SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TRIỆU SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LÀM
QUEN VỚI VĂN HỌC CHO TRẺ 4- 5 TUỔI TẠI TRƯỜNG
MẦM NON THỊ TRẤN TRIỆU SƠN”

Họ tên: Lê Thị Tuyến
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn
Sáng kiến thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA NĂM 2018


MỤC LỤC
NỘI DUNG
SỐ TRANG
1. MỞ ĐẦU
1
1.1. Lý do chọn đề tài“Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm
1
quen với văn học cho trẻ 4-5 tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn
Triệu Sơn”.
1.2. Mục đích nghiên cứu
2
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
2

lời dạy của Bác, Đảng và nhà nước ta luôn coi trọng đến nhiệm vụ giáo dục,
trong đó đặc biệt quan tâm đến giáo dục mầm non, bởi đây là giai đoạn đầu tiên
hình thành một nhân cách con người.
Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động học của trẻ rất phong
phú, đa dạng với nhiều hoạt động học khác nhau và được tổ chức với nhiều hình
thức linh hoạt để giúp trẻ lĩnh hội tri thức, phát triển kỹ năng theo nội dung của
chủ đề, giúp trẻ phát triển trí tuệ, óc sáng tạo, nhân cách con người. Trong đó
hoạt động “Làm quen với tác phẩm văn học” là một trong những hoạt động
không thể thiếu được đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non. Từ khi lọt lòng mẹ đến lúc
chập chững tập đi, tập nói, đến lúc trẻ biết viết, đọc thì văn học là chiếc cầu nối,
là phương tiện dẫn dắt trẻ nói những tiếng nói, đi những bước đi đầu tiên. Ca
dao, chuyện kể là tấm gương mẫu mực về lời ăn tiếng nói cho trẻ học tập là
phương tiện hữu hiệu trong việc giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên, yêu quê
hương, đất nước, tình yêu mến bạn bè, với những người thân, biết được việc
làm tốt, biết yêu cái đẹp, cái thiện, ghét cái ác độc, phê phán những việc xấu,
kính yêu Bác Hồ, yêu quê hương, đất nước, thật thà, ngoan ngoãn, biết giúp đỡ
những người thân xung quanh trẻ … Qua việc cho trẻ làm quen văn học chính là
hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẫm mỹ, phát
triển trí tưởng tượng. Đây là yếu tố cần thiết góp phần giúp trẻ phát triển nhân
cách toàn diện.
Làm quen với văn học là một loại hình nghệ thuật, việc tạo cho trẻ được
tiếp xúc với tác phẩm văn học, không những giúp trẻ nhận thức thế giới xung
quanh mà còn phát triển khả năng tư duy chú ý, ghi nhớ. Đặc biệt còn giúp trẻ
phát triển mạnh mẽ về ngôn ngữ. Trẻ được cảm nhận, đồng điệu với niềm vui,
nỗi buồn của những nhân vật trong truyện; cảm nhận vẻ đẹp thiên nhiên qua tác
phẩm thơ, ca dao, tục ngữ…
Mặt khác về sự phát triển chú ý của trẻ ở độ tuổi 4 – 5 tuổi thì cả 2 dạng
chú ý có chủ định và không có chủ định đều phát triển mạnh [2]. Vì vậy đối
tượng nào gây sự chú ý và thích thú đến với trẻ thì trẻ sẽ tập trung chú ý và nhớ
lâu hơn. Bên cạnh đó ngôn ngữ của trẻ mang tính chất hoàn cảnh, tình huống

- Nghiên cứu việc nâng cao chất lượng dạy trẻ 4- 5 tuổi lớp B5 làm quen
với văn học ở Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết.
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp quan sát sư phạm.
- Phương pháp khảo sát tiết dạy.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.

2. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2


2.1.Cơ sở lí luận của việc nâng cao chất lượng làm quen với văn học
cho trẻ 4 – 5 tuổi tại Trường Mầm non Thị Trấn Triệu Sơn.
Trẻ mầm non là lứa tuổi cần sự quan tâm đặc biệt của cha mẹ, cô giáo và
những người xung quanh. Ở giai đoạn này, những sự vật, hiện tượng xảy ra xung
quanh trẻ đều có tác động rất lớn đến thói quen và hành vi của trẻ. Vì vậy, cha
mẹ và cô giáo đều mong muốn dạy trẻ những điều hay, lẽ phải, những thói quen
tốt và những hành vi có đạo đức để hình thành nhân cách cho trẻ sau này.
Thông qua các tác phẩm văn học là những bài thơ, câu chuyện có ý nghĩa
giáo dục sẽ giúp trẻ hiểu và ghi nhớ rất nhanh những việc tốt, việc không tốt,
việc nên làm, việc không nên làm một cách dễ dàng. Chính vì vậy, việc giúp trẻ
có hứng thú trong hoạt động làm quen với văn học giữ một vai trò hết sức quan
trọng trong quá trình giáo dục trẻ.
Làm quen với tác phẩm văn học chỉ ra mức độ, giới hạn, yêu cầu của việc
cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học qua nghệ thuật đọc và kể chuyện của cô
giáo. Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá trị nội
dung, nghệ thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng
thú dối với văn học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cái

giọng điệu chung của tác phẩm văn học và hành động văn học. Chưa yêu cầu trẻ
phải nhớ hết mối quan hệ phức tạp và chưa đòi hỏi trẻ phân biệt quan hệ chính
phụ trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ nhận ra tính liên tục của cốt truyện trong
các mối liên quan đến nhân vật trung tâm của tác phẩm.
2.2. Thực trạng của việc nâng cao chất lượng làm quen với văn học
cho trẻ 4 – 5 tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn.
2.2.1. Thuận lợi:
Trường đóng trên địa bàn Thị Trấn với phòng lớp rộng rãi, thoáng mát.
Trẻ lớp tôi phụ trách đều cùng độ tuổi, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, tò mò
ham hiểu biết.
Ban giám hiệu nhà trường quan tâm đến việc mua sắm đồ dùng phục vụ
cho hoạt động làm quen với văn học, lớp học được trang bị những phương tiện
nghe, nhìn rất hiểu hiệu với việc tổ chức cho trẻ làm quen với văn học. Ban giám
hiệu cùng tổ trưởng chuyên môn tranh thủ thời gian dự giờ bồi dưỡng chuyên
môn nghiệp vụ cho giáo viên.
Nhà trường quan tâm đến môi trường văn học, hình ảnh minh họa cho các
câu chuyện cổ tích được nhà trường đấu mối mời người về vẽ trên các mảng
tường xung quanh trường và các đường lên cầu thang, khu tường ngoài lớp học.
qua đó trẻ cũng cảm nhận được dần về thế giới cổ tích, những nhân vật huyền bí
trong các câu chuyện.
Phụ huynh quan tâm đến việc học của con em, phối hợp với giáo viên
trong việc giảng dạy trẻ, hỗ trợ các nguyên vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơi
phục vụ cho các hoạt động.
Bản thân có nhiều cố gắng trong học hỏi kinh nghiệm giảng dạy qua dự
giờ đồng nghiệp, nghiên cứu tài liệu.
Bản thân sử dụng khá thành thạo máy tính, biết tìm tòi nguồn tài liệu để
thiết kế bài giảng điện tử.
2.2.2. Khó khăn:
Bên những mặt thuận lợi trên vẫn còn một số khó khăn:
Khả năng nhận thức của trẻ không đồng đều. Đầu năm, có một số trẻ lần

%
Tỷ lệ %
lớp sát
lượng
lượng
1. Nhớ tên truyện, tên
17
53%
15
47%
bài thơ
2. Hiểu nội dung bài
18
56%
14
44%
thơ, câu chuyện
3. Hứng thú với môn
32
32
16
50%
16
50%
học
4. Kỹ năng đọc, kể
13
40,6%
19
59,4%

góc thư viện là hình ảnh minh họa cho truyện Cây khế, một câu chuyện giáo dục
trẻ không nên tham lam, ăn ở hiền lành.
5


