TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
2
KHOA GIÁO DỤC MẦM
NON
=====o0o=====

NGUYỄN THỊ HỒNG
NGÁT

MỘT SỐ BIỆN PHÁPNHẰM NÂNG CAO KHẢ
NĂNGTẠO HÌNH QUA HOẠT ĐỘNG VẼ THEO
MẪU CHO TRẺ 4-5 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM
NON NGÔ QUYỀN- VĨNH YÊN- VĨNH PHÚC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI
HỌC Chuyên ngành: Giáo dục mầm
non


HÀ NỘI, 2018


TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
2
KHOA GIÁO DỤC MẦM
NON
=====o0o=====

NGUYỄN THỊ HỒNG
NGÁT

MỘT SỐ BIỆN PHÁPNHẰM NÂNG CAO KHẢ

LỜI CAM
ĐOAN MỤC
LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................
1
3. Mục đích nghiên cứu......................................................................................
3
4. Nhiệm vụ nghiên cứu .....................................................................................
4
5. Phạm vi, đối tượng và khách thể nghiên
cứu.................................................. 4
6. Phương pháp nghiên cứu ...............................................................................
4
7. Giả thuyết khoa học .......................................................................................
5
8. Cấu trúc của khóa luận ..................................................................................
6
NỘI DUNG........................................................................................................ 7
CHƯƠNG 1....................................................................................................... 7
CƠ SỞ LÍ LUẬN............................................................................................... 7
1.1.Hoạt động vẽ theo mẫu trong chương trình giáo dục mầm non
................... 7
1.1.1. Vẽ theo mẫu...............................................................................................
7
1.1.2 Vai trò của hoạt động vẽ theo mẫu
.............................................................. 9


1.2. Phương pháp tổ chức hoạt động vẽ theo mẫu cho trẻ mầm

35
2.2.2. Kết quả nghiên cứu thực trạng.................................................................
36
CHƯƠNG 3..................................................................................................... 44
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO KHẢ NĂNG TẠO HÌNH
QUA HOẠT ĐỘNG VẼ THEO MẪU CHO TRẺ 4-5 TUỔI TRƯỜNG
MẦM NON NGÔ
QUYỀN.................................................................................................. 44


3.1. Một số biện pháp nhằm nâng cao khả năng tạo hình qua hoạt động vẽ
theo mẫu cho trẻ 4-5 tuổi trường Mầm non Ngô
Quyền.......................................... 44
3.1.1. Nâng cao hiệu quả trực quan...................................................................
44
3.1.2. Biện pháp động viên khích lệ trẻ ..............................................................
46
3.1.3. Phương pháp thực hành luyện tập...........................................................
48


3.1.4. Phương pháp thay đổi hình thức và hoạt động gây hứng
thú.................... 49
3.1.5. Phương pháp sử dụng công nghệ thông tin trong hoạt động vẽ theo
mẫu
cho trẻ 4-5 tuổi.................................................................................................. 49
3.2. Tổ chức thực nghiệm các biện pháp ..........................................................
50
3.2.1. Mục đích thử nghiệm...............................................................................
50

sáng tạo và lao động trong tương lai. Chính vì vậy việc thực hiện tốt cho trẻ về
vẽ theo mẫu trong mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất
lượng giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ. Trẻ tham gia vào hoạt động
vẽ tranh giúp hình thành các đức tính tốt như: yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra
cái đẹp. Trong cuộc sống hàng ngày, trẻ đã tiếp thu một lượng tri thức đáng kể
về thế giới xung quanh do trẻ trực tiếp nhìn thấy, nghe thấy và sờ thấy hoặc do
người lớn kể lại qua các câu chuyện, phim ảnh. Từ đó thế giới biểu tượng của
trẻ cũng phong phú dần lên và làm nảy sinh tính ham hiểu biết, hứng thú nhận
thức, muốn khám phá những điều mới lạ. Những nét vẽ nguệch ngoạc, hồn
nhiên, hết sức bình dị nhưng rất cần thiết trong quá trình hình thành khả năng
cảm thụ cái đẹp và khả năng tư duy sáng tạo của trẻ. Từ những nét vẽ, bức
1


tranh đó chính là cảm xúc, tình cảm là ước mơ mà trẻ đã thể hiện trên trang
giấy…

