Những bệnh thận - tiết niệu thường gặp
NHỮNG BỆNH THẬN - TIẾT NIỆU THƯỜNG GẶP
Mục tiêu
1. Nêu được các triệu chứng cơ bản về hệ tiết niệu của trẻ em
2. Nêu được các bệnh thận - tiết niệu thường gặp
. Một số biểu hiện bệnh lý thận - tiết niệu thường gặp ở trẻ em
1. Triệu chứng rối loạn xuất tiểu
1.1.Vô niệu - thiểu niệu ( đái ít ) : Đây là dấu hiệu của suy thận cấp
1.2. Bí đái : Do tắc cơ học hoặc nguyên nhân tâm - thần kinh ( hysterie, viêm tủy ..)
1.3. Đa niệu ( đái nhiều ): Gặp trong đái tháo đường, đái tháo nhạt, suy thận mãn hoặc giai
đoạn hồi phục của suy thận cấp, do kích thích thần kinh, do chuyền dịch , thuốc lợi niệu...
1.4. Đái khó : Trẻ đau khi đi tiểu thường gặp trong nhiểm trùng đường tiểu thấp, sỏi...
1.5. Đái dắt ( đái lắc nhắc nhiều lần ): Do phản xạ thần kinh hoặc viêm nhiểm tại chổ
1.6. Đái dầm : Thường vào ban đêm ở trẻ từ 3 tuổi trở lên, do rối loạn tâm thần kinh
1.7. Đái không tự chủ: Do viêm , bệnh lý não - tủy, di dạng hệ tiết niệu…
2. Rối loạn thành phần nước tiểu
2.1. Protein niệu
- Protein niệu sinh lý hay lành tính : Protein niệu do hoat động nhiều, ăn đạm nhiều , tắm lạnh,
ỉa chảy mất nước, suy tim và nhiểm trùng cấp tính có thể làm xuất hiện protein niệu ít và ngắn.
- Protein niệu tư thế đứng : Trong tư thế đứng lâu có thể do co thắt mạch thận gây rối loạn
tuần hoàn thận làm đái ra protein
- Protein niệu khi sốt cao liên tục
- Protein niệu trong đái máu nhiều hoặc đái mủ
- Protein niệu trong bệnh đa u tủy xương ( protein nhiệt tán Bence-Jones )
- Protein niệu do bệnh lý cầu thận gồm :
+ protein niệu “ chọn lọc “ trong hội chứng thận hư ( mất chủ yếu là Albumin [ 80%] )
+ protein niệu “ không chọn lọc” trong viêm cầy thận cấp.
- Protein niệu do bệnh lý ống thận và bệnh lý tổ chức kẻ thận : Thường mất Albumin thì it mà
anpha1globulin và anpha 2 globulin thì mất nhiều hơn
2.2. Mỡ niệu : Nước tiểu óng ánh, gặp trong hội chứng thận hư, đái tháo đường, đái dưỡng
chấp ( do tắc bạch mạch hoặc do giun chỉ ), nhiểm độc photpho...

niệu )
- Màu đen do ngộ độc axit cacbolic, ung thư da ( đái hăc tố melanine), chiếu tia...
3. Một số bệnh thận - tiết niệu
3.1.Viêm thận bao gồm
- Viêm cầu thận cấp do nhiểm liên cầu khuẩn và không do liên cầu khuẩn
- Viêm thận trong bệnh hệ thống ( Luput ban đỏ hệ thống; Schoenlein-Henoch )
- Viêm thận do tia xạ
- Viêm thận di truyền ( HộI chứng Alport : điếc + viêm thận )
- Viêm thận mạch ( xơ cứng tiểu động mạch thận )
- Viêm cầu thận mãn
- HộI chứng huyết tán tăng urê máu bao gồm suy thận cấp + thiếu máu huyết tán nặng + giảm
tiểu cầu + thay đổi hình thể hồng cầu ( “ tế bào quầng “ )
3.2.Hội chứng thận hư (HCTH)
- HCTH tiên phát ( vô căn )
- HCTH thứ phát ( sau một số bệnh có nguyên nhân rỏ ràng )
- HCTH bẩm sinh
3.3. Bệnh thận một bên có tăng huyết áp
- Hẹp động mạch thận, phồng động mạch thận...
- Thận nhỏ một bên do loạn sản thận bẩm sinh
- Huyết khối gây nhồi máu thận một bên
- U thận, nang thận...
3.4. Bệnh tăng canxi niệu tự phát ( Viêm thận kẽ + vôi hóa thận )
3.5. Suy thận cấp ( STC trước thận, STC tại thận, STC sau thận )
3.6. Suy thận mãn
3.7. Rối loạn chức năng ống thận
- Rối loạn khả năng cô đặc : Giảm trong suy thận, đái tháo nhạt do thận...
- Rối loạn thăng bằng toan-kiềm :
+ Nhiểm toan trong suy thận
+ Nhiểm axit do ống thận
- Rối loạn chức năng ống lượn gần :

kinh...)
- Dị dạng niệu đạo : hẹp niệu đạo bẩm sinh, dò niệu đạo-trực tràng, hẹp bao qui đầu, tật lổ đái
lệch thấp ( cao )...
Tài liệu tham khảo
1. VÕ CÔNG ĐỒNG. Đặc điểm bộ máy tiết niệu trẻ em. Bài giảng Nhi Khoa-Bộ Môn Nhi
ĐHYD tp HCM.Nhà xb Đà Nẳng, 1998, tập II, 843-852.
2.VÕ CÔNG ĐỒNG. Dị dạng đường tiết niệu. Nhi Khoa sau đại học-Bộ Môn Nhi ĐHYD tp
HCM. Nhà xb Đà Nẳng, 1997, tập III, 633-656.
3.TRẦN ĐÌNH LONG, LÊ NAM TRÀ. Chương VIII ( Tiết niệu ). Bài giảng Nhi khoa. Bộ
môn Nhi – ĐHYK Hà Nội. Nhà xb Y học, 2000, tập II, 132 - 184
4. HỒ VIẾT HIẾU. Các bài giảng về thận - tiết niệu. Tài liệu lưu hành nội bộ . Bộ môn Nhi –
ĐHYK Huế, 2002-2003
5. NELSON. The Urinary system. Textbook of Pediatrics, 2000.
60
60