Bùi thị chiều/trờng thcs thái nguyên/ngữ văn 9/ngày soạn 15/10/2008
Tiết 52
Văn bản
đoàn thuyền đánh cá
(Huy Cận)
A/ Muc tiêu cần đạt
Giúp học sinh
1/ Thấy và hiểu đợc sự thống nhất của cảm hứng về thiên nhiên, vũ trụ và cảm
hứng về lao động của tác giả đã tạo nên những hình ảnh đẹp, tráng lệ, giàu
màu sắc lãng mạn trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá.
2/ Rèn luyện kĩ năng cảm thụ và phân tích các yếu tố nghệ thuật (hình ảnh,
ngôn ngữ, âm điệu) vừa cổ điển vừa hiện đại trong bài thơ.
B/ Chuẩn bị
1/ Thầy: Su tầm một số tranh ảnh về cảnh đánh cá trên vùng biển Hạ Long.
Thiết kế phần trình chiếu trong bài giảng.
2/ Trò: Đọc, soạn kĩ bài thơ theo câu hỏi SGK.
C/ Hoạt động dạy học
1/ ổn định tổ chức.
2/ Kiểm tra bài cũ
? Đọc thuộc lòng bài thơ "Đoàn thuyền đánh cá". Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ
? Hoàn cảnh ấy có tác động nh thế nào đến hồn thơ Huy Cận?
3/ Bài mới
Giáo viên khái quát lại nội dung tiết 1 và chuyển ý sang tiết 2
GV: +Bài thơ sáng tác năm1958 nhân chuyến đi thực tế của tác giả tại
vùng mỏ Quảng Ninh
+Trớc CM Huy Cận vốn là một nhà thơ lãng mạn, cảm hứng về vũ
trụ, thiên nhiên sông nớc đã là một đề tài quen thuộc trong thơi ông. Nhng
cảm hứng đó chỉ là một nỗi sầu vạn cổ Sông dài, trời rộng, bến cô liêu và
cảnh buồn đơn côi: bèo dạt về đâu hàng nối hàng. Mênh mông không một
chuyến đò ngangNhng sau chuyến đi thực tế này, hồn thơ ấy đã thực sự
nảy nở trở lại và dồi dào trong cảm hứng về thiên nhiên, đất nớc về lao động
thuyền đánh cá gồm 3 phần
2/Nội dung
a/ Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi
(2 khổ đầu)
b/ Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên
biển (4 khổ tiếp theo)
-Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lớt giữa mây cao với biển bằng.
Ra đậu dặm xa dò bụng biển
Dàn đan thế trận lới vây giăng
+Con ngời rất phi thờng, công việc lao
động cũng khác thờng, họ nh đang hoà
hợp với thiên nhiên, chinh phục thiên
nhiên để chuẩn bị bớc vào một trận
chiến mới
+Đoàn thuyền đánh cá đợc đặt vào
không gian rộng lớn của biển trời, trăng
sao
-Làm nổi bật vẻ đẹp và sức mạnh của
con ngời trớc thiên nhiên vũ trụ, làm
tăng thêm kích thớc, tầm vóc và vị thế
con ngời.
Tổ khoa học xã hội và nhân văn
Bùi thị chiều/trờng thcs thái nguyên/ngữ văn 9/ngày soạn 15/10/2008
thuyền, thế giới cá biển về đêm hiện lên
nh thế nào?
GV: Tất cả đều là những loài cá quí
nhng trên hết vẫn là cảnh đẹp lộng
lẫy hùng vĩ về đêm của biển.
? Em có nhận xét gì về cách miêu tả
+Thái độ lao động: hăng say, miệt mài
khẩn trơng vui vẻ. Công việc lao động
nặng nhoc của họ đã trở thành bài ca
đầy niềm vui, nhịp nhàng cùng thiên
nhiên.
- Kéo xoăn tay là kéo mạnh, kéo bằng
tất cả sức lực khiến các cơ bắp nổi lên
cuồn cuộn. Hình ảnh thơ nh tạc một bức
tợng ng dân đầy sức sống
Ngời dân chài đã thu đợc những mẻ lới
nặng trĩu cá.
Tổ khoa học xã hội và nhân văn
Bùi thị chiều/trờng thcs thái nguyên/ngữ văn 9/ngày soạn 15/10/2008
trong công cuộc lao động mới. Biển
cả bỗng trở nên ân tình, bao dung
nh lòng mẹ.
? Hai câu thơ sau: Vẩy bạc đuôi vàng
loé rạng đông. Lới xếp buồm lên đón
nắng hồng là những câu thơ miêu tả vẻ
đẹp của những mẻ lới đầy ắp cá. Theo
em vẻ đẹp ở hai câu thơ này có gì khác
với hai câu thơ trên ?
? Nh vậy, qua 4 khổ thơ này em cảm
nhận thấy cảnh đoàn thuyền đánh cá
trên biển đợc miêu tả nh thế nào?
GV khái quát lại: Cảm hứng lãng mạn
cách mạng đã giúp Huy Cận phát hiện
ra vẻ đẹp của cảnh đánh cá đêm và
niềm vui phơi phới tràn ngập biển cả
-Đây là một hình ảnh đẹp tráng lệ tạo
Tổ khoa học xã hội và nhân văn
Bùi thị chiều/trờng thcs thái nguyên/ngữ văn 9/ngày soạn 15/10/2008
khổ kết bài thơ ?
? Hình ảnh trong câu thơ cuối có gì độc
đáo ?
GV giảng bình thêm
? Nh vậy, qua khổ thơ kết bài giúp em
nhận thấy đoàn thuyền sau một đêm
đánh cá trên biển trở về trong không
khí nh thế nào?
? Bài thơ có nhiều từ hát, cả bài cũng
nh một khúc ca. Đây là khúc ca gì và
tác giả làm thay lời ai?
? Em có nhận xét gì về âm hởng, giong
điệu của bài thơ ? Các yếu tố: thể thơ,
vần, nhịp đã góp phần tạo nên âm hởng
của bài thơ nh thế nào?
? Em có nhận xét gì về hình ảnh thiên
nhiên đợc tác giả miêu tả trong bài
thơ ?
? Qua bức tranh về thiên nhiên và con
ngời lao động trong bài thơ, em có nhận
xét gì về cảm xúc của tác giả trớc thiên
nhiên đất nớc và con ngời lao động ?
GV: đó chính là sự đổi mới trong hồn
thơ Huy Cận sau CM
GV khái quát lại gọi học sinh đọc ghi
nhớ SGK
một cảnh tợng rực rỡ trong bài thơ.