GVHD: Nguyễn Thị Hằng Nghiệp vụ NHTW
CHƯƠNG 2
NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM QUẢN LÝ, ĐIỀU CHỈNH TỶ
GIÁ HỐI ĐOÁI TRONG THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI
1 Khái niệm về thị trường hối đoái
Thị trường hối đoái: là thị trường để mua bán trao đổi các loại ngoại tệ, các phương
tiện thanh toán có giá trị ngoại tệ, và các loại hố đóa khác (vàng, bạc…).Thị trường ngoại
hối còn gọ là thị tường vàng và ngoại tệ (Gold and Foreign currency market).
Hoạt động của thị trường hối đoái có ảnh hưởng rất lớn đến tình hình tài chính đối
ngoại cũng như giao dịch kinh tế đối ngoại của một nước. Chính vì vai trò của thị trường
hối đoái là rất quan trọng nên các nước điều hình thành và tổ chức sự hoạt động của thị
trường hối đoái để qua đó nắm được thông tin cơ bản sau:
Nắm bắt được khối lượng và chủng loại ngoại tệ được giao dịch trên thị trường
Nắm bắt được tình hình cung cầu về ngoại tệ để qua đó có thể dự đoán được tình
hình trong tương lai.
Qua đó nắm bắt được thông tin trên thị trường hối đoái mà NHTW tham mưu cho
Chính phủ điều hành các chính sách tài chính tiền tệ có liên quan theo hướng có lợi cho nề
kinh tế.
2 Những đặc điểm của thị trường hối đoái
Thị trường hối đoái không tồn tại trong một không gian cụ thể nhất định, mà hoạt
động của nó thông qua các phương tiện đại diện (điện thoại ghi âm, telex, fax, internet…)
và nhờ các phương tiện thông tin hiện đại này mà khắc phục những trở ngại về mặt thời
gian và không gian giao dịch.
Hoạt động trên thị trường hối đoái là một hoạt động liên tục và có tính quốc tế hóa
cao.
Hoạt động giao dịch trên thị trường hối đoái là giao dịch mua bán các ngoại tệ tự do
chuyển đổi vì những ngoại tệ này mới được sử dụng trong thanh toán quốc tế. Trong các
loại ngoại tệ tự do chuyển đổi, những đồng tiền có tỉ trọng giao dịng lớn như: USD, EUR,
Trang 1 10/25/2012
GVHD: Nguyễn Thị Hằng Nghiệp vụ NHTW
GBP, JPY, CHF, CAD, HKD, SGD. Trong đó USD, EUR, GBP và JPY đóng vai trò như

