Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang
MỤC LỤC
TT

NỘI DUNG

TRANG

01

Phần thứ nhất: Mở đầu

2

02

I. Đặt vấn đề

2

03

II. Mục đích

2

05

Phần thứ 2: Giải quyết vấn đề


18

11

III. Phần kết luận, kiến nghị

19

12

1. Kết luận

19

13

2. Kiến nghị

20

Phần thứ nhất : MỞ ĐẦU
1


Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang
I. Đặt vấn đề
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Lý do lý luận
Giáo dục mầm non là một nền tảng đầu tiên trong hệ thống giáo dục



Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang
chưa hấp dẫn, lôi cuốn trẻ, chưa biết cách tạo môi trường cho trẻ hoạt động trải
nghiệm xuyên suốt và bền lâu ở năm học. Chưa tạo được môi trường tâm lí cho
trẻ hoạt động tích cực, cũng như khi bản thân tôi xây dựng môi trường trong và
ngoài lớp học cũng gặp không ít khó nhăn như: Sắp xếp các góc chưa hợp lí, các
đồ dùng, đồ chơi còn hạn chế về các nguyên vật liệu mở, các loại đồ chơi tự làm
không được bền lâu, gò bó, áp đặt cho trẻ, hay trẻ tham gia vào các hoạt động ít
hứng thú, chưa chú trọng đến hứng thú của trẻ. Điều đó làm tôi suy nghĩ làm sao
tạo cho trẻ một môi trường tốt nhất phù hợp với điều kiện thực tế tại lớp để tạo
sức hấp dẫn, lôi cuốn trẻ để trẻ mầm non hoạt động tích cực hơn.
1.3 Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ
làm trung tâm tại lớp chồi 1, trường mầm non Hoa Pơ Lang.
1.4 Phạm vi nghiên cứu: Trẻ 4-5 tuổi, lớp chồi 1, trường mầm non Hoa Pơ Lang.
Thời gian từ học kì I năm học 2017-2018 đến học kì I năm học 2018 – 2019.
Cho nên việc xây dựng môi trường cho trẻ là rất cần thiết, nhằm tạo điều
kiện cho trẻ hoạt động cá nhân nhiều hơn, trẻ được tự do khám phá theo ý thích,
theo khả năng của mình. Giúp trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, thú vị trong cuộc
sống. Từ đó hình thành ở trẻ các mặt phát triển, chính vì vậy tôi đã chọn đề tài
“Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1 tại
trường mầm non Hoa Pơ Lang”
II. Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu
Mục tiêu của đề tài là xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm để trẻ
được học trong một môi trường lôi cuốn, hấp dấn để lúc nào trẻ cũng muốn
được vui chơi, được trải nghiệm. Qua đó phát huy tính tích cực của trẻ trong các
hoạt động từ đó trẻ mạnh dạn, tự tin hơn tạo điều kiện cho cá nhân hoạt động
mạnh hơn. Nhằm phát triển nhân cách toàn diện của trẻ.
Phần thứ 2: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

con người tồn tại và phát triển.
Từ khái niệm đó ta định nghĩa : Môi trường giáo dục trong trường mầm
non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên và xã hội cần thiết và trực tiếp ảnh
hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non và hiệu quả của
những hoạt động này nhằm góp phần thực hiện tốt những mục tiêu, nhiệm vụ
chăm sóc giáo dục trẻ.
- Có quan điểm cho rằng môi trường giáo dục trong trường mầm non
gồm:
+ Môi trường xã hội: Bầu không khí giao tiếp trong trường mầm non,
phong cách làm việc, các mối quan hệ giưa con người với con người, giữa
trường mầm non với các tổ chức kinh tế xã hội khác….
+ Môi trường tự nhiên: Như các điều kiện không khí, ánh sáng, nguồn
nước, cây xanh, địa điểm trường….
- Một quan điểm khác lại phân chia môi trường giáo dục thành môi trường
vật chất và môi trường xã hội.
4


Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang
+ Môi trường vật chất: Là toàn bộ phương tiện vật chất ở trong lớp và
ngoài trời liên quan tới diện tích, ánh sáng, tiếng ồn, cách bố trí sắp xếp……
không gian, thời gian phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động sinh hoạt hằng
ngày của trẻ. Môi trường vật chất tạo cho trẻ những cơ hội tốt để trẻ thoả mãn
nhu cầu hoạt động và phát triển toàn diện các mặt thể chất, trí tuệ, thẩm mĩ, đạo
đức, xã hội.
+ Môi trường xã hội được hiểu là toàn bộ những điều kiện xã hội như
chính trị, văn hoá, các mối quan hệ giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách
của mình.
Về phân loại môi trường có thể khác nhau, tuy nhiên điều quan trọng nhất

động.
+ Giáo viên xây dựng môi trường kinh nghiệm còn hạn chế, môi trường
chưa phù hợp, xây dựng chưa linh hoạt và sáng tạo.
+ Chưa xây dựng môi trường chưa phong phú, chưa mở để cho trẻ hoạt
động tích cực.
+ Chưa phối hợp và tuyên truyền tốt với phụ huynh trong công tác xây
dựng môi trường.
- Về phía học sinh
Trong năm học 2018- 2019 tổng số học sinh lớp chồi 1 là 40 trẻ.
Trong đó:
Nữ: 18cháu
Dân tộc: 23 cháu
Nữ dân tộc: 9 cháu
Đa số phụ huynh là nghề nông dành thời gian nhiều cho công việc, chưa
chú ý tới việc kết hợp với giáo viên chủ nhiệm trong giáo dục và chăm sóc trẻ.
Và trên 50% trẻ là dân tộc thiểu số nên còn có một số những tồn tại như sau:
+ Trẻ chưa hứng thú vào các hoạt động do cô tổ chức do môi trường tiếp
xúc và trải nghiệm còn quá đơn điệu. Chưa phong phú dễ gây nhàm chán cho
trẻ.
+ Các kiến thức, kĩ năng khi trẻ trải nghiệm với môi trường còn hạn chế
+ Trẻ chưa tích cực, chủ động, sáng tạo trong khi chơi và trải nghiệm.
- Về phía phụ huynh
+ Nhiều phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến việc học tập của con mình
+ Đa số phụ huynh là người đồng bào dân tộc thiểu số chưa chủ động
tham gia vào các hoạt động xây dựng môi trường giáo dục của lớp.
+ Phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng môi
trường đối với sự phát triển của trẻ.
Bảng biểu kết quả khảo sát học kì I năm học 2017- 2018
TT


21/36

58,3

02

Kỹ năng mà trẻ có trong qua
trình hoạt động

15/36

41,7

21/36

58,3

03

Kỹ năng sử dụng các nguyên
vật liệu để tạo ra sản phẩm

20/36

55,6

16/36

44,4


Trường Mầm non Hoa Pơ Lang
gom nhưng nguyên vật liệu làm các đồ dùng đồ chơi ở các góc, từ phế liệu vỏ
chai nhựa, lá cây, ống hút, lốp xe máy.
Tìm tòi và làm một số vật dụng trang trí ở các góc như âm nhạc, góc thiên
nhiên từ vỏ lon bia, cây tre, từ chai nhựa tạo thành những con vật ngộ
nghĩnh…….. tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương. Huy động
phụ huynh đóng góp sách truyện để tạo góc thư viện cho trẻ.
- Biện pháp 2: Sắp xếp vị trí các góc hoạt động trong lớp cho phù hợp.
Xây dựng các góc trong lớp sắp xếp ở vị trí nào cho phù hợp, để các đồ
vật, đồ chơi cho trẻ sử dụng. Các kệ đồ dùng và đồ chơi để vừa ngang tầm với
trẻ để trẻ dễ lấy và dễ cất sau khi sử dụng xong.
- Biện pháp 3: Tuyên truyền với phụ huynh về việ xây dựng môi trường
cho trẻ.
Tôi lên kế hoạch tuyên truyền với phụ huynh trong việc xây dựng môi
trường giáo dục cho lớp ngay từ cuộc họp đầu năm để tận dụng mọi nguồn lực
có hiệu quả.
Ngoài ra bản thân tôi còn kiểm tra lại cơ sở vật chất của lớp ngay từ đầu
năm để có kế hoạch bổ sung.
Giải pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục trong lớp học
- Biện pháp 1: Trang trí hình ảnh.
Đây là một khâu không thiếu phần quan trọng trong việc lôi cuốn, thu hút
trẻ hào hứng vào các hoạt động, trang trí phải linh hoạt, phải khoa học, phải đẹp
và phải phù hợp với chủ đề. Phải trang trí theo hình thức cuốn chiếu của từng
chủ đề.
Mỗi tuần phải trang trí với hình ảnh phù hợp ( có thể lá sản phẩm của
trẻ).
Ví dụ: Chủ đề: Bản thân
Nhánh 1: Tôi là ai
Nhánh 2: Cơ thể tôi
Nhánh 3: Tôi cần gì lớn lên và khoẻ mạnh