Hình ảnh góc thư viện (góc sách) của lớp
Tôi chuẩn bị mũ múa các loại liên quan đến các nhân vật trong các câu
chuyện để trẻ có thể tham gia đóng kịch tại góc nghệ thuật hoặc tham gia trên
hoạt động học.
Hình ảnh mũ múa để ở góc nghệ thuật
2.3.2. Luyện giọng đọc, kể diễn cảm thu hút sự chú ý ở trẻ.
Trẻ cảm thụ ngôn ngữ nghệ thuật bằng cách nghe đọc kể. Do vậy tôi luôn
sử dụng mọi sắc thái giọng kể của mình làm phương tiện để đọc kể biểu cảm
khác nhau làm cho tác phẩm cất lên tiếng nói, tạo cho tác phẩm bức tranh tương
ứng, hấp dẫn đối với trẻ. Nếu như việc gây hứng thú trong mọi hoạt động học là
rất quan trọng thì với văn học việc chuẩn bị giọng đọc, kể diễn cảm của cô cũng
rất quan trọng, bởi có những cách gây hứng thú kích thích được sự chú ý của trẻ
tốt nhưng khi trẻ nhập tâm để nghe vào giọng đọc kể của cô lại không hấp dẫn
thì trẻ sẽ dễ bị chán hay nếu trẻ có xem trên màn hình hoạt cảnh có nội dung
minh họa thơ, truyện thì cũng chỉ là xem mà trẻ ít nhập tâm vào lời đọc, kể của
cô (do đọc, kể không diễn cảm). Do vậy, khi muốn trình bày một tác phẩm tôi
luôn tìm hiểu, suy nghĩ và nghiên cứu tác phẩm để hiểu được ý nghĩa mà tác giả
muốn gửi vào tác phẩm. Tôi luôn phân biệt giữa giọng đọc và giọng kể cố gắng
nhập tâm vào tác phẩm để truyền tải tới người nghe tất cả những thông điệp mà
tác giả muốn gửi gắm qua giọng đọc, kể diễn cảm, sắc thái khuôn mặt cử chỉ
điệu bộ, ánh mắt…ngữ điệu giọng kể là một yếu tố vô cùng quan trọng vì nó là
phương tiện của việc truyền tải nghệ thuật, cường độ của giọng kết hợp với cử
chỉ nét mặt.
Ví dụ: Truyện “Bác gấu đen và hai chú thỏ” giọng của bác gấu kể với
giọng ồm ồm, chậm; giọng Thỏ trắng nhẹ nhàng trong trẻo, giọng Thỏ nâu gắt

Ví dụ: Truyện: “Quả táo của ai” tôi cho trẻ xem một đoạn hoạt cảnh
phim cảnh thỏ, quạ, nhím đang cãi nhau rồi cô hỏi trẻ: Con vừa xem hình ảnh
gì? Các con có muốn biết vì sao thỏ, quạ, nhím lại cãi nhau không? Muốn biết vì
sao lại có chuyện đó xảy ra cô mời các con cùng lắng nghe câu chuyện: “Quả
táo của ai”.
Hay với chuyên: “Cậu bé mũi dài”: Tôi sử dụng rối tay “Xin chào các
bạn! Đố các bạn biết mình là ai nào? Mình là Cậu bé Mũi Dài.
Có một câu chuyện rất hay nói về chiếc mũi của mình đấy! Thế các bạn đã biết
chưa? Hôm nay mình sẽ kể cho các bạn nghe nhé: Truyện “Cậu bé Mũi Dài”.
Hoặc với bài thơ: “Thỏ Bông bị ốm”. Thay vì các hình thức trên tôi có thể
cho trẻ hát bài : “Mời bạn ăn”. Sau đó trò chuyện cùng trẻ:
+ Các con vừa hát bài gì?
+ Trong bài hát có nhắc đến những loại thức ăn gì? Vì sao phải ăn đầy đủ
các chất như vậy?
+ Đúng rồi để có cơ thể khỏe mạnh các con phải ăn đầy đủ các chất dinh
dưỡng và còn phải biết giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, ăn chín uống sôi, trước khi ăn
phải rửa tay sạch nữa đấy.
+ Các con biết không vậy mà có một bạn Thỏ bông vì không biết giữ gìn
thân thể, ăn uống không hợp vệ sinh ăn quả xanh, uống nước chưa nấu nên đã bị
ốm đấy. Để biết được bạn thỏ bông bị ốm như thế nào hôm nay cô và các con sẽ
cùng tìm hiểu bài thơ “ Thỏ Bông bị ốm” sẽ rõ nhé !
Tôi cũng có thể tổ chức hình thức vào bài dưới dạng trò chơi. Ví như câu
chuyện “Cây khế”, tôi có thể cho trẻ chơi trò chơi “Cái túi kỳ diệu”, bên trong
túi tôi bỏ một chùm khế, trẻ sờ và đoán trong túi có gì? Số lượng bao nhiêu?
Các con ạ có một câu chuyện rất hay mà nhờ vào những quả khế như thế
này đã mang lại hạnh phúc, ấm no cho người hiền lành tốt bung và cũng vì quả
khế mà khiến cho kẻ tham lam bị trừng trị. Các con có muốn biết là câu chuyện
gì không? Vậy xin mời các con sẽ cùng lắng nghe cô kể câu chuyện “Cây khế”.