2


Trong quá trình thực tập tại trường mầm non Ngô Quyền, tôi nhận thấy
giáo viên chưa thực sự giúp trẻ khám phá các phương tiện truyền cảm của hoạt
động vẽ theo mẫu. Trong quá trình tổ chức hoạt động vẽ tranh, giáo viên
thường cho trẻ vẽ một số đối tượng cụ thể, hướng trẻ quan tâm đến hình ảnh
mô tả, đến cách tạo ra hình mà ít chú ý đến các hình thức tổ chức hoạt động.
Những phương pháp đó chưa phát huy hết khả năng của trẻ. Các phương pháp
hoạt động vẽ theo mẫu lâu nay đang được sử dụng còn mang tính áp đặt, dập
khuôn theo mẫu, sao chép chưa phát huy hết khả năng sáng tạo và sự linh hoạt
của người giáo viên khi tổ chức hoạt động tạo hình, hay khi đưa ra một bức
tranh mẫu chúng ta chưa quan tâm đến khả năng của trẻ có làm được như thế

khai nội dung giáo dục phát triển thẩm mỹ, tổ chức hoạt động tạo hình đạt kết
quả. Bằng những tổng kết về các nguồn tài liệu nghiên cứu, trong đề tài “Bồi
dưỡng sinh viên cao đẳng sư phạm khả năng sử dụng nghệ thuật trang trí
trong tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non”
Các đề tài khóa luận, luận văn tốt nghiệp của sinh viên, học viên cao học của
các trường đại học sư phạm, viện nghiên cứu cũng đã đề cập đến vấn đề vẽ
theo mẫu cho trẻ. Tiêu biểu là khóa luận tốt nghiệp đại học trường Đại học Sư
phạm Hà Nội 2 của tác giả Nguyễn Thị Hương (2014) cũng đã đề cập đến
một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng vẽ theo mẫu cho trẻ 5-6 tuổi. Tuy
nhiên, trong các tài liệu đó chưa có một công trình chuyên biệt nào tìm hiểu
về “Một số biện pháp nhằmnâng cao khả năng tạo hình qua hoạt động vẽ
theo mẫu cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non Ngô Quyền – Vĩnh Yên – Vĩnh
Phúc”.
3. Mục đích nghiên
cứu
Thông qua đề tài “ Một số biện pháp tăng nhằm nâng cao khả năng tạo
hình qua hoạt động vẽ theo mẫu cho trẻ 4-5 tuổi tại trường Mầm non Ngô
Quyền – Vĩnh


Yên – Vĩnh Phúc” nhằm tìm ra những vẫn đề khó khăn để từ đó đưa ra biện
pháp để tổ chức hoạt động vẽ tranh theo mẫu nhằm nâng cao chất lượng giáo
dục trẻ trong hoạt động vẽ theo mẫu ở trường mầm non Ngô Quyền.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Phân tích, hệ thống hóa, khái quát một số vấn đề lí luận có liên quan
đến đề
tài nghiên cứu.
Thực trạng tổ chức hoạt động vẽ theo mẫu, đặc biệt là các biện pháp
tổchức hoạt động vẽ theo mẫu của trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non Ngô
Quyền.

