LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích: Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu)
I. Mục tiêu
- Hiểu và lí giải được vị trí của tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên và đóng góp của Nguyễn Đình
Chiểu cho kho tàng văn học dân tộc
- Nắm được giá trị nội dung và nghệ thuật của một đoạn trích trong tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên
- Giáo dục cho HS thái độ: yêu chính nghĩa, ghét gian tà.
1. Kiến thức
- Trình bày nét chính về tác giả Nguyền Đình Chiểu và tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên. Thể loại
thơ lục bát truyền thống của dân tộc qua tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên
- Bước đầu hiểu về tác giả Nguyền Đình Chiểu và tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên. Thể loại thơ lục
bát truyền thống của dân tộc qua tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên
- Bước đầu hiểu về tác giả Nguyền Đình Chiểu và tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên. Phân tích được
thể loại thơ lục bát truyền thống của dân tộc qua tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên
2. Kĩ năng
- Đọc hiểu một đoạn trích truyện thơ
- Nhận diện và hiểu được tác dụng của các từ địa phương Nam Bộ được sử dụng trong đoạn trích
- Phân tích được tác dụng của các từ địa phương Nam Bộ được sử dụng trong đoạn trích
II. Các kĩ năng sống được giáo dục trong bài
III. Đồ dùng dạy học
1. GV: Bảng phụ, phiếu bài tập, tư liệu về Nguyễn Đình Chiểu.
2. HS: Chuẩn bị tốt các câu hỏi phần Đọc, hiểu văn bản
IV. Phương pháp
- PP: Vấn đáp, động não, bình giảng.
- KHTD: TLN
V. Các bước lên lớp
1. Ổn định tổ chức(1’)
2. Kiểm tra bài cũ(3’)
H. Đọc thuộc lòng diễn cảm đoạn trích “Mã Giám Sinh mua Kiều”, phân tích nhân vật Mã Giám
Sinh ?
3. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
HĐ2. HDHS đọc và TLCT
- Mục tiêu: HS đọc diễn cảm văn bản,
hiểu được các chú thích khó của văn
bản
- GVHD học sinh đọc chú ý chuyển
giọng sao cho phù hợp ở những câu kể,
tả trận đánh, cử chỉ và lời nói của hai
nhân vật chính sau trận đánh.
- GV đọc một đoạn, gọi học sinh đọc và
nhận xét.
15’
I. Đọc, tìm hiểu văn bản
1. Đọc văn bản
- GV Tóm tắt một lượt và hướng dẫn
học sinh tự tóm tắt.
H. Nêu hiểu biết của em về tác giả
TaiLieu.VN
Page 2
2. Thảo luận chú thích
a. Tác giả:
- Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888) tục
ngẩng cao đầu mà sống. Ông ghé vai
gánh vác cả ba trọng trách: Làm một
thầy thuốc, một thầy giáo, một nhà thơ.
NĐC kiên quyết giữ vững lập trường
kháng chiến, tìm đến các căn cứ chống
giặc, làm quân sự cho các lãnh tụ nghĩa
quân.
TaiLieu.VN
Page 3
H. Nêu vài nét về tác phẩm này?
H. Em có nhận xét gì về kết cấu của tác
phẩm? Kiểu kết cấu ấy có ý nghĩa gì?
Kết cấu theo kiểu truyền thống của loại
truyện phương Đông, nghĩa là theo từng
chương hồi, xoay quanh diễn biến cuộc
đời các nhân vật chính.
b. Tác phẩm
Kiểu kết cấu này vừa phản ánh
chân thực cuộc đời đầy rẫy bất công vừa
nói lên khát vọng ngàn đời của nhân
dân ta “ở hiền gặp lành, cái thiện bao
giờ cũng chiến thắng cái ác, chính nghĩa
thắng gian tà.
Page 4
H. Theo em văn bản được chia mấy
phần?
hướng tới lẽ công bằng và những điều
tốt đẹp trong cuộc đời.
