BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
------------------------------------

LÊ VĂN KHOA

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TƯ THỤC
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI - 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
------------------------------------

LÊ VĂN KHOA

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TƯ THỤC
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Quản lý công

ý của quý Thầy Cô, đồng nghiệp và bạn bè để luận án được hoàn thiện hơn
nữa.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội 2019
Nghiên cứu sinh

Lê Văn Khoa

i


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bản luận án: Quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ
thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, chuyên ngành Quản lý công là
công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Nghiên cứu sinh

Lê Văn Khoa

ii


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN................................................................................................................................ i
LỜI CAM ĐOAN........................................................................................................................ ii
MỤC LỤC.................................................................................................................................... iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT........................................................................................... viii


18

1.3. Khái quát kết quả nghiên cứu đi trước và những vấn đề đặt ra cho đề tài
luận án cần tiếp tục nghiên cứu............................................................................... 22
1.3.1. Khái quát kết quả những nghiên cứu đi trước................................................... 22
1.3.2. Những vấn đề các công trình chưa giải quyết được........................................ 24
1.3.3. Những vấn đề đặt ra cho đề tài luận án cần tiếp tục nghiên cứu..................24
Kết luận chương 1................................................................................................................. 25
2.1. Những khái niệm liên quan đến đề tài luận án................................................... 26
2.1.1. Quản lý và quản lý nhà nước................................................................................ 26
2.1.2. Giáo dục, đào tạo..................................................................................................... 29
2.1.3. Hệ thống giáo dục quốc dân.................................................................................. 31
2.1.4. Giáo dục phổ thông................................................................................................. 32
2.1.5. Xã hội hóa................................................................................................................. 37
2.1.6. Quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông và giáo dục trung học phổ thông
tư thục 39
2.2. Sự cần thiết và những nhân tố tác động đến quản lý nhà nước về giáo
dục phổ thông................................................................................................................ 42
2.2.1. Sự cần thiết quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông và giáo dục trung
học phổ thông tư thục 42
2.2.2. Những nhân tố tác động đến quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông tư
thục

51

2.3. Mục tiêu, chủ thể, nội dung, phương thức quản lý nhà nước về giáo dục
phổ thông và giáo dục trung học phổ thông tư thục........................................ 54
2.3.1. Mục tiêu của giáo dục phổ thông và giáo dục trung học phổ thông tư thục
54

2.2.2.6. Nhận xét về thực trạng giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa
bàn Thành phố Hồ Chí Minh............................................................................... 94
3.3. Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông
tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh................................................... 97
3.3.1. Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, kế hoạch, quy hoạch về giáo
dục trung học phổ thông và giáo dục trung học phổ thông tư thục.............97
3.3.2. Xây dựng thể chế quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư
thục.......................................................................................................................... 100

v


3.3.3. Xây dựng chính sách về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa
bàn Thành phố Hồ Chí Minh............................................................................. 102
3.3.4. Tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực quản lý nhà nước về giáo dục phổ
thông trung học tư thục tại Thành phố Hồ Chí Minh.................................. 118
3.3.5. Đầu tư các nguồn lực cho quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ
thông tư thục......................................................................................................... 121
3.3.6. Kiểm định chất lượng giáo dục trung học phổ thông tư thục..................... 126
3.3.7. Thanh tra, kiểm tra, giám sát trong quản lý Nhà nước về giáo dục phổ
thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.................................... 128
3.4. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông
tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh................................................ 129
3.4.1. Kết quả đạt được................................................................................................... 129
3.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân hạn chế......................................................... 131
Kết luận chương 3................................................................................................................... 132
4.1. Quan điểm, mục tiêu phát triển giáo dục trung học phổ thông tư thục
trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh............................................................... 134
4.1.1. Quan điểm của Đảng về phát triển giáo dục đào tạo.................................... 134
4.1.2. Định hướng phát triển giáo dục - đào tạo của Thành phố Hồ Chí Minh136