thoại
Nhằm trao đổi với giáo viên, tìm hiểu những thông tin liên quan đến
khả năng tưởng tượng, bắt chước của trẻ qua hoạt động vẽ theo mẫu.
Trò chuyện để nắm được thái độ, vốn kinh nghiệm … của trẻ về đối
tượng nào đó. Đặc biệt tôi sử dụng phương pháp này đối với từng trẻ trong suốt
quá trình các cháu vẽ nhằm nắm bắt được thực trạng và tâm lý tạo hình của trẻ
- Phương pháp điều
tra
Dùng phiếu câu hỏi đối với các giáo viên đứng lớp ở trường mầm non
Ngô Quyền để tìm hiểu thêm thông tin về nhận thức và việc tổ chức, hướng
dẫn, đánh giá trẻ vẽ theo mẫu để theo hướng khuyến khích trẻ làm theo mẫu
nhưng vẫn phát huy được khả năng sáng tạo của trẻ.
- Phương pháp phân tích sản
phẩm
Thông qua việc thu thập các bức tranh vẽ theo mẫu của trẻ có thể đánh
giá được nội dung ý tưởng, vốn hiểu biết và kinh nghiệm, kỹ năng vẽ theo mẫu
và khả năng sáng tạo của trẻ.
Tuy nhiên, trẻ mầm non nhiều khi không thể hiện được hết ý muốn
hoặc hiểu biết của mình qua sản phẩm.Với một kết quả như nhau nhưng cách
thức, tốc độ tạo ra sản phẩm đó có sự khác nhau. Vì thếtôi luôn kết hợp đánh
giá sản phẩm với đánh giá ý tưởng, tiến trình trẻ làm ra sản phẩm đó. Ngoài ra,
tôi cũng chú ý đến sự tập trung chú ý và hứng thú của trẻ trong suốt quá trình
vẽ tranh theo mẫu.
7. Giả thuyết khoa
học


Nếu thực hiện và kết hợp các biện pháp đểnâng cao khả năng tạo hình
cho trẻ
4-5 tuổi thì có thể giúp trẻ phát huy được khả năng vẽ tranh, tạo điều kiện cho

tranh với thiên nhiên. Ngày nay, hình họa giữ một vị trí quan trọng trong nghệ
thuật tạo hình nói chung và trong hội hoạ nói riêng. Vì vậy, hình hoạ là một
phân môn cơ bản nhất của ngành mỹ thuật, là môn học cơ sở của hội hoạ. Hình
hoạ có tính chất quyết định nhất trong việc bổ sung cho các loại hình nghệ
thuật khác như: điêu khắc, trang trí…
- Vẽ theo mẫu sẽ hình thành thị hiếu thẩm mỹ tốt, phát triển năng lực
sáng tạo, kỹ năng, kỹ xảo thể hiện đối tượng, đồng thời rèn luyện phương pháp
làm việc khoa học.
- Vẽ theo mẫu giúp nhận thức nhanh dáng vẻ của các đối tượng, hình
thành nên tình cảm yêu quý thiên nhiên, yêu quý người lao động và thành phẩm
lao động do con người làm ra.
- Vẽ theo mẫu đối với trẻ mầm non đó là sự bắt chước mô phỏng lại
đối tượng thông qua lăng kính chủ quan của mình. Nhằm rèn cho trẻ khả năng
quan sát, vẽ nét, vẽ hình, tô màu,chú ý thể hiện lại đặc điểm của mẫu một cách
tương đối … Đối tượng mẫu có thể là vật thật, mô hình tranh ảnh, thậm chí vẽ
theo trí nhớ. Vẽ theo


mẫu là một trong các loại bài hoạt động tạo hình cơ bản nhất trong hoạt động
tạo hình của trẻ mầm non.
Đối với độ tuổi mẫu giáo, vẽ theo mẫu là một trong những hoạt cơ bản
nhất của hoạt động tạo hình, là bước đầu tiên cho các hoạt động vẽ khác. Các
nét vẽ của trẻ mới chỉ là mô phỏng tượng trưng về đường nét, màu sắc, hình
dáng,…mà trẻ quan sát được. Giáo viên không nên đưa ra yêu cầu quá cao đòi
hỏi trẻ vẽ như nguyên mẫu, vì trẻ không đủ khả năng để vẽ và như thế khiến trẻ
không còn hứng thú với hoạt động vẽ theo mẫu.
Trẻ 4-5 tuổi đã biết bắt chước và vẽ lại mẫu, trẻ rất hứng thú với hoạt
động vẽ, các nét vẽ của trẻ chưa được thành thạo. Nhưng mục đích chính đó là
cho trẻ làm quen với hội họa, rèn luyện kỹ năng cầm bút phối hợp màu sắc, …
nhằm tạo ra các sản phẩm mang đặc điểm riêng của từng trẻ.