- P1. 14 câu đầu: LVT đánh tan bọ
cướp, tiêu diệt kẻ cầm đầu Phong Lai
c. Các chú thích khác
- P2. Còn lại: Cuộc trò chuyện giữa
LVT với KNN
HĐ4. HDHS tìm hiểu văn bản
II. Bố cục
- Mục tiêu: Bước đầu cảm nhận được vẻ
đẹp của nhân vật LVT
- GV: LVT là một nhân vật lí tưởng của
tác phẩm. Đây là một chàng trai vừa rời
3’
trường học bước vào đời lòng đầy hăm
hở muốn lập công danh, cũng mong thi
thố tài năng cứu người, giúp đời. Gặp
tình huống bất bình này là một thử
thách đầu tiên cũng là một cơ hội hành
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân.”
- HS đọc từ đầu ... thân vong và tìm chi
tiết
H. Hình ảnh Vân Tiên đánh cướp được
miêu tả như thế nào?
H. Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ
thuật nào để miêu tả Vân Tiên đánh
cướp? Qua đó làm nổi bật phẩm chất
nào của nhân vật?
- TLN – 5’
- Các nhóm trình bày
- GV chốt kiến thức
- Vân Tiên chỉ có một mình, tay không.
Trong khi bọn cướp đông người, gươm
giáo đủ đầy, tiếng tăm lẫy lừng. Vân
Tiên bẻ cây làm gậy xông vô đánh
cướp.
“Vân Tiên tả đột hữu xông
Khác nào Triệu tử ....... dương dang”
- Sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh
để làm nổi bật tính cách anh hùng, tài
năng và tấm lòng vị nghĩa của Vân Tiên.
4. Củng cố và HDHS học bài ở nhà (2’)H. Đọc diễn cảm lại văn bản
- Nắm vững kiến thức về tác giả, tác phẩm.
TaiLieu.VN
2. Kiểm tra bài cũ(2’)
H. Nêu hiểu biết của em về tác giả Nguyễn Đình Chiều và tác phẩm Lục Vân Tiên?
3. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
TaiLieu.VN
Page 7
HĐ của thầy và trò
HĐ1. Khởi động
T.g
Nội dung chính
1’
Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu được LVT
là người anh hùng, sau khi LVT đánh tan
bọn cướp cách đối xử với KNN như thế
nào chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay
HĐ2. HD tìm hiểu văn bản.
- Mục tiêu: Khát vọng cứu người giúp đời 31’ III. Tìm hiểu văn bản
của tác giả và phẩm chất của hai nhân vật
Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga
H. LVT hỏi han KNN như thế nào?
H. Vì sao VT lại có thái độ như vậy?
ngươi.
2, Nhân vật KNN
H. Qua những lời giãi bày của KNN, em
TaiLieu.VN
Page 8
thấy nàng có những phẩm chất gì?
- HS dựa vào đoạn thơ và ý nghĩa câu trả
lời của KNN để nêu nhận xét.
“Làm con đâu giám cãi cha
- GV tóm tắt các ý kiến của hs và chốt lại
kiến thức.
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa
Trước xe quân tử tạm ngồi
Hà Khê qua đó cũng gần
Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng.
H*. Đánh giá của em thế nào về những
hình ảnh trên?
Gẫm câu báo đức thù công
Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi.”
bộc lộ khát vọng gì?
TaiLieu.VN
IV. Ghi nhớ (SGK)
Page 9
- HS đọc ghi nhớ
- GV nhấn mạnh nội dung chính.
3’
HĐ5: HD học sinh luyện tập
- ND
- NT
- Mục tiêu: HS giải được các bài tập
- Gọi 2 học sinh đọc đoạn thơ.
- Nhận xét
V. Luyện tập
5’
4. Củng cố và HDHS học bài (2’)
H. Qua đoạn trích em hiểu tác giả muốn bộc lộ khát vọng gì?
- Học thuộc lòng đoạn trích, học để nắm vững nội dung
- Chuẩn bị: Bài Ôn tập văn học trung đại
TaiLieu.VN