vii


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Từ viết tắt

Diễn giải

CNH - HĐH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

DVC

Dịch vụ công

ĐT

Đào tạo

GD

Giáo dục

GDĐH

Giáo dục đại học

GDPT


QLGD

Quản lý giáo dục

THPT

Trung học phổ thông

THCS

Trung học cơ sở

UBND

Ủy ban nhân dân

XHHGD

Xã hội hóa giáo dục

viii


DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1. Biên chế trường/lớp/học sinh trung học tư thục ở TP. Hồ Chí Minh...........84
Bảng 3.2. Tổng hợp ý kiến về công tác quy hoạch, lập kế hoạch phát triển trường
phổ thông tư thục ở TP. Hồ Chí Minh.............................................................. 100
Bảng 3.3. Tổng hợp ý kiến đánh giá, nhận xét việc thực thi chính sách của các cơ
quan QLNN Thành phố Hồ Chí Minh về phát triển trường phổ thông

trí, thể, mĩ, kỹ năng nghề nghiệp, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và
tiến bộ khoa học công nghệ. Mục tiêu này sẽ không thực hiện được nếu không có sự
tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp của toàn xã hội, của gia đình, của mỗi cá nhân vào
việc tạo ra những điều kiện cần thiết, tạo ra môi trường thuận lợi cho phát triển giáo
dục. Hội nghị lần thứ II - Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII đã khẳng định:
"Phát triển giáo dục là sự nghiệp của toàn xã hội, của Nhà nước và mỗi cộng đồng,
của gia đình và mỗi công dân. Kết hợp tốt giáo dục học đường với giáo dục gia đình,
giáo dục xã hội, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, người lớn làm gương cho
con trẻ noi theo. Phát động phong trào toàn dân học tập, người biết dạy người chưa
biết, người biết nhiều dạy người biết ít..." [62].
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục phổ thông (trong đó có giáo dục
trung học) là bộ phận tiếp theo của giáo dục mầm non, là nền tảng cho giáo dục đại
học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp. Có nghĩa là GDPT không chỉ chuẩn bị
cho học sinh học tiếp lên cao mà còn chuẩn bị lực lượng lao động có văn hoá cho xã
hội.
Giáo dục phổ thông (GDPT) có một vị trí và tầm quan trọng hết sức to lớn đối
với ngành giáo dục nói riêng cũng như đối với nền kinh tế quốc dân nói chung, nhất
là trong giai đoạn các quốc gia cần nhiều lực lượng lao động có chất lượng cao, phục
vụ cho yêu cầu công nghiệp hoá (CNH) và hiện đại hoá (HĐH). Trong nền kinh tế
toàn cầu của thị trường tự do không ngừng cạnh tranh mãnh liệt, một lực lượng lao
động được đào tạo ở trình độ chất lượng cao là yếu tố sống còn của một

1


nền kinh tế quốc gia để thu hút đầu tư nước ngoài và tạo nên việc làm và của cải cho
đất nước.
Kỹ năng và kiến thức thu nhận được trong giai đoạn GDPT giúp cho mọi công
dân tham gia đắc lực nhất vào các hoạt động xã hội, kinh tế và chính trị trong cộng
đồng. GDPT cũng được xem như là một quyền con người giúp họ thoát khỏi dốt nát

