PHẦN THỨ NHẤT: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
1. Lý do chọn đề tài
Ngày nay nhân loại đang bước vào một nền văn minh trí tuệ, một nền kinh tế tri
thức, một xã hội thông tin.Để bắt kịp với sự phát triển về khoa học kỹ thuật , công
nghệ thông tin như vũ bão hiện nay - Việt Nam muốn sánh vai với các cường quốc
năm châu trước tiên phải làm tốt chiến lược “ trồng người ” , trí tuệ con người, đội
ngũ lao động chất lượng cao là nhân tố có ý nghĩa quyết định sự phát triển đất nước.
Để có những con người vừa “ hồng ” vừa “chuyên” đáp ứng với yêu cầu hiện tại và
tương lai thì giáo dục đào tạo giữ một vai trò to lớn , quyết định đến chất lượng nguồn
nhân lực tương lai của đất nước .
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết
“Lúc ngủ ai cũng như lương thiện
Thức dạy phân ra kẻ giữ hiền
Hiền giữ phải đâu là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên ”
Hồ Chí Minh nhiều lần khẳng định vai trò to lớn của giáo dục đối với sự hình
thành nhân cách con người,Bác thường xuyên quan tâm đến việc xây dựng một nền
giáo dục toàn diện : nền giáo dục đó phải kết hợp một cách nhuần nhuyễn giữa đức –
trí - thể - mỹ . Xác định vai trò to lớn của giáo dục và đào tạo Đảng ta nhiều lần khẳng
định và xem “ giáo dục là quốc sách hàng đầu ” đã đầu tư “ xây dựng được hệ thống
giáo dục và đào tạo tương đối hoàn chỉnh từ mầm non đến đại học ” .Sự nghiệp giáo
dục của nước ta sau nhiều năm đổi mới đã thu được những thành tựu có ý nghĩa to
lớn, để có những bước tiến nhảy vọt hơn nữa, đáp ứng được những yêu cầu ngày càng
cao về chất lượng thì giáo dục và đào tạo cần không ngừng đổi mới cả hình thức , nội
dung , phương pháp, điều kiện thực hiện ,…
Đối với giáo dục mầm non , đây là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục
quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất , nhận thức , tình cảm xã hội và
thẩm mỹ cho trẻ em. . Những năm đầu đời đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc
hình thành nhân cách và phát triển năng lực của trẻ . Những kỹ năng mà trẻ được tiếp
thu qua chương trình chăm sóc giáo dục mầm non sẽ là nền tảng cho việc học tập và
thành công sau này của trẻ . Nghị quyết trung ương 8 khoá XI một lần nữa Đảng ta chỉ

1. Cơ sở lý luận
Ở nước ta Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng giáo dục mầm non, xác định
nhiệm vụ của giáo dục mầm non là thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ,
2


giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên về
nhân cách , chuẩn bị cho trẻ vào học lớp 1. Điều này đã thể hiện rõ quan điểm và sự
quan tâm của Đảng và Nhà nước cho bậc học mầm non .Đây là giai đoạn có tính quyết
định để tạo nên thể lực, nhân cách , năng lực phát triển tương lai của mỗi con người và
coi giai đoạn mầm non là “ thời kỳ vàng của cuộc đời ” do vậy hầu hết các quốc gia
trên thế giới trong đó có Việt Nam ngày càng quan tâm phát triển giáo dục mầm non .
Đứng trước những yêu cầu ngày càng hoàn thiện trong chất lượng giáo
dục mầm non đây là nhiệm vụ là trăn trở của mỗi CBGV tâm huyết với nghề luôn đặt
câu hỏi : những người làm công tác giáo dục mầm non cần làm những gì ? và làm
như thế nào ? để trẻ phát triển khoẻ mạnh về thể chất , tinh thần có tâm thế, kiến thức
ban đầu chuẩn bị đầy đủ những kiến thức ,tâm lý, kỹ năng cần thiết cho trẻ bước vào
lớp một . câu trả lời duy nhất là : “ dành tất cả những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em ” .
Việc không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục không những đáp ứng được yêu cầu
ngày càng cao sự phát triển của trẻ và của nguồn nhân lực đáp ứng với khoa học kỹ
thuật ngày một hiện đại và việc đầu tư cơ sở vật chất , trang thiết bị , đồ dùng dạy
học , đồ chơi phục vụ cho các hoạt động hàng ngày của trẻ là một điều kiện không thể
thiếu trong thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ.Xây dựng môi trường hoạt
động phù hợp với từng độ tuổi trẻ là chúng ta đã tạo thêm cho trẻ cơ hội được học
tập , được vui chơi, khám phá , trải nghiệm giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách có hệ
thống, tích cực , bên cạnh đó khuyến khích trẻ có thêm cơ hội để phát huy những khả
năng , tiềm năng của bản thân trẻ tạo điều kiện cho trẻ được phát trển toàn diện góp
phần thực hiện thành công chương trình giáo dục mầm non, đặc biệt là để đáp ứng
những yêu cầu ngày càng cao trong chất lượng giáo dục
2. Thực trạng

