TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
CHƯƠNG TRÌNH THẠC SỸ ĐIỀU HÀNH CAO CẤP_ EXECUTIVE
MBA


ĐỖ VIẾT BÌNH

THỰC HIỆN THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ
CHẾ MỘT CỬA TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN BA
ĐÌNH - THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS HOÀNG VĂN CƯỜNG

Hà Nội - 2015


MỤC LỤC
MỤC LỤC..................................................35
3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu............................................................................5
3.1.Nhiệm vụ nghiên cứu.............................................................................................5
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.............................................................................5
3.1.Đối tượng nghiên cứu.............................................................................................5
3.1.Phạm vi nghiên cứu................................................................................................6
4.Phương pháp nghiên cứu..........................................................................................6
1.1.1.2. Đặc điểm, vai trò thủ tục hành chính.............................................................9
1.1.2. Phân loại các thủ tục hành chính....................................................................13

1.2. Thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa”..................................................18
1.2.2. Yêu cầu của cải cách thủ tục hành chính...................................................22
- Các bước giải quyết TTHC theo cơ chế “một cửa”..........................................26

Giấy phép xây dựng
Hội đồng nhân dân
Hồ sơ hành chính
Lao động - Thương binh và xã hội
Quyền sử dụng đất
Tài chính kế hoạch
Tài nguyên môi trường
Thủ tục hành chính
Ủy ban nhân dân
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Văn hóa thông tin


DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1: Tổ chức bộ máy của UBND quận Ba Đình. .Error: Reference source not
found
Sơ đồ 2.2: Tổ chức bộ máy và mối quan hệ giữa bộ phận một của.Error: Reference
source not found
Sơ đồ 2.3: Khái quát chung về thực hiện các TTHC theo cơ chế “Một cửa” tại
UBND quận Ba Đình.........................Error: Reference source not found
Sơ đồ 2.4: Thực hiện thủ tục hành chính cấp giấy đăng ký kinh doanh theo cơ chế
một của..............................................Error: Reference source not found
Sơ đồ 2.5: Thực hiện TTHC cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo cơ chế
“Một cửa”..........................................Error: Reference source not found
Sơ đồ 2.6: Thực hiện TTHC giấy phép xây dựng theo cơ chế “Một cửa”.......Error:
Reference source not found
MỤC LỤC..................................................35
3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu............................................................................5
3.1.Nhiệm vụ nghiên cứu.............................................................................................5

4.Phương pháp nghiên cứu..........................................................................................6
1.1.1.2. Đặc điểm, vai trò thủ tục hành chính.............................................................9
1.1.1.2. Đặc điểm, vai trò thủ tục hành chính.............................................................9
1.1.2. Phân loại các thủ tục hành chính....................................................................13
1.1.2. Phân loại các thủ tục hành chính....................................................................13

1.2. Thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa”..................................................18
1.2. Thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa”..................................................18
1.2.2. Yêu cầu của cải cách thủ tục hành chính...................................................22
1.2.2. Yêu cầu của cải cách thủ tục hành chính...................................................22
- Các bước giải quyết TTHC theo cơ chế “một cửa”..........................................26
- Các bước giải quyết TTHC theo cơ chế “một cửa”..........................................26
2.2. Thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế “Một cửa” tại UBND quận Ba
Đình - Thành phố Hà Nội......................................................................................45
2.2. Thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế “Một cửa” tại UBND quận Ba
Đình - Thành phố Hà Nội......................................................................................45
2.3.2. Hạn chế, tồn tại..................................66
2.3.2. Hạn chế, tồn tại..................................66
KẾT LUẬN.................................................92
KẾT LUẬN.................................................92
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................94
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................94