hoạt động giáo dục đào tạo của cả nước có sự thay đổi cơ bản về hình thức cũng như
chất lượng.
Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn của cả nước. Cùng với sự phát
triển đi lên của các tỉnh, thành phố trên cả nước, TP. Hồ Chí Minh đã và đang là trung
tâm rất sôi động trong sự phát triển về mọi mặt, trong đó có giáo dục. Có thể khẳng
định, với sự chỉ đạo sâu sát và hỗ trợ nhiệt tình của Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào
tạo, Lãnh đạo Thành phố, sự quan tâm, tin tưởng và ủng hộ của người dân Thành
phố, giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh luôn phát triển không ngừng suốt hơn 40 năm
qua (sau năm 1975). Từ 14.992 lớp học với 595 trường, sau 40 năm, đến nay, Thành
phố đã có 27.901 lớp học với 938 trường. Qua đó, đảm bảo chỗ học cho 1.122.447
học sinh phổ thông (so với 742.763 học sinh vào năm 1975). Như vậy, số phòng học
đã tăng 1,86 lần để theo kịp số học sinh tăng 1,51 lần. Đó là nỗ lực vô cùng lớn của
Thành phố Hồ Chí Minh. Nhất là năm 1999, Thành phố chọn là năm Giáo dục, toàn
Thành phố đã đẩy mạnh công tác xây dựng trường lớp. Nhờ vậy, đã tăng thêm 427
phòng học khối phổ thông và 461 phòng học mầm non, tạo đà cho sự tăng trưởng
mạnh mẽ về số lượng trường lớp, đáp ứng nhu cầu người dân Thành phố [128].
Kết quả phổ cập giáo dục trung học tiếp tục được đảm bảo. Năm 2002, hoàn
thành phổ cập giáo dục trung học cơ sở. Năm 2009, hoàn thành phổ cập giáo dục
trung học phổ thông (theo chuẩn của Thành phố). Mô hình trường tiên tiến, phù hợp
với xu thế hội nhập khu vực và quốc tế được thí điểm thực hiện tại trường THPT Lê
Quý Đôn, THPT Nguyễn Du, THPT Nguyễn Hiền là bước đột phá của Thành phố Hồ
Chí Minh. Thành phố đã sớm phát hiện xu thế hội nhập là tất yếu. Mô hình này đã
ngày càng khẳng định hiệu quả, được Lãnh đạo Thành phố phê duyệt và dự kiến triển
khai thực hiện đại trà trong thời gian tới.
Bên cạnh những kết quả, cũng còn không ít tồn tại, hạn chế trong quản lý, phát
triển giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố. Bởi vậy, việc
nghiên cứu một cách hệ thống giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn
Thành phố, đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước tạo điều
kiện cho loại hình giáo dục này phát triển một cách ổn định là rất cần thiết.


3.2. Phạm vi nghiên cứu

4


- Về nội dung: Luận án nghiên cứu cơ sở khoa học quản lý nhà nước về giáo
dục phổ thông; trên cơ sở đó luận án tập trung nghiên cứu thực trạng Quản lý nhà
nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
theo quy định của pháp luật.
- Về không gian: địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
- Về thời gian: từ năm 2005 đến năm 2016 (từ khi Chính phủ ban hành Nghị
quyết số 05/2005/NQ - CP về đẩy mạnh xã hội hóa lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa,
thể dục thể thao).
4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
4.1. Phương pháp luận
Luận án được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và
duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh và những quan điểm
của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quản lý nhà nước về giáo dục, đào tạo thời kỳ đổi
mới.
4.2. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài, tác giả Luận án sử dụng những
phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp thu thập thông tin, tài liệu:
Là phương pháp được tác giả sử dụng để thu thập các tài liệu, tư liệu sơ cấp, thứ
cấp của các cơ quan, tổ chức có liên quan đến đề tài Luận án. Thông qua việc thu
thập thông tin, tài liệu tác giả đã hệ thống hoá và khái quát hoá các tri thức đã có
trong các tài liệu về quan điểm QLNN về giáo dục nói chung, QLNN ở cấp tỉnh đối
với giáo dục phổ thông nói riêng của Đảng, Nhà nước. Nghiên cứu các công trình
khoa học QLNN về giáo dục trên địa bàn cấp tỉnh trong nước và ngoài nước ở những
điều kiện lịch lịch sử cụ thể để đưa ra các luận cứ, lý luận của vấn đề nghiên cứu.

sánh mục tiêu của các văn bản quy phạm pháp luật với kết quả thực tiễn để đưa ra các
giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư thục ở TP.
Hồ Chí Minh hiện nay.
- Phương pháp chuyên gia:
Trong quá trình nghiên cứu, luận án sử dụng phương pháp chuyên gia, tham
khảo các chuyên gia, nhà quản lý có nhiều kinh nghiệm và am hiểu lĩnh vực tổ chức
nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương, quản lý hành chính và quản lý giáo dục.
Do vậy, khi có ý kiến các chuyên gia, tác giả tập hợp, nghiên cứu theo định hướng