2.3.3.2. Thay đổi hình thức tổ chức để trẻ không bị nhàm chán.

câu chuyện bí mật ngày hôm nay đã được lật mở.
Cô kể diễn cảm cho trẻ nghe truyện 2 lần kết hợp cử chỉ điệu bộ và
có kết hợp cho xem hình ảnh mình họa trên máy chiếu.
Giảng nội dung truyện, giảng từ mới, từ khó
+ Ở phần 2:
Đây là phần giáo viên đưa các câu hỏi đàm thoại cùng trẻ về nội
dung câu chuyện. Ở đây tôi cho trẻ đại diện trong đội lên nhấp chuột để
chọn ô số và cô đọc câu hỏi sau ô số, sau thời gian suy nghĩ của cả đội là
30 giây, cô gọi đại diện trong đội sẽ trả lời câu hỏi, có thể cho trẻ khác bổ
sung hoặc nói lại cho rõ ràng. Mục đích để trẻ được làm việc theo nhóm,
đồng thời kích thích trẻ suy nghĩ trả lời, trẻ được nói nhiều hơn. Ở đây tôi
còn lồng thêm cả hình ảnh mặt méo biểu thị cho việc mất lượt chơi, nếu
đội nào quay vào này thì quyền chọn ô số sẽ dành cho đội tiếp theo.
+ Ở phần 3 :
Đây là hoạt động đọc, kể diễn cảm hoặc đóng kịch của trẻ.
8


Cuối chương trình bao giờ cũng là phần nhận xét, giáo dục và kết
thúc chương trình.
- Bên cạnh đó việc thay đổi hình thức tổ chức lồng ghép xen kẽ các nội
dung thích hợp và các trò chơi nhẹ nhàng cũng rất cần thiết để trẻ hứng thú vào
hoạt động.

Ví dụ: Truyện “Dê con nhanh trí”, xác định đây là một loại tiết hầu
hết trẻ chưa biết nên tôi tổ chức đàm thoại sâu hơn, hệ thống câu hỏi cũng
ngắn gọn, dễ hiểu và đi đúng nội dung câu chuyện, cuối hoạt động tùy theo
khả năng của trẻ mà cô có thể cho trẻ tập kể lại chuyện hoặc kết thúc tôi có
thể tổ chức thêm trò chơi “Lấy cỏ cho Dê”. Qua đó trẻ cảm nhận được rằng
một bạn thông minh, ngoan ngoãn, biết nghe lời mẹ như Dê con thì các bạn