TRƯờNG ĐạI HọC KINH Tế QUốC DÂN
CHƯƠNG TRìNH THạC Sỹ ĐIềU HàNH CAO CấP_
EXECUTIVE MBA


Đỗ VIếT BìNH

một bước nền hành chính Nhà nước”. Theo đó, Ngày 04/5/1994, Chính phủ
đã ban hành Nghị quyết 38/NQ-CP về cải cách một bước thủ tục hành chính
mà mục tiêu quan trọng là hướng đến việc giải quyết tốt hơn các công việc
của tổ chức, công dân; đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp. Đáp ứng đòi hỏi
thiết yếu của cuộc sống từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế
thị trường XHCN và phù hợp với tiến trình hội nhập, xu hướng toàn cầu hóa
đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới.
Quận Ba Đình - thành phố Hà Nội luôn đi đầu về việc thực hiện chủ
trương CCHC của Nhà nước nói chung và cải cách TTHC nói riêng. Quận Ba
Đình là một trong những đơn vị thực hiện điểm của thành phố Hà Nội về việc
thực hiện giải quyết hồ sơ hành chính theo cơ chế “Một cửa, Một dấu” từ năm


ii

1996. Tiếp theo đó, khi Chính phủ ban hành Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg
ngày 22/6/2007 về thực hiện Quy chế thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên
thông tại cơ quan hành chính Nhà nước tại địa phương, quận Ba Đình triển
khai thực hiện đồng bộ tại quận và 14/14 phường thuộc quận.
Trong các cấp chính quyền cấp quận hiện nay thì UBND quận Ba Đình
đang giải quyết một khối lượng TTHC rất lớn, đây là mắt xích quan trọng, đồng
thời cũng là khâu trung gian truyền tải và thực hiện chủ trương, đường lối chính
sách của Đảng và Nhà nước đến với người dân trên địa bàn một cách nhanh
nhất, hiệu quả nhất. Chính vì vậy, nghiên cứu hoàn thiện, nâng cao chất lượng
giải quyết TTHC theo cơ chế “Một cửa” tại UBND quận Ba Đình là cần thiết
trong giai đoạn hiện nay. Góp phần thực hiện có hiệu quả công cuộc CCHC theo
hướng công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan HCNN.
Từ những lý do trên cùng với sự quan tâm của bản thân về công tác
CCHC và trong đó trọng tâm là thực hiện TTHC tại cơ quan HCNN cấp
huyện. Tôi đã chọn đề tài: “Thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế “một

rằng nếu các giải pháp trên được thực hiện sẽ góp phần giải quyết một cách
triệt để những vấn đề còn bất cập trong quá trình thực hiện TTHC theo cơ chế
“Một cửa” tại UBND quận Ba Đình- Thành phố Hà Nội. Đồng thời, sẽ góp
phần xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, hoạt động
có hiệu lực, hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp là trung tâm.


TRƯờNG ĐạI HọC KINH Tế QUốC DÂN
CHƯƠNG TRìNH THạC Sỹ ĐIềU HàNH CAO CấP_
EXECUTIVE MBA


Đỗ VIếT BìNH

thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một
cửa
tại ủy ban nhân dân quận Ba Đình - Thành phố
Hà Nội