6


hợp lý và khoa học nhất. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp đổi mới quản lý giáo
dục cho phù hợp với lý luận khoa học và hiệu quả trên thực tiễn.
- Phương pháp quan sát:
Quan sát bằng nhiều hình thức, trên cơ sở các sinh hoạt cộng đồng của CBCC,
viên chức, học sinh và gia đình cũng như trong hội nghị, giờ chơi, giờ học, đi lại…
nhằm đánh giá tính thích ứng của các chính sách công trong QLNN về GD trên địa
bàn nghiên cứu.
- Phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi:
Thu thập các dữ liệu về kết quả hoạt động quản lý nhà nước về giáo dục trung
học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Thu thập dữ liệu về quan
điểm, đánh giá của công chức quản lý và của thầy, cô giáo một số trường; thu thập
các ý kiến, đề xuất nhằm tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước về giáo dục trung học
phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
Thiết kế các phiếu điều tra để thu thập thông tin thực trạng hoạt động của hệ
thống các cơ quan QLNN ở cấp Thành phố đối với giáo dục phổ thông các địa
phương và tìm hiểu nhu cầu, định hướng đổi mới tổ chức và hoạt động của các cơ
quan này trong triển khai nghiên cứu đề tài luận án.
Tác giả thiết kế 2 mẫu Phiếu xin ý kiến:

mở cửa hội nhập quốc tế. Quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông tư thục ở Thành
phố Hồ Chí Minh thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả to lớn góp phần thực hiện
tốt mục tiêu đào tạo nhân lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Thành phố. Bên
cạnh đó giáo dục trung học phổ thông tư thục của Thành phố cũng còn một số bất
cập, tồn tại cần được làm rõ.
Để hình thành các giải pháp quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông
tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, cần phải nghiên cứu thực trạng và các
nhân tố tác động đến QLNN về giáo dục phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố.
Trên cơ sở đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục trung học phổ thông tư
thục; có những kiến nghị, đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước
về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh được
tốt hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của cả nước và của Thành phố.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
6.1. Về lý luận
Luận án nghiên cứu tổng quan và bổ sung cơ sở khoa học quản lý nhà nước về
giáo dục phổ thông tư thục; vận dụng trong quản lý nhà nước về giáo dục trung học
phổ thông tư thục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

8


6.2. Về thực tiễn
+ Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến giáo dục trung học phổ
thông tư thục nói chung và TP. Hồ Chí Minh nói riêng.
+ Phân tích thực trạng QLNN về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa
bàn TP.Hồ Chí Minh.
+ Đánh giá thực trạng QLNN về giáo dục trung học phổ thông tư thục trên địa
bàn TP.Hồ Chí Minh.
+ Phân tích phương hướng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện QLNN về giáo
dục trung học phổ thông tư thục trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.

1.1.1. Những công trình của các tác giả ngoài nước
Giáo dục phổ thông tư thục trên thế giới đã phát triển từ rất sớm và kèm theo đó
là nhiều công trình nghiên cứu về loại hình trường này của nhiều tác giả.
Trong cuốn: Public policy and private education in Japan (1988), các tác giả
Estelle James, Gail R. Benjamin quan tâm tới hệ thống trường học công lập và tư thục
tại Nhật Bản và cách mà các bên tương tác với nhau tạo nên nền giáo dục phổ biến,
rộng rãi của Nhật Bản. Do các mục tiêu chính trị nhằm hạn chế quy mô của lĩnh vực
công lập và thị trường lao động làm cho giáo dục trở nên thu hút về mặt kinh tế đối
với các nhà đầu tư mà khu vực giáo dục tư nhân tại Nhật Bản rất rộng, đặc biệt là cấp
Trung học trở lên. Cuốn sách là một nghiên cứu nghiêm túc về những lựa chọn chính
sách giáo dục của Nhật Bản. Chính phủ Nhật Bản đã thành công trong việc tạo dựng
sự phù hợp giữa khu vực công lập và tư thục trong giáo dục [135].
Với công trình Chuẩn thị trường và chính sách xã hội (Quasi - markets and
Social Policy, (1993), Macmillan, London, các tác giả Le Grand, J. & Barlett, W. cho
rằng thị trường giáo dục là một thực tế đã được chấp nhận trong giáo dục. Đó là một
thị trường đặc biệt, khác với thị trường hàng hóa hoặc thị trường trong các lĩnh vực
dịch vụ khác. Trong thị trường giáo dục, bên cạnh cơ chế cạnh tranh và các nhà cung
ứng giáo dục tư nhân, nhà nước vẫn giữ vai trò chủ đạo trong cung ứng giáo dục,
quản lý chất lượng, bảo vệ quyền lợi người học nhằm đảm bảo công bằng xã hội
trong giáo dục [142].
Các tác giả Marlaine Lockheed và Emmanuel Jimenez (1994) trong công trình
nghiên cứu Public and private secondary schools in developing countries: What are
the differences and Why do they persist? (1994) đã tìm hiểu thực trạng về sự cân bằng
giữa nhà nước và tư nhân trong giáo dục và những tranh luận chính sách xung quanh
vấn đề này. Nghiên cứu trình bày các kết quả so sánh hiệu quả của trường