Tạo hình là một hoạt động nghệ thuật được trẻ ưa thích, tạo cho trẻ thử
nghiệm, sáng tạo, khám phá mới, thích thú, tiếp nhận cảm xúc.
Thực tế trên khu vực này gồm các góc nhỏ, cung cấp cho trẻ những
nguyên vật liệu và cơ hội hoạt động khác nhau, chẳng hạn như vẽ bằng ngón tay,
bút màu, bút dạ, tô màu , nặn, cắt dán ..
Hằng ngày cần lưa chọn phương tiện thể hiện tùy theo ý muốn trong hoạt
động tạo hình, tiến trình hoạt động quan trọng hơn kết quả, giáo viên không nên
hướng trẻ làm theo ý mình hoặc làm hỗ trợ, các vật liệu được để lên bàn để chỗ
trẻ dễ lấy, những chiếc kéo trong hộp hoặc cốc đựng to.
Các hoạt động tạo hình được tiến hành trên các bề mặt bàn, tường giá vẽ,
trên sàn nhà và hành lang.

9


Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang
Khu vực này cần mở rộng khi trẻ hứng thú hơn, đồ chơi phải được sắp
sếp lại cho phù hợp với những chủ đề, để tạo cho trẻ nhiều cơ hội khám phá hơn.
Cần chuẩn bị các nguyên vật liệu đầy đủ để trẻ lựa chọn, ngoài ra cần tận
dụng các nguyên vật liệu mở để trẻ sáng tạo.
+ Góc thiên nhiên, góc khoa học
Trẻ nhỏ rất thích tìm hiểu môi trường xung quanh, đặc biệt là thích chăm
sóc cây cối, con vật nuôi theo dõi chúng lớn lên như thế nào?

Hình 1: Góc thiên nhiên
Hình 2: Sự lớn lên của cây hành
Vườn rau là nơi tập cho trẻ kĩ năng chăm sóc cây cối, làm quen với các
loại rau khác nhau cung như ích lợi của chúng. Trẻ có thể tận mắt nhìn thấy sản
phẩm của mình và điều đó thúc đẩy ham muốn tiếp tục tham gia. Biết được các

dựng.
Cách bố trí xây dựng: Các hình dạng khối tạo cơ hội cho trẻ xếp hình,
xây dựng theo óc sáng tạo và theo ý thích cuả mình. Xếp khối có thể thực hiện
trong lớp, ngoài sân và không gian phụ
Trẻ thoả mãn theo trí trưởng tượng của mình, xây theo ý thích theo từng
chủ đề, có các mối quan hệ trong khi chơi được.

