TRAO ĐỔI SUY NGHĨ VỀ CÁCH DẠY
TRONG CHƯƠNG PHÂN SỐ CỦA MÔN TOÁN
4

I. PHÁT ĐIỂM
Trong mọi nhà trường, đặc biệt là nhà trường tiểu học, việc nâng cao chất lượng dạy
và học của giáo viên và học sinh bao giờ cũng là mọi quan tâm hàng đầu bao trùm và
chi phối mọi hoạt động khác. Trong tất cả các môn học ở trường tiểu học thì môn toán
được coi là trọng tâm với số lượng tiết tương đối lớn (5 tiết/ tuần). Qua việc học toán,
học sinh bước đầu nắm được kiến thức toán học cơ bản, có cơ sở để học tốt các môn
khác, giúp các em tự tin, luôn luôn vươn tới sự tìm tòi, sáng tạo. Chương trình toán 4
mới là sự tiếp tục của toán 1.2.3 đã được thực hiện ở các năm học trước (chương trình
SGK mới). Chương trình toán mới đã có những đổi mới về nội dung để tăng cường
thực hành và ứng dụng kiến thức mới nhằm giúp học sinh học tập tích cực, linh hoạt,
sáng tạo theo năng lực của học sinh.
Để đạt được mục tiêu mà chương trình đề ra, trước hết giáo viên phải nắm chắc mục
tiêu, nội dung, những khả năng có thể khai thác trong từng bài. Điều quan trọng là giáo
viên phải xây dựng những phương pháp dạy và học giúp học sinh tích cực trong hoạt
động học để nắm chắc và vận dụng thành thạo các nội dung trong từng bài, góp phần
phát triển năng lực tư duy và năng lực thực hành của học sinh.
I. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Phương pháp d ạy học bài mới .
Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh hoạt động học tập để giúp học sinh: Khắc phục
sự kém khái quát, sự cứng nhắc của tư duy. Dựa vào tính trực quan cụ thể trong tư duy của
học sinh, giáo viên cần triển khai các hoạt động mang tính chất thực tiễn, học sinh phải
được thao tác trên đồ dùng trực quan. Từ đó, các em sẽ tự phát hiện và tự giải quyết nhiệm
vụ bài học.
VD: Khi dạy bài “So sánh 2 phân số cùng mẫu số”
Nhiệm vụ của bài là học sinh phải xét xem 2 phân số đó có bằng nhau hay không và
nếu không bằng nhau thì phân số nào bé hơn, phân số nào lớn hơn.
Khi dạy bài này, tôi cho học sinh cắt 2 hình tròn bằng nhau. Mỗi hình tròn lại chia

- Tiếp theo giáo nêu: Tính diện tích hình chữ nhật có chiều dài
m
5
4
, chiều rộng
m
3
2
.
Giáo viên gợi ý để học sinh nêu được S =
3
2
5
4
x

- Muốn thực hiện được phép nhân
3
2
5
4
x
, giáo viên cho học sinh quan sát trên hình vẽ:
1m

1m


(m
2
).
Từ nhận xét trên, giáo viên hướng dẫn học sinh dựa vào ví dụ để rút ra quy tắc nhân
2 phân số. Giáo viên lưu ý với học sinh: Kết quả phép tính phải là phân số tối giản.
Sau khi học sinh đã biết cách nhân 2 phân số thì giáo viên khích lệ học sinh thi đua
học tập bằng cách tự cho ví dụ về cách nhân 2 phân số và tự tìm lấy kết quả. Ngoài
ra giáo viên cho học sinh vận dụng cách tính để tìm chu vi, diện tích các hình đã học
như: hình bình hành, hình vuông, hình chữ nhật.
Quá trình dạy học toán như đã nêu ở trên sẽ giúp học sinh nắm chắc kiến thức, kỹ
năng cơ bản nhất, thông dụng nhất, hình thành phương pháp học tập (đặc biệt là
phương pháo tự học), biết cách giải quyết vấn đề gần gũi với đời sống.
b. Thi t l p m i quan h gi a ki n th c m i v i ki n th c ã h c.ế ậ ố ệ ữ ế ứ ớ ớ ế ứ đ ọ
* VD: trong bài “phép cộng phân số” tiết 114.
Ở bài này, thông qua ví dụ ở SGK, tôi và học sinh sẽ cùng thực hành trên băng giấy.
- Chia băng giấy bằng 8 phần bằng nhau bằng cách gập đôi 3 lần theo chiều ngang.
- Lần 1: Tô màu vào
8
3
băng giấy.
- Lần 2: Tô mầu vào
8
2
băng giấy
- Lúc này, học sinh dễ dàng thấy phải thực hiện phép tính
8
2
8
3
+

như tiết trước.
Như vậy với phương pháp dạy học bài mới như trên, học sinh có điều kiện ôn tập
củng cố kiến thức đã học và vận dụng những kiến thức đó để chiếm lĩnh tìm ra kiến
thức mới, tìm ra nội dung tiềm ẩn trong bài học. Phương pháp này còn góp phần rèn
luyện tư duy cho học sinh; tìm tòi sự liên quan giữa kiến thức cũ và mới.
2. Phương pháp dạy các nội dung thực hành luyện tập:
Nhiệm vụ chủ yếu của các tiết dạy thực hành luyện tập là củng cố kiến thức cơ bản và
rèn luyện các năng lực thực hành, giúp học sinh nhận ra rằng học không chỉ để biết mà còn
để làm, để vận dụng các kiến thức vào cuộc sống hằng ngày.
Khi dạy thực hành luyện tập cần lưu ý người giáo viên cần giúp mọi học đều tham gia
vào hoạt động thực hành; luyện tập theo khả năng của mình bằng cách:
- Tổ chức cho học sinh làm các bài tập theo thứ tự sắp xếp trong SGK, không qua
hoặc bỏ qua bài tập nào kể cả các bài tập học sinh cho là dễ.
- Không nên bắt học sinh chờ đợi nhau trong quá trình làm bài. Sau mỗi bài, học sinh
nên tự kiểm tra sau đó nên chuyển sang làm bài tập tiếp theo.
- Trong 1 số tiêt dạy, có thể học sinh này làm nhiều bài tập hơn học sinh khác. Giáo
viên cần giúp học sinh khai thác các nội dung tiềm ẩn trong mỗi bài tập.
VD: Bài 4 phần b, tiết 121
Tính bằng cách thuận tiện
15
21
3
5
5
2
12
20
5
2
12

5
x

Ở bài này, học sinh thường làm như sau:

3
4
15
20
53
45
5
4
3
5
===
x
x
x

lúc này, giáo viên nên rút gọn trước ( dựa vào tính chất bằng nhau của phân số) để tìm
kết quả nhanh.
3
4
53
45
5
4
3
5

5
2
5
3
21
17
x
(áp dụng tính chất một số nhân với một tổng)
=
1
21
17
x