10


công lập và trường tư thục tại 5 quốc gia đang phát triển, có nền giáo dục đa dạng đó



the Vietnam Living Standards Survey (1988). Nghiên cứu đã phân tích thực trạng của
Giáo dục ngoài công lập tại Việt Nam và sử dụng dữ liệu từ cuộc Khảo sát năm 19921993 về Mức sống ở Việt Nam để thu thập nguyên nhân các hộ gia đình lựa chọn
trường học công lập hay tư thục cho con em họ và chi phí cũng như lợi ích của các
trường tư thục.
Nghiên cứu có phân tích tác động của các yếu tố kinh tế, xã hội và địa lý. Các
hộ gia đình khá giả của Việt Nam thường ít có xu hướng lựa chọn các trường tư thục,
nhưng lại có xu hướng lựa chọn các trường tư thục cho con theo học khi thu nhập của
các hộ gia đình tăng có thể dẫn tới mức độ sẵn sàng chi tiền cho giáo dục cũng sẽ
tăng. Tôn giáo và tộc người có ảnh hưởng không đáng kể tới việc lựa chọn trường
công hay tư. Ngoài ra, về chính sách tiền lương, các cá nhân làm việc cho trường tư
sẽ nhận được mức lương cao hơn so với các cá nhân làm việc cho trường công [136].
1.1.2. Những công trình của các tác giả trong nước
Việt Nam có những nét đặc thù riêng về thể chế, là nước đang phát triển – tiếp
cận nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) và đang trong
quá trình hội nhập quốc tế. Từ chủ trương đổi mới, qua quá trình XHHGD và phát
triển hệ thống trường tư thục cũng đã có một số công trình nghiên cứu về thị trường
dịch vụ giáo dục; mô hình, hoạt động của trường phổ thông tư thục; chính sách và
một số lĩnh vực thuộc phạm vi QLNN có liên quan:
Tác giả Nguyễn Văn Đản chủ nhiệm đề tài nghiên cứu cấp Bộ Những cơ sở lý
luận và thực tiễn để xây dựng qui chế trường phổ thông ngoài công lập [55]. Đề tài
đã chỉ ra những cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng quy chế trường phổ
thông tư thục như: xuất phát từ quan điểm, đường lối của Đảng về giáo dục và xã hội
hóa giáo dục, vai trò của sự tham gia xã hội vào công tác giáo dục, thực trạng tổ chức
và hoạt động của các trường phổ thông tư thục trước năm 2000 để làm căn cứ xây
dựng quy chế trường phổ thông tư thục.
Đề tài Phát triển giáo dục Việt Nam trong nền kinh tế thị trường và trước nhu
cầu hội nhập quốc tế do PGS. TS. Trần Quốc Toản làm chủ nhiệm [122]. Đây là công
trình nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước đã nghiên cứu tương đối toàn diện

ngũ giảng viên cơ hữu; chất lượng giáo dục; bất cập trong quản lý nhà nước đối với
các trường ngoài công lập ngành học mầm non, phổ thông, giáo dục chuyên nghiệp
trên địa bàn Hà Nội. Trên cơ sở đó, đề tài đã đề xuất một loạt các giải pháp để củng
cố, phát triển chúng: Thành phố có chính sách cụ thể để tạo

13