trẻ hoạt động , chưa khuyến khích trẻ sáng tạo đặc biệt là chưa biết tận dụng nguồn
nguyên liệu phong phú của địa phương làm nổi bật đặc trưng quê hương , giảm bớt chi
phí trong xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ.
Nhận thấy những hạn chế cần khắc phục trên tôi đã mạnh dạn áp dụng một số
biện pháp sau
3. Giải pháp
3.1.

Đổi mới công tác quản lý .
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng viết “ Cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Công

việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém ” Xác định vị trí , vai trò của
cán bộ quản lý trong mọi hoạt động của nhà trường bản thân tôi luôn tự tu dưỡng rèn
luyện bản lĩnh chính trị , phẩm chất , trí tuệ và năng lực hoạt động thực tiễn để hoàn
thành nhiệm vụ . Biết lắng nghe và tôn trọng ý kiến của giáo viên, thuyết phục giáo
viên hưởng ứng thực hiện công việc không áp đặt, độc đoán
4


Trong năm học qua tôi đã áp dụng những biện pháp chỉ đạo chuyên môn nhà
trường như sau :
* Đổi mới trong cách đánh giá .
Trong thực hiện nhiệm vụ đánh giá các hoạt động , các phong trào thi đua bản
thân tôi luôn nêu cao tinh thần làm việc trung thực , công băng , công tâm trong đánh
giá , khuyến khích những ý tưởng sáng tạo , ý tưởng mới của giáo viên ,phát huy dân
chủ trong đánh giá . Phương châm để làm sao cho giáo viên sáng tạo, phát huy hết khả
năng của mình , nhận ra và khắc phục được những hạn chế , yếu kém , thấy thoải mái
yên tâm với kết quả đánh giá . Song song với việc xếp loại thì trong quá trình đánh giá
tôi đặc biệt nhấn mạnh đến hướng dẫn, chỉ rõ những hạn chế , những mặt chưa làm
được của giáo viên trong từng hoạt động để giáo viên biết cách điều chỉnh cho phù

lực của mình , mạnh dạn đưa ra ý kiến, giải pháp áp dụng vào thực tế công việc .
Ví dụ : Giao cho tổ trưởng, tổ phó chuyên môn cùng trực tiếp chỉ đạo các phong
trào chuyên môn phát động giao trách nhiệm cho giáo viên cùng tham gia công tác chỉ
đạo điều hành công việc .
Với cách làm này tôi nhận thấy trách nhiệm của giáo viên trong công việc cao
hơn, nhiều những sáng kiến hay được giáo viên áp dụng, hơn thế giáo viên thấy được
vai trò , vị trí của bản thân được nhà trường tôn trọng ,ghi nhận nên họ cống hiến hết
mình cho công việc , say sưa với những sáng tạo mới , từ tinh thần trách nhiệm cao đó
hiệu quả công việc được nâng lên rõ rệt .
3.2.

Khảo sát thực tế , chỉ đạo giáo viên sử dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa
phương
Qua khảo sát thực tế trường chúng tôi cơ sở vật chất còn thiếu nhiều so với yêu