9


Có thể sử dụng một số nguyên liệu có sẵn như: ống chỉ, lõi giấy, hộp giấy,
chai lọ…để tạo thành một số nhân vật, vẽ thêm mắt,mũi, gắn râu, tóc… vẽ áo
quần hoặc làm thành một số con vật. Sau đó, lồng vào các ngón tay và cho trẻ
đóng vai nhân vật đó.
Sưu tầm tranh ảnh và phân loại theo từng chủ đề. Sau đó, tập hợp thành
ngân hàng hình ảnh với đủ loại hình ảnh, tên gọi khác nhau.
+ Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động làm quen
với văn học là hết sức cần thiết, bởi trên PowerPoint tạo hiệu ứng hình động cho
các bức tranh, khi trình chiếu, các nhân vật có thể nhảy múa, cử động làm cho
trẻ vô cùng thích thú. Tôi tranh thủ thời gian lên mạng để lấy các tiếng động phù
hợp với câu chuyện, bài thơ sau đó lồng vào giáo án powerpoint trình chiếu như
tiếng suối chảy hay tiếng chim hót, tiếng gió, tiếng cành cây gẫy...Với hình thức
này tôi thấy trẻ rất hứng thú.
Ví dụ: Bài thơ “Mưa", chủ đề: Các hiện tượng tự nhiên.
Tôi cho trẻ xem trên màn hình các hiện tượng tự nhiên thật sinh động. Sau đó tôi
cho trẻ xem hình ảnh trời mưa: mưa phùn, mưa to...Trẻ rất bất ngờ khi nhìn thấy
bầu trời tối sầm lại, mây đen ùn ùn kéo tới, tiếp theo là sấm chớp và những hạt
mưa rơi xuống.
Còn đây là hình ảnh trẻ đang được làm quen với câu chuyện: “Cáo, Thỏ
và Gà trống”. Ở đây trẻ được nghe chuyện kết hợp với xem hình ảnh động minh
họa trên màn hình. Sau đó trẻ được chơi trò chơi trò chơi “Hỏi xoáy đáp xoay”
để lật mở ô số và trả lời âu hỏi sau ô số.
Trẻ nghe kể chuyện trên màn hình
Trẻ chơi trò chơi “hỏi xoáy đáp
xoay”


làm bằng giấy bìa cứng, làm đường đi xung quanh có cây, hoa, ngôi nhà của bà
để trẻ tham gia đóng kịch “Cô bé quàng khăn đỏ”[5].
Hình ảnh trích đoạn cô bé quàng khăn đỏ gặp chó sói
Để đồ dùng trực quan phát huy hết hiệu quả thì khi sử dụng phải luôn kết
hợp với lời nói một cách linh hoạt, không đưa ra trước hoặc sau sẽ làm giảm
hứng thú của trẻ và không nên sử dụng nhiều loại đồ dùng trong một hoạt động
sẽ làm phân tán sự chú ý khi trẻ chưa kịp cảm nhận hết giá trị của đồ dùng đó.
2.3.3.4. Tạo tình huống có thật để gây sự chú ý cho trẻ.
Ví dụ 1: Chuẩn bị một chậu nước bên trong đã thả sẵn 1 chú kiến, sau đó
cho trẻ quan sát. Trong quá trình trẻ quan sát cô đặt một số câu hỏi như: “các
con thấy gì trong chậu nước?”, “ chú kiến bị làm sao?”, “ các con có biết cảm
giác của chú kiến lúc này như thế nào không ?”. Sau đó, cô thả 1 chiếc que nhỏ
11


