Ung Th Học Đại Cơng 2005

Bài 4: Qúa trình tiến triển tự nhiên của ung th Mục tiêu học tập
1. Mô tả đợc ung th là loại bệnh lý tiến triển theo thời gian.
2. Trình bày đợc các giai đoạn tiến triển của ung th.
3. Trình bày đợc ứng dụng quá trình tiến triển tự nhiên của ung th vào phòng
chống bệnh ung th.
Nội dụng
1. Đại cơng
Ung th là bệnh mạn tính. Mỗi loại ung th đều trải qua nhiều biến cố thứ tự thời gian.
Từ 1 tế bào, qua quá trình khởi phát dẫn đến những biến đổi mà không thể hồi phục
kết quả là hình thành ung th. Nếu không có sự sửa chữa hoặc có nhng không kết quả
thì cuối cùng ung th sẽ có biểu hiện trên lâm sàng và dẫn đến tử vong. Bệnh sử tự
nhiên của ung th chính là tổng những quá trình diễn biến theo thời gian, trong đó tiến
triển tự nhiên của ung th có thể chia thành 2 giai đoạn chính:
Giai đoạn tiền ung th và tiền lâm sàng: chiếm 75% thời gian bệnh sử tự nhiên với 30
lần nhân đôi đạt số lợng 10
9
tế bào tơng đơng với thể tích 1 cm
3
trớc khi xuất
hiện các triệu chứng lâm sàng.
Giai đoạn lâm sàng: chiếm 25% thời gian tiến triển tự nhiên với sự xuất hiện các triệu
chứng lâm sàng
Hình 3: Quá trình tiến triển tự nhiên của bệnh ung th

là khác nhau.
Từ 50 năm nay, ngời ta đ biết đặc trng của quá trình khởi phát và thúc đẩy là rất
khác nhau.
Sinh ra ung th gồm 2 giai đoạn: Khởi phát và thúc đẩy, trong đó khởi phát xẩy ra
trớc và có thể phân biệt sự khác nhau của hai giai đoạn này qua bảng tóm tắt sau:
Bảng 4: So sánh đặc điểm của giai đoạn khởi phát và thúc đẩy (Theo Pitot, 1985).
Đặc điểm Khởi phát Thúc đẩy
Quá trình Đột biến Thay đổi gen
Tăng sinh tế bào
Khả năng hồi phục Không hồi phục Hồi phục
Thời gian Ngắn Kéo dài
Số bớc Một Nhiều
Ung Th Học Đại Cơng 2005

Ngỡng Không Có
Mức độ tiếp xúc ở ngời Rất khó tránh Thay đổi
Tính tích tụ Tích tụ Không tích tụ
Tính quan sát Không quan sát đợc Quan sát về đại thể 2.4. Giai đoạn chuyển biến
Giai đoạn này hiện nay vẫn còn là giả thuyết. Chuyển biến là giai đoạn kế tiếp của quá
trình phát triển ung th, cho phép sự thâm nhập hay xuất hiện những ổ tế bào ung th
nhỏ, có tính phục hồi bắt đầu đi vào tiến trình không hồi phục về hớng ác tính lâm
sàng.
2.5. Giai đoạn lan tràn
Sau giai đoạn chuyển biến, ung th vi thể trải qua giai đoạn lan tràn. Giai đoạn này


Vị trí của di căn: Vị trí di căn của ung th khác nhau tùy theo các ung th nguyên
phát.
Cơ quan mà tế bào ung th thờng di căn: Phổi, gan, no, xơng.
Cơ quan mà tế bào ít di căn: Cơ, da, tuyến ức và lách.
Câu hỏi lợng giá
1. Trình bày tóm tắt tiến triển tự nhiên của ung th.
2. Những đặc điểm chính của giai đoạn tiền lâm sàng và giai đoạn lâm sàng.
3. So sánh đặc điểm của giai đoạn khởi phát và giai đoạn thúc đẩy.
4. Trình bày giai đoạn tiến triển: xâm lấn và di căn.
5. Hy đánh dấu vào cột Đ nếu câu trả lời là đúng và đánh dấu vào cột S nếu
câu trả lời là sai:
Đ S
Ung th phát triển từ 1 tế bào
Ung th là bệnh lý cấp tính
Thời gian của giai đoạn khởi phát đợc kéo dài
Thời gian của giai đoạn thúc đẩy kéo dài
6. Đờng di căn hay gặp nhất của ung th biểu mô là:
a. Đờng máu b. Đờng bạch mạch c. Đờng kế cận
7. Đờng di căn hay gặp nhất của ung th liên kết là:
a. Đờng máu b. Đờng bạch mạch c. Đờng kế cận
8. Anh (chị) hy lựa chọn những giai đoạn nào giữ vai trò quan trọng trong 6
giai đoạn tiến triển tự nhiên của ung th:
a. Khởi phát b. Tăng trởng c. Thúc đẩy
d. Chuyển biến e. Lan tràn f. Tiến triển