Ngời hớng dẫn khoa học:
PGS.TS HOàNG VĂN CƯờNG


ii

Hµ Néi - 2015


1


2

mà mục tiêu quan trọng là hướng đến việc giải quyết tốt hơn các công việc
của tổ chức, công dân; đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp. Đáp ứng đòi hỏi
thiết yếu của cuộc sống từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế
thị trường XHCN và phù hợp với tiến trình hội nhập, xu hướng toàn cầu hóa
đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới.
Trước yêu cầu phát triển mạnh mẽ nền kinh tế thị trường theo định
hướng XHCN, yêu cầu hội nhập toàn diện và sâu rộng, công tác CCHC đang
đứng trước những thách thức vô cùng to lớn và là công việc hết sức cần thiết,
quan trọng đối với tất cả các cơ quan trong bộ máy hành chính Nhà nước
(HCNN). Công tác CCHC đạt kết quả tốt tạo điều kiện cho công việc được
thực hiện đúng, chuẩn mực chính là sự mong đợi của mọi tổ chức, công dân
đối với nền hành chính hiện nay. Lấy sự hài lòng của tổ chức, công dân khi
đến cơ quan nhà nước thực hiện các TTHC làm nền tảng và thước đo, đây là
mục tiêu mà nền HCNN đang hướng tới.
Quận Ba Đình là một trong 30 quận, huyện của thành phố Hà Nội, được
xác định là trung tâm Chính trị - Hành chính của Thủ đô nói riêng và cả
nước nói chung, nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan Trung ương Đảng và Nhà
nước, quận Ba Đình có vị trí đặc biệt quan trọng và là quận trung tâm chính
trị, hành chính quốc gia. Quận Ba Đình nằm ở trung tâm Thủ đô Hà Nội.
Phía bắc giáp quận Tây Hồ, phía đông giáp quận Hoàn Kiếm, phía Nam
giáp quận Đống Đa, phía tây giáp quận Cầu Giấy. Quận Ba Đình trải rộng
trên diện tích 9,3km 2 được chia thành 14 phường với dân số khoảng 25 vạn.
Quận Ba Đình - thành phố Hà Nội luôn đi đầu về việc thực hiện chủ
trương CCHC của Nhà nước nói chung và cải cách TTHC nói riêng. Quận Ba
Đình là một trong những đơn vị thực hiện điểm của thành phố Hà Nội về việc
thực hiện giải quyết hồ sơ hành chính theo cơ chế “Một cửa, Một dấu” từ năm
1996. Tiếp theo đó, khi Chính phủ ban hành Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg




4

đề cập một cách trực diện về vấn đề này. Trong đó, đáng chú ý là cuốn sách
chuyên khảo về TTHC: “Thủ tục hành chính-Lý luận và thực tiễn” của
Nguyễn Văn Thâm và Võ Kim Sơn biên soạn. Cuốn sách đã đề cập đến
những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến TTHC, những vấn đề lý luận đó
đã được minh chứng bằng thực tiễn không chỉ ở nước ta mà cả ở một số
nước khác trên thế giới.
Ngoài cuốn sách mang tính chuyên khảo trên, còn có nhiều luận văn quan
tâm nghiên cứu về vấn đề này. Luận văn Thạc sỹ của Đào Thị Hồng với đề tài
“Nâng cao hiệu quả thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa” tại cơ
quan Bộ Giáo dục và Đào tạo” đã đi sâu tìm hiếu thực trạng các nhóm quy trình
giải quyết TTHC theo cơ chế “một cửa” tại cơ quan Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Tác giả luận văn đã miêu tả thực tế trình tự, cách thức giải quyết một số nhóm
TTHC và đánh giá thực trạng triển khai cải cách TTHC theo cơ chế “một cửa”
tại cơ quan Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Để tìm hiểu hiệu quả thực hiện cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”
tại Văn phòng UBND thành phố Hà Nội tác giả Nguyễn Thanh Tùng nghiên
cứu đề tài “Cải cách TTHC nội bộ Văn phòng UBND Thành phố Hà Nội”.
Luận văn đề cập đến quá trình cải cách TTHC và miêu tả phương thức hoạt
động, cơ chế vận hành giải quyết TTHC theo cơ chế “một cửa”, “một cửa liên
thông” tại Văn phòng UBND thành phố Hà Nội.
Mỗi luận văn, công trình đã nghiên cứu, đề cập đến cơ chế “một cửa” ở
từng lĩnh vực cụ thể, từng cấp, từng cơ quan, địa phương. Mỗi địa phương,
mỗi cấp có những đặc thù riêng khi thực hiện công tác CCHC nói chung và
thực hiện cơ chế “Một cửa” nói riêng; Từ đó, mỗi luận văn có một cách tiếp
cận và hướng giải quyết khác nhau.
Đến nay, như tác giả tìm hiểu thì chưa có công trình, đề tài nào nghiên

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu, đánh giá việc thực hiện, điều kiện, cách
thức tổ chức, vận hành của việc thực hiện TTHC theo cơ chế “một cửa” tại
UBND quận Ba Đình - thành phố Hà Nội.