để kiến bám vào và bò ra khỏi chậu nước. Cô đặt tiếp câu hỏi: “nhờ có cái gì mà
chú kiến đã thoát khỏi sự nguy hiểm?”. Sau khi đã cho trẻ quan sát sự việc, cô
hướng dấn trẻ kể truyện về chú kiến theo trình tự sự việc mà trẻ đã nhìn thấy và
gợi ý để trẻ đặt tên cho câu truyện câu mình.
Ví dụ 2: Để giúp trẻ có thể kể truyện về cây đỗ, trước đó, cô cho trẻ mang
hạt đỗ ra ươm vào một ô đất nhỏ, hằng ngày cho trẻ tưới nước và hướng dẫn trẻ
quan sát xem hạt đỗ sẽ phát triển như thế nào. Đến khi hạt đỗ nảy mầm và ra lá ,
cô hỏi trẻ một số câu hỏi như: “hàng ngày hạt đỗ được chăm sóc như thế nào?”,
“được chăm sóc hạt đỗ đã phát triển ra sao?”. Sau đó, cô gợi ý cho trẻ kể truyện
về cây đỗ.
2.3.3.5. Đặt câu hỏi gây sự chú ý cho trẻ
- Các câu hỏi cần ngắn gọn, dễ hiểu, giúp trẻ diễn đạt ý tưởng của mình.
Câu hỏi cô đưa ra phải sát với nội dung đề tài, không đặt câu hỏi quá khó đối với
trẻ. Câu hỏi sát thực tế sẽ giúp trẻ tư duy và trả lời chính xác hơn. Có khi cả lớp
cùng trả lời một câu hỏi, có khi cô hỏi cả nhóm để có được nhiều ý kiến khác


cánh tay lồng vào con rối, điều khiển con rối bằng ba ngón tay: ngón cái, trỏ,
giữa sao cho phù hợp với cử chỉ phù hợp với lời thoại trong truyện.
Nhờ việc sử dụng nghệ thuật rối trong tiết học mà số trẻ có khả năng cảm
thụ tác phẩm văn học đạt cao, đa số trẻ nhớ nội dung câu truyện, lời thoại của
các nhân vật trong truyện và qua đó trẻ biết nhận xét đánh giá tính cách của
nhân vật trong truyện như ai là người xấu? ai là người tốt?
* Trò chơi đóng kịch:
Trò chơi đóng kịch thực sự giúp trẻ cảm nhận tác phẩm văn học một cách
sâu sắc, qua đó giáo dục được ở trẻ tinh thần tập thể và để đạt được điều đó thì
việc trang trí sân khấu và hóa trang cho trẻ rất quan trọng, với câu truyện “3
chú lợn” tôi làm sân khấu có màn che, rồi trang trí cảnh phù hợp với câu
truyện .
Bên cạnh việc làm mô hình sân khấu thì việc hóa trang cho trẻ đóng kịch
cũng rất cần thiết. Với nhân vật “3 chú lợn” tôi cho trẻ mặc mặt nạ hình con
lợn, bao tay và giấy hình chân con lợn và áo quần mầu sắc khác nhau phù hợp
với tính cách của từng nhân vật. Lúc này cô giáo là người dẫn truyện và trẻ tự
diễn theo nội dung câu truyện. Khi trẻ diễn xong nên cho trẻ tự nhận xét về vai
diễn của mình, của bạn, từ đó trẻ xác định được thái độ của trẻ đối với các
nhân vật trong truyện là yêu hay ghét.
Việc hóa trang và bố trí sân khấu phù hợp, trang phục đẹp sẽ giúp trẻ tự
tin hơn khi nhập vai tạo cho trẻ hứng thú hơn với từng vở diễn.
2.3.5. Hoạt động làm quen với văn học được tiến hành mọi lúc, mọi
nơi.
Việc cho trẻ hoạt động mọi lúc, mọi nơi là rất cần thiết, nó giúp kỹ năng
của trẻ dần được hoàn thiện, củng cố khắc sâu thêm về văn học cho trẻ.
* Lồng ghép văn học với các môn học khác.
+ Hoạt động làm quen chữ cái: Ở phần ôn luyện có thể cho trẻ chơi trò
chơi “Nhanh mắt, nhanh tay” – Trẻ gạch chân chữ cái trong bài thơ. Với bài thơ
mới tôi đọc cho trẻ nghe 1 lần rồi yêu cầu trẻ tìm chữ cái và gạch chân. Với bài

