ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
------------    ------------

LƯU THỊ MINH HƯỜNG

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VIỆC SỬ DỤNG
HÌNH THỨC DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TẠI
TRƯỜNG MẦM NON VSK

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH : ĐO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC

Hà Nội -2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
------------    ------------

LƯU THỊ MINH HƯỜNG

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VIỆC SỬ DỤNG
HÌNH THỨC DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TẠI
TRƯỜNG MẦM NON VSK

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: ĐO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC

Mã số: 60140120


Phạm Văn Quyết đã tận tâm giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu, thực
hiện đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn Viện Nghiên cứu Giáo dục phát triển tiềm năng con
người IPD đã tạo mọi điều kiện cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, các giáo viên và phụ huynh trường
mầm non VSK đã tham gia vào quá trình phỏng vấn, khảo sát và cung cấp các số liệu
để tôi hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn đồng nghiệp, gia đình và bạn bè đã luôn động viên,
khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Xin chân thành cảm ơn
Tác giả luận văn

Lưu Thị Minh Hường

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ........................................................................................................ i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................. ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ......................................................................... viii
DANH MỤC CÁC BẢNG ........................................................................................ ix
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ ................................................................................. xiii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ ....................................................................................... xv
MỞ ĐẦU ...……………………...…………………………………………………..i
1. Lí do chọn đề tài ................................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài ........................................................................ 4
3. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................... 4
3.1. Khách thể nghiên cứu ..................................................................................... 4

1.2.6.4. Cách thức triển khai DHTDA. ................................................................ 24
1.2.6.5. Phân biệt giữa hình thức DHTDA và các hình thức dạy học khác. ........ 26
1.2.7. Hiệu quả của hình thức DHTDA .............................................................. 34
CHƯƠNG 2: QUY TRÌNH VÀ THIẾT KẾ CÔNG CỤ NGHIÊN CỨU ..................... 35
2.1. Giới thiệu mô hình trường mầm non VSK................................................... 35
2.2. Quy trình tiến hành nghiên cứu ................................................................... 37

iv


2.3. THIẾT KẾ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ ............................................................ 38
2.3.1. Mã hóa biến: .............................................................................................. 38
2.3.2. Đề xuất các tiêu chí đánh giá .................................................................... 39
2.3.2.1. Đề xuất các tiêu chí đánh giá việc đạt được các mục tiêu về tâm trí cho
trẻ ......................................................................................................................... 39
2.3.2.2. Đề xuất tiêu chí đánh giá việc đạt được các mục tiêu giáo dục của
chương trình. ........................................................................................................ 42
2.3.3. Thiết kế phiếu khảo sát ............................................................................. 43
2.3.4. Khảo sát thử nghiệm và đánh giá độ tin cậy của công cụ đo lường.......... 44
2.3.5. Khảo sát chính thức ................................................................................... 46
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ...................................................................... 48
3.1. Phân tích hiệu quả của hình thức DHTDA đối với việc đạt được các mục
tiêu về tâm trí cho trẻ........................................................................................... 48
3.1.1. Các mục tiêu về tâm trí cho trẻ ................................................................. 48
3.1.2. Ảnh hưởng của độ tuổi trẻ đối với mục tiêu về tâm trí của trẻ ................. 50
3.1.3. Ảnh hưởng của trình độ GV đối với mục tiêu về tâm trí cho trẻ .............. 53
3.1.4. Ảnh hưởng của thâm niên công tác GV đối với việc đạt được các mục tiêu
về tâm trí của trẻ .................................................................................................. 55
3.2. Phân tích hiệu quả của hình thức DHTDA đối với việc đạt được các mục
tiêu học vấn của chương trình giáo dục .............................................................. 58