6

3.1. Phạm vi nghiên cứu

Nội dung của luận văn tập trung nghiên cứu việc thực hiện giải quyết
TTHC theo cơ chế “một cửa” trên một số lĩnh vực liên quan mật thiết đối với
đời sông của công dân, tổ chức, và doanh nghiệp như: Đăng ký kinh doanh,
Tài nguyên-môi trường, Quản lý đô thị; Quản lý Hộ tịch- Tư pháp thuộc thẩm
quyền giải quyết của UBND quận.
Không gian: Tác giả chọn UBND quận quận Ba Đình- thành phố Hà Nội
để nghiên cứu.
Thời gian: Từ năm 2009 đến năm 2014.
4. Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu đề ra, luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp
khảo cứu tài liệu, nghiên cứu cơ sở; các phương pháp tổng hợp, phân tích, so
sánh số liệu và luận giải các kết quả nghiên cứu.
Thông tin, tư liệu nghiên cứu chủ yếu được tác giả thu thập từ các báo
cáo tổng kết, các số liệu lưu trữ của bộ phận chuyên môn thực hiện ghi chép
theo dõi quá trình thực hiện công việc hàng ngày, chương trình hoạt động liên
quan đến thực hiện TTHC theo cơ chế “một cửa” tại UBND quận. Trên cơ sở
đó, tác giả sẽ tiến hành phân tích, tổng hợp, đánh giá tìm ra những ưu điểm,

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung chính của
luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở khoa học chung về thủ tục hành chính theo cơ chế
“Một cửa”
Chương 2: Thực trạng thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế “Một
cửa” tại UBND quận Ba Đình - thành phố Hà Nội.
Chương 3: Phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thực hiện
thủ tục hành chính theo cơ chế “Một cửa” tại UBND quận Ba Đình - thành phố
Hà Nội.


8

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ KHOA HỌC CHUNG VỀ THỦ TỤC
HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ “MỘT CỬA”
1.1. Những vấn đề chung về thủ tục hành chính
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò và ý nghĩa thủ tục hành chính
1.1.1.1. Khái niệm thủ tục hành chính
Trong cuộc sống hàng ngày để thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình đối
với nhà nước, người dân và doanh nghiệp phải tuân thủ rất nhiều các quy định
về TTHC. Đồng thời, trong quá trình quản lý nhà nước nói chung và quản lý
hành chính nhà nước nói riêng, để giải quyết bất cứ công việc gì các cơ quan
nhà nước cần thực hiện những nguyên tắc pháp lý nhất định mà khoa học
pháp lý gọi đó là những quy phạm về thủ tục. Vậy thủ tục, TTHC là gì? Tại
sao vấn đề này lại luôn được các chủ thể trong xã hội quan tâm và đang trở
thành vấn đề thời sự được nhắc đến nhiều trong các Nghị quyết quan trọng
của Đảng và Nhà nước ta hiện nay?
Theo nghĩa chung nhất: “Thủ tục (procedure) là phương thức, cách thức
giải quyết công việc theo một trình tự nhất định, một thể lệ thống nhất, gồm một

dụng quy phạm để đảm bảo các quyền của chủ thể và xử lý vi phạm, trình tự
điều hành, tổ chức các hoạt động tác nghiệp hành chính. Đó chính là các quy
tắc phải tuân thủ theo trong quá trình ra các quyết định hành chính của các cơ
quan QLNN.
TTHC do các cơ quan nhà nước ban hành để thực thi Hiến pháp và pháp
luật nhằm thực hiện chức năng quản lý của nền HCNN và hoàn thành nhiệm vụ
của mình, đồng thời các cơ quan HCNN có trách nhiệm thực thi các thủ tục đó.
1.1.1.2. Đặc điểm, vai trò thủ tục hành chính
TTHC là một bộ phận cấu thành của Luật hành chính Nhà nước, là một
thành tố của nền hành chính nhà nước. TTHC được coi là một công cụ đắc lực