Hoạt động nặnlà một trong những hoạt động tạo hình trong trường
mầm non, mục đích là cho trẻ nhận biết được vẻ đẹp của hình khối, chất liệu
chủ yếu là đất sét, đất màu, ngoài ra sử dụng các vật liệu khác như giấy màu,
khối đá,…cho trẻ làm quen từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó.
Yêu cầu trẻ nắm được một số kỹ năng nặn cơ bản và có thể tạo ra sản
phẩm đơn giản phù hợp với lứa tuổi và khả năng của trẻ. Sản phẩm nặn của trẻ
trẻ thường không đúng về tỉ lệ và sản phẩm cũng không được nhẵn mịn cho nên
giáo viên cũng không nên đặt ra yêu cầu đòi hỏi quá cao ở trẻ mà động viên
khích lệ để trẻ hứng thú tham gia hoạt động nặn.
Hoạt động chắp ghép là một hoạt động tích hợp hỗ trợ cho các hoạt
động tạo hình khác. Ở hoạt động chắp ghép cung cấp cho trẻ các kỹ năng mỹ
thuật và kỹ thuật và trẻ tạo ra hai loại sản phẩm đó là sản phẩm có hình khối
trong không gian ba chiều và các sản phẩm trên mặt phẳng. Thường sử dụng


vật liệu chắp ghép đa dạng có thể sử dụng các vật liệu có sẵn trong tự nhiên,
các loại vật liệu phế liệu, vỏ hộp, giấy, vải.


Hoạt động chắp ghép phù hợp với tất cả các lứa tuổi mầm non từ đơn giản đến
phức
tạp.
Hoạt động vẽ là hoạt động tạo hình cơ bản và quan trọng nhất trong
môn tạo hình, chiếm nhiều thời gian nhất, cung cấp cho trẻ nhiều kỹ năng cơ
bản như: Quan sát, nhận biết hình dáng, màu sắc, phân tích, tìm hiểu các nội
dung chủ đề, rèn kỹ năng vẽ nét vẽ hình, vẽ màu cho trẻ. Chất liệu cho hoạt
động vẽ ở trường mầm non là bút chì, bút sáp, phấn màu, giấy…
Gíao viên hướng dẫn trẻ vẽ từ đơn giản đến phức tạp, đối với trẻ 4-5
tuổi thì trẻ đã khéo léo hơn, nét vẽ của trẻ đã dần ổn định, màu sắc trong sản
phẩm cũng đẹp hơnđộ tuổi trước. Trong hoạt động vẽ bao gồm 3 hoạt động

làm quen. Ở độ trẻ 4-5 tuổi, trẻluôn rất nhạy cảm với cái đẹp xung quanh, đây
là thời kỳ phát triển những cảm xúc thẩm mỹ – đó là những cảm xúc tích cực
được nảy sinh khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với cái đẹp trong các nghệ thuật trong
đó có nghệ thuật tạo hình.
Hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động vẽ theo mẫu nói riêng có
vai trò rất lớn đối với sự nhận thức cho trẻ. Thông qua hoạt động vẽ theo mẫu
trẻ có cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có được hiểu biết,
hình dung về đối tượng đó, từ đó trẻ xây dựng các đối tượng. Hoạt động vẽ
theo mẫu là phương tiện để phát triển tư duy, trí nhớ, tưởng tượng… điều đó
giúp tăng thêm vốn hiểu biết của trẻ.
Hoạt động vẽ theo mẫu cũng là con đường để giáo dục tình cảm – xã
hội cho trẻ mầm non. Trẻ được tiếp thu cái đẹp qua hoạt động vẽ, trẻ trực tiếp
trải nghiệm các xúc cảm, các trạng thái tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các
kỹ năng xã hội và trẻ biết cách đánh giá các hành vi xã hội. Qua hoạt động tạo
hình giúp trẻ có thói quen tự giác làm việc.
Hoạt động tạo hình đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thẩm
mỹ cho trẻ. Vẽ theo mẫu là một trong những hoạt động nghệ thuật. Hoạt động
này giúp cho trẻ có điều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển của cảm giác, tri
giác thẩm mỹ, giúp trẻ nhận ra màu sắc, hình dạng, đường nét, tỷ lệ, sự sắp
xếp trong không gian…nhận thấy được cái đặc trưng và nét đẹp trong sự vật,
hiện tượng mà trẻ miêu
tả.