Hình 1: Đồ dùng sơ sài ( trước)
Hình 2: Đa dạng đồ dùng( sau)
Các hình khối cần thiết cho mọi lứa tuổi. Có các khối to, nhỏ các khối
sơn màu, các khối bằng vỏ hộp các loại. Những khối lớn có thể xây được những
ngôi nhà, ô tô, cầu và có những chỗ chơi riêng cho trẻ theo ý thích. Cần có các
11


Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang
đồ chơi bổ sung để chơi với các khối như kí hiêu giao thông, các con vật, ô tô,
máy bay, búp bê... tốt nhất giáo viên nên để các khối, các vật liệu khác trên gia
mở, trên sàn nhà để trẻ dễ lấy ra và cất đi.
+ Góc âm nhạc
Âm nhạc đóng vai trò quan trọng trong chương trình mẫu giáo, đây là
một hoạt động vui vẻ, giải trí khích thích vận động chân tay và được trẻ rất yêu
thích. Âm nhạc cũng tạo nhiều cơ hội cho trẻ học nhiều kĩ năng, trẻ có thể
thưởng thức âm nhạc một mình hay cùng với các bạn khác. Giáo viên nên bố trí
góc âm nhạc ở mơi yên tĩnh, cách xa các góc khác. Ở góc âm nhạc có thể để
máy cát xét, băng...trẻ có thể nghe nhạc, nghe các bài hát mẫu giáo theo chủ đề
và chơi với các nhạc cụ.
*Tóm lại: Cần phải bố trí các góc hợp lí và khoa học: Những góc yên tĩnh
phải sắp xếp xa những góc ồn ào. Các góc có khoảng rộng cách nhau hớp lí để

- Biện pháp 4: Trang trí các góc chơi.
Trang trí trước tiên là phải đẹp, hấp dẫn, lôi cuốn trẻ chú ý trang trí các
góc chơi phải khoa học và phù hợp trang trí không dán cố định.
13


Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang
Ví dụ như: Ở góc sách truyện học đến bài thơ nào thì dán bài thơ đó. Hay
góc học tập cho trẻ làm ambum theo chủ đề đó….
Không dán khít các mảng tường mà để các khoảng trống dán các sản
phẩm của trẻ.
- Biệp pháp 5: Xây dựng môi trường tinh thần trong lớp học.
Môi trường tinh thần cũng góp phần vào việc trẻ tích cực hoạt động trải
nghiện của trẻ.
Đối với trẻ thế giới đầu tiên là gia đình, trong thế giới đó trẻ được yêu
thương chăm sóc được đáp ứng mọi nhu cầu, đặc biệt khi sống trong gia đình
trẻ có cảm giác được yên tâm. Khi đến trường là một thế giới khác, mọi thứ xa
lạ, bỡ ngỡ chính vì vậy tạo bầu không khí thân thiện cỏi mở vui vẻ là một điều
rất quan trọng.
Trong tất cả các hoạt động của trẻ các hoạt động vui chơi đặc biệt là hoạt
động ngoài trời trẻ được chơi tự do, chạy nhảy, nô đùa, xô bạn cô giáo nên nhẹ
nhàng khuyên bảo chứ không dùng hình phạt và trách mắng trẻ.
Luôn quan tâm, động viên trẻ bằng các cụm từ “ Con giỏi lắm” cố
lên”……
Và đặc biệt không can thiệp sâu vào quá trình trẻ chơi nếu không cần
thiết.
Trong các hoạt động có chủ đích luôn lấy trẻ làm trung tâm ở đó người
giáo viên là người quan sát, xây dựng nội dung giáo dục phù hợp, tổ chức,
hướng dẫn còn trẻ là trung tâm. Giáo viên luôn tạo cho trẻ cảm giác thoải mái,


H2. Sau khi xây dựng vườn hoa
Sau khi hoàn thành vườn hoa của bé tôi bắt tay vào xây dựng khu vận
động nhằm mục đích cho trẻ tham gia vào các trò chơi, trẻ được chơi theo ý
thích thoả mãn nhu cầu chơi của bản thân mình. Xây dựng vườn cổ tích, trên sân
thì vẽ các hình ảnh, trò chơi cho trẻ chơi và vận động như: Ô ăn quan, đường
đích dắc, các hình tròn nhằm phát triển vận động cho trẻ.

Hình 4: Khu vui chơi phát triển vận động

16


Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang
Biết lồng ghép và tích hợp các chữ cái để tăng cường tiếng việt cho trẻ
biết đồng bào dân tộc thiểu số ở môi trường xung quanh như: Trên thân cây, gốc
cây, trên các bồn hoa….

