1
Môn học: CHI TIẾT MÁY 1a
Bộ môn: Cơ sở thiết kế máy
Khoa Cơ khí, ĐHKTCN
2
Thông tin giáo viên
•Họ tên: Nguyễn Văn Dự.
• Sinh năm: 1963.
• Quá trình đào tạo:
– 1985: Kỹ sư Cơ khí (K16), ĐHKTCN.
– 1997: Thạc sỹ Cơ khí, ĐH BK Hà nội.
– 2000: Kỹ sư Tin học, ĐH BK Hà nội.
– 2007: Tiến sỹ, ĐH Nottingham.
• Email: [email protected]
3
Bài Mở đầu
0.1. Khái niệm và định nghĩa chi tiết máy
0.1.1. Máy
Máy là một dạng công cụ lao động
thực hiện một/nhiều chức năng nhất định, phục vụ cho lợi ích của con người.
Ví dụ : ……………….?
+ Máy bay, Ô tô, Xe máy, Máy cày, Máy gặt … (Máy công tác)
+ Người máy, robot tự động … (Máy tự động)
+ Máy phát điện, Động cơ điện, Cối xay gió … (Biến đổi năng lượng)
4
0.1.2. Bộ phận máy
Một phần của máy
có chức năng nhất định
phục vụ cho chức năng chung của máy
Ví dụ: …………… ?
5

Chương 1:
Đại cương về Thiết kế máy và Chi tiết máy
1.2. Nội dung, đặc điểm, trình tự thiết kế máy và chi tiết máy
1.2.1. Nội dung và trình tự thiết kế máy
1. Xác định nguyên lý làm việc
2. Lập sơ đồ toàn máy
3. Xác định tải trọng tác dụng
4. Chọn vật liệu
5. Tính toán động học, động lực học, xđ kết cấu sơ bộ của máy,
CTM, cụm CTM, kết hợp với các yêu cầu, điều kiện khác để
xác định kích thước hoàn thiện của CTM, cụm máy
6. Lập hướng dẫn sử dụng & thuyế
t minh
9
Chương 1:
Đại cương về Thiết kế máy và Chi tiết máy
1.2.2. Nội dung và trình tự thiết kế chi tiết máy
1. Lập sơ đồ tính toán
2. Xác định tải trọng tác dụng
3. Chọn vật liệu và chế độ nhiệt luyện phù hợp
4. Tính toán toán sơ bộ các kích thước
5. Xây dựng kết cấu CTM
6. Tính toán kiểm nghiệm theo các chỉ tiêu chủ yếu về khả năng làm việc
theo kết cấu thực và điều kiện làm việc cụ thể.
7. Nếu thấy không thoả mãn các quy định thì phải thay đổi kích thước kế
t
cấu hoặc thay đổi vật liệu và kiểm tra lại.
10
Ví dụ: Lập sơ đồ tải trọng để tính thiết kế trục
Chương 1:

* Căn cứ tính chất dịch chuyển của tải trọng
-Tải trọng cố định
-Tải trọng di động
- Tên các đại lượng tải trọng dùng khi tính toán CTM
+ Tải trọng tương đương
+ Tải trọng danh nghĩa
+ Tải trọng tính toán
Chương 1:
Đại cương về Thiết kế máy và Chi tiết máy
15
Chương 1:
Đại cương về Thiết kế máy và Chi tiết máy
1.3.2. Ứng suất:
- Khái niệm: Lực / Diện tích chịu lực
- Đơn vị: MPa (Mega Pascal) (1 MPa = 1 N/mm
2
)
- Phân loại:
+ Theo dạng ứng suất: Kéo, nén, uốn, xoắn …
+ Theo tính chất thay đổi: Tĩnh, Thay đổi
a. Khái niệm, phân loại
16
Chương 1:
Đại cương về Thiết kế máy và Chi tiết máy
Ứng suất không đổi (Ứng suất tĩnh )
17
Chương 1:
Đại cương về Thiết kế máy và Chi tiết máy
Ứng suất thay đổi và các thông số đặc trưng
b. Chu trình ứng suất và các thông số đặc trưng

Chương 1:
Đại cương về Thiết kế máy và Chi tiết máy
* Ứng suất tiếp xúc:
+ Tiếp xúc đường + Tiếp xúc điểm
21
1.3.3. Quan hệ giữa tải trọng và ứng suất
Chương 1:
Đại cương về Thiết kế máy và Chi tiết máy
-Tải trọng không đổi có thể gây nên ứng suất thay đổi.
-Tải trọng thay đổi có thể gây nên ứng suất không đổi.
Bạn có thể lấy ví dụ và vẽ đồ thịứng suất thay đổi theo thời gian?
Bạn có thể lấy ví dụ và vẽ đồ thịứng suất thay đổi theo thời gian?
22
Chương 2:
CÁC CHỈ TIÊU CHỦ YẾU
VỀ KHẢ NĂNG LÀM VIỆC CỦA CHI TIẾT MÁY
Nhắc lại khái niệm
Khả năng làm việc: Là khả năng của CTM và máy có thể hoàn thành các
chức năng đã định mà vẫn đảm bảo …
Độ bền
Độ cứng Độ chịu nhiệt Độ chịu dao động
2.1.
-Khái niệm:
Là khả năng tiếp nhận tải trọng của chi tiết máy
mà không bị phá huỷ trước thời hạn yêu cầu
2.1.1. Khái niệm, Phân loại
23
Chương 2:
CÁC CHỈ TIÊU CHỦ YẾU
VỀ KHẢ NĂNG LÀM VIỆC CỦA CHI TIẾT MÁY

][
][
][
][
τ
τ
σ
σ
ττ
σσ
=
=
≤
≤
Với
-Nếu CTM chịu ƯS không đổi, ƯSGH lấy
theo giới hạn bền, chảy.
-Nếu CTM chịu ƯS thay đổi, ƯSGH lấy
theo giới hạn mỏi.
25
Chương 2:
CÁC CHỈ TIÊU CHỦ YẾU
VỀ KHẢ NĂNG LÀM VIỆC CỦA CHI TIẾT MÁY
2.1.3. Tính độ bền thể tích
a. Tính độ bền thể tích khi ứng suất không đổi
b. Tính độ bền thể tích khi ứng suất thay đổi
b.1. Dạng hỏng vì mỏi
b.2. Khái niệm giới hạn mỏi, đường cong mỏi
b.3. Các nhân tốảnh hưởng đến giới hạn mỏi
b.4. Các biện pháp nâng cao sức bền mỏi