3.2.4.1. Hiệu quả của hình thức DHTDA đối với việc đạt được mục tiêu giáo dục
về TCXH .............................................................................................................. 82
3.2.4.2.. Ảnh hưởng của độ tuổi trẻ tới việc đạt được các mục tiêu về TCXH ... 84
3.2.4.3. Ảnh hưởng của trình độ GV tới việc đạt được các mục tiêu về TCXH . 86
3.2.4.4. Ảnh hưởng của TNCT GV tới việc đạt được các mục tiêu về TCXH.... 87
3.2.5. Hiệu quả của hình thức DHTDA đối với việc đạt được mục tiêu giáo dục
về thẩm mỹ .......................................................................................................... 89

vi


3.2.5.1. Hiệu quả của hình thức DHTDA đối với việc đạt được mục tiêu giáo dục
về TM ................................................................................................................... 89
3.2.5.2. Ảnh hưởng của độ tuổi trẻ tới việc đạt được các mục tiêu về TM ......... 90
3.2.5.3. Ảnh hưởng của trình độ GV tới việc đạt được các mục tiêu về TM ...... 91
3.2.5.4. Ảnh hưởng của TNCT GV tới việc đạt được các mục tiêu về TM ........ 92
KẾT LUẬN, GỢI Ý GIẢI PHÁP VÀ ........................................................................... 97
KHUYẾN NGHỊ ............................................................................................................ 97
1. Kết luận ........................................................................................................... 97
2. Một số gợi ý giải pháp và khuyến nghị ........................................................... 99
2. 1. Đối với các cán bộ lãnh đạo và GV trường mầm non VSK ........................ 99
2.2. Đối với các cơ quan chức năng của ngành giáo dục và lãnh đạo các trường
mầm non ............................................................................................................ 100
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................... 101
PHỤ LỤC ..................................................................................................................... 105
Phụ lục 1: Phiếu khảo sát về hiệu quả của việc triển khai hình thức DHTDA . 105
Phụ lục 2: Kết quả phân tích hệ số Cronbach’s Alpha lần 1 ............................. 109
Phụ lục 3: Kết quả phân tích hệ số Cronbach’s Alpha lần 2 ............................. 111

vii


GT

Giao tiếp

GV

Giáo viên

KN

Kỹ năng

MGB

Mẫu giáo lớn

MGL

Mẫu giáo lớn

MGN

Mẫu giáo nhỡ

PH

Phụ huynh

QTNC


VĐTH

Vấn đề tìm hiểu

viii


DANH MỤC CÁC BẢNG
Tên bảng

Trang

Bảng 1.1: So sánh giữa hình thức DHTDA và hình thức dạy học

28-34

STT
1

theo chủ đề, chủ điểm.
2

Bảng 2.1: Mã hóa thông tin

38-39

3

Bảng 2.2: Ý nghĩa và mức độ trong thang đo nghiên cứu


Bảng 3.2. Kiểm định ảnh hưởng của độ tuổi đến sự hứng thú,

50-51

tích cực, chủ động tham gia hoạt động dự án của trẻ
9

Bảng 3.3. Kiểm định ảnh hưởng của trình độ giáo viên đến sự

53-54

hứng thú, tích cực, chủ động tham gia hoạt động dự án của trẻ
10

Bảng 3.4. Kiểm định ảnh hưởng của thâm niên công tác giáo

55-56

viên đến sự hứng thú, tích cực, chủ động tham gia hoạt động dự
án của trẻ
11

Bảng 3.5: Thống kê mô tả ĐTB của các tiêu chí đánh giá việc

58-59

đạt được mục tiêu giáo dục về thể chất, dinh dưỡng khi triển
khai hình thức DHTDA
ix


đạt được mục tiêu giáo dục về nhận thức khi triển khai hình
thức DHTDA
16

Bảng 3.10. Kiểm định về ảnh hưởng của độ tuổi đối với hiệu

69

quả của hình thức DHTDA trong việc đạt được các mục tiêu về
nhận thức
17

Bảng 3.11. Kiểm định về ảnh hưởng của trình độ giáo viên đối

71-72

với hiệu quả của hình thức DHTDA trong việc đạt được các
mục tiêu về nhận thức
18

Bảng 3.12: Kiểm định về ảnh hưởng của thâm niên công tác

72-73

giáo viên đối với hiệu quả của hình thức DHTDA trong việc đạt
được các mục tiêu về nhận thức
19