17


Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang

18


Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang

vào cho trẻ khám phá.
- Biện pháp 2: Cung cấp lịch học của trẻ thông qua bảng tuyên truyền.
Giáo viên thông báo về thời gian biểu cho các bậc cha mẹ biết lịch học
của trẻ để có sự hỗ trợ tự phía gia đình kịp thời.
Tạo điều kiện về thời gian và vật chất để cho trẻ học tập tốt hơn.
IV. Tính mới của giải pháp
Việc xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động diễn ra thường xuyên và liên
tục, trong đề tài này thúc đẩy mạnh mẽ việc xây dựng môi trường lấy trẻ làm
trung tâm ở ngoài lớp, trong lớp học: Như khuân viên, vườn hoa, xây dựng khu
vui chơi, các mảng không gian ở sân, các mảng tường, các góc hoạt động để lôi
cuốn sự thích thú và cái đẹp ở môi trường xung quanh.
Thông qua các hoạt động hằng ngày trẻ thật sự thích thú và tích cực hơn
và đạt kết quả cao hơn.
V. Hiệu quả của SKKN
Sáng kiến kinh nghiệm này đã áp dụng tại lớp chồi 1, phân hiệu Buôn Tur
1, trường mầm non Hoa Pơ Lang từ học kì I 2017- 2018 và học kì 2018-2019.
* Bảnh biểu so sánh kết quả học kì I năm học 2017- 2018 và học kì I năm học
2018- 2019.
TT

Nội dung
đánh giá

Học kì I năm 2017- 2018 Học kì I năm 2018- 2019
Tổng số học sinh 36
Đạt

Tỷ

Chưa

%

Trẻ hoạt động
tích cực vào
môi trường đã
tạo ra

15/36 41,7 21/36 58,3 30/40

75

10/40

25

Kỹ năng mà
trẻ có trong
qúa trình hoạt
động

15/36 41,7 21/36 58,3 30/40

75

10/40

25

Kỹ năng sử
dụng các

Trường Mầm non Hoa Pơ Lang
tác chăm sóc và giáo dục. Việc tạo môi trường phải khoa học, linh động, sáng
tạo, hấp dẫn để trẻ hoạt động tích cực.
Trẻ hoạt động tích cực hơn, hứng thú hơn, trẻ mạnh dạn, tự tin hơn, cá
nhân được thể hiện mạnh hơn.
Trẻ có những kĩ năng cơ bản tạo ra được nhiều sản phẩm qua các chủ đề
học, trẻ được trải nghiệm thực tế.
Từ những việc làm trên bản thân tôi rút ra được những kinh nghiêm cho
thực hiện đề tài như sau.
Nắm vững nghiệp vụ chuyên môn, mạnh dạn áp dụng khéo léo kiến thức,
kĩ năng vào quá trình giảng dạy. Nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lí, khả năng
nhận thức, kĩ năng của trẻ để thiết kế và xây dựng môi trường. Biết cách lựa
chọn đồ chơi, hình ảnh, cách bố trí trong lớp phải phù hợp với độ tuổi và khả
năng phát triển của trẻ. Luôn cải tiến đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn, sáng tạo có sự
thu hút trẻ. Tạo cho trẻ niền say mê, hứng thú hoạt động.
II. Kiến nghị
- Đối với phòng giáo dục: Thường xuyên mở những lớp tập huấn xây
dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm, tạo điều kiện cho giáo viên được đi tham
quan và học hỏi kinh nghiệm.
- Đối với nhà trường : Nhà trường mua sắm và bổ sung các trang thiết bị,
đồ dùng và đồ chơi.

Dur Kmăl, ngày 23 tháng 4 năm 2019
Người viết

Dương Thị Thảo
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

trường giáo dục trẻ.

Trung tâm nghiên cứu chiến lược
và phát triển chương trình giáo dục
mầm non.

23


Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang

24


Một số biện pháp xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm tại lớp chồi 1
Trường Mầm non Hoa Pơ Lang

25