Vào bài tôi cho trẻ đọc thơ: Em yêu nhà em và lồng đàm thoại về ngôi nhà
của trẻ.
* Lồng ghép văn học trong các hoạt động khác.
+ Ở giờ đón- trả trẻ:
Dán các bài thơ, câu truyện dự định kể vào ngày mai ở góc tuyên truyền
để phụ huynh theo dõi và cho trẻ làm quen dần khi ở nhà.
Trao đổi với phụ huynh về bài thơ, câu truyện trẻ vừa được học để phụ
huynh về nhà đọc thơ hay kể lại truyện cho trẻ nghe.
Đón trẻ vào lớp tôi cho trẻ tự lựa chọn sách thơ, truyện ở góc sách và xem
theo ý thích. Qua đó hình thành ở trẻ thái độ yêu thích sách, biết cách giở sách
và chân trong quyển sách, không làm rách sách.
+ Ở hoạt động góc:
Ở góc học tập: Trẻ cùng chơi với cô bằng cách gắn tranh rời hoặc trẻ có
thể chỉ vào các tranh gắn trên tường và kể cho bạn nghe hoặc cho trẻ sắp xếp
những tranh rời và tự kể sang tạo.
Ở góc nghệ thuật: Cô cùng trẻ làm mũ múa, làm rối, có thể dùng các
nguyên vật liệu như: ống chỉ, lõi giấy, vãi vụn, len sợi, quả cầu lông…làm một
số đồ dùng, đồ chơi, nhân vật, con vật trong các câu truyện hoặc một số trang
phục bằng các vật liệu đơn giản để đóng kịch. Cô hướng dẫn cho trẻ làm các
quyển truyện tranh theo tạo hoặc cho trẻ vẽ, tô màu những truyện cổ tích đã học
trong chủ đề.
Ở góc thư viện: Cô chuẩn bị các loại truyện tranh với nội dung và hình
thức phong phú theo chủ đề cho trẻ xem. Ngoài ra, cô có thể sưu tầm một số
truyện tranh mới cho trẻ xem.
+ Ở hoạt động ngoài trời: Khi trẻ ra sân, cô tranh thủ cho trẻ tự kể chuyện
sáng tạo qua hình vẽ ở các mảng tường của trường. Ngoài ra, cô có thể cho trẻ
vẽ lại nhân vật trẻ thích trong truyện đã học bằng phấn theo sáng tạo của trẻ.
Các trò chơi vận động được lồng ghép các bài thơ, ca dao, đồng dao như
trò chơi “Rồng rắn lên mây” “trò chơi mèo đuổi chuột”...
14

giáo viên trong trường, ban giám hiệu và một vài phụ huynh của lớp tới dự. Qua
hình thức này sẽ tạo hứng thú cho trẻ và sự quan tâm, phấn khởi, tin tưởng của
các bậc phụ huynh đối với việc chăm sóc, giáo duc trẻ của giáo viên trong lớp.
Vận động phụ huynh ủng hộ thêm tranh, lịch, sách, báo cũ hoặc truyện
tranh thiếu nhi để thực hiện góc thư viện cho trẻ; hỗ trợ thêm nguyên vật liệu
như: giấy bìa, hộp sữa, giấy… để làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho môn họ
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
2.4.1. Hiệu quả đối với hoạt động giáo dục.
Sau khi áp dụng các biện pháp trên tại lớp Mẫu giáo nhỡ B5 Trường mầm
non Thị Trấn do tôi phụ trách trong năm học 2017 – 2018, tôi đã khảo sát lần 2.
* Bảng khảo sát chất lượng lần 2 sau khi áp dụng các biện pháp:
Số Số
KẾT QUẢ
trẻ trẻ
Nội dung
Đạt
Chưa đạt
ra khảo
khảo sát
Số
Số
Tỷ
lệ
%
Tỷ lệ %
lớp sát
lượng
lượng
15