Bảng 3.13: Thống kê mô tả ĐTB của các tiêu chí đánh giá việc


giáo viên đối với hiệu quả của hình thức DHTDA trong việc đạt
được các mục tiêu về ngôn ngữ
23

Bảng 3.17 : Thống kê mô tả ĐTB của các tiêu chí đánh giá việc

82-83

đạt được mục tiêu giáo dục về TCXH khi triển khai hình thức
DHTDA
24

Bảng 3.18: Kiểm định về ảnh hưởng của độ tuổi của trẻ đối với

84

hiệu quả của hình thức DHTDA trong việc đạt được các mục
tiêu về TCXH
25

Bảng 3.19: Kiểm định về ảnh hưởng của trình độ giáo viên đối

86-87

với hiệu quả của hình thức DHTDA trong việc đạt được các
mục tiêu về TCXH
26

Bảng 3.20: Kiểm định về ảnh hưởng của thâm niên công tác


với hiệu quả của hình thức DHTDA trong việc đạt được các
mục tiêu về thẩm mỹ
30

Bảng 3.24: Kiểm định về ảnh hưởng của thâm niên công tác

92-93

giáo viên đối với hiệu quả của hình thức DHTDA trong việc đạt
được các mục tiêu về thẩm mỹ

xii


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Tên biểu đồ

Trang

Biểu đồ 3.1. Đồ thị biểu diễn tỉ lệ % chỉ số của các tiêu chí thể

49

STT
1

hiện sự hứng thú, tích cực, chủ động tham gia dự án của trẻ
2


Biểu đồ 3.6: Tỉ lệ % kết quả đạt được về các mục tiêu thể chất

62

dinh dưỡng theo độ tuổi (khối lớp)
7

Biểu đồ 3.7: Tỉ lệ % kết quả đạt được về các mục tiêu thể chất

65

dinh dưỡng theo thâm niên công tác của giáo viên
8

Biểu đồ 3.8: Hiệu quả của hình thức DHTDA đối với việc đạt

68

được các mục tiêu về nhận thức
9

Biểu đồ 3.9: Tỉ lệ % kết quả đạt được về các mục tiêu nhận thức

70

theo độ tuổi (khối lớp)

xiii



Biểu đồ 3.14: Hiệu quả của hình thức DHTDA đối với việc đạt

83

được các mục tiêu về TCXH
15

Biểu đồ 3.15 : Tỉ lệ % kết quả đạt được về các mục tiêu TCXH

85

theo độ tuổi (khối lớp)
16

Biểu đồ 3.16 : Tỉ lệ % kết quả đạt được về các mục tiêu TCXH

88

theo thâm niên công tác giáo viên
17

Biểu đồ 3.17: Hiệu quả của hình thức DHTDA đối với việc đạt

90

được các mục tiêu về thẩm mỹ
18

Biểu đồ 3.18 : Tỉ lệ % kết quả đạt được các mục tiêu về thẩm


1. Lí do chọn đề tài
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI số 29NQ/TW về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo” ngày 4/11/2013, đã
đánh giá nền giáo dục của Việt Nam còn những hạn chế như “chất lượng, hiệu quả giáo
dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu”, giáo dục và đào tạo các cấp “còn nặng lý
thuyết, nhẹ thực hành”, “chưa chú trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức, lối sống và
kỹ năng làm việc” và “Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả
còn lạc hậu, thiếu thực chất”. Từ đó, Nghị quyết cũng đã đề ra quan điểm chỉ đạo
ngành Giáo dục cần phải “đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư
tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo
đảm thực hiện”, “Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát
triển những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới”,
“Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn
diện năng lực và phẩm chất người học. Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn;
giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội” [28]. Đây là
những yêu cầu cấp bách đối với sự phát triển của đất nước trên con đường công nghiệp
hóa, hiện đại hóa và hội nhập Quốc tế.
Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt
nền móng cho sự phát triển về ngôn ngữ, thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm
mỹ cho trẻ em. Những kiến thức, kỹ năng và thái độ mà trẻ được tiếp thu qua chương
trình chăm sóc giáo dục mầm non sẽ là nền tảng cho việc học tập và thành công sau
này của trẻ. Do đó, phát triển giáo dục mầm non, tăng cường khả năng sẵn sàng đi học
cho trẻ là yếu tố quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho
đất nước.
Vì những lí do này, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã và đang chú trọng tập
trung vào nghiên cứu, thay đổi, tìm ra những cái mới để phát huy tầm quan trọng của
1