10

và được thiết lập trên mọi lĩnh vực trong quản lý HCNN, giúp các cơ quan
hành chính nhà nước thực hiện tốt vai trò, nhiệm vụ quản lý và lập trật tự
trong hoạt động quản lý của mình. Nhìn chung TTHC có các đặc điểm sau:
Thứ nhất, TTHC được điều chỉnh bởi các quy phạm TTHC; Các quy
phạm TTHC được đặt ra là để điều chỉnh các hành vi xử sự của các cơ quan
HCNN, cán bộ, công chức nhà nước khi thực thi công vụ, đồng thời điều
chỉnh các hành vi hoạt động của người dân và tổ chức trong việc thiết lập hồ
sơ hành chính. TTHC phải được thống nhất trên toàn quốc bằng những văn
bản quy phạm pháp luật của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy
định pháp luật. Do vậy, TTHC được ban hành rất chặt chẽ và luôn đảm bảo
tính thống nhất. TTHC là một nhân tố bảo đảm cho hoạt động quản lý chặt
chẽ, thuận lợi và đúng chức năng của cơ quan nhà nước. Theo đó, các quyền
và nghĩa vụ pháp lý của chủ thể, công dân và tổ chức do pháp luật quy định;
nếu không đảm bảo tính thống nhất chặt chẽ sẽ khó thực hiện được trong đời
sống xã hội.
Thứ hai, TTHC là trình tự thực hiện thẩm quyền trong quản lý HCNN:

nhanh chóng, nhưng có những việc phải trải qua nhiều công đoạn, nhiều chủ
thể tham gia cho nên thủ tục thực hiện rất phức tạp. Sự đa dạng, phức tạp
trong các lĩnh vực quản lý kéo theo sự đa dạng, phức tạp của TTHC. Với mục
tiêu xây dựng một nền hành chính hiệu lực, hiệu quả đáp ứng yêu cầu của nền
kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường trong giai đoạn hội nhập kinh tế toàn
cầu thì việc đa dạng hóa các TTHC là yếu tố tất yếu.
Thứ tư, so với các quy phạm nội dung của Luật Hành chính, TTHC có
tính năng động hơn và đòi hỏi phải thay đổi nhanh, kịp thời khi thực tế cuộc
sống đã có những yêu cầu mới. TTHC do các cơ quan nhà nước có thẩm
quyền đặt ra để giải quyết công việc. Trong phạm vi nào đó, nó lệ thuộc vào
nhận thức chủ quan của chính người xây dựng nên. Nếu nhận thức đó phù hợp
với thực tế khách quan thì TTHC sẽ tiến bộ, thiết thực phục vụ cho cuộc sống.


12

Nhưng nếu nhận thức không phù hợp với yêu cầu khách quan thì sẽ xuất hiện
những TTHC lạc hậu. Khi áp dụng vào quá trình điều hành của bộ máy nhà
nước, chúng sẽ gây khó khăn cho đối tượng thực hiện, gây cản trở cho hoạt
động của các đối tượng tham gia, làm chậm bước phát triển đời sống xã hội.
Có thể nói TTHC là một phần rất cùng quan trọng của thể chế HCNN,
nó giữ vai trò rất lớn trong việc thiết lập trật tự trong quản lý HCNN trên
các lĩnh vực. Vai trò của TTHC đối với hoạt động hành chính thể hiện ở các
mặt sau:
Một là, những tiêu chuẩn hành vi cho công dân và công chức, viên chức
hành chính thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình, bảo đảm sự hoạt động chặt
chẽ, thuận lợi, đúng chức năng của bộ máy hành chính.
Hai là, tạo điều kiện để thực hiện luật pháp, lợi ích hợp pháp của công
dân và các tổ chức.
Ba là, giúp cho việc thực hiện dân chủ trong quản lý, tính công khai và