4
12,5%
6. Kỹ năng kể chuyện
29
90,6%
3
9,4%
theo tranh
Đa số trẻ tích cực, hứng thú, thoải mái tham gia vào hoạt động làm quen
với tác phẩm văn học, ngôn ngữ của trẻ phát triển mạch lạc. Trẻ có các biểu
tượng về tác phẩm, trẻ đọc thơ diễn cảm, các câu chuyện trẻ kể đã thể hiện được
sắc thái tình cảm về lời nói, hành động, nét mặt, cử chỉ. Đặc biệt trẻ đã tích cực
tham gia đóng kịch, biết thể hiện nhập vai nhân vật một cách say xưa, hào hứng,
tự tin.
2.4.2. Hiệu quả đối với bản thân
Bản thân có nhiều hình thức, phương pháp, biện pháp tốt để giúp trẻ làm
quen với các tác phẩm văn học, sáng tạo trong tiết dạy, tạo được môi trường học
tập cho trẻ. Đặc biệt đã tạo được niềm tin và sự quan tâm hỗ trợ của các bậc phụ
huynh. Khả năng đọc, kể diễn cảm của cô được nâng cao rõ rệt. Tạo được một
môi trường mở trong lớp học. Đặc biệt là luôn lấy trẻ làm trung tâm trong quá
trình giảng dạy để phát huy tối đa tính tích cực, chủ động ở trẻ.
2.4.3. Hiệu quả đối với giáo viên, nhà trường.
Thông qua việc nghiên cứu và đưa ra các biện pháp thực hiện đề tài này,
trong các giờ sinh hoạt tổ chuyên môn tôi cũng đưa vấn đề ra nói trước đồng
nghiệp. Qua đó đồng nghiệp trong trường cũng học hỏi được nhiều kinh nghiệm,
từ đó có nhiều hình thức, phương pháp, biện pháp tốt để giúp trẻ làm quen với
các tác phẩm văn học, sáng tạo trong tiết dạy, tạo được môi trường học tập cho
trẻ. Vì vậy nhiều giờ làm quen với tác phẩm văn học luôn được xếp loại khá,
giỏi. Qua đó góp phần đưa chất lượng giáo dục của nhà trường ngày một đi lên.


- Tham mưu tốt với phụ huynh hỗ trợ thêm một số tranh truyện, sách báo,
tạp chí...
Có thể nói rằng việc nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn học cho trẻ
mẫu giáo là một vấn đề hết sức quan trọng trong việc hình thành và phát triển
nhân cách của trẻ. Hình thức tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học
phong phú, đa dạng sẽ giúp trẻ hoàn thiện về mọi mặt. Qua những bài thơ câu
chuyện trẻ biết yêu cái đẹp của tự nhiên và con người, biết phân biệt cái thiện và
cái ác đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh. Đồng
thời trẻ biết nhập vai với các nhân vật trong câu truyện, bài thơ, giúp trẻ phát
triển trí tưởng tượng sáng tạo nghệ thuật.
3.2. Kiến nghị
Để công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non nói chung cũng
như hoạt động làm quen với văn học nói riêng đạt hiệu quả cao hơn nữa, tôi xin
có một số đề xuất như sau:
- Đề nghị phòng giáo dục thường xuyên mở các lớp học chuyên đề, tổ
chức các giờ dạy mẫu hay để cho giáo viên được dự giờ học hỏi kinh nghiệm.
- Ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện trong việc làm đồ dùng dạy học
cho trẻ.
Trên đây là “Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen với văn
học cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn”. Mặc dù có
nhiều cố gắng song bản sáng kiến này của tôi không tránh khỏi những thiếu sót,
rất mong được sự góp ý bổ sung của hội đồng khoa học để bản sáng kiến này
hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Triệu Sơn, ngày 20 tháng 4 năm 2018
XÁC NHẬN CỦA THỦ
Tôi xin cam đoan bản sáng kiến này
TRƯỞNG ĐƠN VỊ
là do bản thân tự làm không copy của ai.
Nếu sai tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm.

1.
2
3

Tên đề tài sáng kiến
Một số biện pháp giáo
dục kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo 3 – 4 tuổi
Một số biện pháp dạy trẻ
tự kỷ 3- 4 tuổi hòa nhập
Một số biện pháp giáo
dục lễ giáo cho trẻ mẫu
giáo 3 – 4 tuổi.

Cấp đánh giá
xếp loại
(Phòng, Sở)

Kết quả
đánh giá
xếp loại
(A, B
hoặc C)

Năm học
đánh giá xếp
loại.

Phòng GD&ĐT