cầu của nghành học đề ra .Với một vùng bãi ngang ven biển điều kiện kinh tế của
nhân dân còn khó khăn việc đầu tư cơ sở vật chất, đồ dùng , đồ chơi, trang trí các góc
phục vụ cho trẻ học tập , vui chơi còn nhiều hạn chế. Bên cạnh những khó khăn trên
trường chúng tôi có một đội ngũ giáo viên trẻ ,khéo tay, năng động , sáng tạo, ham học
hỏi, tâm huyết với nghề và một nguồn nguyên liệu dồi dào , phong phú từ biển như
vỏ ốc , sò ,ngao,vẹm, vv …. Và phế liệu nông sản của địa phương như vỏ lạc , vỏ bẹ
ngô, vỏ cây,hột hạt, vv …..
Từ kết quả khảo sát tôi xây dựng kế hoạch tìm ý tưởng về sử dụng, tận dụng
nguyên liệu sẵn có tại địa phương nhằm giảm bớt chi phí mua nguyên liệu xây dựng
môi trường, tạo sắc thái riêng nổi bật nét đặc trưng văn hoá vùng miền . Từ những vỏ
,hột hạt nông sản, hàng ngày trẻ tiếp xúc, qua bàn tay khéo léo của cô giáo đã tạo hình
6


thành hình những con vật ngộ nghĩnh đáng yêu để trang trí lớp , làm đồ chơi khiến trẻ

hoạt động, đồ dùng , đồ chơi,góc mở có thể thay đổi theo từng chủ đề phù hợp với
nhóm lớp của mình.
Tạo điều kiện giáo viên được quan sát sản phẩm, thực hành xây dựng môi
trường và thảo luận tìm ra ưu điểm và hạn chế của một số hình ảnh , vi deo, lớp làm
điểm để rút ra bài học cho bản thân về cách tận dụng, sử dụng nguyên liệu sẵn có ở
địa phương , cách sắp xếp các góc, cách tạo góc mở khuyến khích trẻ hoạt động,…..
3.4.

Xây dựng hạt nhân chất lượng
Muốn nhân ra diện rộng , đại trà về xây dựng môi trường hoạt động trong lớp

cho trẻ , yếu tố hạt nhân cũng vô cùng quan trọng , đây là điển hình tiêu biểu , là tấm
gương, để mọi người noi theo chính vì vậy tôi đã lựa chọn chỉ đạo xây dựng điểm ,
làm yếu tố hạt nhân.
Căn cứ vào năng lực, khả năng của từng giáo viên trong từng lĩnh vực tôi lựa
chọn giáo viên có khả năng tạo hình tốt trong xây dựng môi trường cùng thực hiện ý
tưởng xây dựng điểm ,từ mô hình điển hình đó giáo viên quan sát thảo luận tìm ra
điểm mạnh, điểm hạn chế để vận dụng phù hợp với diện tích phòng nhóm, độ tuổi
nhóm trẻ mình phụ trách và nguồn nguyên liệu mình sử dụng . Qua mô hình điểm giáo
viên được học tập lẫn nhau nhân ra đại trà toàn trường tạo thành phong trào thi đua
xây dựng môi trường giáo dục . Sau mỗi lần xây dựng tôi đã cùng giáo viên thảo luận
theo từng nhóm , từng tổ chuyên môn cùng tìm giải pháp thực hiện để nhân rộng ra
toàn trường , khuyến khích kịp thời những kết quả, những sáng kiến, ý tưởng sáng
tạo của giáo viên khuyến khích giáo viên mạnh dạn áp dụng vào thực tế và lấy đó
làm hạt nhân để nhân rộng ra đại trà toàn trường.
3.5.

Phát động phong trào thi đua
Trong năm học để tạo không khí thi đua trong nhà trường , tạo sân chơi để giáo