+ Bảo vệ tính độc lập chủ quyền của đồng tiền quốc gia, từng bước nâng cao vị thế
của đồng tiền quốc gia trên thị trường quốc tế - tiến tới thực hiện chuyển đổi đồng tiền của
Việt Nam.
+ Làm cho các hoạt động ngoại hối đi vào nề nếp ổn định, tuân thủ pháp luật để góp
phần ổn định kinh tế - xã hội.
+ Bảo toàn và tăng cường dự trữ ngoại hối nhà nước, đảm bảo khả năng thanh toán
nợ quốc tế và sẵn sàng đáp ứng các nhu cầu đột xuất khác.
4.2 Biện pháp điều chỉnh tỷ giá hối đoái
Tỷ giá hối đoái là một trong những công cụ được Chính phủ và Ngân hàng Trung
ương sử dụng trong điều hành chính sách tiền tệ nhằm thực hiện những mục tiêu về kinh tế,
tài chính. Để làm việc này Chính phủ và NHTW phải áp dụng các biện pháp để điều chỉnh
tỷ giá hối đoái theo hướng có lợi cho nền kinh tế quốc dân. Bao gồm các biện pháp sau:
4.2.1 Phá giá tiền tệ (Devaluation)
Phá giá tiền tệ là hạ thấp giá trị đồng tiền trong nước.
Thời kỳ trước đây còn áp dụng chế độ bản vị vàng thì phá giá tiền tệ là việc hạ thấp tiêu
chuẩn gá cả (hàm lượng vàng) của đồng tiền.
Tác động của việc phá giá tiền tệ
Trong ngắn hạn
Khi giá cả và tiền lương tương đối cứng nhắc thì ngay lập tức việc phá giá tiền tệ sẽ làm
cho tỷ giá hối đoái thực tế thay đổi theo, nâng cao sức cạnh tranh của quốc gia và có xu
hướng làm tăng xuất khẩu ròng vì hàng xuất khẩu rẻ đi một cách tương đối trên thị trường
Trang 3 10/25/2012
GVHD: Nguyễn Thị Hằng Nghiệp vụ NHTW
quốc tế còn hàng nhập khẩu đắt lên tương đối tại thị trường nội địa. Tuy vậy có những yếu
tố làm cho xu hướng này không phát huy tức thì: các hợp đồng đã thoả thuận trên cơ sở tỷ
giá cũ, người mua cần có thời gian để điều chỉnh hành vi trước mức giá mới và quan trọng
hơn là việc dồn các nguồn lực vào và tổ chức sản xuất không thể tiến hành nhanh chóng
được. Như vậy trong ngắn hạn thì số lượng hàng xuất khẩu không tăng mạnh và số lượng
hàng nhập khẩu không giảm mạnh. Nếu giá hàng xuất khẩu ở trong nước cứng nhắc thì kim
ngạch xuất khẩu chỉ tăng không nhiều đồng thời giá hàng nhập khẩu tính theo nội tệ sẽ tăng

dụng chính sách phá giá tiền tệ khi có một cú sốc mạnh và kéo dài đối với cán cân thương
mại.
- Trong trường cầu về nội tệ giảm thì chính phủ sẽ phải dùng ngoại tệ dữ trữ để mua nội tệ
vào nhằm duy trì tỷ giá hối đoái và đến khi ngoại tệ dự trữ cạn kiệt thì không còn cách nào
khác, chính phủ phải phá giá tiền tệ.
Giai đoạn hiện nay, phá giá tiền tệ trong điều kiện không còn chế độ bản vị vàng, có nghĩa
là nhà nước chủ động hạ thấp giá trị của đồng tiền trong nước bằng cách hạ thấp đồng tiền
nước mình trong tỷ giá với ngoại tệ.
Trong trường hợp này thì cán cân thanh toán của nước phá giá tiền tệ sẽ được cải thiện do:
- Xuất khẩu được tăng
- Nhập khẩu bị hạn chế
- Các nguồn vốn ngắn hạn sẽ chảy vào trong nước
- Kiều hối sẽ tăng
4.2.2 Nâng giá tiền tệ lên (Upvaluation)
Là việc nâng sức mua của tiền tệ nước mình so với ngoại tệ, cao hơn sức mua thực
tế của nó. Ảnh hưởng của nâng giá tiền tệ ngược lại so với phá giá tiền tệ.

Một quốc gia nâng giá tiền tệ do:
1. Áp lực của nước khác;
Trang 5 10/25/2012
GVHD: Nguyễn Thị Hằng Nghiệp vụ NHTW
2. Để tránh phải tiếp nhận những đồng đôla bị mất giá từ Anh và Mỹ chạy vào nước
mình;
3. Để hạ nhiệt nền kinh tế quá nóng (do giảm xuất khẩu, giảm đầu tư vào trong nước);
4. Để xây dựng sự ảnh hưởng của nước mình ở ra bên ngoài (tăng cường đầu tư và
xuất khẩu vốn ra bên ngoài).
Nếu chỉnh phủ làm tăng giá đồng tiền trong nước bằng các biện pháp ngược lại nói trên
gọi là nâng giá. Việc nâng giá tiền tệ nhìn chung là rất ít xảy ra.
Trên thực tế, việc nâng giá tiền tệ là không có lợi ( lợi ít mà hại nhiều hơn)
4.2.3 Điều chỉnh lãi xuất tái chiết khấu (Dediscount Rate)