cấp học này. Qua hơn 30 năm đổi mới đất nước, Giáo dục Mầm non đã trải qua các lần
cải cách, đổi mới khác nhau. Tháng 7 năm 2009, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành

nhiên, chưa có một đánh giá nào về hiệu quả của việc thực nghiệm dạy học theo DA tại
Trường mầm non VSK.
Xuất phát từ những vấn đề này, đề tài: Đánh giá hiệu quả việc triển khai hình
thức dạy học theo dự án tại trường mầm non VSK được thực hiện.
Về mặt thực tiễn, kết quả kỳ vọng của nghiên cứu sẽ giúp các GV và ban lãnh
đạo trường mầm non VSK có cái nhìn rõ nét hơn về việc áp dụng hình thức DHTDA
tại trường mình, cũng như hiệu quả của việc áp dụng hình thức DHTDA trong việc đạt
được các mục tiêu giáo dục của Chương trình giáo dục mầm non tại trường VSK. Từ
đó, nghiên cứu đưa ra những đề xuất gợi ý cho lãnh đạo Trường mầm non VSK để
nâng cao hiệu quả của hình thức DHTDA tại trường nhằm mục đích nâng cao chất
lượng giáo dục của trường.
Về mặt khoa học, đề tài nghiên cứu thành công sẽ đóng góp vào các công trình
nghiên cứu về tính khả thi của một hình thức DHTDA cho bậc học Mầm Non thực hiện
tại Việt Nam nói chung và ở Hà Nội nói riêng. Nghiên cứu cũng sẽ là tài liệu hữu ích
cho những nghiên cứu tiếp theo để đánh giá hình thức DHTDA của các trường mầm
non tư thục tại thành phố Hà Nội. Đồng thời, trong một khía cạnh nào đó, kết quả của
nghiên cứu có thể giúp các nhà quản lí các trường mầm non có sự tham khảo để đổi
mới hình thức dạy và học ở cơ sở giáo dục của mình.

2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Nghiên cứu tập trung tìm hiểu hiệu quả của việc triển khai hình thức DHTDA
đối với sự hứng thú, chủ động, tích cực học tập của trẻ và việc đạt được các mục tiêu
của chương trình giáo dục mầm non của Bộ Giáo dục và đào tạo với các điều kiện thực
hiện tại một trường tư thục tại địa bàn thành phố Hà Nội.

3. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu:
Các học sinh, cán bộ quản lí, giáo viên trường mầm non VSK và các phụ huynh
học sinh trường VSK.
4



