể chọn C (an
amount).
* Vận dụng kiến thức nền để tăng khả năng trả lời đúng những câu hỏi thuộc phần
đọc hiểu
Một số câu hỏi thuộc phần đọc hiểu có thể trả lời bằng cách dựa vào kiến thức nền. Trong

tập và ôn thật căn bản thì thời gian sẽ đủ để học sinh hoàn tất bài thi. Nếu vội vàng để rồi
sau khi làm bài xong (50 câu trắc nghiệm), công việc kiểm tra lại toàn bộ bài thi là rất khó
và mất thời gian.
+ Có vài vấn đề ở cùng một kiến thức (về lý thuyết) nhưng ở SGK chuẩn và SGK nâng cao
lại có 2 tên gọi, 2 cách trình bày, 2 quan điểm không hoàn toàn giống nhau (như sóng dừng
có phải là một trường hợp của hiện tượng giao thoa sóng hay không; hay khi nói về điều
kiện phát ra tia hồng ngoại; sơ đồ khối của hệ thống phát thanh, thu thanh . . .). Do đó, thí
sinh học chương trình này nhưng lại chọn phần câu hỏi của chương trình kia thì cũng cần
có sự chuẩn bị kỹ trước khi thi.
Thời gian ôn tập không còn nhiều, thí sinh cần tự tổng kết một số dạng bài tập đặc biệt,
rút ra một số công thức giúp nhanh chóng chọn được phương án trả lời đúng mà không
phải giải chi tiết. Sau đây có thể là vài ví dụ :
+ Dao động cơ học :
- Khi viết phương trình dao động ở dạng x = Acos(ωt + ϕ); pha ban đầu ϕ sẽ phụ
thuộc vào gốc thời gian t = 0 :
Khi t = 0 lúc vật ở vị trí biên dương x = A thì ϕ = 0
Khi t = 0 lúc vật ở vị trí biên âm x = -A thì ϕ = π
Khi t = 0 lúc vật đi qua vị trí cân bằng theo chiều dương thì ϕ = -
2
π
Khi t = 0 lúc vật đi qua vị trí cân bằng ngược chiều dương thì ϕ =
2
π
Công thức liên hệ giữa v và x : v
2
= ω
2
(A
2
- x

- Nếu 2 nguồn sóng kết hợp ngược pha nhau thì đường trung trực của đoạn thẳng nối
2 nguồn kết hợp sẽ là đường dao động cực tiểu, tổng số đường dao động cực đại sẽ là số
chẵn, tổng số đường dao động cực tiểu sẽ là số lẽ (câu 39, mã đề 128, đề thi ĐH năm
2008).
+ Đoạn mạch xoay chiều RLC :
- Cho R biến thiên, xác định R để công suất tiêu thụ là P :
Nếu P = P
max
thì chỉ có một giá trị của R để thỏa mãn : R = Z
L
- Z
C
 ; P
max
=
2
L C
U
2 Z Z−
(từ bất đẳng thức Côsi) (câu 31, mã đề 128, đề thi Đại học năm 2008; câu 13,
mã đề 134, đề thi tốt nghiệp THPT năm 2009).
Nếu P < P
max
thì thông thường sẽ có hai giá trị của R để thỏa mãn, hai giá trị đó sẽ
có tính chất :
R
1
+ R
2
=

kiện :
2 2
C
L
C
R Z
Z
Z
+
=

- Cho C biến thiên, xác định C để điện áp U
L
và U
R
đạt cực đại (hoặc cho L biến
thiên, xác định L để điện áp U
C
và U
R
đạt cực đại) thì Z
L
= Z
C
(tức có cộng hưởng dòng
điện)
+ Quang phổ nguyên tử hyđrô :
Khi giả thiết cho hai bước sóng ứng với hai bức xạ và yêu cầu tìm bước sóng của
bức xạ thứ ba, công thức chung để giải quyết là :
31 32 21

Một hạt nhân A khi phân rã (tự phát) thành hai hạt B và C thì tỉ số động năng của hai
hạt tạo thành sẽ là
dB C
B
dC D C
W m
v
W m v
= =
(từ định luật bảo toàn động lượng) (câu 8, mã đề 128,
đề thi ĐH năm 2008).
Nếu ôn tập kỹ, thí sinh sẽ tự rút ra một số biểu thức để dùng, nhưng cũng nên lưu ý
điều kiện để áp dụng các biểu thức đó.