12


3.6 Tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh
Đối với giáo dục mầm non công tác tuyên truyền kiến thức chăm sóc – giáo dục
đến các bậc cha mẹ trẻ có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc
- giáo dục của mỗi nhà trường , giúp trẻ phát triển toàn diện, hài hòa về thể chất, tinh
thần là một nhiệm vụ then chốt.
Thực hiện tốt công tác tuyên truyền kiến thức đến các bậc cha mẹ trẻ sẽ tạo
được sự liên kết , thống nhất giữa nhà trường và gia đình về nội dung,hình thức ,
phương pháp, giúp phụ huynh học sinh có kiến thức nuôi dạy con theo khoa học góp
phần thực hiện tốt mục tiêu chăm sóc giáo dục trẻ .
Trong điều lệ trường mầm non tại điều 46 đã chỉ rõ một trong những nhiệm vụ
trọng tâm của nhà trường trong công tác phối kết hợp với gia đình và xã hội để nâng
cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ là “ Tuyên truyền , phổ biến kiến
thức khoa học nuôi dạy trẻ cho cha mẹ trẻ và cộng đồng ” Xác định rõ tầm quan trọng
của công tác phối kết hợp , tuyên truyền kiến thức với phụ huynh trong năm học qua
tôi đã chỉ đạo giáo viên xây dựng góc tuyên truyền tại lớp , tuyên truyền qua các buổi
họp phụ huynh , qua trao đổi trực tiếp giữa giáo viên tại lớp để cung cấp thêm kiến
thức về chăm sóc trẻ cũng như về tâm sinh lý lứa tuổi để cùng thống nhất với phụ
huynh về chương trình , nội dung , hình thức giáo dục trẻ , để gia đình cùng với nhà
trường tham gia vào công tác CS-GD trẻ , qua đó cũng giúp phụ huynh hiểu rõ vai trò,
trách nhiệm của việc phối kết hợp giữa gia đình, nhà trường trong việc chăm sóc giáo
dục trẻ .
Trong việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động tôi đã chỉ đạo giáo viên làm tốt
công tác phối kết hợp với phụ huynh, giúp phụ huynh hiểu về vai trò của môi trường
hoạt động đối với việc thực hiện chương trình , đối với sự phát triển tâm sinh lý trẻ
mầm non tạo cơ hội trẻ được trải nghiệm , khám phá thế giới xung quanh trẻ để phụ
huynh cùng chung tay tạo môi trường học tập , vui chơi cho trẻ .Trong năm học qua
các phong trào, giáo viên đã biết vận dụng tốt việc phối kết hợp với phụ huynh được

trường phong phú đồ dùng, đồ chơi giúp trẻ tiếp thu kiến thức tốt hơn .
Trẻ được tham gia tạo môi trường cùng cô trẻ thêm tự tin , cởi mở tiếp thu
những “ kiến thức mà trẻ cần ” , vừa sức với bản thân và nhu cầu phát triển của trẻ đã
giúp trẻ phát triển toàn diện hơn, học tập hứng thú hơn . Trẻ dược chăm sóc- giáo dục
với môi trường giáo dục mở, môi trường bằng tình yêu thương , tận tuỵ của cô trẻ
ngày càng phát triển lành mạnh về tinh thần , trí tuệ góp phần thực hiện thành công
chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ mà nghành học yêu cầu .
14


2. Kết luận và bài học kinh nghiệm.
Trong chương trình chăm sóc giáo dục mầm non hiện nay, trẻ là trung tâm của
tất cả các hoạt động . Trẻ được tích cực hoạt động , được làm,được trải nghiệm để
khám phá thế giới xung quanh nhằm phát triển trẻ toàn diện , phát huy tính tích cực ,
linh hoạt, độc lập của trẻ trong các hoạt động . Do đó ,xây dựng môi trường giáo dục
là nhiệm vụ không thể thiếu trong trường mầm non có ý nghĩa to lớn đối với cuộc
sống của trẻ ở trường mầm non ,là nhân tố cơ bản, là điều kiện tối cần thiết để thực
hiện chương trình giáo dục mầm non , tạo cơ hội cho trẻ trải nghiệm, hỗ trợ sự phát
triển về thể chất , ngôn ngữ . Thông qua môi trường trẻ thể hiện được mình , môi
trường tốt , an toàn, đảm bảo thì trẻ hoạt động tốt, phát triển tốt .
Giáo viên cần quan tâm đến độ tuổi trẻ, đến diện tích phòng nhóm ,điều kiện
của nhà trường, nguồn nguyên liệu của địa để xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ,
biết cách tận dụng , khai thác triệt để tính năng tác dụng của từng loại đồ dùng , đồ
chơi tận dụng tối đa tác dụng của mỗi góc hoạt động để tạo điều kiện trẻ phát triển
toàn diện .
Cần huy động tốt sự tham gia của trẻ, của phụ huynh để xây dựng và sử dụng
môi trường giáo dục một cách hợp lý và hữu ích giúp trẻ phát triển hài hòa các lĩnh
vực .
Trên đây là những giải pháp mà tôi đã áp dụng chỉ đạo xây dựng môi trường
trong lớp cho trẻ hoạt động trong năm học 2014 – 2015 .Rất mong nhận được sự góp

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG
MÔI TRƯỜNG TRONG LỚP CHO TRẺ

Người thực hiện: Lưu Doãn Nhất
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Quảng Thái
SKKN thuộc lĩnh vực: Hóa học
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nhung
Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường MN Quảng Đại
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HOÁ, NĂM 2015
16


17