6.1.1. Phương pháp phân tích tài liệu
Trong giai đoạn nghiên cứu bàn giấy, các tài liệu được sử dụng nhằm phân tích,
tổng hợp và khái quát hóa các thông tin lý luận có liên quan đến phương pháp giảng
dạy của GV mầm non nói chung cũng như những thông tin về hinh thức DHTDA nói
riêng bao gồm: các văn bản như nghị quyết, quy định, quy chế và chương trình mang
tính pháp quy của nhà nước đối với giáo dục mầm non; các tài liệu về phương pháp,
hình thức dạy học của ngành mầm non, hình thức dạy học theo dự án của Quốc tế và
của các nhà nghiên cứu giáo dục Việt Nam, các tài liệu liên quan đến đo lường và đánh
giá trong giáo dục.
Trong giai đoạn phân tích thông tin, các tài liệu như băng ghi âm cuộc phỏng
vấn sâu đối với cán bộ lãnh đạo trường, các video clip quay lại cuộc thảo luận nhóm
của các GV trường mầm non VSK đã được đưa ra để phân tích phục vụ cho nghiên
cứu.
6.1.2. Phương pháp quan sát
Phương pháp này được sử dụng để thu thập các thông tin về các nội dung triển
khai của hình thức DHTDA tại trường mầm non VSK. Đồng thời, phương pháp này
cũng được sử dụng để thu thập các thông tin về sự tích cực, chủ động tham gia vào
hoạt động học của trẻ; các khả năng về nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội và kỹ
năng sống của trẻ tại trường mầm non VSK.
Các tiêu chí quan sát bao gồm:
- Trình tự các bước thực hiện hình thức DHTDA tại trường VSK.
- Sự hứng thú, chủ động tích cực của trẻ VSK và vai trò của GV trong DA
- Các năng lực về thể chất, dinh dưỡng, nhận thức, ngôn ngữ, TCXH và TM của
trẻ
6.1.3. Phương pháp phỏng vấn
Trong nghiên cứu này, phỏng vấn sâu với cá nhân nhà quản lí và với một số phụ
huynh trường mầm non VSK đã được tiến hành để tìm hiểu về hiệu quả của hình thức
6

1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Hiện tại chưa có nhiều nghiên cứu về hình thức DHTDA của các tác giả Việt
Nam. Tác giả Lưu Thu Thủy Viện Khoa học Giáo Dục Việt Nam trong bài viết tổng
hợp về “Phương pháp dạy học theo dự án” đã trình bày cơ sở lý thuyết của hình thức
DHTDA như khái niệm, đặc điểm, mục tiêu, cách thức thực hiện, ưu nhược điểm của
hình thức DHTDA và các nội dung khác. Tác giả cho rằng: “Ở Việt Nam, các dự án
môn học, dự án tốt nghiệp từ lâu cũng đã được sử dụng trong đào tạo đại học, các hình
thức này gần gũi với dạy học theo DA. Tuy vậy trong lĩnh vực lý luận dạy học, phương
pháp dạy học này chưa được quan tâm nghiên cứu một cách thích đáng, nên việc sử
dụng chưa đạt hiệu quả cao”. [31]
Có một số tác giả cũng đã bắt đầu viết về việc sử dụng hình thức DHTDA cho
các bộ môn học khác nhau cho các học sinh ở bậc Đại học hoặc các cấp từ tiểu học trở
lên. Ví dụ: tác giả Tống Xuân Tám, trường ĐHSP TP.HCM có bài giảng về hình thức
DHTDA dành cho các sinh viên Khoa Sinh học; Nguyễn Thị Thanh Thanh, Trường
ĐH Ngoại Ngữ, Đại Học Đà Nẵng có tác phẩm: “Đa dạng hóa hình thức giảng dạy
ngoại ngữ bằng phương pháp dạy học theo DA”. Tác giả Hà Thị Thúy (2015), trong
luận án Tiến sỹ với đề tài: “Tổ chức dạy học theo DA sinh học 10 THPT góp phần
nâng cao năng lực tự học cho học sinh” cũng đã có những kết quả đánh giá bước đầu
thí điểm tổ chức dạy học theo DA cho học sinh lớp 10 THPT. Theo tác giả, “nguồn
thông tin, công cụ thu thập thông tin không có sự khác biệt giữa trước và sau thực
nghiệm nhưng chất lượng thông tin, hình thức biểu đạt thông tin được tích lũy sau quá
trình học là thay đổi, dù dạy theo phương pháp truyền thống hay dạy học theo DA thì
kĩ năng thực hành đều tăng nhưng nhóm học theo DA có kĩ năng hoạt động thực hành
tốt hơn.” Tác giả cũng phân tích các lí do dẫn đến một số kỹ năng của học sinh chưa có
sự thay đổi nhiều và vẫn khẳng định hiệu quả của hình thức DHTDA dựa trên “kết quả

8