Mt tri
Tác giả: Đặng Vũ Tuấn Sơn
26/08/2007
Chúng ta sống trên Trái Đất, một trái cầu lơ lửng,
lăn tròn. Hàng đêm, bầu tri của chúng ta sáng lên
nh những đốm sáng nhỏ bé mà chúng ta vẫn gọi
là các ngôi sao, các tinh tú. Gi đây chúng ta đều
biết rằng mỗi đốm sáng nhỏ bé đó đều là các khối
cầu khí khổng lồ có khả năng tự phát sáng và phát nhiệt, đó là cách
duy nhất để ánh sáng của chúng đến được với chúng ta. Trong số
hàng tỷ tỷ ngôi sao đó, chỉ có một ngôi sao duy nhất đã mang lại cho
chúng ta sự sống, một ngôi sao không bao gi xuất hiện vào ban đêm
bởi vì bản thân sự hiện diện của nó đã đồng nghĩa với ánh sáng ban
ngày. Có lẽ chúng ta chẳng bao gi gọi nó là một ngôi sao bởi vì nó đã
có một tên gọi khác : Mt Tri.
1. Mặt Trời trong nhận thức ban đầu của con người!
Như đã một lần tôi nhắc tới trong chủ đề về "Vũ trụ và cơ học", nhận thức
của loài người thời xa xưa là hết sức sơ khai. Sự lo sợ về các hiện tượng
thiên nhiên, về các chu kì thời tiết đẫ khiến họ tin vào các đấng siêu nhiên,
các thần linh che chở, bảo vệ và cũng có thể nổi giận với họ. Cũng như
mưa, gió, lửa, ...., Mặt Trời cũng được ga’n với một vị thần, một vị thần ở
trên cao hàng ngày mang ánh sáng đến cho loài người.
Có thể nói rằng hầu hết các dân tộc đều có hình ảnh của vị thần Mặt Trời
trong các truyền thuyết của họ. Trong nhiều truyền thuyết, thần Mặt Trời
được coi là vị thân tối cao thống trị thiên đình, cũng có nhiều truyền thuyết
coi thần Mặt Trời tuy không phải một vị thần tối cao nhưng là vị thần đáng
kính nhất, mang lại ánh sáng cũng chính là cái quí nhất cho con người.
Một truyện thần thoại rất tiêu biểu mà đếnnay chúng ta vẫn con được biết
tới hình ảnh của vị thần Mặt Trời trong trí tưởng tượng của con người trước
đây là thần thoại Hy Lạp. Cho đến nay, vẫn còn rất nhiều hình ảnh được
giữ lai về vị thần Mặt Trời Helios trong thần thoại này. Theo trí tưởng tượng

thêm ở một trong những phần được nhắc tới dưới đây.
Bây giờ chúng ta sẽ tìm hiều kĩ hơn vầ Mặt Trời.

2.Vài nét về ngôi sao Mặt trời
Mặt Trời là một ngôi sao có khối lượng và kích thước thuộc loại trung bình
so với các sao khác trong thiên hà. Nó nằm cách dìa củ Milkyway 14000
năm ánh sáng và cách trung tâm của nó khoảng 26000 năm ánh sáng,
thuộc một nhánh của thiên hà xoắn Milkyway
*Theo biểu đồ quang phổ chúng ta đã biết, Mặt trời thuộc loài quang phổ
G2V, là một sao thuộc dãy sao lùn vàng.
_ quang phổ của một ngôi sao gồm 2 phần chính biểu thị độ sáng và độ
trưng
Độ sáng của ngôi sao được chia theo các cấp O,B,A,F,G,K,M với các chữ
số tương ứng đi kèm từ 0 đến 9 (riêng O chỉ có từ 5 đến 9) Các sao O,B,A
là các sao nóng sáng hơn Mặt Trời, các sao F,G là các sao kiểu Mặt Trời
còn các sao K,M thì lạnh hơn.
_ độ trưng (tức công suất bức xạ) của ngôi sao được chia thành các dãy
trên biểu đồ như sau:
Ia , Ib , II : dãy sao siêu khổng lồ
III: dãy khổng lồ
IV: dãy cận khổng lồ
V: dãy sao lùn (trước đây lí hiệu là d)
VI: dãy cận lùn
VII: dãy lùn trắng
Như vậy thì Mặt Trời là một sao thuộc dãy sao lùn, một sao lùn G2 tương
ứng với một sao lùn vàng.
*Mặt Trời có khối lượng gấp 330 000 lần khối lượng Trái Đất và cách Trái
Đất của chúng ta 150 triệu km (1 đoan vị thiên văn) tương ứng với 8 phút
ánh sáng.
*Cấp sao biểu kiến của Mặt Trời là -26,72 và cấp sao tuyệt đối là 4,85 (cấp

Thông thường, phản ứng này diễn ra là sự kết hợp của hạt nhân triti
(hydro3) với một hydro1 hoặc một deutri (hydro2) để tạo thành một heli4.
Phản ứng này là một dạng phản ứng dây chuyền giải phóng năng lượng rất
lớn (được wúng dụng trong bomb khinh khí - bomb H)
Ở Mặt Trời, phản ứng này diễn ra hơi khác một chút, không có sự có mặt
của các hạt nhân Deutri và Triti nên sự tạo thành Heli 4 diễn ra liên tiếp từ
các hạt nhân H1. mỗi cặp hạt nhân H kết hợp với nhau để tạo thành một
hạt nhân H2 (Deutri), sau đó mỗi hạt nhân Deutri này nhân thêm một proton
(hạt nhân H1) để tạo thành Triti, mỗi cặp Triti lại kết hợp trực tiếp với nhau
tạo Heli4 và giải phóng ra 2 proton. Mỗi giai đoạn trong quá trình trên đều
giải phóng ra các neutrino và rất nhiều bức xạ gamma, đây chính là nguồn